V SA/Wa 2969/10
WyrokWSA w Warszawie2011-05-26
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Piotr Kraczowski, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, który zawarł związek małżeński z obywatelem polskim, jeśli związek ten został uznany za fikcyjny w poprzednim postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji miał podstawy do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ustalenia dotyczące fikcyjności związku małżeńskiego, poczynione w innej, prawomocnie zakończonej sprawie administracyjnej, mogły zostać przyjęte przez organ jako własne, bez konieczności ponownego ich prowadzenia. Ponadto, fakt trzykrotnego wyłudzenia zezwolenia na pobyt poprzez fikcyjny związek małżeński uzasadnia odmowę udzielenia zezwolenia ze względu na interes Rzeczypospolitej Polskiej.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującej w mocy decyzję Wojewody o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony obywatelowi N. M. T. z uwagi na fikcyjny związek małżeński z obywatelką Polski. Cudzoziemiec zarzucił naruszenie przepisów dotyczących zobowiązania do opuszczenia terytorium RP, nieprawidłowe zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach oraz naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez błędne ustalenie fikcyjności małżeństwa. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi N. M. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela Socjalistycznej Republiki [...] N. M. T. ur. [...].11.1970 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2010 r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zobowiązaniu go do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w ciągu 7 dni od dnia doręczenia decyzji oraz nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało zawarte na następujących ustaleniach i rozważaniach:
W dniu 20.04.2010 r. N. M. T. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, motywując go pozostawieniem w związku małżeńskim z obywatelką polską J. T. K.. W toku postępowania wystąpił z wnioskiem o zmianę podstawy rozstrzygnięcia, z uwagi na podjęcie pracy.
Decyzją wydaną w I instancji Nr [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia Cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż związek małżeński Cudzoziemca został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Wojewoda [...] stwierdził również, że Cudzoziemiec wyłudził poprzednie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielone z uwagi na pozostawienie w związku małżeńskim z obywatelką polską, czym naruszył obowiązujący porządek prawny wobec czego ma wobec niego zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach.
Organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji przypomniał, że w dniu 21.05.2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 13 w/w ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wskazał nadto, że zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego. Natomiast stosownie do postanowień art. 55 ust. 1 w/w ustawy organ prowadzący postępowanie ustala, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
W odwołaniu Zainteresowany wniósł o uchylenie rygoru natychmiastowego wykonania decyzji Wojewody [...], a Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przychylił się do przedmiotowego wniosku postanowieniem z dnia [...].08.2010 r. Nr [...].
Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim Cudzoziemiec uzyskał pierwsze zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na mocy decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].06.2005 r. z terminem ważności do dnia 15.07.2006 r. Kolejne zezwolenia Zainteresowany uzyskał na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.2007 r. z terminem ważności do dnia 13.06.2008 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2008 r. z terminem ważności do dnia 10 czerwca 2010 r.
W dniu 11.08.2008 r. Cudzoziemiec wystąpił do Wojewody [...]o z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się. Decyzją z dnia [...].04.2009 r. Nr [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia Stronie w/w zezwolenia,stwierdzając iż małżeństwo Strony i J. T. K. jest związkiem fikcyjnym. Zainteresowany wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który decyzją z dnia [...].09.2009 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję, stwierdzając w uzasadnieniu, iż związek małżeński Strony został zawarty w celu obejścia przepisów dotyczących udzielenia zezwolenia na zamieszkanie. N. M. T. wniósł skargę na w/w decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 16.03.3010 r. sygn. akt V SA/Wa 95/10 odrzucił ją.
W dniu 15.05.2009 r. Wojewoda [...] zawiadomił N. M. T. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia udzielonego w dniu [...].06.2008 r. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a decyzją z dnia [...].11.2009 r. Nr [...]orzekł o jego cofnięciu oraz o zobowiązaniu Cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji i nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ I instancji stwierdził, m.in. iż dokonane ustalenia pozwalają na stwierdzenie, iż małżonkowie nie zamieszkują wspólnie i nie zamierzają wspólnie prowadzić gospodarstwa domowego, a żona Strony przyjęła korzyść majątkową w zamian za zawarcie związku małżeńskiego.
Od powyższego rozstrzygnięcia Cudzoziemiec złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który decyzją z dnia [...].04.2010 r. Nr [...] postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązania Cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji i utrzymać zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
Organ odwoławczy powołał się nadto na treść art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim lub cudzoziemcem zamieszkującym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 54, a związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Przypomniał także, że stosownie do art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli.
Zdaniem organu odwoławczego w przeprowadzonych wcześniej postępowaniach wykazano, że małżonkowie nie zamieszkują razem i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a ich małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia przepisów. Fakt, iż związek małżeński N. M. T. i J. T. K. został zawarty w celu legalizacji pobytu Cudzoziemca w Polsce stwierdzono decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancyjnym. Nie jest zatem zasadne ponowne ustosunkowywanie się przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do kwestii autentyczności małżeństwa Cudzoziemca, gdyż w tym zakresie organ administracyjny wyraził już swoje stanowisko.
W okolicznościach sprawy niniejszej Wojewoda [...] uznał więc, że N. M. T. składając w dniu 20.04.2010 r. wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony przebywał na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nielegalnie, gdyż posiadane przez niego zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony zostało cofnięte przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...].11.2009 r. którą następnie utrzymał w mocy decyzją z dnia [...].04.2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
W chwili złożenia przez Zainteresowanego wniosku o udzieleniu kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie była jednak prawomocna, a Cudzoziemiec złożył wniosek w trakcie legalnego pobytu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W związku z powyższym nie można uznać, że wobec niego zachodzi przesłanka określona w art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, tj. że przebywa on na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez wymaganych prawem zezwoleń.
W związku z powyższym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że Wojewoda [...] słusznie uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczpospolitej Polskiej.
Wojewoda [...] bezsprzecznie dowiódł, że Zainteresowany trzykrotnie wyłudził zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, jako podstawę udzielania zezwoleń wskazując pozostawanie w fikcyjnym związku małżeńskim z obywatelką polską J. T. K..
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców biorąc pod uwagę całokształt okoliczności występujących w sprawie oraz całokształt materiału dowodowego uznał argumentację Wojewody [...] za zasadną, nadto podzielił opinię, że w interesie Rzeczpospolitej Polskiej nie leży udzielanie zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcom, którzy w sposób instrumentalny traktują obowiązujące w Polsce przepisy prawa w celu legalizacji swojego pobytu.
Organ II instancji podkreślił, że art. 57 ustawy o cudzoziemcach zawiera katalog przesłanek, których wystąpienie jest podstawą do wydania cudzoziemcowi obligatoryjnej decyzji o odmowie udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Taka konstrukcja przepisu art. 57 w/w ustawy oznacza, że przy spełnieniu choćby jednej z przesłanek w nim wymienionych organ administracyjny wydaje decyzję odmowną.
W związku z powyższym pomimo faktu, że N. M. T. posiada zezwolenie na pracę i w toku postępowania odwoławczego dołączył dodatkowe dokumenty mające potwierdzać, że spełnia przesłankę określoną w art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach (zgodnie z którym zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane) nie jest możliwe udzielenie mu wnioskowanego zezwolenia.
Decyzją organu odwoławczego zaskarżył w całości cudzoziemiec zarzucając jej:
- rażące naruszenie art. 97 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie w sprawie i zobowiązanie go do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej pomimo, że pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską,
- naruszenie art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że interes społeczny przemawia za odmową udzielania mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ,
- naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na niedokładnym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i w rezultacie błędne przyjęcie, że jego związek małżeński ma charakter fikcyjny i został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w rozumieniu art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o :
1. uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia,
2. zasądzenie kosztów postępowania, W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in. że zgodnie z treścią art. 97 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach "decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nie wydaje się cudzoziemcowi – małżonkowi obywatela polskiego".
Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dopuszcza żadnego luzu decyzyjnego przy podejmowaniu rozstrzygnięcia przez organ administracji, co oznacza że decyzja I i II organu we wskazanym zakresie jest oczywiście błędna.
Również twierdzenie, że Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli: wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interesu Rzeczpospolitej Polskiej nie może mieć zastosowania.
Skarżący nigdy nie występował w jakikolwiek sposób przeciwko porządkowi prawnemu, bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu Rzeczpospolitej Polskiej.
Zdaniem skarżącego za bezpodstawne należy uznać twierdzenie organu I i II instancji, jakoby zawarł on związek małżeński z J. T. K. wyłącznie w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ustalenia Wojewody [...] są niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym i krzywdzące.
Związek małżeński z J. T. K. ma charakter rzeczywisty, małżonkowie pozostają we wspólnym pożyciu, tak fizycznym jak i duchowym, zaś stanu tego nie zmienił przejściowy brak prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Brak wspólnego zamieszkania przez pewien okres był konieczny z uwagi na kontynuowanie nauki przez syna małżonki cudzoziemca [...] oraz jego pracę w [...].
Obecnie skarżący, jego małżonka i jej syn mieszkają razem w [...] jego żona pracuje o syn uczy się w nowej szkole.
Wobec powyższego, sam fakt przejściowego osobnego zamieszkania nie może stanowić podstawy do stwierdzenia fikcyjnego charakteru zawartego małżeństwa. Nie znajduje również żadnych podstaw twierdzenie, iż trzykrotnie wyłudził zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony wprowadzając w błąd organ administracji publicznej. Każde z tych zezwoleń otrzymał po wnikliwej ocenie zgromadzonego materiału przez organ.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył, co następuje:
Skarżący formułuje trzy zarzuty.
Pierwszy z nich dotyczy artykułu 97 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten stanowi, że decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nie wydaje się cudzoziemcowi będącemu małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE.
Skarżący nie może być jednak objęty ochroną przewidzianą w w/w przepisie albowiem decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o cofnięciu udzielonego mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz zobowiązał go do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w terminie 7 dni z powodu tego, iż ustalił w toku toczącego się postępowania, że cudzoziemiec i jego małżonka nie zamieszkują wspólnie i nie zamierzają prowadzić wspólnego gospodarstwa domowego.
Przede wszystkim jednak, że żona skarżącego przyjęła korzyść majątkową w zamian za zawarcie związku małżeńskiego.
Powyższa decyzja została przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylona w części dotyczącej zobowiązania skarżącego do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w określonym terminie, zaś w pozostałym zakresie utrzymano ją w mocy (decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]).
Ostatnie z w/w rozstrzygnięć było przedmiotem kontroli tut. Sądu, który w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1550/10 uznał je za prawidłowe (wyrokiem z dnia 17 grudnia 2010 r. oddalono skargę cudzoziemca).
Powyższe oznacza, iż także w sprawie niniejszej organ miał uzasadnione podstawy aby przyjąć, że małżeństwo cudzoziemca z obywatelką polską J. T. K. było fikcją prawną. Mógł bowiem (i de facto uczynił to), odwołać się do ustaleń poczynionych w tej materii w innej sprawie która w ocenie sądu wyrażonej w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 grudnia 2010 r. (sprawa o sygn. akt V SA/Wa 1550/10) rozstrzygnięta została prawidłowo. W związku z tym brak było podstaw aby czynić ponowne ustalenia na okoliczności już ustalone i ocenione w tej innej sprawie.
W tym stanie rzeczy zarzut opisany w pkt 1 skargi uznać należy za bezzasadny. Cudzoziemcowi odmawia się bowiem udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jeżeli podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim, a związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach).
Już choćby więc tylko z powyższego powodu skarga nie mogła być skuteczna.
W związku z powyższym pozostałe zarzuty skargi tracą na znaczeniu.
Drugi z nich dotyczy naruszenia art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten sanowi, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interesu Rzeczpospolitej Polskiej.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wskazuje, że skarżący trzykrotnie wyłudził zezwolenie na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony powołując się na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelką polską, który to związek okazał się być związkiem fikcyjnym. W związku z tym uznał, że skarżący nie respektuje polskich przepisów prawa, a zatem dalszy jego pobyt w Polsce stanowi zagrożenie dla tut. porządku prawnego.
W ocenie sądu z powyższą tezą organu należy się zgodzić. Znalazła ona akceptację w orzecznictwie sądowym które na gruncie podobnych stanów faktycznych formułowało identyczne poglądy (por. np. przywoływany przez organ wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 1097/06 oraz jego uzasadnienie).
Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. albowiem stan faktyczny stwierdzający fikcyjność związku małżeńskiego cudzoziemca został ustalony prawidłowo w innej sprawie (zakończonej decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]).
Jak już podkreślono wcześniej organ w sprawie niniejszej nie musiał czynić ponownych ustaleń w tej materii. Wystarczyło bowiem, że odwołał się do ustaleń poczynionych w tej innej sprawie przyjmując je za własne.
Podstawą rozstrzygnięcia sądu jest art. 151 p.p.s.a.
Niejako na marginesie powyższego podnieść należy, iż dowód z dokumentu w postaci kserokopii decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] wydanej przez Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o dopuszczenie którego wnioskował pełnomocnik skarżącego nie miał znaczenia w sprawie jako, że rozstrzygnięcie to zostało wydane wcześniej niż decyzja która potwierdzała fikcyjność związku małżeńskiego skarżącego z obywatelką polską.
O tej późniejszej decyzji (z dnia 23 września 2009 r. nr [...] wydanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców), nadmienia tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1550/10 (str. 4 uzasadnienia).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło