V SA/Wa 2990/07
WyrokWSA w Warszawie2008-07-23
Skład orzekający: Michał Sowiński, Danuta Dopierała, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny lub organ nadzoru może wstrzymać postępowanie egzekucyjne w sytuacji, gdy wierzyciel (gmina) nie wyraża na to zgody, a egzekwowana należność (opłata adiacencka) wynika z prawomocnej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ani organ nadzoru nie może wstrzymać postępowania egzekucyjnego, jeśli wierzyciel (gmina) nie wyraża na to zgody, a egzekwowana należność wynika z prawomocnej decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 23 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w przypadku należności pieniężnych innych niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych jest możliwe wyłącznie za zgodą wierzyciela. Ponadto, organy egzekucyjne i nadzorcze nie są uprawnione do badania zasadności obowiązku objętego prawomocnym tytułem wykonawczym.Stan faktyczny
Skarżący W. W. wniósł skargę na postanowienie Ministra Finansów odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłaty adiacenckiej, ustalonej prawomocną decyzją Wójta Gminy O. z 1998 r. Postępowanie egzekucyjne trwało od 1999 r. Wcześniejsze wnioski o zawieszenie i wstrzymanie postępowania były odrzucane przez organy administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2007 r. uchylił wcześniejsze postanowienia organów administracji dotyczące odmowy zajęcia stanowiska w sprawie zawieszenia i wstrzymania postępowania egzekucyjnego, wskazując na naruszenia prawa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy administracji odmówiły wstrzymania postępowania, powołując się na brak zgody wierzyciela (Wójta Gminy O.).Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Aneta Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2008 r. sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... listopada 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego; oddala skargę.
Przedmiotem skargi z 19 listopada 2007 r. (data wpływu do organu - 28 listopada 2007 r.), wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. W., jest postanowienie Ministra Finansów z ... listopada 2007 r. nr ..., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z ... września 2007 r. nr .. w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Skarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Na podstawie tytułu wykonawczego nr ... z ... października 1999 r., obejmującego należność z tytułu opłaty adiacenckiej, wystawionego na podstawie prawomocnej decyzji Wójta Gminy O. z dnia ...sierpnia 1998 r., nr ... ustalającej, w oparciu o art. 107 i art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.), opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości działek budowlanych otrzymanych przez W. W. w wyniku scalenia i podziału nieruchomości, Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. - organ egzekucyjny - prowadzi postępowanie egzekucyjne. Pierwsza czynność, polegająca na zajęciu ruchomości, została dokonana ...października 1999 r.
Pismem z 17 marca 2006 r. Zobowiązany wystąpił do Urzędu Skarbowego w Ot. z wnioskiem o "zawieszenie i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, wstrzymanie pobierania z mojej renty bezpodstawnych - bezprawnych opłat adiacenckich do czasu zakończenia spraw z Wójtem Gminy O.k (...)".
Pismem z 23 marca 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., zwrócił się do Wójta Gminy O. - jako wierzyciela, o zajęcie stanowiska w trybie art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej: "u.p.e.a., który postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2006 r., nr GG.7234/12/06 stwierdził, że wniosek ten jest bezpodstawny.
Na skutek wniesienia zażalenia przez Stronę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z ... lipca 2006 r., nr ..., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy O.. W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium zwróciło uwagę na wady sentencji zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia regulacji zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a.", zaznaczając jednak, iż postanowienie rozstrzyga w zakresie wniosku, tj. orzeka w istocie o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a zatem sentencja jego nie jest wadliwa w stopniu uzasadniającym wydanie orzeczenia reformacyjnego, czy tym bardziej kasacyjnego. Odnosząc się do zaskarżonego postanowienia w zakresie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, Kolegium stwierdziło, że instytucja wstrzymania tego postępowania, poza znaczeniem nadanym przepisem art. 17 § 2 u.p.e.a., nie jest znana tej ustawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało na przepisy art. 56 u.p.e.a., jako tego, który zawiera przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a także przywołało obszernie rozważania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 listopada 2004 r., sygn. akt III SA 2376/03 dotyczące tych przepisów. Reasumując, Kolegium uznało, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek zawieszenia tego postępowania wymienionych w art. 56 u.p.e.a., a zatem nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku Strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W. W. wniósł o jego uchylenie wskazując ponadto na nieprawidłowości popełnione przez organy orzekające w postępowaniu dotyczącym ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wynikającej z jej scalenia i podziału.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o jej oddalenie.
Wyrokiem z 27 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1423/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z ... lipca 2006 r. nr ... oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy O. z ... kwietnia 2006 r. nr ... w przedmiocie zajęcia stanowiska w postępowaniu egzekucyjnym.
Powołując treść art. 56 u.p.e.a., regulującego instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz treść art. 23 § 6 u.p.e.a., przewidującego możliwość wstrzymania postępowania egzekucyjnego, Sąd wskazał, iż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy O. zostały wydane z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem zostały wydane bez podstawy prawnej (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd zauważył, iż nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajmowanie stanowiska przez wierzyciela w formie postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zaś w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego - przepisy tej ustawy przewidują wyrażanie zgody przez wierzyciela na zastosowanie tej instytucji wyłącznie w przypadku postępowania egzekucyjnego wskazanego w ustawie.
W ocenie Sądu, organy orzekające, wydając postanowienie dotyczące zajęcia stanowiska przez wierzyciela w sprawach związanych z postępowaniem egzekucyjnym bez dokonania niezbędnych ustaleń co do istnienia takiego obowiązku, dopuściły się naruszenia przepisów art. 56 i art. 23 w związku z art. 17 u.p.e.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybiono także przepisom postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7 i art. 77 k.p.a., nakazującym organowi administracji podejmowanie wszelkich środków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku W. W. z 17 marca 2006 r., w części dotyczącej zawieszenia postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. postanowieniem nr ... z dnia ... kwietnia 2007 r., działając na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a., odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Następnie, biorąc pod uwagę treść żądania wniosku odnośnie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny przekazał ww. wniosek zgodnie z właściwością do Dyrektora Izby Skarbowej w W., który pismem z dnia ... lipca 2007 r. nr ..., działając na podstawie art. 23 § 7 u.p.e.a., zwrócił się do wierzyciela o udzielenie odpowiedzi, czy wyraża zgodę na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wójt Gminy O. postanowieniem z dnia ... sierpnia 2007 r. nr ... nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego wskazując, iż decyzja z ... sierpnia 1998 r. ustalająca opłatę adiacencką, na podstawie której wystawiony został tytuł wykonawczy, jest prawomocna, a wynikający z niej obowiązek egzekucyjny jest wymagalny.
Wobec powyższego, postanowieniem z ... września 2007 r. nr ... Dyrektor Izby Skarbowej w W. powołując w podstawie prawnej art. 23 § 6 i 7 u.p.e.a. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia ... października 1999 r., nr ..., wystawionego przez Wójta Gminy O..
Pismem z 20 września 2007 r. W. W. złożył zażalenie do Ministra Finansów na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany zarzucił organowi egzekucyjnemu i organowi nadzoru niezbadanie sprawy pod kątem zgodności z prawem, pominięcie dowodów w sprawie oraz nieuwzględnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1423/06. Jednocześnie podniósł, iż przedmiotowy tytuł wykonawczy, jak i obowiązek nim objęty jest bezpodstawny i niezgodny z prawem.
Minister Finansów, postanowieniem z ... listopada 2007 r. nr ..., powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 17, art. 18 oraz art. 23 § 5 u.p.e.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zaznaczył, iż w przedmiotowej sprawie egzekwowane należności pozostają we właściwości wierzyciela - Wójta Gminy O.. Zważywszy, iż przekazane Dyrektorowi Izby Skarbowej w W. stanowisko wierzyciela w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego było negatywne, organ nadzoru był zobligowany do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z wolą wierzyciela. Podkreślił nadto, iż uwzględnienie wniosku Zobowiązanego w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego w świetle obowiązującego stanu prawnego i wobec jednoznacznego stanowiska wierzyciela stanowiłoby naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Ustosunkowując się do zawartego w zażaleniu zarzutu nieuwzględnienia wyroku WSA z dnia 27 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1423/06 organ zauważył, iż przywołany wyrok nie zawiera dyspozycji obligującej organ do zawieszenia czy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu bezpodstawnie wystawionego tytułu wykonawczego i objętego nim obowiązku organ wyjaśnił, że kwestie te nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu wszczętym wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
W skardze z 19 listopada 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie W.W. wniósł o:
1) uchylenie i zmianę w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz przekazanie sprawy do wznowienia postępowania do decyzji i tytułu wykonawczego wydanych przez Wójta Gminy O.,
2) zobowiązanie właściwego urzędu (organu) do wykonania niezwłocznego prawomocnego wyroku WSA z 27 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1423/06 (wstrzymania - zawieszenia postępowania egzekucyjnego z renty Skarżącego),
3) zwolnienie Skarżącego od kosztów sądowych oraz udzielenie pomocy prawnej poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W motywach skargi zakwestionowano wymagalność egzekwowanego obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr ... z ... października 1999 r., obejmującego należność z tytułu opłaty adiacenckiej, wystawionego na podstawie decyzji Wójta Gminy O. z dnia ... sierpnia 1998 r., nr ... ustalającej opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości działek budowlanych w wyniku scalenia i podziału nieruchomości. Zakwestionowano również zgodność z prawem ww. decyzji podnosząc, iż podział działek został przeprowadzony na koszt Skarżącego w latach 1986 - 1987, a Gmina nie poniosła z tego tytułu żadnych kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Zaznaczył nadto, iż kwestie braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu wszczętym wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja lub postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a., a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Następnie zważyć należy, iż na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu oznacza zaś to, że jest on zobowiązany do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi prawnemu oraz do dokonania kontroli legalności działań organu administracyjnego podjętych w następstwie realizacji wskazań sądu co do dalszego postępowania, sformułowanych na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Sąd zważył, iż w rozpoznawanej sprawie skarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające zostały wydane na skutek zapadłego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1423/06, w którym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z ... lipca 2006 r. nr ... utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy O. z ... kwietnia 2006 r. nr ... w przedmiocie zawieszenia i wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Zatem, wydając zaskarżone postanowienia organy orzekające w sprawie związane były ww. wyrokiem Sądu determinującym zakres postępowania oraz oceną prawną zawartą w przedmiotowym orzeczeniu.
Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów z ... listopada 2007 r. nr ... w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), biorąc pod uwagę treść art. 133 § 1 oraz art. 153 p.p.s.a., Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia i na tej podstawie skargę oddalił.
Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. - organ egzekucyjny - prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr 1/99 z 20 października 1999 r., obejmującego należność z tytułu opłaty adiacenckiej, wystawionego na podstawie prawomocnej decyzji Wójta Gminy O. z ... sierpnia 1998 r., nr ..., ustalającej na podstawie art. 107 i art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.) opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości działek budowlanych otrzymanych przez W. W. w wyniku scalenia i podziału nieruchomości.
Pismem z 17 marca 2006 r. skierowanym do Urzędu Skarbowego w O. Skarżący wystąpił z wnioskiem o zawieszenie i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie pobierania części zajętego świadczenia rentowego do czasu zakończenia sporu z Wójtem Gminy O. w przedmiocie należności z tytułu opłaty adiacenckiej wynikającej z ww. decyzji z dnia ... sierpnia 1998 r.
Wskazać należy, iż mając na względzie treść żądania Skarżącego oraz stanowisko Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z 27 lutego 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1423/06, organy rozpatrywały niezależnie wniosek Skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz - w odrębnym trybie - wniosek w zakresie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W stosunku do żądania zawieszenia postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wypowiedział się w postanowieniu z ... kwietnia 2007 r. W odniesieniu zaś do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego Dyrektor Izby Skarbowej w W. wypowiedział się w postanowieniu z ...września 2007 r., zaś Minister Finansów - jako organ II instancji - w postanowieniu z ... listopada 2007 r. To ostatnie postanowienie - jak już wskazano powyżej - jest przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie.
Sąd zważył, iż w myśl art. 1a pkt 16 u.p.e.a., przez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego rozumie się wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych oznacza z kolei wstrzymanie wykonania wszystkich lub części zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powodują uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych (art. 1a pkt 15). Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie czynności egzekucyjnych mają charakter tymczasowy - trwają nie dłużej niż do ustania przyczyny wstrzymania. Podkreślenia wymaga, iż wstrzymanie czynności egzekucyjnych nie wyklucza dokonywania nowych czynności egzekucyjnych. Natomiast skutkiem wstrzymania postępowania egzekucyjnego jest zarówno niedopuszczalność dokonywania nowych czynności w ramach wykonywania już zastosowanego środka egzekucyjnego, jak i niedopuszczalność stosowania nowych środków egzekucyjnych.
Zgodnie z art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, tj. organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji, mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Jednakże w przypadku należności pieniężnych innych niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne może wstrzymać jedynie dyrektor izby skarbowej i to wyłącznie za zgodą wierzyciela (§ 7 art. 23). Stanowisko wierzyciela w przedmiocie wyrażenia zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia (art. 17 u.p.e.a.), na które nie przysługuje zażalenie (por. D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Wrocław 2005, s. 234, por. także wyrok WSA w Bydgoszczy z 27 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Bd 741/07 niepubl.). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1419/99 (LEX nr 47230), z istoty przepisów art. 23 u.p.e.a. wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż ustawa z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna instytucji "wstrzymania" tego postępowania na wniosek dłużnika, czego domagał się Skarżący. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 1999 r., sygn. akt III SA 7798/98 (LEX nr 46233), uprawnienia "wstrzymania czynności egzekucyjnych" wynikające z art. 23 u.p.e.a. przysługują organowi sprawującemu nadzór nad organem egzekucyjnym. Mogą być one wykorzystywane wyłącznie w ramach tego nadzoru - kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego - w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Mając powyższe na względzie, Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Ministra Finansów, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego w świetle obowiązującego stanu prawnego. Nieuzasadniony jest zatem zarzut skargi, że zaskarżone postanowienia nie odpowiadają prawu i nie respektują stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaprezentowanego w orzeczeniu z 27 lutego 2007 r. Zaznaczyć przy tym należy, iż wbrew twierdzeniom Skarżącego Sąd nie nakazał zawszenia ani wstrzymania postępowania egzekucyjnego, lecz jedynie zwrócił uwagę na istotne uchybienia proceduralne, jakich dopuściły się organy orzekające w toku postępowania administracyjnego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych aktów administracyjnych na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Przede wszystkim podkreślania wymaga, iż - jak słusznie wskazały organy orzekające - w przedmiotowej sprawie postępowanie egzekucyjne dotyczy innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych, a mianowicie należności z tytułu opłaty adiacenckiej ustalonej przez Wójta Gminy O. prawomocną decyzją z 17 sierpnia 1998 r., nr GG.7224-K-10/98 wydaną m.in. na podstawie art. 107 i art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 ze zm.). Przedmiotowa opłata została ustalona z tytułu wzrostu wartości działek budowlanych otrzymanych przez W. W. w wyniku scalenia i podziału nieruchomości w stosunku do wartości nieruchomości dotychczas posiadanych przez Skarżącego. Opłata adiacencka stanowi dochód gminy (art. 144 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 54 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591), a zatem egzekwowane w sprawie niniejszej należności pozostają we właściwości wierzyciela - Wójta Gminy O..
W związku z powyższym, zastosowanie w rozpatrywanej sprawie miał przepis art. 23 § 7 u.p.e.a. przewidujący możliwość wstrzymania postępowania egzekucyjnego wyłącznie za zgodą wierzyciela. Wobec wiążącego organ sprawujący nadzór nad egzekucją administracyjną, negatywnego stanowiska Wójta Gminy O. wyrażonego w postanowieniu z ... sierpnia 2007 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. - jak trafnie wskazał Minister Finansów - zobligowany był do podjęcia rozstrzygnięcia zgodnego z wolą wierzyciela, co skutkowało wydaniem postanowienia o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących zgodności z prawem decyzji Wójta Gminy O. z ... sierpnia 1998 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adicenckiej objętej obowiązkiem egzekucyjnym Sąd zauważa, iż organowi sprawującemu nadzór nad egzekucją administracyjną, podobnie jak organowi egzekucyjnemu nie wolno badać zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 u.p.e.a.). Tytuł wykonawczy wystawiono na podstawie ostatecznej decyzji określającej wysokość opłaty adiacenckiej, która może być wzruszona jedynie w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w związku z czym nie istnieją żadne okoliczności przemawiające za wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2001 r., sygn. akt III SA 338/00, LEX nr 79249).
Końcowo, mając na względzie, zawarty w skardze wniosek o "przekazanie sprawy do wznowienia postępowania (...)" Sąd zważył, iż zgodnie z treścią art. 148 § 1 oraz 150 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się zawsze do organu, który wydał w sprawie decyzję (postanowienie) w I instancji. Organ ten może być jednocześnie organem właściwym do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, o ile akt administracyjny nie przechodził trybu odwoławczego, tzn. stał się ostateczny po jego wydaniu przez ten organ. Jeżeli natomiast decyzja (postanowienie) przeszła tok instancji, organ, do którego podanie wniesiono, winien przekazać akta sprawy wraz z podaniem do właściwego organu odwoławczego. Z tych względów brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku Skarżącego skierowanego do sądu administracyjnego w przedmiotowym trybie.
W tych warunkach Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. Wydając rozstrzygnięcie, organy egzekucyjne działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i respektując stanowisko Sądu zaprezentowane w wyroku z 27 lutego 2007 r., podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło