V SA/Wa 3076/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (obecnie Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia wsparcia producentom świń w ramach nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych: uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi wniesionej przez M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego Nr [...] z dnia [...] września 2016r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2016r. o odmowie udzielenia wsparcia producentom świń w ramach nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. M. P. (Skarżący, Strona, Wnioskodawca) złożył wniosek o udzielenie wsparcia do 76 sztuk świń o nr identyfikacyjnym [...], objętych kodem CN 0103 92 19, należących do jednego stada o numerze siedziby [...]. We wniosku zawarto oświadczenie, że sprzedaż nastąpiła z przeznaczeniem do uboju. Ponadto producent oświadczył, że na dzień [...] września 2015r. posiadał 122 sztuki świń. Załączył kopie (poświadczone) faktur dokumentujących sprzedaż świń w dniach [...] października 2015r, [...] listopada 2015r. oraz [...] i [...] grudnia 2015r. do podmiotu Ubojnia Zwierząt Rzeźnych [...],[...],[...]. Na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt Dyrektor OT ARR w [...] ustalił, że na dzień [...] września 2015r. Wnioskodawca posiadał 122 sztuki świń, a w okresie od dnia [...] października 2015r. do dnia [...] stycznia 2016r. 0 sztuk świń sprzedanych przez niego zostało poddanych ubojowi w rzeźni. Wobec stwierdzonych okoliczności, Dyrektor OT ARR w [...] (Dyrektor, organ I instancji) dał wiarę danym zawartym w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt i odmówił udzielenia wsparcia do ilości 76 sztuk świń. Wskazał, że Wnioskodawca nie spełnił warunków wynikających z § 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2016r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowej nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych (Dz. U. z 2016r. poz. 141), dalej: rozporządzenie. W związku z powyższym, Dyrektor wydał w dniu [...] czerwca 2016r. decyzję nr [...] o odmowie udzielenia wsparcia producentom świń w ramach nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych. W wyniku odwołania Wnioskodawcy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes Agencji Rynku Rolnego (Prezes, organ II instancji) wydał decyzję nr [...] z dnia [...] września 2016r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Prezes w uzasadnieniu podkreślił, że wsparcie jest udzielane producentowi, jeżeli spełnił przesłanki warunkujące przyznanie wsparcia wynikające z §6 ust. 1 oraz § 7 rozporządzenia. Weryfikacja dotyczyła tego, czy w dniu [...] września 2015r. Wnioskodawca posiadał nie więcej niż 2000 świń oraz czy w okresie od dnia 1 października 2015r. do dnia 7 stycznia 2016r. co najmniej 5 świń sprzedanych przez tego producenta zostało poddanych ubojowi w rzeźni, jak również dokumentów potwierdzających sprzedaż z przeznaczeniem do u8boju co najmniej 5 i nie więcej niż 2000 świń objętych kodem CN 0103 92 19 lub loch objętych kodem CN 01103 92 11 w okresie od dnia 1 października do dnia 31 grudnia 2015r. W toku postępowania Prezes zwrócił się do Dyrektora o dokonanie ponownej weryfikacji danych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt. W odpowiedzi potwierdzono sprzedaż 51 sztuk świń w okresie od [...] października 2015r. do [...] grudnia 2015r., które zostały ubite do dnia [...]. 01. 2015r. Ubój tych świń nie został przypisany do producenta o numerze ARiMR .... Zgodnie z ustawą z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2015r., poz.1172 ze zm.) dalej: ustawa – art. 12 ust. 3 – posiadacz świń zobowiązany jest zgłosić zmiany w stadzie w terminie 30 dni od ich zaistnienia. Posiadacze zwierząt mają możliwość zweryfikowania prawidłowości danych w IRZ, więc mogą zadbać o swój interes. Organ II instancji wskazał, że Strona sprzedała trzodę chlewną , do której ubiegała się o wsparcie, w dniach 01. 10. 2015r. do 31.12. 2015r. z przeznaczeniem na ubój do Ubojni Zwierząt Rzeźnych [...],[...],[...]. Właściciel Ubojni oświadczył , że w tym okresie wykonywał kapitalny remont zakładu i w celu utrzymania częściowej produkcji korzystał z usług zakładu mięsnego [...]. Trzodę chlewną przyjmował do zakładu o numerze siedziby stada [...] i przemieszczał do zakładu o numerze siedziby stada [...], gdzie następował ubój. Organ podniósł, iż na dzień [...].06. 2016r. nie ujawniono faktu uboju w rzeźni świń w okresie od dnia [...] października 2015r. do dnia [...] stycznia 2016r. u producenta rolnego o numerze ARiMR [...]. W skardze do WSA M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że jego zdaniem, w rozporządzeniu nie ma zapisu aby nie można było sprzedawać zwierząt na siedzibę stada kupującego, który przemieszcza do siedziby stada z wykonaniem uboju. Podkreślił, że przekazał do uboju 76 sztuk świń , a w załączonym zgłoszeniu jest informacja, że Ubojnia, której sprzedał świnie, przekazała je na siedzibę stada Zakłady Mięsne [...]. Podał także, iż przedstawiona Agencji faktura sprzedaży wyraźnie wskazuje, kto jest posiadaczem zwierząt po jej wystawieniu. Tym samym wskazał na te same fakty, które podnosił w odwołaniu, do którego załączył zgłoszenia zbiorcze zmiany stanu stada świń oraz zgłoszenia zmiany stanu stada świń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Ponownie podkreślił, że na dzień [...] czerwca 2016r. nie ujawniono faktu uboju w rzeźni świń w okresie od dnia [...] października 2015r. do dnia [...] stycznia 2016r. u producenta rolnego o numerze ARiMR [...], tj. Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna. Zdaniem Sądu skargę należało uwzględnić, gdyż nastąpiło uchybienie organu zakwalifikować należy jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z ww. przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma zasadnicze znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 ww. ustawy. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana w sytuacji, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę – w ramach motywowania podjętej decyzji – jest również ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Zarówno doktryna jak i orzecznictwo sądów administracyjnych akcentuje konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania (por. np. P. Przybysz – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX 2017, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 979/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1464/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 180/05). W wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 274/97 (LEX nr 48234), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zawartego w odwołaniu zarzutu strony dotyczącego złożenia przez nią przy tymże odwołaniu zgłoszeń zbiorczych zmiany stanu stada świń i zgłoszeń zmiany stada świń ( k 21 – 35 akt adm.). Z widocznych, na niektórych zgłoszeniach, dat na pieczątkach wynika, iż były składane do BP ARiMR w [...] w dniach [...] .10. 2015r., [...]. 10. 2015r. [...]. 01. 2016r. Właściwie organ II instancji w uzasadnieniu ograniczył się do przytoczenia obowiązujących przepisów i powielenia argumentów zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Brak ustosunkowania się do zarzutu złożenia stosownych zgłoszeń w obowiązującym terminie stawianego przez stronę w odwołaniu, stanowi w ocenie Sądu naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym mieć na uwadze, o czym była już mowa wyżej, iż bezwzględnym obowiązkiem organu odwoławczego, co wynika z treści art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. jest odniesienie się do wszystkich zarzutów strony podnoszonych w odwołaniu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi przypomnieć należy, że dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala na ocenę, czy w sprawie organy administracji trafnie zastosowały przepisy prawa materialnego. Jak wyżej wskazano w niniejszej sprawie przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji było stwierdzenie, że nie wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały należycie wyjaśnione (organ nie ustosunkował się do podnoszonego przez stronę zarzutu odwołania), co skutkowało wadliwym uzasadnieniem decyzji. Mając na uwadze charakter stwierdzonego uchybienia, a także fakt, że zarzuty skargi koncentrują się głównie wokół kwestii niewłaściwego – zdaniem Skarżącego – zastosowania przepisów prawa materialnego, odniesienie się do tychże zarzutów jak i ocena zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego byłaby przedwczesna. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ odwoławczy winien odnieść się do złożonych przez Skarżącego zgłoszeń i dopiero wówczas ocenić, czy spełnił on kryteria uzyskania przedmiotowego wsparcia mając przy tym na uwadze, że rolnik nie miał wpływu na to, co działo się ze zwierzętami już po ich sprzedaży. Mając powyższe na względzie stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – należało uchylić decyzję organu II instancji. Z uwagi na brak wniosku odnośnie zasądzenia kosztów postępowania, Sąd nie orzekał w tej kwestii.