V SA/Wa 3874/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... lipca 2015 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z 22 października 2015 r. wezwano J. J. (dalej jako: "skarżący") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu 12 listopada 2015 r. (ZPO – k.16 akt sądowych). Pismem z 19 listopada 2015 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości. Zarządzeniem z 25 listopada 2015 r. wezwano skarżącego do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z uwagi na nieuzupełnienie ww. wniosku, zarządzeniem z 19 stycznia 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu 8 lutego 2016 r. (ZPO – k. 31 akt sądowych). W odpowiedzi, pismem z 15 lutego 2016 r. (data nadania) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnił, że z uwagi na okres wakacji nie był wtedy obecny w C. i nie miał możliwości odbioru korespondencji. Wniósł o dokonanie ponownego doręczenia w trybie zwykłym, gdyż zastępcze jest nieskuteczne. Dodał, że nie otrzymał awizo. Zarządzeniem z 15 listopada 2016 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez dokonanie czynności o przywrócenie terminu do której wnioskuje, tj. nadesłanie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpatrzenia. Do powyższego wezwania dołączono formularz PPF. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu 28 listopada 2016 r. (ZPO – k.69 akt sądowych). Wraz z pismem z 5 grudnia 2016 r. (data nadania) skarżący uzupełnił brak formalny wniosku nadsyłając formularz PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, zaś zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przy ocenie wniosku Sąd powinien brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W warunkach niniejszej sprawy nie można mówić, że strona składająca wniosek o przywrócenie terminu, uprawdopodobniła brak zawinienia w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Fakty podane we wniosku, w żadnym wypadku, nie mogą świadczyć o braku winy strony, gdyż nie są to okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że z uwagi na okres wakacji nie przebywał w C. i nie miał możliwości odbioru korespondencji. Zdaniem Sądu powyższe nie przesądza o braku możliwości uzyskania informacji o treści kierowanej do skarżącego korespondencji i podjęcia adekwatnych czynności. W toku toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego i regularnej wymiany pism z tut. Sądem, planując wyjazd i zdając sobie sprawę z mogących zaistnieć trudności, skarżący przede wszystkim powinien zapewnić możliwość odbioru korespondencji w swoim miejscu zamieszkania przez osobę uprawnioną np. dorosłego domownika lub dozorcę domu, które to osoby poinformowałyby skarżącego o treści kierowanej do niego korespondencji. Skarżący mógł również ustanowić w sprawie pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego, bądź też w placówce pocztowej ustanowić inną osobę swoim pełnomocnikiem pocztowym. Ponadto, kierując się pouczeniem zawartym w pierwszej korespondencji otrzymanej przez skarżącego z Sądu w dniu [...] października 2015 r. (ZPO - k. 11 akt sądowych) mógł on wskazać nowy adres do doręczeń na czas swojej nieobecności. Nie korzystając z żadnego ze wskazanych wyżej rozwiązań skarżący sam pozbawił się możliwości uzyskania informacji o kierowanej do niego korespondencji, w tym korespondencji, której nadawcą był tut. Sąd. Należy podkreślić, iż uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu jest wyjątkowo lakoniczne. Skarżący nie wskazał konkretnie, w których dniach przebywał poza miejscem swego zamieszkania, gdzie w tym czasie przebywał i co uniemożliwiło mu odbiór przedmiotowej korespondencji z Sądu. Odnosząc się do zawartego w treści wniosku stwierdzenia skarżącego, iż nie otrzymał on awiza należy podkreślić, że fakt, czy wymogi awizowania zostały spełnione, podlega ocenie na podstawie treści zawartych przede wszystkim na kopercie i formularzu potwierdzenia odbioru, na których dokonywane są przez doręczyciela i pracowników poczty stosowne adnotacje obrazujące przebieg działań związanych z doręczaniem pisma. Sąd, badając, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia z art. 73 p.p.s.a., musi być w stanie – na podstawie posiadanych od poczty informacji – stwierdzić, czy adresat był zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także to gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel zostawił awizo, oraz czy doszło do powtórnego (i w odpowiednim odstępie czasowym) awizowania tejże przesyłki. W rozpoznawanej sprawie przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, pomimo przesłania jej na adres skarżącego, nie została odebrana (koperta – k. 27 akt sądowych). 23 grudnia 2015 r. zwrócono ją do Sądu z adnotacją na kopercie o podwójnym awizowaniu (8 oraz 16 grudnia 2015 r.), o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata) oraz o zwrocie do nadawcy z powodu niepodjęcia w terminie. Przesyłkę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 22 grudnia 2015 r. z uwagi na treść art. 73 p.p.s.a. W związku z powyższym Sąd nie miał podstaw, aby zakwestionować prawidłowość awizowania przesyłki zarówno co do miejsca pozostawienia powiadomień o możliwości jej odbioru, jak i co do samego faktu pozostawienia tych powiadomień. Podkreślenia wymaga to, że obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że skarżący "nie otrzymał awizo" prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011 r. o sygn. akt II OSK 368/11; postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r. o sygn. akt II OSK 971/15). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznając, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.