V SA/Wa 389/08
WyrokWSA w Warszawie2008-05-15
Skład orzekający: Danuta Dopierała, Małgorzata Dałkowska-Szary, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej na realizację projektu w ramach programu UE jest uzasadniona, jeśli wnioskodawca przedstawił zaświadczenie KRUS o zadłużeniu, mimo że kwestionuje ono zasadność tego zadłużenia i sprawa jest w toku przed sądem powszechnym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest władny oceniać zasadności decyzji organu rentowego (KRUS) ani stwierdzać braku zaległości w składkach ubezpieczeniowych, gdy sprawa jest w toku przed sądem powszechnym. Organ przyznający pomoc finansową ma obowiązek oprzeć się na aktualnych zaświadczeniach organów ubezpieczeniowych, a istnienie zaświadczenia o zaległościach przesądza o niespełnieniu kryteriów dostępu do pomocy, nawet jeśli decyzja KRUS jest nieprawomocna.Stan faktyczny
Skarżący S.B. złożył wniosek o dofinansowanie projektu ze środków UE. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na zadłużenie w KRUS potwierdzone zaświadczeniami. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący kwestionował zasadność zadłużenia, wskazując na toczące się postępowanie sądowe w tej sprawie i fakt podlegania ubezpieczeniu w ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił formalne kryteria dostępu do pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2008r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w sprawie dofinansowania projektu ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę.
Przedmiotem skargi z 10 grudnia 2007 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S.B., jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] grudnia 2007 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2007 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy na realizację projektu "Zakup nowych maszyn" w ramach działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 – 2006".
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z 16 kwietnia 2007 r. (data nadania pocztowego) S.B. wystąpił do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. o dofinansowanie realizacji projektu "Zakup nowych maszyn" w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Priorytet: "Wspieranie zmian i dostosowań w sektorze rolno-żywnościowym", Działanie: "Inwestycje w gospodarstwach rolnych"). Do wniosku załączono m.in. zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w S. z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] wykazujące zadłużenie na koncie płatnika.
Wobec uchybień stwierdzonych w wyniku weryfikacji wniosku, pismem z 18 czerwca 2007 r. organ zwrócił się do Zainteresowanego o uzupełnienie braków formalnych wniosku i nadesłanie stosownych wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie organu Wnioskodawca złożył, m.in. zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] czerwca 2007 r. nr [...], stwierdzające, że S.B. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: [...]. Jednocześnie stwierdzono, że konto Zainteresowanego wykazuje zadłużenie oraz, że okres podlegania ubezpieczeniu po 1 października 2004 r. i zadłużenie na koncie jest przedmiotem postępowania przed Sądem Okręgowym w B. VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych.
Decyzją z [...] sierpnia 2007 r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., powołując w podstawie prawnej m.in. art. 26 ust. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. nr 116, poz. 1206 ze zm.), pkt 3.1.1. Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 – 2006" stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 grudnia 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 – 2006" (Dz. U. z 2004 r., nr 207, poz. 2117 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił S.B. przyznania pomocy na realizację projektu "Zakup nowych maszyn".
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zgodnie z postanowieniami ww. Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006", warunkiem przyznania i udzielenia pomocy finansowej na realizację wnioskowanego projektu jest m.in. bieżące uregulowanie przez beneficjenta zobowiązań podatkowych oraz z tytułu ubezpieczeń w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych lub w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Podkreślił, że również instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" - ogólnie dostępna dla Wnioskodawców - stanowi, iż w przypadku, gdy z wystawionych zaświadczeń dotyczących zaległości w opłacaniu składek z tytułu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych wynika, że istnieją zaległości, ARiMR uznaje, że wnioskodawca nie spełnia kryteriów dostępu. Mając zatem na uwadze, że złożone przez Stronę zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w S. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] oraz z [...] kwietnia 2007 r., nr [...] wskazują na zadłużenie, organ odmówił Zainteresowanemu przyznania pomocy wobec niespełnienia ustawowych wymogów formalnych.
W odwołaniu od ww. decyzji z [...] sierpnia 2007 r. S.B. wniósł o stwierdzenie jej nieważności wskazując, iż odmowa przyznania pomocy została wydana na podstawie dokumentów (zaświadczenia z [...] czerwca 2007 r. nr [...] oraz z [...] kwietnia 2007 r., nr [...]), w których poświadczono nieprawdę. Oświadczył, iż nie ma żadnego zobowiązania oraz zadłużenia wobec Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Zauważył, że decyzją Prezesa KRUS z [...] lutego 2007 r., nr [...]stwierdzono, iż podlega on ubezpieczeniu społecznemu rolników od [...] ([...] kwartał 2004 r.) oraz posiada zaległości w opłacaniu składek z tytułu ww. ubezpieczenia w kwocie [...] zł. Podniósł, iż decyzja ta jest nieprawomocna i została zaskarżona do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Zaznaczył też, że na skutek bezprawnego działania KRUS decyzją z [...] sierpnia 2004 r. (omyłkowo wskazał 18 sierpnia 2004 r.) został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników od [...] października 2004 r. W związku z powyższym, z uwagi na prowadzoną pozarolniczą działalność gospodarczą, od [...] października 2004 r., składki odprowadza do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Podkreślił, iż fakt regularnego uiszczania składek na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyklucza możliwość jednoczesnego powstania zadłużenia w KRUS.
Decyzją z [...] listopada 2007 r., nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 26 ust. 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. z 2004 r., nr 116, poz. 1206 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2007 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Prezes Agencji wskazał na uregulowania zawarte w Uzupełnieniu Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006", stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 września 2004 r. (Dz. U. Nr 207, poz. 2117) dla działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych". Wyjaśnił, iż pomoc może być przyznana, jeżeli m.in. ubiegający się o dofinansowanie ma uregulowane zobowiązania podatkowe oraz zobowiązania z tytułu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Następnie, wskazując na treść art. 36 ust. 4 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 1998, Nr 7, poz. 25, ze zm.) podkreślił, że wniesienie odwołania do Sądu od decyzji ustalającej podleganie ubezpieczeniu i obowiązek opłacania należności z tytułu składek na to ubezpieczenie, nie wstrzymuje wykonania tej decyzji.
Jak wynika z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ odwoławczy na podstawie art. 77 § 1 k.p.a., S.B. z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach innych, niż określone w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym, decyzją z [...] sierpnia 2004 r. został wyłączony z ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego w KRUS od [...] października 2004 r. Od powyższej decyzji Ubezpieczony wniósł odwołanie, a sprawa została ostatecznie rozstrzygnięta przez Sąd Apelacyjny w G. (wyrok z 13 grudnia 2006 r.). Wykonując ww. wyrok, Prezes KRUS, w dniu [...] lutego 2007 r. wydał decyzję, w sprawie przywrócenia ubezpieczenia w KRUS od [...] października 2004 r. i ustalenia wysokości należności. Organ poinformował, iż od powyższej decyzji wniesiono odwołanie do Sądu Okręgowego w B., a sprawa nie została jeszcze rozstrzygnięta.
Mając na względzie powyższe, Prezes Agencji uznał, iż obowiązkiem Strony była spłata należności wymierzonej decyzją Prezesa KRUS z [...] lutego 2007 r. Podkreślił, iż zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Placówka Terenowa w S.. z [...] kwietnia 2007 r., nr [...] oraz z [...] czerwca 2007 r., nr [...], wykazują zadłużenie na koncie Wnioskodawcy. Tym samym w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, Zainteresowany nie spełniał przesłanek warunkujących przyznanie pomocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] listopada 2007 r., S.B. wniósł o stwierdzenie jej nieważności, z powodu wadliwości powodującej jej nieważność z mocy prawa, bądź wznowienie postępowania z uwagi na to, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, są fałszywe. Wskazał, iż decyzje organów orzekających są nietrafne z uwagi na niewłaściwą interpretację przepisów prawa, jak i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie za wiarygodne zaświadczenia KRUS, w którym poświadczono nieprawdę.
Podkreślił, iż od [...] października 2004 r. podlega ubezpieczeniu społecznemu w ZUS, zatem nie może mieć zaległości w KRUS za dany okres. Przedłożone zaświadczenie z ZUS potwierdza brak zaległości.
Wyjaśnił, iż w latach ubiegłych podlegał ubezpieczeniu społecznemu w ZUS, z którego zrezygnował i od [...] października 1997 r. składki odprowadzał do KRUS. W dniu [...] czerwca 2004 r. uległ wypadkowi przy wykonywaniu prac w gospodarstwie rolnym i przebywał na zwolnieniu lekarskim. Decyzją z [...] sierpnia 2004 r., KRUS wyłączył Skarżącego z dniem [...] października 2004 r. z ubezpieczenia społecznego rolników, zobowiązując go do dokonania zgłoszenia do ZUS. W związku z odwołaniem Skarżącego, wyrokiem z dnia 13 grudnia 2006 r. Sąd Apelacyjny w G. przywrócił mu prawo do ubezpieczenia w KRUS. Jednocześnie, wykonując zobowiązanie zawarte w decyzji z [...] sierpnia 2004 r., Wnioskodawca zgłosił się do ZUS i od dnia [...] października 2004 r. odprowadzał wymagane składki. Wyjaśnił, iż w związku z wypadkiem nieprzerwanie korzystał z zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego, a po zakończeniu rehabilitacji, od dnia [...] sierpnia 2005 r. do chwili obecnej, przebywa na rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
W ocenie Skarżącego Prezes KRUS nie miał prawa wydać wobec niego decyzji o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Skarżący podlegał bowiem innemu ubezpieczeniu społecznemu i miał ustalone prawo do świadczeń, a ponadto przebywał na rencie. Nie mógł zatem podlegać ubezpieczeniu zarówno w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jak i w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.
Skarżący podniósł, iż przedstawione przez niego okoliczności w sposób jednoznaczny potwierdzają, że decyzja Prezesa KRUS z dnia [...] lutego 2007 r. przywracająca Wnioskodawcę (korzystającego ze świadczeń w ZUS) do ubezpieczenia społecznego rolników i ustalająca wysokość należności z tytułu nieopłaconych składek jest nieważna z mocy prawa. Jednocześnie wskazał, iż orzeczenie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 grudnia 2006 r. dawało mu wprawdzie prawo do kontynuowania ubezpieczenia w KRUS, jednakże okoliczności, jakie wystąpiły (choroba, renta) uniemożliwiły mu skorzystanie z tego prawa. Podkreślił, że skoro nie ma obowiązku opłacania składek na rzecz KRUS z uwagi na ubezpieczenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, KRUS wydając zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] oraz z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] o zaleganiu w opłacaniu składek, działał z naruszeniem prawa i poświadczył nieprawdę.
Zaznaczył, iż wobec wniesienia odwołania od decyzji KRUS z [...] lutego 2007 r., w przedmiotowej sprawie toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w B. VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dodatkowo zauważył, iż żądanie skargi w zakresie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji bądź wznowienia postępowania, nie zasługuje na uwzględnienie bowiem w sprawie nie zachodzą przesłanki określone odpowiednio w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz 145 § 1 pkt 1 k.p.a..
W ocenie organu rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a odmienna interpretacja przepisów prawa określających kryteria dostępu do pomocy, pozostawałaby w sprzeczności z interesem społecznym biorąc pod uwagę ograniczoną ilość środków na realizację programu oraz ilość składanych aplikacji. Praktyka swoistego "rezerwowania" środków finansowych dla osób, które pozostają w nierozstrzygniętym prawomocnie sporze z innym organem co do okoliczności mających wpływ na ocenę spełniania kryteriów formalnych dostępu do pomocy mogłaby doprowadzić do swego rodzaju nadużyć.
W piśmie procesowym z 4 maja 2008 r. Skarżący podtrzymał zarzuty zaprezentowane w skardze podkreślając, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi nieważność postępowania poprzedzającego wydanie decyzji Prezesa ARMiR z [...] listopada 2007 r. z uwagi na to, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) na podstawie dokumentu, w którym poświadczono nieprawdę w oparciu o inną, nieważną z mocy prawa, decyzję KRUS której wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6 i 7 w związku z art. 16 ust. 3 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników). Do pisma załączył wyrok Sądu Okręgowego w B. VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych z 6 lutego 2008 r. sygn. akt VII U 1070/07 zmieniający zaskarżone decyzje organu rentowego z [...] lutego 2007 r. i [...] marca 2007 r. i ustalający, iż ubezpieczony od [...] października 2004 r. nie podlega rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu, emerytalno-rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając sprawę niniejszą w ramach powyższych przepisów, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego - w szczególności przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" oraz prawa procesowego - przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] listopada 2007 r.
Kwestię sporną w sprawie niniejszej stanowi prawidłowość oceny kryteriów dostępu do pomocy finansowej na realizację projektu "Zakup nowych maszyn" wskazanego we wniosku z 16 kwietnia 2007 r., złożonego w ramach Priorytetu: "Wspieranie zmian i dostosowań w sektorze rolno-żywnościowym" w zakresie Działania: "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" określonego w Uzupełnieniu Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich, 2004-2006", dokonana przez Prezesa ARiMR na podstawie dokumentacji złożonej przez Wnioskodawcę.
Sąd zważył, iż zgodnie z treścią Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich, 2004-2006", stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (Dz. U. Nr 207, poz. 2117 ze zm.), mającego zastosowanie w sprawie niniejszej, pomoc w ramach działania może być przyznana, jeżeli spełnione są następujące przesłanki (kryteria dostępu):
1) gospodarstwo rolne, którego dotyczy projekt, jest prowadzone przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych,
2) gospodarstwo rolne, którego dotyczy projekt, spełnia kryterium żywotności ekonomicznej lub osiągnie żywotność ekonomiczną po zakończeniu realizacji projektów,
3) w gospodarstwie rolnym, którego dotyczy projekt, stosownie do rodzaju prowadzonej produkcji są spełnione minimalne standardy w zakresie higieny, ochrony środowiska i warunków utrzymania zwierząt lub zostaną one spełnione w chwili składania końcowego wniosku beneficjenta o płatność,
4) pomoc nie może być przeznaczona na projekt, który spowoduje wzrost produkcji, dla której brak normalnego rynku zbytu,
5) ubiegający się o dofinansowanie ma uregulowane zobowiązania podatkowe oraz zobowiązania z tytułu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego,
6) ubiegający się o dofinansowanie nie jest dłużnikiem ARMiR w związku z naruszeniem przez niego zasad udzielonej mu uprzednio pomocy,
7) projekt współfinansowany w ramach działania nie może być realizowany z udziałem innych środków publicznych, przyznanych w związku z realizacją tego projektu.
Zgodnie z "Opisem systemu wdrażania", wnioski o dofinansowanie realizacji projektu składa się do Oddziału Regionalnego ARiMR właściwego ze względu na miejsce realizacji projektu, zgodnie z trybem określonym w odrębnych przepisach (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 grudnia 2004 r. w sprawie trybu składania i wzoru wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 – 2006" w zakresie działania "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" (Dz. U. Nr 270, poz. 2684 ze zm.). Zgodnie z § 3 pkt 2 lit. a) ww. rozporządzenia, do wniosku wnioskodawca będący osobą fizyczną dołącza aktualne zaświadczenia wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) – o braku zaległości w opłacaniu składek z tytułu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego albo o niefigurowaniu w ewidencji płatników składek ubezpieczeniowych.
Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu podlega ocenie formalnej OR ARiMR, w szczególności pod względem poprawności jego wypełnienia i kompletności załączników. W przypadku złożenia wniosku nieprawidłowo wypełnionego lub bez wymaganych załączników, instytucja wdrażająca wzywa, w formie pisemnej, ubiegającego się o dofinansowanie o uzupełnienie wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Za dzień złożenia wniosku uznaje się dzień złożenia wniosku poprawnie wypełnionego wraz z wymaganymi załącznikami. Wniosek, który wymagał uzupełnienia, rejestrowany jest w kolejności wynikającej z daty wpływu do OR ARiMR ostatniego dokumentu dotyczącego uzupełnienia braku. Następnie wniosek podlega weryfikacji pod względem zgodności z celami i zasadami działania m.in. poprzez sprawdzenie zgodności projektu z zakresem pomocy przewidzianym w ramach działania, spełnienia w gospodarstwie rolnym wymagań dotyczących higieny, utrzymania zwierząt i ochrony środowiska, spełnienia przez wnioskodawcę kryterium kwalifikacji zawodowych. Projekty, zgodne z wymaganiami określonymi dla przedmiotowego działania (Inwestycje w gospodarstwach rolnych), przyjmowane są do realizacji według kolejności złożenia (rejestracji) wniosków, w ramach dostępnych środków. Przyjęcie projektu do realizacji następuje z dniem zawarcia umowy o dofinansowanie realizacji projektu między ARiMR a wnioskodawcą.
Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy, wobec stwierdzenia braków formalnych wniosku z 16 kwietnia 2007 r. złożonego przez S.B. do Dyrektora [...] OR ARiMR, organ I instancji wezwał Skarżącego do ich uzupełnienia m.in. poprzez nadesłanie zaświadczenia z KRUS, potwierdzającego brak zaległości w opłacaniu składek z tytułu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Do wniosku zostało bowiem załączone zaświadczenie KRUS z [...] kwietnia 2007 r. nr [...], informujące, iż konto Wnioskodawcy wykazuje zadłużenie. W odpowiedzi na ww. wezwanie do akt sprawy wpłynęło zaświadczenie KRUS z [...] czerwca 2007 r. nr [...] również potwierdzające, iż Skarżący posiada zaległości wobec KRUS z tytułu ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz ubezpieczenia emerytalno-rentowego. Analiza i ocena tych dokumentów pod kątem spełnienia przez Wnioskodawcę ww. kryteriów dostępu stanowiła podstawę wydania decyzji z [...] sierpnia 2008 r. o odmowie udzielenia pomocy na realizację przedmiotowego w sprawie projektu utrzymanej następnie w mocy przez organ odwoławczy decyzją z [...] listopada 2007 r.
Zdaniem Sądu, stanowisko przyjęte przez organy orzekające w sprawie niniejszej jest prawidłowe. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Skarżący nie spełnił warunków przyznania pomocy określonych w ww. Uzupełnieniu Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich, 2004-2006" i nie wykazał w toku postępowania administracyjnego, że posiada uregulowane zobowiązania z tytułu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Zarówno ww. zaświadczenia KRUS, jak i złożona do akt decyzja Prezesa KRUS z [...] lutego 2007 r. nr [...] oraz pismo wyjaśniające KRUS z 23 października 2007 r. wskazują, iż Skarżący nie wypełnił przesłanki, o której mowa w § 3 pkt 2 lit. a) ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 grudnia 2004 r. odnośnie braku zaległości w opłacaniu składek z tytułu ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego.
Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż ww. zaświadczenia KRUS z [...] kwietnia 2007 r. i [...] czerwca 2007 r. wydane zostały na podstawie nieprawomocnej decyzji Prezesa KRUS z [...] lutego 2007 r. z powodu jej zaskarżenia do Sądu Okręgowego w B. VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych. O fakcie tym organ rentowy informował zarówno w ww. zaświadczeniach, jak i w piśmie z 23 października 2007 r. skierowanym do Prezesa ARiMR. Okoliczność toczącego się postępowania sądowego w odnośnym zakresie nie mogła jednak wpłynąć na rozstrzygnięcie organu administracyjnego, który na wskazanym etapie postępowania dokonuje formalnej oceny wniosku pod względem poprawności jego wypełnienia i kompletności załączników. Brak wymaganego prawem załącznika - w rozpatrywanej sprawie - zaświadczenia z KRUS o braku zaległości w opłacaniu składek powoduje, iż kryterium dostępu do pomocy w realizowaniu projektu nie zostało spełnione. Informacja na temat toczącego się sporu przez sądem powszechnym co do faktycznego istnienia zaległości nie może zastąpić prawidłowo wypełnionego załącznika do wniosku o dofinansowanie, a w szczególności nie stanowi dowodu na to, że Wnioskodawca ma uregulowane zobowiązania z tytułu ubezpieczenia społecznego.
Stąd, ocena dokonana przez organ wyłącznie odnośnie braku spełnienia przez Skarżącego wymogów formalnych, o których mowa w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 września 2004 r. w sprawie Uzupełnienia Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" oraz w ww. rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 grudnia 2004 r., a w konsekwencji odmowa pomocy na dofinansowanie projektu jest prawnie uzasadniona. Wobec zakresu zadań Prezesa ARiMR, określonych § 3 ustawy z 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 r., nr 31, poz. 264 ze zm.) oraz wydanych na jego podstawie przepisów wykonawczych, organ orzekający nie był władny ocenić zasadności rozstrzygnięcia Prezesa KRUS z [...] lutego 2007 r., a tym bardziej stwierdzić braku istnienia zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych, co czyni nieuzasadnionym zarzut skargi w odnośnym zakresie.
Prawidłowość decyzji Prezesa ARiMR uzasadnia również - co podkreślić należy - specyfika procedur regulujących udzielanie pomocy finansowej mającej na celu wspieranie zmian i dostosowań w sektorze rolno-żywnościowym oraz zasady rozpatrywania wniosków o dofinansowanie. Szczególne znaczenie ma pierwszy etap postępowania mający na celu ocenę formalną wniosków (pod kątem poprawności wypełnienia i kompletności załączników) prowadzący do wyeliminowania tych wniosków, które zawierają wady formalne. W drugim etapie następuje ocena wniosków pod względem merytorycznym – zgodności z celami i zasadami przedmiotowego działania. Pozytywnie rozpatrzone wnioski stanowią podstawę zawarcia umowy o dofinansowanie realizacji projektu. Projekty zgodne z wymaganiami przyjmowane są do realizacji według kolejności złożenia (rejestracji) wniosków, w ramach dostępnych środków. Wobec powyższego oraz z uwagi na ograniczoną ilość środków finansowych, liczbę składanych aplikacji oraz rygory dotyczące terminów realizacji poszczególnych etapów wdrażania projektów, prawidłowo przyjął organ orzekający, iż jakiekolwiek "rezerwowanie" miejsca w przyjętej kolejności rejestracji wniosków czy "blokowanie" środków finansowych dla osób, które pozostają w nierozstrzygniętym prawomocnie sporze z innym organem co do okoliczności mających wpływ na ocenę kryteriów dostępu do pomocy finansowej, nie znajduje ani prawnego ani racjonalnego uzasadnienia.
Podkreślenia wymaga, iż zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy pomocy na dofinansowanie projektu zostało wydane na podstawie zaświadczeń KRUS z [...] kwietnia 2007 r. i [...] czerwca 2007 r. wydanych z kolei w oparciu decyzję Prezesa KRUS z [...] lutego 2007 r. oraz na podstawie wyjaśnień organu rentowego z 23 października 2007 r. Jak słusznie zauważył Prezes ARiMR w odpowiedzi na skargę, w świetle obowiązujących przepisów o dostępie do pomocy z przedmiotowego Sektorowego Programu Operacyjnego, istnienie zaświadczenia właściwego organu ubezpieczeniowego (KRUS), stwierdzającego zaległość w płatnościach, przesądza o niespełnieniu kryteriów dostępu do pomocy i stanowi dowód niespełnienia tego kryterium (art. 76 § 1 k.p.a.). W tym kontekście brak jest podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja Prezesa ARiMR, zawierająca prawidłową ocenę formalnych przesłanek dostępu do pomocy finansowej na realizację wnioskowanego projektu dokonaną na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jest dotknięta wadą kwalifikowaną stanowiącą podstawę do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2, 6 i 7 k.p.a. w związku z art. 16 § 3 ustawy z 20 grudnia 1990 o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r., nr 7, poz. 25 ze zm.). Nieuzasadniony jest bowiem pogląd, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jej wykonanie (podjęcie wykonania) miałoby znamiona czynu zagrożonego sankcją karną przepisami Kodeksu karnego, Kodeksu karnego skarbowego, Kodeksu wykroczeń, czy innych pozakodeksowych przepisów karnych, a także, że zawiera wady – tkwiące w jej elementach – powodujące jej nieważność z mocy prawa. Wobec powyższego Sąd w składzie orzekającym nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Nieuzasadniony jest również podniesiony w skardze oraz późniejszym piśmie procesowym z 4 maja 2008 r., zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania na tej podstawie ograniczone jest wystąpieniem łącznym następujących trzech warunków. Po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu. Po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, przy czym od tego warunku k.p.a. wprowadza dwa wyjątki, które muszą być spełnione łącznie. Pierwszy w przypadku, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, może być wznowione postępowanie przed stwierdzeniem tego faktu orzeczeniem sądu lub innego organu (art. 145 § 2 k.p.a.). Przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć wypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym wynika, że np. zeznania strony złożone w trybie jej przesłuchania są fałszywe; gdy bez potrzeby prowadzenia ekspertyzy wynika z cech zewnętrznych dokumentu, że został przerobiony. Chodzi zatem o przypadki, gdy fałsz dowodu "rzuca się w oczy" bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Druga natomiast przesłanka jest oparta na ocenie organu, która musi być poprzedzona ustaleniem tych wartości, podlegających szczególnej ochronie. Wyjątek drugi wprowadza art. 145 § 3 k.p.a., w myśl którego wznowienie postępowania może nastąpić, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte wskutek przedawnienia lub innych prawnie określonych przyczyn. Sankcją naruszenia ww. wyjątków jest nieważność decyzji, jako podjętej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Po trzecie – fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych, istotnych dla sprawy. Te wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (v. Adamiak, [w] Adamiak/Borkowski. KPA. Komentarz, 6. wyd., Warszawa 2004, Art. 145 Nb 11).
Okoliczności sprawy niniejszej wskazują na brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wobec niespełnienia ww. przesłanek. Zasadnicza kwestia sprowadza się jednak do tego, że jako fałszywy dowód nie może być traktowane zaświadczenie właściwego organu stwierdzające zaległość w opłacaniu składek ubezpieczeniowych nawet wówczas, gdy zawiera informacje przedstawione na podstawie nieprawomocnej decyzji organu ustalającej należności z tytułu nieopłaconych składek, podjętej w wyniku dokonanej interpretacji przepisów ustawy o ubezpieczeniach społecznych rolników.
Podkreślenia wymaga, iż organ administracyjny orzeka według stanu faktycznego ustalonego na dzień wydania decyzji (art. 77 w zw. z art. 104 k.p.a.). W dacie orzekania przez organ odwoławczy ww. decyzja KRUS była nieprawomocna, zatem organ prawidłowo wydał decyzję negatywną biorąc pod uwagę stan faktyczny ustalony na dzień wydania rozstrzygnięcia - [...] listopada 2007 r. Z tego względu okoliczność zakończenia postępowania przed Sądem Okręgowym w B. VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych poprzez wydanie wyroku z 6 lutego 2008 r. sygn. akt VII U 1070/07 nie może mieć wpływu na ocenę przyjętą przez organ orzekający w rozpatrywanej sprawie, w szczególności nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. (v. wyrok NSA z 23 września 2004 r., sygn. akt FSK 641/04 niepubl. oraz wyrok NSA z 7 marca 2006 r. sygn. akt I FSK 696/05, LEX nr 267249).
Należy wyjaśnić, że nie podlega ocenie sądu administracyjnego ewentualna możliwość dochodzenia przez Skarżącego odszkodowania w związku z nie uzyskaniem zaświadczenia o nie zaleganiu ze składkami KRUS na podstawie ww. decyzji Prezesa KRUS z [...] lutego 2007 r, która została następnie zmieniona przez Sąd Okręgowy w B.
Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Wydając orzeczenie organy działały na podstawie przepisów prawa i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Mając na względzie treść art. 107 § 1 p.p.s.a. oraz biorąc pod uwagę, iż Skarżący w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości przedstawił swoje stanowisko w skardze do WSA oraz w piśmie procesowym z 4 maja 2008 r., Sąd oddalił wniosek Skarżącego o odroczenie rozprawy (v. protokół rozprawy przed WSA z 15 maja 2008 r., k. 51 akt sądowych).
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło