V SA/Wa 3904/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Krajewska (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Mydłowska WSA Bożena Zwolenik Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. E. Sp. z o.o. w W. prowadzącej N. P. O. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] ; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. E. Sp. z o.o. w W. prowadzącej N. P. O. A. kwotę 121 (sto dwadzieścia jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2014 r. , Nr [...], którą orzeczono obowiązek zwrotu przez Przedszkole Niepubliczne [...] prowadzone przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Miasta [...] dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w okresie sierpień – grudzień 2013 r. w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami naliczonymi zgodnie z przepisami art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 1 lutego 2014 r. Decyzja Prezydenta Miasta [...] została doręczona [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz Przedszkolu Niepublicznemu [...]. W jej uzasadnieniu wskazano, iż jeden z wychowanków przedszkola, J. K., był wykazywany do dotacji przez Spółkę od kwietnia do grudnia 2013 r., podczas gdy do Urzędu [...] dla Dzielnicy [...] nie wpłynęły żadne dokumenty potwierdzające fakt uczęszczania dziecka do przedszkola w okresie sierpień – grudzień 2013 r. Ponieważ dotacja na jednego ucznia przedszkola niepublicznego w 2013 r. wynosiła 601,04 zł Strona zobowiązana jest do zwrotu jej części pobranej w nadmiernej wysokości przez 5 miesięcy, tj. [...] zł. Odwołanie od decyzji organu I instancji, pismami z dnia [...] lipca 2014 r., wniosło Przedszkole Niepubliczne [...] oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., która jako stronę postępowania wskazywała Przedszkole. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., adresowaną do Przedszkola Niepublicznego [...] oraz do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2014 r. W uzasadnieniu jako bezsporny fakt wskazano, że J. K. od sierpnia 2013 r. nie uczęszczał do Przedszkola Niepublicznego [...]. Podniesiono, iż art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty jednoznacznie wiąże wysokość udzielanej dotacji z rzeczywistą liczbą dzieci uczęszczających do placówki. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r., pismami z dnia [...] sierpnia 2015 r., wniosły - Przedszkole Niepubliczne [...] oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Obie skargi podpisał K. O., który pełnił funkcję dyrektora przedszkola i prokurenta [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Sąd, po zażądaniu nadesłania i analizie pełnego odpisu z KRS, zarządzeniem z dnia [...] października 2015 r. uznał za stronę skarżącą [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. prowadzącą Przedszkole Niepubliczne [...]. Skarżąca w skardze wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne i niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy co do okresów przebywania dziecka w przedszkolu. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; powoływana dalej: “ppsa"), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie przy zastosowaniu powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za zasadną. Przede wszystkim Sąd podnosi, iż w razie wszczęcia postępowania (z urzędu lub na żądanie) organ administracji publicznej jest zobowiązany do prawidłowego ustalenia Strony tego postępowania. Jak przyjmuje się w piśmiennictwie, z punktu widzenia prawidłowości decyzji jest obojętne, w którym miejscu decyzji Strona zostanie wskazana. Ważne jest, by była ona w sposób jednoznaczny określona. Oznaczenie Strony może być zamieszczone w początkowej części decyzji, może także znaleźć się dopiero w rozdzielniku (Cz. Martysz, Komentarz do art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2010). W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie określiły prawidłowo Strony postępowania ani adresata wydawanych przez siebie decyzji. Zarówno w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 29 maja 2014 r., w zawiadomieniu w trybie art. 10 § 1 kpa, jak też w decyzjach obu instancji pojawiają się w różnych miejscach w charakterze Strony (łącznie lub zamiennie) Przedszkole Niepubliczne [...] oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. W ocenie Sądu jest to nieprawidłowe i stanowi naruszenia art. 107 § 1 kpa, zgodnie z którym decyzja powinna zawierać między innymi oznaczenie strony lub stron. Oznaczenie to powinno być jednoznaczne i prawidłowe. Podmiotem uprawnionym do otrzymania dotacji, zobowiązanym do wskazywania organowi właściwemu do udzielania dotacji wymaganych danych i obowiązanym do zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości jest "osoba prowadząca niepubliczne przedszkole"(art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty, Dz.U.2004.256.2572 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie jest to [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Spółka ta winna być stroną postępowania o zwrot dotacji i adresatką zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Sąd wskazuje , iż z art. 90 ust. 2a ustawy o systemie oświaty wynika, że warunkiem udzielenia dotacji dla niepublicznych przedszkoli i szkół jest podanie organowi właściwemu do udzielania dotacji planowanej liczby uczniów (wychowanków) w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Celem omawianego uregulowania jest umożliwienie organowi udzielającemu dotacji zaplanowania budżetu na następny rok z uwzględnieniem w stosownej wysokości wydatków na dotacje. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w swoim ugruntowanym orzecznictwie, jest oczywiste, że wskazana wyżej informacja dołączona do wniosku o udzielenie dotacji w roku następnym nie stanowi podstawy do obliczania należnej co miesiąc dotacji. Dotacje przysługują na każdego ucznia, zaś na podstawie art. 90 ust. 3c ustawy, są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca. Aby omawiane uregulowanie mogło być zrealizowane, podmiot udzielający dotacji musi w każdym z 12 miesięcy znać rzeczywistą liczbę uczniów, bowiem jedynie znając tę liczbę, będzie mógł prawidłowo obliczyć należną dotację właśnie z uwzględnieniem każdego ucznia, a nie tylko z uwzględnieniem planu przedstawionego rok wcześniej (przykładowo II GSK 89/13). Pieniądze z dotacji są środkami publicznymi i jak wyjaśnił NSA (II GSK 1860/11), nie może dojść do sytuacji, aby beneficjent miał otrzymywać dotacje bez żadnych obowiązków po jego stronie. Przekazywanie informacji o liczbie uczniów w danym miesiącu nie stanowi żadnego utrudnienia dla dotowanych placówek, a jest jedynym sposobem prowadzącym do bieżącego ustalenia właściwej wysokości wypłacanej dotacji. Mając to na uwadze Sąd stwierdza, iż w rozpoznawanej sprawie, z naruszeniem przepisów art. 7, 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego, organy nie ustaliły rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, nie wyjaśniły dokładnie okresów uczęszczania dziecka do przedszkolu w zakresie upoważniającym do wykazania go na liście dzieci wykazywanych do dotacji, zwłaszcza wobec ujawnionych sprzeczności w stanowiskach rodziców. W ocenie sądu te naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i muszą zostać wyeliminowane przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Sąd dopatrzył się także naruszenia 107 § 3 kpa. Wbrew wymogom stawianym przez ten przepis organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał przyczyn, dla których przyjął za prawdziwe stanowisko jednego z rodziców a odmówił wiarygodności innym dowodom. W toku ponownego rozpoznawania sprawy organy, mając na uwadze art. 153 ppsa) uwzględnią przedstawioną przez Sąd ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...]. W oparciu o art. 200 ppsa Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania.