II GSK 89/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-27
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Magdalena Bosakirska, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może w uchwale określić obowiązek comiesięcznego informowania o rzeczywistej liczbie uczniów jako element trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych placówek oświatowych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ma prawo określić w uchwale obowiązek comiesięcznego przekazywania informacji o rzeczywistej liczbie uczniów jako element trybu udzielania i rozliczania dotacji. Takie uregulowanie nie wykracza poza granice upoważnienia ustawowego i jest konieczne do prawidłowego obliczenia wysokości dotacji, zwłaszcza w miesiącach wakacyjnych, gdzie podstawą jest liczba uczniów z czerwca. Uchwała nie może jednak nakładać dodatkowych warunków, które ograniczałyby prawo do otrzymania dotacji.Stan faktyczny
Rada Miejska w D. M. uchwaliła tryb udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół i przedszkoli, w tym obowiązek comiesięcznego przekazywania informacji o liczbie uczniów. Regionalna Izba Obrachunkowa w O. stwierdziła nieważność tych przepisów uchwały, uznając je za sprzeczne z ustawą o systemie oświaty. Gmina D. M. zaskarżyła uchwałę RIO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O., który oddalił skargę. Gmina wniosła skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. oraz uchylił uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. stwierdzającą nieważność uchwały Rady Miejskiej w D. M. Zasądził od RIO na rzecz Gminy D. M. 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Protokolant Nina Szyller po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 5 września 2012 r. sygn. akt I SA/Ol 422/12 w sprawie ze skargi Gminy D. M. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]; 3. zasądza od Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. na rzecz Gminy D. M. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w obu instancjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z dnia 5 września 2012r., sygn. akt I SA/Ol 422/12, oddalił skargę Gminy D. M. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], stwierdzającą nieważność uchwały Rady Miejskiej w D. M. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym szkołom, przedszkolom oraz przedszkolom realizującym wychowanie przedszkolne, prowadzonym przez osoby prawne na terenie Gminy D. M.
I
Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
Uchwałą z [...] kwietnia 2012 r., nr [...], Rada Miejska w D. M. ustaliła tryb udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym szkołom, przedszkolom oraz przedszkolom realizującym wychowanie przedszkolne w innych formach, prowadzonym przez osoby prawne i fizyczne na terenie Gminy D. M.
Tekst § 3 ust. 2 uchwały brzmiał następująco: "Z zastrzeżeniem ust. 3, podstawą comiesięcznego przekazywania dotacji przez Gminę D. M. jest informacja miesięczna o aktualnej liczbie uczniów w oddziałach przedszkolnych i szkolnych bądź o liczbie wychowanków przedszkola lub innej formy wychowania przedszkolnego, dostarczona do Urzędu Miejskiego w D. M. do 5- go dnia każdego miesiąca."
Tekst § 3 ust. 3 uchwały brzmiał następująco: "W miesiącach wakacyjnych (lipiec i sierpień) liczba uczniów uprawnionych do dotacji stanowi: 1) w szkołach - stan wykazany w informacji miesięcznej w miesiącu czerwcu, łącznie z absolwentami szkoły, za wyjątkiem uczniów skreślonych z listy uczniów; 2) w przedszkolach i formach wychowania przedszkolnego - stan wykazany w informacji miesięcznej w miesiącu czerwcu."
W dniu [...] maja 2012 r. powyższa uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w O. (RIO) w O., celem zbadania jej postanowień pod względem zgodności z prawem.
Uchwałą z dnia [...] maja 2012 r. RIO stwierdziła nieważność obu przytoczonych wyżej przepisów tj. § 3 ust. 2 i 3 Uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r.
Zdaniem organu nadzoru, regulacje powyższe były sprzeczne z przepisami art. 80 ust. 3c i art. 90 ust. 3c ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.o.s.o.). Powołana ustawa nie uzależnia przekazania dotacji od sporządzenia i złożenia organowi dotującemu informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów na podstawie, której nastąpiłoby przekazanie dotacji. Podstawa udzielenia dotacji została określona w art. 80 i art. 90 u.p.s.o., które nie przewidują przyjęcia dla miesięcy wakacyjnych (lipiec, sierpień) innej podstawy udzielenia dotacji niż faktyczna, rzeczywista liczba uczniów, tak jak to określono w § 3 ust. 3 uchwały Rady Miejskiej, przyjmując jako podstawę stan uczniów wykazany w informacji miesięcznej w czerwcu.
Organ nadzoru uznał, iż ustalając tryb udzielania i rozliczania dotacji, Rada Miejska w D. M. nie mogła regulować tych kwestii w sposób odmienny niż wynika to z ustawy o systemie oświaty. Nakładanie dodatkowych obowiązków, od których spełnienia przez dotowany podmiot zależy faktyczne otrzymanie części dotacji, stanowiło naruszenie prawa.
Skargę na powyższą uchwałę RIO wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. Gmina D. M.
Żądając uchylenia zaskarżonej uchwały Gmina, zarzuciła jej niezgodne z prawem zastosowanie oraz interpretację art. 80 i art. 90 ustawy o systemie oświaty, w wyniku czego, niesłusznie przyjęto, że złożenie informacji miesięcznej stanowi formalny warunek uzyskania dotacji oraz niesłusznie zakwestionowano fakt doprecyzowania sposobu obliczania faktycznej liczby uczniów w okresie wakacyjnym. Zdaniem skarżącej, narusza to jej interes prawny oraz uprawnienia, wynikające z art. 90 ust. 1, 2a i 2b ustawy, polegające na prawie ustalenia rzeczywistej liczby uczniów, na których dotacja ma być przekazana. Dotacje dla niepublicznych przedszkoli, szkół i innych form wychowania przedszkolnego przysługują bowiem na każdego ucznia uczęszczającego do danej placówki, pod warunkiem, że osoba prowadząca tę placówkę poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.
Odnośnie argumentu RIO, iż art. 80 i art. 90 u.o.s.o. nie przewidują innej podstawy udzielenia dotacji w miesiącach przerwy wakacyjnej, Gmina podniosła, że podczas przerwy wakacyjnej nie prowadzi się zajęć dydaktycznych z uczniami, wobec czego trudno mówić o faktycznej liczbie uczniów w kontekście innym, niż stan wykazany w ostatnim miesiącu prowadzonych zajęć lekcyjnych, czyli w czerwcu. Zakwestionowany sposób regulacji stosowany jest również w innych jednostkach samorządu terytorialnego.
Zdaniem skarżącej, rozstrzygnięcia wymaga zaś kwestia, czy dotacja powinna być przekazywana na absolwentów szkoły (stanowisko Ministra Edukacji Narodowej), czy też przysługuje ona na każdego ucznia szkoły z wyłączeniem absolwentów (stanowisko Najwyższej Izby Kontroli).
W odpowiedzi na skargę RIO w O. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wyrokiem z dnia 5 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Sąd I instancji podzielił stanowisko zajęte przez RIO i stwierdził, że podstawa udzielenia dotacji została określona w art. 80 i 90 u.o.s.o.
W myśl przepisów art. 80 ust. 3c i art. 90 ust. 3c u.o.s.o. przekazywanie dotacji dla podmiotu dotowanego następuje w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki.
Zgodnie zaś z treścią art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 u.o.s.o., organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.
Przez tryb udzielenia dotacji należy rozumieć wymagania formalne, jakie powinny być spełnione przez podmiot ubiegający się o dotacje, zaś tryb rozliczania stanowią czynności o charakterze materialno-technicznym z zakresu księgowości i rachunkowości. Sąd podkreślił, że tryb i zakres danych nie może być mylony z zasadami oraz przesłankami, które w obrębie całego systemu prawnego mają takie znaczenie jak warunki konieczne. Obowiązek udzielenia informacji o liczbie uczniów w danej szkole (placówce) mieści się w granicach ustalenia trybu rozliczania dotacji i jest istotny z uwagi na konieczność pozyskania aktualnych wiadomości na temat faktycznej liczby uczniów uczęszczających do dotowanej jednostki. Jednak za niedopuszczalne Sąd uznał nakładanie uchwałą dodatkowych obowiązków, od których spełnienia przez beneficjenta dotacji zależy jej otrzymanie. W szczególności nie można wprowadzać obowiązku sporządzenia i złożenia organowi dotującemu informacji miesięcznej (w miesiącach wakacyjnych) o aktualnej liczbie uczniów na podstawie której, nastąpiłoby przekazanie dotacji. W ustawie o systemie oświaty uzależniono uprawnienie do otrzymania dotacji jedynie od warunku złożenia informacji o planowanej liczbie uczniów do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Skarżąca nie może zatem uzależniać, ani odrębnie kształtować trybu udzielania dotacji w sposób, który ograniczałby możliwość ich pozyskania, tj. poprzez uzależnienie od spełnienia dodatkowych warunków.
W ocenie Sądu, zasadnie organ nadzoru stwierdził, że Rada Miejska nie miała kompetencji do regulowania dodatkowych obowiązków, od których spełnienia zależy otrzymanie dotacji. W materii tej nie ma upoważnienia ustawowego, gdyż kwestie powyższe nie mieszczą się w zakresie rozumienia trybu udzielania i rozliczania dotacji. Regulacje zawarte w uchwale z [...] kwietnia 2012 r. pozostawały w sprzeczności z art. 94 Konstytucji, zgodnie z którym stanowienie prawa miejscowego następuje nie tylko na podstawie, lecz także w granicach upoważnień ustawowych. Wykluczono zatem dopuszczalność wyjścia aktem prawa miejscowego poza granice upoważnienia ustawowego.
II
Skargę kasacyjną złożyła Gmina D. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wnosząca skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1. nieprawidłową wykładnię art. 80 i art. 90 ustawy o systemie oświaty w powiązaniu z § 3 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w D. M. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym szkołom, przedszkolom oraz przedszkolom realizującym wychowanie przedszkolne w innych formach, prowadzonym przez osoby prawne i fizyczne na terenie gminy D. M., skutkującą uznaniem, że w § 3 ust. 2 uchwały Rady Miejska w D. M. nałożyła dodatkowy obowiązek, który warunkował otrzymanie przez wnioskujący podmiot części dotacji;
2. nieprawidłową wykładnię art. 80 i art. 90 u.o.s.o. w powiązaniu z § 3 ust. 3 uchwały Rady Miejskiej w D. M. z dnia [...] kwietnia 2012 r. poprzez przyjęcie, że niezgodne z ustawą jest uznanie liczby uczniów uprawniających do otrzymania części dotacji w okresie wakacyjnym zgodnie ze stanem wykazanym w deklaracji za miesiąc czerwiec, tj. ostatni miesiąc roku szkolnego, w którym uczniowie faktycznie uczęszczają do szkoły.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Gmina D. M. podniosła, że zgodnie z art. 90 ust. 1, 2a i 2b u.o.s.o. dotacja przysługuje na faktyczną (rzeczywistą) liczbę uczniów, a podanie planowanej liczby uczniów w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji jest warunkiem nabycia prawa do jej uzyskania i jednocześnie umożliwia jednostkom samorządu odpowiednie zaplanowanie środków w budżecie. W celu ustalenia rzeczywistej (faktycznej) liczby uczniów stanowiącej podstawę do ustalenia kwoty przekazywanej comiesięcznie dotacji, Rada Miejska wprowadziła w uchwale z dnia [...] kwietnia 2012 r. zapis § 3 ust. 2, który nie wprowadza żadnego dodatkowego obowiązku po stronie dotowanego podmiotu ani nie warunkuje udzielenia (faktycznego otrzymania) dotacji od przekazania informacji comiesięcznej, a jedynie precyzuje sposób ustalenia rzeczywistej liczby uczniów, na których dotacja ma być przekazana. Zdaniem Gminy, potrzebę złożenia przez dotowany podmiot informacji comiesięcznej należy rozpatrywać, jako czynność mającą na celu ustalenie faktycznej liczby uczniów w danym miesiącu. Złożenie informacji nie jest wymogiem formalnym warunkującym wypłatę dotacji, gdyż ma wyłącznie wpływ na jej wysokość. Gmina nie kwestionuje prawa do dotacji w przypadku niezłożenia informacji comiesięcznej i nie nakłada na dotowany podmiot ograniczeń (warunków), gdyż obowiązek wypłacenia dotacji jest bezsporny.
Analiza zmian stanu liczby uczniów w placówkach w ostatnich kilku latach wykazuje, że statystycznie częściej ma miejsce sytuacja zwiększenia się liczby uczniów bądź wychowanków w trakcie roku szkolnego. Wobec powyższego bieżące monitorowanie comiesięcznej liczby uczniów bądź wychowanków wydaje się korzystniejsze dla samej placówki, która dzięki temu szybciej otrzyma środki proporcjonalne do zwiększonej liczby uczniów, nie zaś dopiero po przeprowadzonych na koniec roku czynnościach kontrolnych i naliczeniu należnych z tego tytułu środków. W ocenie kasatora, Sąd I instancji dokonał nadinterpretacji uchwały, gdyż w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło uzależnienie otrzymania dotacji od spełnienia dodatkowych obowiązków.
Odnośnie treści § 3 ust. 3 uchwały Rady Miejskiej, który dotyczy określenia liczby uczniów w miesiącach wakacyjnych, kasatorka wskazała, że art. 80 i art. 90 ustawy o systemie oświaty nie przewidują innej podstawy udzielenia dotacji w miesiącach przerwy wakacyjnej. Skoro zgodnie z art. 63 tej ustawy rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku i kończy 31 sierpnia następnego roku, a przerwa wakacyjna jest okresem, w trakcie którego nie prowadzi się zajęć dydaktycznych z uczniami, nie można mówić o faktycznej liczbie uczniów w kontekście innym, niż stan wykazany w ostatnim miesiącu prowadzonych zajęć lekcyjnych, czyli w czerwcu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Regionalna Izba Obrachunkowa w O. wniosła o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu organ nadzoru stwierdził, że jedyną podstawą (warunkiem) do udzielenia dotacji określonej w art. 90 ustawy o systemie oświaty jest podanie w odpowiednim terminie przez osobę prowadzącą placówkę informacji o planowanej liczbie uczniów. Uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego nie może modyfikować regulacji ustawowej poprzez nakładanie na beneficjenta dotacji dodatkowych obowiązków, od których spełnienia uzależnione jest przekazanie dotacji. Przedmiotem uchwały może zatem być wyłącznie tryb udzielania i rozliczania dotacji, przy czym tryb udzielania ma znaczenie bardziej techniczne i stanowi m.in. wymagania formalne, jakich powinny dopełnić podmioty ubiegające się o dotację. Obowiązek udzielenia informacji o faktycznej liczbie uczniów uczęszczających do placówek mieści się w granicach ustalania trybu rozliczania dotacji i jest niezbędny do jej prawidłowego rozliczenia, nie może jednak stanowić podstawy (warunku) do jej przekazania. Wobec powyższego, zdaniem RIO, przyjęcie dla miesięcy wakacyjnych innej niż faktyczna (rzeczywista) liczba uczniów, nie znajduje uzasadnienia.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, zatem podlega uwzględnieniu.
Na wstępie doprecyzować należy, że uchwała Rady Gminy D. M. dotyczyła trybu przyznawania i rozliczania dotacji udzielanych placówkom niepublicznym, zatem rozważania powinny być prowadzone w oparciu o treść art. 90 ustawy o systemie oświaty, co nie zmienia faktu, że mogą być one przydatne także do ustalenia prawidłowej wykładni i zastosowania art. 80 ustawy, regulującego finansowanie placówek publicznych.
Stanowisko prezentowane przez RIO i Sąd I instancji dotyczące niedopuszczalności żądania od dotowanej placówki comiesięcznej informacji o aktualnej liczbie uczniów, a także informacji o liczbie uczniów uczęszczających do placówki w czerwcu, celem ustalenia wysokości dotacji w poszczególnych miesiącach oraz w miesiącach wakacyjnych, tj. w lipcu i sierpniu, jest całkowicie błędne i nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach ustawy o systemie oświaty przy zastosowaniu wykładni językowej i celowościowej.
Z art. 90 ust. 2a ustawy o systemie oświaty wynika, że warunkiem udzielenia dotacji dla niepublicznych przedszkoli i szkół jest podanie organowi właściwemu do udzielania dotacji planowanej liczby uczniów (wychowanków) w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Celem omawianego uregulowania jest umożliwienie organowi udzielającemu dotacji zaplanowania budżetu na następny rok z uwzględnieniem w stosownej wysokości wydatków na dotacje.
Jest oczywiste, że wskazana wyżej informacja dołączona do wniosku o udzielenie dotacji w roku następnym nie stanowi podstawy do obliczania należnej co miesiąc dotacji. Ten oczywiście trafny pogląd wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2006 r. o sygn. akt II GSK 97/06, oraz wiele razy w okresie późniejszym. Zgodnie z powołanym przepisem dotacje przysługują na każdego ucznia, zaś na podstawie art. 90 ust. 3c ustawy, są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca. Aby omawiane uregulowanie mogło być zrealizowane, podmiot udzielający dotacji musi w każdym z 12 miesięcy znać rzeczywistą liczbę uczniów, bowiem jedynie znając tę liczbę, będzie mógł prawidłowo obliczyć należną dotację właśnie z uwzględnieniem każdego ucznia, a nie tylko z uwzględnieniem planu przedstawionego rok wcześniej.
Zgodnie z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, tryb udzielania i rozliczania dotacji ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uwzględniając w szczególności podstawę obliczenia dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu jej wykorzystania. Ponieważ z ustawy wynika jednoznacznie, że dotacja stanowi iloczyn liczby uczniów i kwoty przewidzianej na jednego ucznia, to koniecznym elementem trybu udzielania dotacji musi być ustalenie sposobu i terminu informowania organu udzielającego dotacji o rzeczywistej liczbie uczniów w każdym miesiącu, gdyż od tej liczby zależy obliczenie dotacji.
Ustalenie w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, jak to miało miejsce w sprawie niniejszej, obowiązku przekazania w określonym terminie (do 5 dnia miesiąca) informacji o aktualnej liczbie uczniów, nie tylko nie wykracza poza granice upoważnienia ustawowego, ale wręcz stanowi konieczną realizację tego upoważnienia. Należy zauważyć, że przekazanie omawianej informacji według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do zaskarżonej uchwały w żaden sposób nie utrudnia otrzymania dotacji, natomiast stanowi element koniecznej precyzji w finansach, umożliwia bowiem prawidłowe obliczenie aktualnie należnej dotacji. Omawiane uregulowanie zawarte w § 3 ust. 2 uchwały Rady Gminy D. M. jest więc w pełni zgodne z przepisami ustawy o systemie oświaty.
Ustalenie w uchwale, że za miesiące letnie (lipiec i sierpień), podstawą obliczenia dotacji będzie liczba uczniów uczęszczających w czerwcu również jest w pełni uzasadnione. W lipcu i sierpniu szkoły i przedszkola funkcjonują, dotacje im przysługują, ale uczniowie do nich nie uczęszczają, zatem w miesiącach wakacyjnych liczba uczniów ze względów oczywistych nie może ulec zmianie i oparcie się na informacji uwzględniającej dane z czerwca jest całkowicie trafne. Postanowienie § 3 ust. 3 pkt 1 uchwały ma na celu obliczenie wysokości dotacji w lipcu i w sierpniu, należy więc do trybu udzielania dotacji i jest zgodne z prawem.
Trafne jest również postanowienie uchwały zawarte w § 3 ust. 3 pkt 2 dotyczące objęcia dotacją do końca roku szkolnego także absolwentów, którzy ukończyli naukę przed wakacjami. Ich status ucznia trwa do zakończenia roku szkolnego, zatem biorąc pod uwagę, że dotacja jest udzielana na każdego ucznia, powinna być wypłacana również na absolwentów. Doprecyzowanie tej kwestii w uchwale organu samorządu w ramach określania trybu udzielania dotacji należy uznać za właściwe, gdyż służy obliczaniu wysokości należnej dotacji. Na marginesie jedynie można zauważyć, że wobec sygnalizowanej niejasności w tej kwestii, z dniem 31 sierpnia 2012 r. do art. 90 ustawy dodano ust. 2f stanowiący, że dotacja przysługuje także na absolwentów końca roku szkolnego (tzn. do dnia 31 sierpnia). Należy zauważyć, że omawiany przepis ustawy jedynie doprecyzowuje to, co powinno być oczywiste, ale jednak budziło wątpliwości. Wcześniejsze wyjaśnienie przysługiwania dotacji na absolwentów do końca roku szkolnego zawarte w uchwale nie tylko nie narusza prawa, ale wprowadza jednoznaczność w kwestiach finansowych, które z zasady powinny być całkowicie jednoznaczne. Zatem § 3 ust. 3 pkt 2 uchwały nie narusza prawa.
Podkreślić należy, że przedstawione wyżej stanowisko dotyczące dopuszczalności umieszczenia w uchwałach samorządu, ustalających tryb udzielania dotacji, postanowień o konieczności informowania o liczbie uczniów jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2006 r. II GSK 97/06, wyrok WSA w L. z dnia 8 października 2010 r. I SA/Lu 325/10, wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r. II GSK 42/11, wyrok NSA z dnia 14 sierpnia 2012 r. II GSK 1026/11, wyrok NSA z dnia 18 października 2012 r. II GSK 1479/11, wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. II GSK 1860/11 - wszystkie publikowane na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na zakończenie dodać wypada, że pieniądze z dotacji są środkami publicznymi i jak wyjaśnił NSA w wyroku o sygn. akt II GSK 1860/11, nie może dojść do sytuacji, aby beneficjent miał otrzymywać dotacje bez żadnych obowiązków po jego stronie. Przekazywanie prostej informacji o liczbie uczniów w danym miesiącu nie stanowi żadnego utrudnienia dla dotowanych placówek, a jest jedynym sposobem prowadzącym do bieżącego ustalenia właściwej wysokości wypłacanej dotacji.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni art. 90 ust. 2a i 2b ustawy są uzasadnione, bowiem treść powołanych przepisów nie wyklucza nałożenia na dotowane placówki obowiązku comiesięcznego informowania o rzeczywistej liczbie uczniów w drodze uchwały organu samorządu terytorialnego.
Ponieważ w sprawie niniejszej doszło jedynie do naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 148 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oddalający skargę Gminy D. M. oraz uchylił uchwałę Kolegium RIO, stwierdzającą nieważność uchwały Rady Miejskiej w D. M.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło