V SA/Wa 41/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-06
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Tomasz Zawiślak, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy wnioskowana pomoc de minimis w rolnictwie przekracza dopuszczalny limit 15.000 euro, możliwe jest przyznanie tej pomocy w części nieprzekraczającej limitu, czy też w takiej sytuacji pomoc nie może być przyznana w ogóle?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku przekroczenia limitu pomocy de minimis w rolnictwie, pomoc nie może być przyznana w żadnej części, nawet w tej nieprzekraczającej ustalonego limitu. Wynika to z przepisów unijnych, w szczególności art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013, który stanowi, że nowa pomoc nie może być objęta przepisami rozporządzenia, jeśli przekracza ustalony pułap. Organy prawidłowo odmówiły przyznania dopłaty w całości.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Organy administracji odmówiły przyznania dopłaty, stwierdzając, że łączna kwota pomocy de minimis, uwzględniając już otrzymaną pomoc, przekroczyłaby dopuszczalny limit 15.000 euro. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że powinien otrzymać dopłatę w części nieprzekraczającej limitu, powołując się na wcześniejsze praktyki organów. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (obecnie: Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oddala skargę.
Przedmiotem skargi J. P. (zwanego dalej: stroną lub skarżącym) jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego (zwanego dalej Prezesem ARR, organem odwoławczym lub II instancji) z ... listopada 2016r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w S. (zwanego dalej Dyrektorem ARR lub organem I instancji) z ... września 2016r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania dopłat z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego w kategorii elitarny lub kwalifikowalny. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z 17 lutego 2015 r. (data nadania) skarżący zwrócił się o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie. We wniosku oświadczył, że w okresie 3 lat podatkowych otrzymał pomoc de minimis w rolnictwie w wysokości ... EUR od Dyrektora ARR.
Po dokonaniu stosownych wyliczeń uwzględniających stawki dopłat zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 września 2016 r. w sprawie stawek dopłat do 1 ha powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowalny (Dz.U. z 2016 r., poz. 1542, dalej: rozporządzenie w sprawie stawek) stwierdzono, że kwota dopłaty wynosiła ... zł (... zł), co w przeliczeniu na euro wg kursu z dnia wydania decyzji (... września 2016r.) w wysokości ... dało wartość ...euro.
W związku z powyższym organ I instancji decyzją z ... września 2016 r. odmówił przyznał stronie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego w kategorii elitarny lub kwalifikowalny.
W uzasadnieniu Dyrektor ARR wyjaśnił, że po doliczeniu do kwoty ... euro (pomoc już przyznana stronie w ramach pomocy de minimis w rolnictwie) kwoty ... euro nastąpiłoby przekroczenie dopuszczalnego pułapu pomocy określonego w wysokości 15.000 euro. W tym zakresie organ powołał się na art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L z 24 grudnia 2013 r., nr 352, s. 13, ze. zm. – dalej: "rozporządzenie 1408/2013").
Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Prezes ARR zaskarżoną decyzja z ... listopada 2016r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ARR z ... września 2016r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mające charakter pomocy de minimis w rolnictwie są przyznawane przez Agencję Rynku Rolnego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2016, poz. 401, ze zm., dalej: ustawa o ARR), a w szczególności w oparciu o art. 40c, 40d i 40e.
Organ odwoławczy powołał się również na art. 6 ust. 3 rozporządzenia 1408/2013 i w związku z tym, zdaniem Prezesa ARR, prawidłowo organ I instancji kierując się powyższym wymogiem dokonał wyliczenia wysokości dopłaty, o którą wnioskował producent rolny na podstawie wniosku z 17 lutego 2016 r. i którą wyliczył na kwotę ...euro. Podkreślił, że w powiązaniu z pomocami otrzymanymi przez skarżącego w latach 2014 i 2015, tj. ... euro, łączna kwota pomocy w okresie 3 lat podatkowych wyniosła ...euro i tym samym przekroczyła pułap pomocy 15.000 euro określony przepisami art. 3 ust. 2 rozporządzenia 1408/2013.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 3 ust. 7 rozporządzenia 1408/2013 i wyjaśnił, że przekroczenie limitu uniemożliwia przyznanie takiej pomocy. Dlatego też Dyrektor ARR słusznie odmówił przyznania dopłaty do powierzchni ... ha, gdyż udzielenie dopłaty do zadeklarowanej we wniosku powierzchni spowodowałby przekroczenie przedmiotowego pułapu pomocy.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż w poprzednich latach odmowa obejmowała jedynie część dopłaty przekraczającej wysokość maksymalnego pułapu pomocy de minimis w rolnictwie wskazał, że od 2014 r., tj. dnia wejścia w życie rozporządzenia 1408/2013, nie ma możliwości dokonywania wspomnianej redukcji dopłaty do wysokości limitu 15 000 euro. Zauważył także, że powyższy wymóg został zapisany w "Warunkach uzyskania dopłaty z tytułu użycia do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w ramach pomocy de minimis w rolnictwie", a producent rolny we wniosku o przyznanie dopłaty oświadczył wyraźnie, że zapoznał się z tym dokumentem (część F Oświadczenia pkt 1). Dlatego też zarzuty strony stawiane w odwołaniu pod adresem Dyrektora ARR są niezasadne.
Pismem z 2 grudnia 2016 r., skarżący złożył skargę na decyzję Prezesa ARR z ... listopada 2016r. W ocenie strony niesłusznie odmówiono mu przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Skarżący podkreśla, że ARR do swoich wyliczeń uwzględniła stawki dopłat na dzień wydania decyzji i stwierdziła, że limit został przekroczony o ... euro i w związku z tym wydano decyzję odmowną. Zaznaczył, że w poprzednich latach jeżeli przekroczyło się tę sumę to odmówiono dopłaty tylko powyżej tej kwoty. Na potwierdzenie skarżący dołączył decyzję z ... lutego 2012 r.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARR podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w wypadku ubiegania się o pomoc, która przekracza limit 15.000 euro, możliwe jest uzyskanie pomocy w części nieprzekraczającej tego limitu, czy też tak jak w sprawie brak jest możliwości uzyskania pomocy także w części nie przekraczaj limitu.
Zdaniem skarżącego winien on otrzymać wnioskowane dopłaty do wysokości limitu 15.000 euro, a odmowie winna jedynie podlegać kwota stanowiąca równowartość 150,81 euro. Natomiast organ odwoławczy stoi na stanowisku, że strona nie może uzyskać dopłat także w części nieprzekraczającej limitu.
Zdaniem sądu prawidłowe stanowisko prezentuje organ w zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejska (Dz.U. z 2004r., nr 90, poz. 864/2, dalej: “TWE") z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w niniejszym Traktacie, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorcom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi. Podobny zapis zawiera art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004r., nr 90, poz. 864/2, dalej: “TfUE").
Na mocy odrębnych przepisów unijnych ustalono wyjątki od powyższej zasady i wskazano kiedy określona pomoc może zostać uznana za zgodną ze wspólnym rynkiem. W myśl pkt 6 i 7 preambuły rozporządzenia Rady (WE) Nr 994/98 z dnia 7 maja 1998 r. dotyczącego stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do niektórych kategorii horyzontalnej pomocy państwa (Dz. Urz. UE L z 14 maja 1998 r., nr 142 s. 1, ze. zm. – dalej: "rozporządzenie nr 994/98") wskazano, że jest właściwym aby Komisja, przyjmując przepisy wyłączające kategorie pomocy z obowiązku zgłoszenia przewidzianego w art. 93 ust 3 Traktatu (Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejska (Dz.U. z 2004r., nr 90, poz. 864/2, dalej: “TWE"), określiła cel pomocy, kategorie beneficjentów i progi ograniczające pomoc podlegającą wyłączeniu, zasady regulujące kumulację pomocy i warunki monitorowania w celu zapewnienia zgodności ze wspólnym rynkiem pomocy objętej niniejszym rozporządzeniem. Jest właściwym, aby umożliwić Komisji, przy przyjmowaniu przez nią przepisów wyłączających niektóre kategorie pomocy spod obowiązku zgłoszenia określonego w art. 93 ust. 3 Traktatu, dołączenie dalszych szczegółowych warunków w celu zapewnienia zgodności ze wspólnym rynkiem pomocy objętej niniejszym rozporządzeniem (pkt 7).
Ponadto art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 994/98 stanowi, że Komisja może, w drodze rozporządzenia przyjętego zgodnie z procedurą określoną w art. 8 niniejszego rozporządzenia, postanowić, że uwzględniając rozwój i funkcjonowanie wspólnego rynku, niektóre kategorie pomocy nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 92 ust. 1 i w związku z tym zostają wyłączone z procedury zgłoszenia przewidzianej w art. 93 ust. 3, pod warunkiem że pomoc przyznana temu samemu przedsiębiorstwu w ciągu danego okresu nie przekroczy pewnej stałej wielkości. Przepis art. 93 ust.3 TWE otrzymał na mocy artykułu 12 Traktatu z Amsterdamu zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej, Traktaty ustanawiające Wspólnoty Europejskie i niektóre związane z nim akty (Dz.U. z 2004r., nr 90, poz. 864/31) nową numerację, zgodnie z tabelą ekwiwalencyjną zamieszczoną w Załączniku do tego Traktatu, stanowiącym jego integralną część i tak art. 93 ust. 3 to art. 88 ust. 3, a art. 92 to odpowiednio art. 87, a art. 8 to art. 17 TWE.
Powyższe rozporządzenie zostało uchylone z dniem 14 października 2015 r. rozporządzeniem Rady (UE) 2015/1588 z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do niektórych kategorii horyzontalnej pomocy państwa (Dz.U.UE.L. z 2015 r., nr 248, s. 1). Jednakże w motywie 4 i 7 preambuły znalazły się podobne zapisy jak w rozporządzeniu 994/98. W pkt 4 preambuły wskazano, że w dziedzinach, w których Komisja posiada wystarczające doświadczenie w definiowaniu ogólnych kryteriów zgodności, powinna ona mieć możliwość stwierdzenia, za pomocą rozporządzeń, że niektóre określone kategorie pomocy są zgodne z rynkiem wewnętrznym na podstawie jednego lub większej liczby postanowień art. 107 ust. 2 i 3 TfUE i podlegają wyłączeniu z procedury określonej w jego art. 108 ust. 3. Natomiast w pkt 7 wyjaśniono, że Komisja powinna mieć możliwość stwierdzenia, że w określonych warunkach pomoc na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw, pomoc na rzecz badań, rozwoju oraz innowacyjności, pomoc na rzecz ochrony środowiska, pomoc na rzecz zatrudnienia i szkolenia oraz pomoc zgodna z mapą zatwierdzoną przez Komisję dla każdego państwa członkowskiego w zakresie udzielenia pomocy regionalnej są zgodne z rynkiem wewnętrznym i nie podlegają wymogowi zgłoszenia.
Również art. 2 ust. 1 rozporządzenia 2015/1588 zawiera analogiczny zapis co art. 2 ust. 1 rozporządzenia 994/98 i stanowi, że Komisja może, w drodze rozporządzenia przyjętego zgodnie z procedurą określoną w art. 8 niniejszego rozporządzenia, postanowić, że uwzględniając rozwój i funkcjonowanie rynku wewnętrznego, niektóre kategorie pomocy nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 TfUE i w związku z tym zostają wyłączone z procedury zgłoszenia przewidzianej w art. 108 ust. 3 TfUE, pod warunkiem że pomoc przyznana temu samemu przedsiębiorstwu w ciągu danego okresu nie przekroczy pewnej stałej wielkości.
W myśl art. 9 zd. drugie rozporządzenia 2015/1588 odesłania do uchylonego rozporządzenia odczytuje się jako odesłania do niniejszego rozporządzenia, zgodnie z tabelą korelacji w załączniku II.
Realizując delegację zamieszczoną w rozporządzeniu 994/98 Komisja wydała rozporządzenie nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1408/2013 uważa się, że środki pomocy nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 Traktatu i dlatego są zwolnione z wymogu zgłoszenia przewidzianego w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełniają warunki określone w niniejszym rozporządzeniu.
W ust. 2 art. 3 ww. rozporządzenia wskazano, że całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 15.000 euro w okresie trzech lat podatkowych. Natomiast art. 3 ust. 3 rozporządzenia 1408/2013 stanowi, że łączna kwota pomocy de minimis przyznanej w okresie trzech lat podatkowych przez państwo członkowskie przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie podstawowej produkcji produktów rolnych nie może przekroczyć górnego limitu krajowego określonego w załączniku.
Pomoc de minimis uznaje się za przyznaną w dniu, w którym przedsiębiorstwo uzyskuje prawo otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym, niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis temu przedsiębiorstwu (art. 3 ust. 4 rozporządzenia 1408/2013).
Dodatkowo wyjaśniono, w art. 3 ust. 7 rozporządzenia 1408/2013, że jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis pułap określony w ust. 2 lub górny limit krajowy, o którym mowa w ust. 3, zostałby przekroczony, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia.
Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 3 rozporządzenia 1408/2013 Państwo członkowskie przyznaje nową pomoc de minimis zgodnie z niniejszym rozporządzeniem dopiero po upewnieniu się, że nie podniesie ona całkowitej kwoty pomocy de minimis przyznanej danemu przedsiębiorstwu do poziomu przekraczającego pułap określony w art. 3 ust. 2 i górny limit krajowy, o którym mowa w art. 3 ust. 3, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym rozporządzeniu są przestrzegane.
Należy również wyjaśnić, że oprócz przepisów unijnych mających zastosowanie w sprawie także ustawodawca krajowy doprecyzował przepisy dotyczące pomocy de minimis. Dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mające charakter pomocy de minimis w rolnictwie są przyznawane przez Agencję Rynku Rolnego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych.
Zgodnie z art. 40c ust. 5 ustawy o ARR dopłaty mają charakter pomocy de minimis w rolnictwie i są udzielane zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
Po przedstawieniu podstaw prawnych mających zastosowanie w sprawie w pierwszej kolejności należy podkreślić, że bezzasadny jest zarzut skarżącego wskazujący, iż winien on otrzymać pomoc de minimis (dopłaty) do kwoty nieprzekraczającej 15.000 euro, a jedynie odmowie winna podlegać kwota przekraczająca limit pomocy, tj. kwota ... euro.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że w wypadku złożenia wniosku o przyznanie pomocy, gdzie łączna kwota pomocy przekracza pułap 15.000 EUR taka pomoc nie mogłaby zostać udzielona nawet do wysokości nieprzekraczającej tego pułapu. Powyższe wynika wprost z treści cytowanego wyżej art. 3 ust 7 rozporządzenia 1408/2013, który jednoznacznie wskazuje, że w wypadku ustalenia, iż limit pomocy zostałby (forma niedokonana – dopisek sądu) przekroczony, to nowej pomocy nie udziela się. Zapis w tym przepisie jest jednoznaczny. Gdyby normodawca unijny chciał objąć nową pomocą część pomocy nieprzekraczającej limit 15.000 euro, to wówczas dokonał by stosownego zapisu np. poprzez wskazanie, że pomoc taką udziela się do kwoty limitu, czego jednak nie zrobił. Przeciwnie rzeczone rozporządzenie 1408/2013 nie przewiduje możliwości redukcji wsparcia do wysokości nieprzekraczającej przysługującego producentowi rolnemu limitu 15 000 euro. Co więcej powyższa wykładnia zgodna jest również z wykładnią historyczną, gdyż poprzednio obowiązujący art. 3 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej (Dz.U. UE L z 2007r., nr 337, s. 35, ze zm.) zawierał m.in. następujący zapis cyt. "Jeśli łączna kwota pomocy przewidziana w ramach środka pomocy przekracza pułap, o którym mowa w akapicie pierwszym, nie może ona być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia, nawet w odniesieniu do części pomocy nieprzekraczającej tego pułapu. W takim przypadku nie można ubiegać się o objęcie zakresem niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do tego rodzaju środka pomocy, ani w chwili przyznania takiej pomocy ani później". Termin "nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia" należy interpretować w kontekście art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1535/2007 (jak i obecnie obowiązującego rozporządzenia 1408/2013) i w konsekwencji należałoby uznać taką pomoc za spełniającą wszystkie kryteria określone w art. 87 ust. 1 Traktatu (art. 107 TfUE) i tym samym pomoc taka musiałaby zostać zgłoszona na mocy art. 88 ust. 3 Traktatu (art. 108 TfUE). Dlatego w wypadku złożenia wniosku o pomoc, której łączna kwota przekracza 15.000 euro (tak jak w sprawie), to organ I instancji prawidłowo odmówił udzielenia takiej pomocy w całości.
Co więcej słusznie wyjaśnił również Prezes ARR, że ustawa o ARR w art. 11 pkt 3 nałożyła na ten organ obowiązek przygotowania warunków, jakie powinien spełnić producent rolny ubiegający się o przyznanie dopłaty do materiału siewnego. Taki dokument został przygotowany i nosi nazwę: "Warunki uzyskania dopłaty z tytułu użycia do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w ramach pomocy de minimis w rolnictwie". W pkt 5 tego dokumentu jednoznacznie wyjaśniono, że cyt. "W przypadku, gdy z powodu udzielenia wnioskowanej pomocy zostałby przekroczony limit 15 000 euro, pomoc do takiego wniosku nie może być przyznana (art. 3 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013)". Strona natomiast składając wniosek o przyznanie pomocy de minimis oświadczyła (część F – Oświadczenia), że zapoznał się z treścią rzeczonego dokumentu.
Reasumując organy orzekające w sposób prawidłowy zinterpretowały obowiązujące przepisy i odmówiły wnioskowanej pomocy (dopłat do materiału siewnego).
Odnosząc się do faktu, że we wcześniej prowadzonym wobec skarżącego postepowaniu została udzielona mu pomoc w części nieprzekraczającej kwoty limitu 7.500 euro, należy wskazać, że działanie Dyrektora ARR było nieprawidłowe, co zostało powyżej wyjaśnione. Zarówno w obecnie obowiązującym stanie prawnym, jak też obowiązującym pod rządami rozporządzenia Komisji (WE) nr 1535/2007 nie było możliwości udzielenia jakiejkolwiek pomocy, w wypadku złożenia nowego wniosku, który łącznie z już udzieloną pomocą przekraczałby ustalony limit 15.000 euro (wcześniej 7500 euro). To strona swoim wnioskiem zakreśliła ramy postępowania i organ miał obowiązek rozpoznać ten wniosek w zakresie całości żądania. Trzeba również podkreślić, że niedopuszczalne byłoby uwzględnienie zauważonej wady wniosku i niezakwestionowanie tej okoliczności tylko z tego powodu, że winnej sprawie skarżącego organ I instancji w sposób nieprawidłowy odniósł się do powyższej okoliczności. Zatem bez znaczenia dla oceny prawidłowości postępowania dotyczącego oceny nowego wniosku skarżącego, jest ocena innego jego wniosku. Popełnienie bowiem błędu w ocenie jednego wniosku nie może bowiem prowadzić, do tolerowania takiego samego błędu w ocenie innych wniosków.
Na marginesie sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 3 ust. 4 rozporządzenia 1408/2013 pomoc de minimis uznaje się za przyznaną w dniu, w którym przedsiębiorstwo uzyskuje prawo otrzymania takiej pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym, niezależnie od terminu wypłacenia pomocy de minimis temu przedsiębiorstwu. W orzecznictwie dotyczącym pomocy publicznej w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przyjmuje się, że "data przyznania pomocy" oznacza dzień, w którym beneficjent nabył prawo otrzymania pomocy zgodnie z obowiązującym krajowym systemem prawnym. Tym dniem będzie dzień złożenia przez nią wniosków o udzielenie pomocy, na co wskazuje m.in. przepis art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1808 ze zm.), mający także zastosowanie w sprawie, który stanowi, że podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy. A więc prawo do pomocy jest nabywane z dniem złożenia kompletnego wniosku o jego wypłatę. Powyższe stanowisko zostało wyrażone, np. w wyrokach NSA z 11 września 2013 r., sygn. akt II GSK 765/12, z 25 lutego 2015r., sygn. akt II GSK 464/14, WSA w Warszawie z 16 czerwca 2016r., sygn. akt V SA/Wa 3594/15. W wyroku z 4 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 2078/12, NSA uznał, że sytuacja ekonomiczna pracodawcy jest badana na datę złożenia poprawnie wypełnionego i kompletnego wniosku, a poprawa sytuacji po tej dacie nie ma znaczenia dla oceny spełniania warunków uprawniających do otrzymania dofinansowania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowiska i wskazuje, że winny być one również interpretowane w taki sam sposób w sprawach dotyczących pomocy de minimis w rolnictwie, gdyż w tym zakresie materialne i procesowe przepisy są podobne.
Należy zauważyć, że wnioski o przyznanie dopłat winny być złożone w okresie od 15 stycznia do 25 czerwca 2016r., jednakże strona składając taki wniosek nie zna wszystkich elementów stosunku prawnego, gdyż rozporządzenie w sprawie stawek, jest wydawane rokrocznie do 30 września (art. 40c ust. 6 pkt 1 ustawy o ARR), a więc już po złożeniu wniosku. Tym samym strona składając wniosek nie zna bardzo istotnego elementu w postaci stawki dopłat do 1 ha. Nie zna także kursu waluty po którym pomoc jest przeliczana.
W ocenie sądu w wypadku gdyby strona złożyła wniosek i dokonała stosownych wyliczeń w oparciu o rozporządzenie w sprawie stawek z poprzedniego roku i taki wniosek (wraz z wnioskami z poprzednich trzech lat) nie przekraczałby granicznej kwoty 15.000 Euro i następnie w wyniku wydania przez prawodawcę krajowego nowego rozporządzenia w sprawie stawek (podwyższającego stawki), wniosek o dopłaty (wraz z już udzieloną pomocą de minimis w rolnictwie) przekraczałby 15.000 Euro, to wówczas organ winien zwrócić się do strony z powyższą informacją, dając takiej stronie możliwość zmodyfikowania wniosku w taki sposób aby objąć go pomocą. Sąd oczywiście zdaje sobie sprawę z pewnych ograniczeń w stosowaniu przepisów k.p.a. w takim jak przedmiotowe postępowanie, jednakże zaufanie obywatela do organów i stanowionego prawa wymaga aby organy i prawodawca nie zaskakiwali stron postępowania i w takich wypadkach organ winien umożliwić modyfikowanie wniosków. Powyższe twierdzenie jest także akceptowane przez doktrynę. Na gruncie analogicznych do przedmiotowych przepisów dotyczących pomocy de minimis regulowanych rozporządzeniem komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.U.UE.L z 2013r., nr 352, s.1) Andrzej Kaznowski w komentarzu do art. 3 ust. 7 tego rozporządzenia (Kaznowski A., Stasiak M., Komentarz do rozporządzenia nr 1407/2013 w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, LEX/el.2016), który stanowi, że cyt. "jeżeli z powodu udzielenia nowej pomocy de minimis odpowiednie pułapy określone w ust. 2 zostałyby przekroczone, nowa pomoc nie może być objęta przepisami niniejszego rozporządzenia" wskazał, że pomimo odmiennego sformułowania tej reguły w poprzednim rozporządzeniu, zasadne jest przyjęcie, że skutki wywierane przez przywołane przepisy art. 3 ust. 7 rozporządzenia oraz art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1998/2006 są analogiczne. Jeżeli organ udzielający pomocy stwierdzi przekroczenie dopuszczalnego pułapu, nie może udzielić pomocy de minimis stosownie do wniosku przedsiębiorstwa (lub okoliczności sprawy). W ten sposób rozporządzenie wprowadza regułę, która stanowi konsekwencję przepisu w art. 3 ust. 2 oraz jest uzupełnieniem tego przepisu. Dopuszczalne jest jednak, aby organ udzielający pomocy wezwał wnioskodawcę do zmiany wniosku, tak aby dopuszczalny limit pomocy de minimis nie został przekroczony. W sprawie jednakże powyższe twierdzenia sądu nie mają zastosowania, gdyż skarżący nie wykazał się przezornością i nie obliczył przysługującej mu pomocy w oparciu o obowiązujące w 2015 r. rozporządzenie w sprawie stawek (stawka wynosiła 80 złotych w przypadku zbóż, natomiast w 2016 r. stawka wynosiła 69,40 zł), gdyby to bowiem uczynił nie objąłby wnioskiem takiej jak w sprawie powierzchni gruntów. Z kolei objęcie mniejszej powierzchni, przy użyciu stawki z 2015r. doprowadziłoby do przyznania pomocy w sprawie.
Mając powyższe na względzie, prawidłowo organy orzekające odmówiły przyznania dopłaty. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło