V SA/Wa 415/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-12
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo określiły wartość celną towaru i należności celne, uwzględniając podział kosztów transportu oraz stosując odpowiednie kursy walut i ceny wejścia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo określiły wartość celną towaru i należności celne. Podział kosztów transportu został dokonany proporcjonalnie do odległości, a zastosowane kursy walut i ceny wejścia były zgodne z obowiązującymi przepisami. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, również uznano za bezzasadne, ponieważ strona była skutecznie reprezentowana przez pełnomocnika, a organ nie został poinformowany o odwołaniu pełnomocnictwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wartości celnej towaru (pomidorów) i kwoty długu celnego. Agencja Celna, działając jako przedstawiciel pośredni firmy S. Sp. z o.o., dokonała zgłoszenia celnego uzupełniającego. W wyniku kontroli postimportowej stwierdzono nieprawidłowości w deklarowanej wartości towaru. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie, a po jego zakończeniu wydał decyzję określającą kwotę długu celnego. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego, w tym brak doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi G. C., M. M. i M. R. - wspólników Agencji Celnej [...] s.c z udziałem S. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego oddala skargę
W dniu [...].03.2010 r. Agencja Celna "G. S.C. [...] " działając jako przedstawiciel pośredni firmy "S." dokonała wpisu do rejestru towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem procedury uproszczonej (nr wpisu 300, [...]). W dniu [...].04.2010 r. złożono zgłoszenie celne uzupełniające, które stosownie do postanowień art. 63 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (dalej WKC) zostało przyjęte przez organ celny i zarejestrowane pod numerem [...]. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr [...] z dnia [...].03.2010 r. na kwotę 13860,00 EUR, fakturę za transport nr [...] z dnia [...].03.2010 r. na kwotę 3400,00 EUR, dokument pochodzenia EUR 1 nr [...] z dnia [...].03.2010 r. oraz deklarację wartości celnej (D.W.1).
W wyniku kontroli postimportowej przeprowadzonej w trybie art. 78 WKC stwierdzono nieprawidłowości związane z deklarowaną wartością towaru mające wpływ na prawidłowe określenie należności celnych i podatkowych. W związku z tym Naczelnik Urzędu Celnego w P. (dalej: Naczelnik UC) postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie dotyczące ww. zgłoszenia celnego w zakresie określenia wartości celnej towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego.
Pismem z dnia 30.06.2011 r. zwrócono się do Strony o dostarczenie następujących dokumentów:
wpisu do rejestru do [...] z dnia [...].04.2010 r.;
oryginału (do wglądu) potwierdzenia złożenia zabezpieczenia generalnego wraz z naniesionymi adnotacjami dotyczącymi ww. PWD;
przedstawienie umowy spedycyjnej lub oferty spedytora z podaniem stawek frachtowych w związku z transportem towarów do miejsca wprowadzenia na obszar Wspólnoty.
Jednocześnie wezwano do złożenia wyjaśnień dotyczących zadeklarowania w przedmiotowym zgłoszeniu celnym warunków dostawy "EXW A.", wskazanie pierwszego miejsca przekroczenia granicy lądowej obszaru Wspólnoty, przez które wprowadzono importowany towar oraz wskazanie miejscowości, w której załadowano towar na środek przewozowy.
W związku z tym, iż przesyłka polecona zawierająca ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w P. zaginęła (vide pismo Poczty Polskiej S.A. nr (...) z dnia 16 marca 2012 r.) Naczelnik Urzędu Celnego w P. postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. ponownie wszczął z urzędu postępowanie dot. ww. zgłoszenia celnego w zakresie określenia wartości celnej, stawki celnej oraz prawidłowej kwoty długu celnego.
Pismem z 12 lipca 2013 r. organ zwrócił się do Z. w Polsce (dalej: Z.) z prośbą o udzielenie informacji dotyczącej historii przemieszczenia towarów przewożonych na trasie Turcja - Polska przez przewoźnika tureckiego "A. Ltd. Sti." samochodem ciężarowym o nr rejestracyjnym [...] za Carnetem TIR [...] w okresie 10.03.2010 r. - 31.03.2010 r.
W odpowiedzi Z. przesłało scany uwierzytelnionych suszek dotyczące przebiegu transportu pod osłoną m.in. karnetu TIR [...].
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Naczelnik UC decyzją nr [...] z [...] grudnia 2013 r. orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości 22962,00 zł. Decyzja została skierowana do obu stron.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła S. Sp. z o.o.
Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor IC) decyzją nr [...] z [...] października 2013 r. utrzymał w mocy ww. decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor IC wskazał m.in., że zgodnie z art. 214 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19.10.1992r. ze zm.; dalej: WKC) – kwota należności celnych przywozowych lub należności celnych wywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego.
Stosownie do art. 78 ust. 2 WKC – po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów.
Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 78 ust. 3 WKC).
W rozpoznawanej sprawie Agencja Celna "G." działając jako przedstawiciel pośredni firmy "S." załączyła do zgłoszenia celnego m.in. fakturę handlową o nr [...] z dnia [...].03.2010 r., w której sprzedający, tj. firma A.", Turcja - określiła warunki dostawy jako: FOT- A. Natomiast w przedmiotowym zgłoszeniu celnym zadeklarowano warunki dostawy EXW - A.
Za podstawę opłaty zgłaszający przyjął sumaryczną wartość wynikającą z faktury nr [...] z dnia [...].03.2010 r. na kwotę 13860,00 EUR wraz z kosztami transportu wynikającymi z faktury transportowej nr [...] z dnia [...].03.2010 w kwocie 3.400,00 EUR - stosując kurs przeliczeniowy z dnia 17.02.2010 r. (data wpisu do rejestru 24.03.2010 r.), gdzie 1 EUR = 3,9878 (tabela nr 33 A/NBP 2010 z dnia 17.02.2010r.) i w efekcie określił stawkę celną w wysokości 0% (warunki stosowania środka "V001" - cena importowa równa lub większa od 84,6 EUR/100 kg).
Dyrektor IC wyjaśnił, iż rodzaje kosztów jakie związane są z dostawą towaru oraz wzajemne zobowiązania sprzedającego i kupującego w tym zakresie określone zostały przez Międzynarodową Izbę Handlową w Paryżu w formie "Międzynarodowych Reguł Wykładni Terminów Handlowych" (Incoterms 2000). Reguły ujęte w Incoterms 2000 podzielone zostały na grupy, zróżnicowane ze względu na wspólne dla poszczególnych grup warunki, m.in. opłaty za transport i ubezpieczenie, moment przeniesienia ryzyka (a tym samym zrealizowania dostawy, co jest bezpośrednio związane z zagadnieniami dotyczącymi płatności za zrealizowany kontrakt), odpowiedzialności za formalności oraz koszty związane z odprawami celnymi eksportowymi i importowymi.
Organ odwoławczy podkreślił następnie, że Naczelnik UC prawidłowo uznał, iż w rozpoznawanej sprawie warunki dostawy EXW w ww. zgłoszeniu celnym zostały zadeklarowane nieprawidłowo. Najbardziej właściwymi warunkami dostawy w ww. zgłoszeniu celnym jest formuła FCA, która co do zasady zbliżona jest do formuły FOB (po uwzględnieniu odpowiednich środków transportu), na podstawie której zgłaszający zadeklarował cenę wejścia, stanowiącą podstawę klasyfikacji produktów wymienionych w części A Załącznika, zgodnie z Taryfą Celną Wspólnot Europejskich.
Dalej Dyrektor IC wskazał, iż zgodnie z przepisami art. 20 ust. 1 WKC - w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich. Inne środki ustanowione odrębnymi przepisami wspólnotowymi i dotyczące wymiany towarowej są, o ile zaistnieje taka potrzeba, stosowane zgodnie z klasyfikacją taryfową tych towarów (art. 20 ust. 2 WKC).
W przedmiotowej sprawie podstawę zastosowanych stawek celnych stanowiło rozporządzenie Komisji (WE) Nr 948/2009 z dnia 31 października 2009 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. WE L Nr 287 z 31 października 2009 r.). Zgłoszenie przedmiotowego towaru do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu w ramach procedury uproszczonej nastąpiło bowiem 31 marca 2010 r.
Dyrektor IC wyjaśnił, iż przywóz na terytorium Unii Europejskiej owoców i warzyw sprowadzanych z krajów trzecich (w tym pomidorów stanowiących przedmiot niniejszego zgłoszenia celnego) obciążony jest cłami ad valorem. Ponadto zgodnie z zapisami Porozumienia w sprawie Rolnictwa opublikowanego w Załączniku 1 do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu sporządzonego w Marakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r. Unia Europejska ma prawo do nakładania ceł dodatkowych w przypadku, gdy cena importowanego produktu jest niższa od tzw. ceny wejścia. Cła te stosowane są dla określonych kodów CN produktów i ustalane przez Komisję Europejską w okresach.
Systemem cen wejścia objęty jest przywóz do Wspólnoty owoców i warzyw uważanych przez Unię Europejską za tzw. "produkty wrażliwe" (m.in. pomidory). Kody CN tych towarów określa część A i B załącznika XV do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1580/2007 z dnia 21 grudnia 2007 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) Nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw. W stosunku do szczególnie wrażliwych towarów (pomidorów, ogórków i cukinii) system cen wejścia obowiązuje przez cały rok. Płacone przez importera cło jest zróżnicowane w zależności od wartości i ilości każdej sprowadzanej partii towaru, czyli ilości objętej jednym zgłoszeniem przywozowym.
System cen wejścia polega na pobieraniu specyficznych opłat celnych, które są sumą cła ad valorem i cła dodatkowego (tzw. ekwiwalentu taryfowego) nakładanego, gdy cena owoców i warzyw dopuszczanych do swobodnego obrotu w Unii Europejskiej (tzw. cena importowa) jest niższa od ceny wejścia ustalonej dla danego gatunku owoców i warzyw. Import owoców i warzyw dokonywany po cenie równej cenie wejścia bądź od niej wyższej obciążony jest jedynie cłem ad valorem.
Ekwiwalent taryfowy (czyli wartość dodatkowej opłaty celnej), w odróżnieniu od cła ad valorem, obliczany jest w stosunku do ilości sprowadzanego towaru. Wysokość ekwiwalentu taryfowego jest proporcjonalna do różnicy między ceną wejścia a ceną importowanego towaru.
Cena wejścia produktów sektora owoców i warzyw wykorzystywana jest do szczegółowego klasyfikowania tych towarów w taryfie celnej oraz określania specyficznych opłat celnych. Wysokość ceny wejścia (w euro za 100 kg masy netto) ustalana jest co roku przez Komisję Europejską i określana we Wspólnej Taryfie Celnej. Obowiązujące w 2010 r. ceny wejścia zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 948/2009 z dnia 31 października 2009 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Załącznik 2). Są one podawane dla danego kodu CN produktu.
Oznacza to, iż w przypadku prawidłowego udokumentowania pochodzenia towaru z Turcji stawki celne zostały określone jako suma stawki ad valorem (w tym przypadku 0% wartości celnej towaru) i dodatkowego cła (ekwiwalentu taryfowego) zależnego od porównania ceny importowej z ceną wejścia.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC – wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. e "i" WKC – w celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29 do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z transportem przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.
W myśl art. 33 ust. 1 lit. a WKC – nie wlicza się do wartości celnej następujących kosztów, o ile można je wyodrębnić z ceny faktycznie zapłaconej lub należnej: kosztów transportu po ich przybyciu do miejsca wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.
Definicja miejsca wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty została zawarta w art. 163 ust. 1 RKWC (z zastrzeżeniem ust. 2-6), zgodnie z nim za takie miejsce uważa się: dla towarów przewożonych koleją, wodną drogą śródlądową lub transportem drogowym, miejsce pierwszego urzędu celnego.
Dyrektor IC podkreślił, że na gruncie obowiązujących przepisów prawa zasadą jest rozdzielanie kosztów związanych z transportem towarów przed i po wprowadzeniu towarów na obszar Wspólnoty.
Przepis art. 32 ust.1 lit. e "i" WKC przewiduje bowiem doliczenie do wartości transakcyjnej towaru kosztów transportu poniesionych do miejsca wprowadzenia towaru na obszar Wspólnoty. Również art. 139 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007 stanowi, iż cena FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększana jest o koszty przewozu towaru do granic obszaru celnego Wspólnoty.
W przedmiotowej sprawie załączono do zgłoszenia celnego fakturę z [...] marca 2010 r. wystawioną przez turecką firmę transportową "A. (...)" na kwotę 3.400 EUR, w której nie dokonano podziału wskazanych kosztów transportu na odcinku do granicy Wspólnoty oraz na terenie Wspólnoty.
Strona nie przedstawiła oryginału faktury transportowej ani umowy spedycyjnej lub oferty spedytora z podaniem stawek frachtowych w związku z transportem towarów do miejsca wprowadzenia na obszar Wspólnoty. Nie złożono też żadnych wyjaśnień odnośnie skierowanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. zapytania.
Dyrektor IC wskazał, że analiza zgłoszenia celnego oraz załączonych dokumentów wykazała rozbieżności odnośnie samego miejsca rozpoczęcia transportu, bowiem w SAD zadeklarowano warunki dostawy EXW A., co wskazuje, że towar został postawiony do dyspozycji kupującego w miejscowości A., natomiast z faktury wynika, że towar został przejęty przez przewoźnika w miejscowości F. (miejsce załadunku).
W wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono (odpowiedź Z.), iż pierwszym miejscem wprowadzenia przedmiotowego towaru na teren Wspólnoty była miejscowość S. w Bułgarii. Z załączonego Carnetu TIR [...] wynikało, że miejscowością, w której oddano przedmiotowy towar do dyspozycji importera była miejscowość F. (Turcja). Na podstawie danych ze stron internetowych (www.maps.google.pl) organ ustalił, że odcinek poza Wspólnotą tj. od miejscowości F. (Turcja) do granicy Wspólnoty tj. do miejscowości S. (Bułgaria) wynosi 1067 km natomiast odcinek od pierwszego miejsca przekroczenia granicy Wspólnoty S. do miejsca przeznaczenia wynosi 1955 km. Tak więc odległość od miejsca załadunku do miejsca zgłoszenia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu wyniosła 3.022 km. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w P. dokonał podziału kosztów w następujący sposób:
-S. w Bułgarii, położona w odległości około 1067 km (dane - internet) od miejscowości F. (Turcja) - miejsce przekazania ładunku do dyspozycji kupującego.
-mod pierwszego miejsca wprowadzenia na teren Wspólnoty (S. Bułgaria) do Piastowa (Polska) wynosi około 1.955 km.
Dyrektor IC stwierdził, iż Naczelnik UC błędnie wskazał miejsce przeznaczenia przedmiotowego towaru. Jak bowiem wynika z Carnetu TIR towar został dostarczony do miejscowości B., gdzie nastąpiło zamknięcie procedury uproszczonej i dokonano wpisu do rejestru o numerze 300. Powyższe potwierdza załączone do akt sprawy Pozwolenie na stosowanie procedury uproszczonej nr [...] z dnia [...].05.2005 r. udzielone dla Agencji Celnej działającej jako przedstawiciel pośredni spółki, w którym wskazano adres stosowania procedury uproszczonej, tj. miejsce uznane W. ul. [...].
Przyjęcie, zgodnie z ustalonym stanem faktycznym, iż miejscem przeznaczenia były B., a nie P. – jak wskazał to Naczelnik UC, spowodowało zmniejszenie odcinka transportu na terenie Wspólnoty.
Dyrektor IC przedstawił prawidłowy podział kosztów transportu:
- od miejsca przekazania ładunku do dyspozycji kupującego (F.) do pierwszego miejsca wprowadzenia na teren Wspólnoty (S.)
1067 km x 3400 EUR : 2879 km = 1.260.10 EUR (031 W-5025 zł, tj. 37,06 %)
- od pierwszego miejsca wprowadzenia na teren Wspólnoty S. (Bułgaria) do B. (RP) : 1812 km x 3400 EUR : 2879 km = 2139,90 EUR (070P - 8533,50 zł, tj. 62,94%)
W związku z powyższym koszty transportu do granicy Wspólnoty S. (BG) stanowią 37,06%, a od granicy Wspólnoty do miejsca przeznaczenia B. (RP) stanowią 62,94% całkowitych kosztów wynikających z załączonej faktury transportowej.
Dyrektor IC wyjaśnił, że przedstawiony w decyzji Naczelnika UC podział kosztów transportu i określenie proporcji jest nieprawidłowe, co wiąże się z błędnym wskazaniem kosztów transportu towaru do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty tj. 4.653,90 PLN oraz kosztów transportu poniesionych do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju: 8.526,00 PLN. Ustalenia te miały wpływ na prawidłowe określenia wartości celnej towaru.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono następnie, że Naczelnik UC dokonał ustalenia ceny wejścia stanowiącej podstawę klasyfikacji przedmiotowych towarów w oparciu o cenę FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty stosownie do art. 139 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1580/2007. Również wartość celna winna zostać określona w oparciu o cenę FOB produktów powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty w następujący sposób:
13860 EUR (cena towaru ustalona na podstawie faktury nr [...] z dnia [...].03.2010r.) x 3,9878 (kurs EUR) + 1260,10 EUR (wysokość koszt ów transportu towaru do granic obszaru celnego Wspólnoty) = 60 296 PLN
Przy ustalaniu wartości celnej towaru należało zastosować kurs waluty EUR (1 EUR = 3,9878 PLN) opublikowany przez Narodowy Bank Polski w Tabeli kursów nr 33/A z 17 lutego 2010 r. tj. kurs waluty europejskiej obowiązujący zgodnie z art. 169 ust. 1 i 2 RWKC do końca marca 2010 r.
Dyrektor IC podkreślił, że określona wartość celna towaru stanowi podstawę do określenia należności celnych przez zastosowanie stawki celnej ad valorem i cła dodatkowego. W przypadku pomidorów obowiązywała stawka celna ad valorem w wysokości 8,8 % wartości celnej towaru. W związku z tym, iż w przedmiotowej sprawie strona udokumentowała pochodzenie towaru z Turcji zastosowano stawkę celną ad valorem w wysokości 0% wartości celnej towaru. Natomiast w celu określenia dodatkowego cła (ekwiwalentu taryfowego) zastosowano kurs waluty opublikowany na podstawie art. 18 WKC. W przepisie tym wskazano, iż równowartość EUR w walutach krajowych, stosowana w celu określenia klasyfikacji taryfowej towarów i należności celnych przywozowych, określana jest raz na miesiąc. Zastosowane w tym przeliczeniu kursy są kursami publikowanymi w przedostatni dzień roboczy miesiąca w Dzienniki Urzędowym Wspólnot Europejskich. Kursy te stosuje się przez cały następny miesiąc.
W niniejszej sprawie w dacie zgłoszenia celnego w procedurze uproszczonej, tj. 31 marca 2010 r. obowiązywał kurs EUR = 3,9926 PLN opublikowany w Dz. Urz. UE nr C 47/06 z 24 lutego 2010 r.
W związku z tym określenia należności celnych dla importowanego towaru należało dokonać w następujący sposób:
60 826 PLN (wartość statystyczna) : 19800 kg (masa netto towaru) x 100 = 304.53 PLN/100 kg. Otrzymana w ten sposób cena importowa w wysokości 304,53 PLN za 100 kg masy netto towaru mieści się w przedziale określonym warunkiem V006 tj. 77,8 EUR/100kg co powoduje konieczność zastosowania stawki celnej w wysokości 0%+ 29,8 EUR/100kg masy netto towaru.
0% + 29,8 EUR/100kg x 3,9926 PLN/EUR (kurs EUR) x 19800 kg (masa netto towaru) : 100 = 23557,94 PLN (23558 PLN).
W związku z tym, iż ustalona w powyższy sposób kwota należności celnych w wysokości 23558 PLN jest wyższa od kwoty cła orzeczonej w decyzji organu pierwszej instancji w wysokości 22962 PLN Dyrektor Izby Celnej w W. związany zakazem reformationis in peius wynikającym z art. 234 Ordynacji podatkowej odstąpił od orzekania na niekorzyść strony odwołującej się.
Dyrektor IC podkreślił następnie, że ustalenia wartości celnej towaru dokonuje się nie tylko w celu określenia wartości statystycznej, jak podniesiono w odwołaniu, ale zgodnie z art. 28 WKC dla celów stosowania Taryfy Celnej WE oraz środków pozataryfowych określonych szczególnymi przepisami wspólnotowymi i mających zastosowanie w wymianie towarowej. Większość stawek celnych określonych we Wspólnotowej Taryfie Celnej jest stawkami ad valorem ustalanymi jako procent wartości celnej towaru. W przypadku, gdy elementy służące do ustalenia wartości celnej towaru (w tym cena towaru) są wyrażone w chwili ustalenia w walucie innej niż PLN organy celne mają obowiązek zastosowania kursu wymiany waluty zgodnie z zasadami określonymi w art. 169 - 172 RWKC. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie różnicują sposobu ustalania kursu wymiany waluty ze względu na rodzaj towaru czy też kraj pochodzenia. Zapewnia to jednakowe traktowanie wszystkich importerów na terenie całej Unii bez względu na rodzaj przywożonych towarów oraz kraj, z którego sprowadzany jest towar.
W piśmie stanowiącym uzupełnienie odwołania zarzucono, że organ pominął fakt, iż samochody wykonujące usługę przejechały przez terytorium Turcji dodatkowo ponad 1000 km w celu dowiezienia odpowiednich do przewozu opakowań do miejsca odbioru (na potwierdzenie złożono "Umowę o Współpracy Gospodarczej w zakresie przewozów Międzynarodowych" z 30 grudnia 2012 r. zawartą między spółką S., a turecką spółką A.). Podniesiono także, że ceny paliw w Turcji i Polsce znacznie się różnią co miało wpływ na wzrost kosztów transportu po stronie tureckiej, co mają potwierdzić załączone wydruki zawierające ceny paliw w tych krajach. Ponadto spółka wskazała, że zgodnie z art. 32 WKC do obliczenia wartości celnej wwożonego towaru należy doliczyć poniesione przez spółkę koszty dodatkowe takie jak opłaty z tytułu podstawienia samochodu do transportu, ewentualnie obciążenie przez firmę transportową karami za oczekiwanie na załadunek, czy też koszt załadunku oraz ubezpieczenia transportowego towaru.
Odnosząc się do powyższych zarzutów Dyrektor IC stwierdził, że nie znajdują one pokrycia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Przedstawiona na etapie odwołania umowa z 30 grudnia 2009 r. zawiera jedynie ogólne sformułowania, które nie są potwierdzone w odpowiednich dokumentach dotyczących konkretnego przewozu, a więc nie mogą skutecznie podważyć ustalonego przez Naczelnika UC stanu faktycznego sprawy. Dyrektor IC wskazał, że pomimo, iż zgodnie z § 5 umowy polski kontrahent zobowiązał się do każdorazowego wystawienia zleceń na usługę, nie zostały przedstawione żadne dowody na to, że w przypadku tej konkretnej usługi miało miejsce odebranie przez przewoźnika opakowań z magazynu w A. – A. i przewiezienie ich do miejsca odbioru towaru położonego w F. Dyrektor IC zaznaczył, że nie bez znaczenia jest zapis § 6 umowy, w którym została sprecyzowana podstawa ustalenia kosztów wykonywanej przez A. usługi transportu. Strony postanowiły, że z tytułu wykonania usług przewoźnikowi należne jest wynagrodzenie obliczone na podstawie przebytej odległości liczonej w kilometrach, obowiązujących w dniu rozpoczęciu przewozu cen paliwa, czas postoju w miejscu załadunku. Przedstawiona do zgłoszenia celnego faktura za transport zawiera jedynie ogólny koszt transportu do granicy z UE, bez podania informacji odnośnie przebytej odległości, cen paliwa, czy też postoju w miejscu załadunku.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia cen paliwa na terenie Turcji Dyrektor IC zauważył, że trudno polemizować z takim zarzutem bez posiadania konkretnego dokumentu, tj. rachunku za paliwo, który określa konkretną cenę za litr paliwa wystawionego w okresie świadczenia usługi transportowej tj. od 28 marca 2010 r. do 29 marca 2010 r. (przekroczenie granicy UE). Przedstawione przez stronę wydruk cen paliw w Turcji dotyczą innego okresu tj. od 9 grudnia 2010 r. do 24 lipca 2013 r.
Dyrektor IC wskazał, iż art. 32 WKC stanowi o doliczaniu do wartości towaru kosztów dodatkowych związanych z transportem towaru, jednakże muszą one być potwierdzone odpowiednimi dokumentami. Brak dowodów potwierdzających istnienie takich wydatków, czyli rzeczywistych kosztów związanych z transportem towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny UE, nie mogą mieć wpływu na wartość celną towaru.
Na decyzję Dyrektora IC w W. oddzielne skargi wniosły Spółka z o.o. "S." i wspólnicy Spółki Cywilnej Agencja Celna G. Skarga Spółki z o.o. S. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 128/14.
Agencja Celna zaskarżonej decyzji zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:
1. art. 139 ust. 1 lit. a oraz ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007 oraz art. 33, 34 rozporządzenia Rady (WE) nr 1182/2007 polegające na uznaniu, że:
- wartość celna importowanych towarów jest tożsama z ceną FOB towaru, podczas gdy wartość celna jest jedynie wyliczana na podstawie ceny FOB,
- cena wejścia winna być ustalona na podstawie wartości celnej, podczas gdy cena wejścia winna być wyliczona na podstawie ceny FOB;
2. art. 18 i art. 35 WKC, art. 168-172 RWKC, art. 11 Prawa celnego oraz § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalania wartości celnej (Dz. U. Nr 87, poz. 827), polegające na uznaniu, że:
- do przeliczenia na walutę polską ceny wejścia (wyrażonej w Euro) winno stosować się kurs celny, podczas gdy kurs celny stosuje się wyłącznie do ustalenia wartości celnej a do ustalenia ceny wejścia należy stosować kurs brukselski;
II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a w szczególności: zasady dwuinstancyjności – art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: O.p.), zasady umożliwienia czynnego udziału w postępowaniu – art. 123 § 1 O.p. oraz art. 145 § 1 O.p. poprzez prowadzenie sprawy bez udziału strony i brak doręczenia decyzji w I instancji stronie skarżącej; zasady praworządności – art. 120, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa – art. 121 § 1 O.p., przez wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z obowiązującymi przepisami.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
W piśmie stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy skarżąca Agencja Celna rozszerzyła uzasadnienie zarzutu dotyczącego prowadzenia postępowania bez udziału strony poprzez brak doręczenia jej decyzji organu I instancji. Odnośnie tego zarzutu skarżąca wskazała, że w dniu 15 lipca 2011 r. G. C., M.R., M. M. z miejscem wykonywania działalności gospodarczej w P. przy ul. [...] udzielili radcy prawnemu V. M. pełnomocnictwa do reprezentowania ich przed Naczelnikiem Urzędu Celnego P. oraz przed Dyrektorem Izby Celnej w W. w toczących się postępowaniach celnych. Pełnomocnictwo zostało złożone w urzędzie celnym wraz z dowodem opłaty skarbowej.
Pismem z dnia 30 września 2011 r. radca prawny V. M. zawiadomiła Naczelnika Urzędu Celnego w P. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa z dniem 30 września 2011 r. Zawiadomienie to zostało wysłane przez radcę prawnego za pośrednictwem poczty polskiej na adres Naczelnika Urzędu Celnego w P., co zdaniem skarżącej jest jednoznaczne ze złożeniem pisma z zachowaniem przepisów prawa i terminu.
Mimo wypowiedzenia pełnomocnictwa Naczelnik Urzędu Celnego w P. kierował pisma do radcy prawnego V. M. z pominięciem strony, co stanowi ewidentne naruszenie przepisów prawa, które doprowadziło do wyeliminowania strony z postępowania. W konsekwencji strona nie brała czynnego udziału w postępowaniu, a także nie miała możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie.
Następnie skarżąca wskazała, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa do akt sprawy, o którym mowa w art. 137 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, oznacza, że osoba, która zamierza występować w postępowaniu jako pełnomocnik strony, musi złożyć do akt konkretnej sprawy pełnomocnictwo lub jego odpis. Z konstrukcji tego wynika, że pełnomocnictwo może być złożone do akt dopiero po wszczęciu postępowania podatkowego. Przed wszczęciem postępowania nie ma mowy o stronie postępowania, a w konsekwencji również o jej pełnomocniku. Skarżąca dodała, że szerokie określenie zakresu pełnomocnictwa obejmującego możliwe postępowania w zakresie wymiaru podatków, czynności kontroli skarbowej, egzekucji administracyjnej oraz postępowania sądowego nic zmienia oceny, iż jest ono skuteczne wyłącznie dla sprawy, do której akt zostało złożone. W ocenie skarżącej takie pełnomocnictwo nie zostało złożone do akt sprawy na etapie postępowania przed organem I instancji.
Podsumowując skarżąca stwierdziła, że pełnomocnictwo dla radcy prawnego V. M. G. zostało odwołane, a jeśli organ miał co do tego wątpliwości to nie mógł wnioskować o istnieniu lub braku umocowania na innej podstawie, niż tylko na podstawie materiału zgromadzonego w konkretnej sprawie. Z materiału tego wynikało natomiast, że pełnomocnictwo dołączone do akt było jedynie niepotwierdzoną z zgodność z oryginałem kserokopią.
Dodatkowo skarżąca zakwestionowała zastosowany przez organ II instancji sposób wyliczenia wartości celnej spornego towaru.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu 30 października 2014 r. strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika zmodyfikowała wnioski skargi wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, która w jej ocenie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Ta kwalifikowana wada zaskarżonej decyzji miała polegać na pozbawieniu skarżącej dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy.
W odpowiedzi na pismo strony pełnomocnik organu wskazał, że w przedmiotowej sprawie w dniu 21 lipca 2011 r. zostało złożone osobiście w Urzędzie Celnym w P. pismo z dnia 15 lipca 2011 r., w którym radca prawny V. M. zwróciła się z prośbą o przesyłanie pism w zakresie udzielonego pełnomocnictwa na adres: Kancelaria Radcy Prawnego V. M. ul. [...]. W.. Do pisma zostało załączone pełnomocnictwo podpisane przez wszystkich wspólników G. s.c.
Pełnomocnictwo to zostało złożone po wszczęciu z urzędu postępowania w niniejszej sprawie postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Tym samym wbrew twierdzeniem skarżącej radca prawny V. M. G.została skutecznie ustanowiona pełnomocnikiem ww. Agencji Celnej w już toczącym się postępowaniu celnym.
Odnosząc się natomiast do cofnięcia pełnomocnictwa pełnomocnik organu wskazał, że zawiadomienie dotyczące odwołania pełnomocnictwa radcy prawnego V. M. G. nie wpłynęło do Urzędu Celnego w P. Należało zatem uznać, że organ celny pierwszej instancji prawidłowo doręczał korespondencję na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika strony.
Odpowiadając na pozostałe zarzuty sformułowane w piśmie procesowym skarżącej pełnomocnik organu wskazał, iż są one bezzasadne i podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę.
W piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. wspólnicy Agencji Celnej podnieśli kolejne zarzuty dotyczące rażącego naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem zgłoszenia celnego uzupełniającego z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] (uprzednio zgłoszonego w ramach procedury uproszczonej [...] marca 2010 r.) były pomidory świeże sprowadzone spoza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej (z Turcji) w ilości 2860 kartonów. Importerem przedmiotowego towaru była "S." Sp. z o.o., w imieniu której działała – jako przedstawiciel pośredni – Agencja Celna "G." spółka cywilna [...].
Spór pomiędzy stronami sprowadza się do oceny prawidłowość zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towaru (pomidorów), która zdaniem organów celnych została zawyżona poprzez doliczenie do ceny towarów zawyżonych kosztów transportu oraz stawki celnej, które miały wpływ na prawidłowe określenie należności celnych, poprzez doliczenie do należności celnych opłaty dodatkowej. Zdaniem skarżącej zarówno wysokość kosztów transportu sprowadzonych pomidorów, a także wyliczona w zgłoszeniu celnym wartość celna towaru, poprzedzona ustaleniem tzw. cena wejścia były prawidłowe, w związku z tym nie powinny powodować obciążenia towaru opłatą dodatkową.
Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę wskazuje, że zgodnie z art. 20 ust. 1 WKC – w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności określone są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich. Stosowanie do art. 201 ust. 1 lit. a WKC, dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Kwota należności celnych przywozowych jest określana na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego (art. 214 ust. 1 WKC).
Stosownie do art. 12 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, w przedmiotowej sprawie podstawę zastosowanych stawek celnych stanowiło rozporządzenie Komisji (WE) Nr 948/2009 z dnia 31 października 2009 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. WE L Nr 287 i z 31.10.2009 r.). Zgłoszenie przedmiotowego towaru do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu w ramach procedury uproszczonej nastąpiło 24 marca 2010 r. Zgodnie z art. 76 ust. 3 WKC w przypadkach określonych w ust. 1 lit. c wpisanie do ewidencji ma tę samą moc prawną co przyjęcie zgłoszenia określonego w art. 62 WKC.
Przedmiotem zgłoszenia celnego były pomidory świeże importowane z Turcji. Przywóz tych towarów sprowadzonych z krajów trzecich objęty był stosowanym w UE systemem cen wejścia. System ten w dacie zgłoszenia celnego regulowany był rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1182/2007 z dnia 26 września 2007 r. ustanawiającym przepisy szczegółowe dotyczące sektora owoców i warzyw, zmieniającym dyrektywy 2001/12/WE, 2001/113/WE i rozporządzenia (EWG) nr 827/68, (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96, (WE) nr 2826/2000, (WE) nr 1782/2003, (WE) nr 318/2006 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 2202/96. Natomiast rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1580/2007 z dnia 21 grudnia 2007 r. ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw (Dz. Urz. WE L 350 z dnia 31.12.2007 r.) szczegółowo regulowało zasady stosowania ustaleń dotyczących przywozu owoców i warzyw.
System ceł wejścia polega na pobieraniu specyficznych opłat celnych, które są sumą cła ad valorem i cła dodatkowego (tzw. ekwiwalentu taryfowego) nakładanego, gdy cena owoców i warzyw dopuszczanych do swobodnego obrotu w UE (tzw. cena importowa) jest niższa od ceny wejścia ustalonej dla danego gatunku owoców i warzyw. Import owoców i warzyw dokonywany po cenie równej cenie wejścia bądź od niej wyższej obciążony jest jedynie cłem ad valorem.
Cena wejścia produktów sektora owoców i warzyw wykorzystywana jest do szczegółowego klasyfikowania tych towarów w taryfie celnej oraz określania specyficznych opłat celnych. Wysokość ceny wejścia (w euro za 100 kg masy netto) ustalana jest co roku przez Komisję Europejską i określana we Wspólnej Taryfie Celnej. Obowiązujące w 2010 r. ceny wejścia zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 948/2009 w Załączniku nr 2. Są one podawane dla danego kodu CN produktu. Dla każdego produktu objętego systemem cen wejścia w taryfie celnej określone są skale, tzw. progi stosowania cen wejścia za 100 kg netto produktu. Progi te odpowiadają porównaniu wysokości ceny wejścia do wysokości ceny importowej. Ponadto taryfa celna przewiduje zróżnicowanie ceny wejścia w zależności od okresu roku kalendarzowego.
W przypadku udokumentowania pochodzenia towaru z Turcji zgodnie z Protokołem 3 do Decyzji nr 1/98 Rady Stowarzyszenia WE – Turcja z 25 lutego 1998 r. w sprawie warunków handlu produktami rolnymi (OJ L 86 z 20.03.1998 r. ze zm.) dla towaru objętego kodem CN 0702 00 00 – "Pomidory, świeże lub schłodzone" w okresie od 1 do 30 marca 2010 r. obowiązywało sześć progów porównania ceny wejścia do ceny importowanego towaru, wyrażonych w EUR/100 kg masy netto (V001: cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 84,6 EUR/100kg – 0 %; V002: cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 82,9 EUR/100kg – 0% + 1,7 EUR/100kg; V003: cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 81,2 EUR/100kg – 0% + 3,4 EUR/100kg; V004: cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 79,5 EUR/100kg – 0% + 3,4 EUR/100kg; V005: cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 77,8 EUR/100kg – 0% + 6,8 EUR/100kg; V006: cena importowa równa lub większa od ceny wejściowej: 0 EUR/100kg - 0% + 29,8 EUR /100kg).
Zasady określania ceny importowej umożliwiające przyporządkowanie jej do właściwego progu ceny wejścia zostały wskazane w art. 139 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007. Zgodnie z którym cena importowa, stanowiąca podstawę klasyfikacji produktów wymienionych w części A załącznika XV (w tym pomidorów świeżych) zgodnie z Taryfą Celną WE, równa się według uznania importera:
a) cenie FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększonej o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty w przypadku, gdy taka cena i takie koszty są znane w chwili sporządzenia zgłoszenia o dopuszczeniu produktów do swobodnego obrotu (...).
b) wartości celnej wyliczonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. c rozporządzenia (EWG) nr 2913/92 stosowanej tylko w odniesieniu do danych przywożonych produktów. W takim przypadku należność przywozową należy potrącić zgodnie z przepisami przewidzianymi w art. 138 ust. 1 (...).
c) standardowej wartości przywozowej wyliczonej zgodnie z art. 138 niniejszego rozporządzenia.
W przypadku gdy cena wejścia jest obliczana na podstawie ceny FOB produktów w kraju pochodzenia, wartość celna obliczana jest na podstawie danej sprzedaży po tej cenie. W przypadku gdy cena wejścia jest obliczana zgodnie z jedną z procedur przewidzianych w ust. 1 lit. b lub c lub w ust. 2 lit. b wartość celna obliczana jest na tej samej podstawie co cena wejścia (art. 139 ust. 3 ww. rozporządzenia).
Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana - o ile jest to konieczne - na podstawie art. 32 i 33 WKC.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. e WKC – w celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29 do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się: koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z transportem przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.
Mając na uwadze powyższe regulacje, Sąd w pierwszym rzędzie odniesie się do zarzutów dotyczących podziału kosztów transportu. Bezsporne w sprawie jest to, iż do załadunku przedmiotowego towaru doszło w Turcji w miejscowości F., do wprowadzenia towaru na obszar UE w bułgarskiej miejscowości S., zaś miejscem przeznaczenia była miejscowość B. pod W. Skarżący nie kwestionują ani ustaleń organów co do trasy, ani wyliczonych odległości poza terenem UE i po wprowadzeniu towaru na obszar UE. Ustalenia te zostały zresztą dokonane w oparciu o informacje uzyskane od Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych i wynikają z odczytu suszek karnetu TIR [...]. Organy celne zakwestionowały jedynie podane na fakturze przewoźnika koszty transportu do granicy UE uznając je za zawyżone w stosunku do odległości.
Sąd wskazuje, że z faktury z [...] marca 2010 r. nr [...] (p. k. 13 akt adm.) wynika, że koszt transportu wyniósł 3.400 EUR. Organ wobec braku rozdzielania tej kwoty na odcinek trasy do granicy i poza nią, dokonał proporcjonalnego jej rozdziału biorąc pod rozwagę ustalone na tych odcinkach odległości – co szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu decyzji i wskazał, że z miejscowości F. w Turcji do granicy UE (miejscowość S. w Bułgarii) odległość drogowa wynosi 1067 km, zaś od granicy do B. 1812 km i rozliczył koszty proporcjonalnie to tych odległości. Należy w tym miejscu wskazać, że skarżący i uczestnik wezwani przez Naczelnika UC pismem z 30 czerwca 2011 r. do przedłożenia m.in. umowy spedycyjnej lub oferty spedytora, z której wynikałyby stawki frachtowe nie przedłożyli powyższych dokumentów w wyznaczonym terminie.
Dopiero w toku postępowania odwoławczego złożona została umowa o współpracy gospodarczej w zakresie przewozów międzynarodowych z 30 grudnia 2009 r. zawarta pomiędzy skarżącą spółką a firmą transportową A. z Turcji.
Skarżąca powołała się na fakt, że z umowy wynika, że przewoźnik miał obowiązek odebrać opakowania z magazynu położonego w A. i przewieźć je do punktu odbioru towaru w F. Przedłożona umowa co do kosztów usługi zawiera następujące sformułowanie: Z tytułu wykonania usług, o których mowa w niniejszej umowie Przewoźnikowi należne jest wynagrodzenie obliczone na podstawie przebytej odległości liczonej w kilometrach, obowiązujących w dniu rozpoczęcia przewozu cen paliwa, czasu postoju w miejscu załadunku (§ 6 umowy). Ponadto skarżąca powołała się na znacznie wyższe ceny paliwa w Turcji oraz dodatkowe koszty takie jak: opłaty z tytułu podstawienia samochodu do transportu, ewentualne obciążenia przez firmę transportową karami za oczekiwanie na załadunek, czy też koszt załadunku oraz ubezpieczenia transportowanego towaru.
W ocenie Sądu argumenty te nie zasługują na uwzględnienie, a argumentacja Dyrektora IC zaprezentowana w zaskarżonej decyzji jest słuszna.
Po pierwsze, brak jest podstaw, aby uwzględnić w kosztach transportu koszt dowozu opakowań do miejscowości F. Jak wynika z faktury z [...] marca 2010 r. nr [...] (karta 14 akt administracyjnych) przedmiotem transakcji był zakup 2860 kartonów pomidorów świeżych o łącznej wadze brutto 21.600 kg, netto 19.800 kg. Przedmiotem transakcji były więc pomidory zapakowane w kartony, a nie same pomidory. Fakt ten dodatkowo potwierdza świadectwo Phytosanitary Certificate z 26 marca 2010 r. (k-12 akt administracyjnych) z którego wynika, że sprzedawca sprzedał spółce pomidory w kartonach. Skarżąca spółka nie przedstawiła też dowodów, że zakupiła kartony, a gdyby tak było niewątpliwie doliczyłaby ten koszt do wartości celnej, bo miała do tego prawo na podstawie art. 32 ust. 1 lit. a WKC. Ponadto również w Deklaracji wartości celnej w pozycji 13c "Koszty poniesione przez Kupującego: pojemników i pakowania" wskazano "Nie dotyczy". Oprócz tego z karnetu TIR nr [...] wynika, że przewóz zaczął się w miejscowości F., a zakończył się w W. (karty: 6 i 15 akt administracyjnych).
Po drugie, brak jest podstaw do uwzględnienia opłat załadunkowych i ubezpieczenia, gdyż we wspomnianym już dokumencie Deklaracja wartości celnej wskazano, że nie poniesiono opłat załadunkowych i manipulacyjnych ani też kosztów ubezpieczenia (poz. 17 – k. 15 akt administracyjnych).
Po trzecie, jest prawdą, że koszty paliwa w Turcji są znacznie wyższe od cen na terenie Unii Europejskiej. Jednak same te koszty nie mogą uzasadniać kosztów wynagrodzenia przyjętego przez stronę za transport po terytorium Turcji. Na cenę transportu koszt paliwa nie wpływa bowiem aż w takim stopniu. Jeśli skarżący chciałby się na ten fakt powołać, powinien kwestię tę szczegółowo rozliczyć np. przedkładając fakturę za transport ze szczegółowym rozliczeniem kosztów, stosownie zresztą do zapisów umowy z przewoźnikiem. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 2 WKC – każdy element dodany do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej jest doliczany, z zastosowaniem niniejszego artykułu, jedynie na podstawie obiektywnych i wymiernych danych. Oznacza to, że to na stronie spoczywa obowiązek dostarczenia dowodów poniesienia konkretnych kosztów, które chce, żeby zostały doliczone do wartości celnej. Ogólne powołanie się na wyższe ceny paliwa tego warunku nie spełnia.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że art. 164 lit. a RWKC nie został przez organy celne naruszony. W myśl tego przepisu – w celu stosowania art. 32 ust. 1 lit. e i art. 33 lit. a WKC – jeżeli towary są przewożone tym samym środkiem transportu do punktu znajdującego się poza miejscem wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty, koszty transportu obliczane są proporcjonalnie do odległości przebytej poza i wewnątrz obszaru celnego Wspólnoty, chyba że przedłożone organom celnym dowody wykazują koszty, które zostały poniesione na mocy obowiązującej ogólnej taryfy stawek frachtowych w związku z transportem towarów do miejsca wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty. Skarżąca i Agencja Celna – pomimo wezwania przez Naczelnika UC – nie przedłożyli dowodów poniesionych kosztów.
Sąd jeszcze raz podkreśla, że organy nie zakwestionowały prawdziwości samej faktury przewozowej nr [...] z [...] marca 2010 r. i nie twierdziły, że wskazana w niej cena transportu jest fikcyjna, lecz tylko uznały, że podane na fakturze koszty transportu do granicy UE są zawyżone w stosunku do odległości. Wynika to z tego, że podział kosztów transportu jest odwrotnie proporcjonalny do przebytych odległości na trasie przewozowej towaru, co jest sprzeczne z zasadami ustalenia kosztów transportu towaru w obrocie międzynarodowym. Koszt transportu na prawie dwa razy krótszym odcinku pozaunijnym (od F. do S.) stanowi w fakturze transportowej 62,94%, ogólnej wysokości kosztów transportu towaru, natomiast prawie dwa razy dłuższy odcinek unijny 37,06% ogólnej wysokości kosztów transportu. W związku z tym trafnie organ zastosował art. 164 lit. a RWKC dokonując właściwego proporcjonalnego podziału kosztów transportu, który spowodował, że koszt transportu do granic Wspólnoty wyniósł 1.260,10 EUR, a w granicach Wspólnoty 2.139,90 EUR.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących sposobu określenia wysokości stawki celnej oraz należności celnych dla importowanych pomidorów Sąd w pierwszym rzędzie wskazuje, że organy zasadnie zakwestionowały zadeklarowane w zgłoszeniu celnym uzupełniającym SAD warunki dostawy EXW A. Wynika to przede wszystkim z tego, że już w fakturze handlowej nr [...] z [...] marca 2010 r. turecka firma sprzedająca towar określiła warunki dostawy jako FOT-F. (free on truck), która jest realizowana tak samo jak warunki dostawy FOB. Ponadto zgłaszający zadeklarował cenę wejścia sprowadzonych pomidorów stanowiącej podstawę klasyfikacji towarów w oparciu o cenę FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty stosowanie do art. 139 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007.
W tym miejscu Sąd zauważa, że ani Agencja Celna ani spółka, na etapie postępowania administracyjnego nie podnosiły, że chciały zastosować obliczenie ceny wejścia z użyciem standardowej wartości importowej. W związku z tym Sąd, na etapie postępowania sądowego, nie może zarzucić organom brak odniesienia się do tej kwestii, zważywszy na to, że sąd administracyjny orzeka na postawie stanu faktycznego ustalonego przez organ w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym wartość celna przedmiotowych pomidorów została prawidłowo określona w oparciu o cenę FOB produktów powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty. Przedstawiony w zaskarżonej decyzji sposób wyliczenia wartości celnej jest prawidłowy:
13860,00 EUR (cena pomidorów ustalona na podstawie faktury nr (...)) + 1.260,10 EUR (wysokość kosztów transportu towaru do granic obszaru celnego Wspólnoty) x 3,9878 (kurs EUR) = 60.296,00 PLN
Przy ustalaniu wartości celnej towaru organy prawidłowo zastosowały kurs waluty EUR (1 EUR - 3.9878 PLN) zgodnie z następującymi regulacjami.
Stosowanie do art. 35 WKC – jeżeli elementy służące do ustalenia wartości celnej towarów wyrażone są w walucie innej niż waluta Państwa Członkowskiego, w którym ustalana jest wartość celna, kurs wymiany, który ma być zastosowany, powinien być taki, jak należycie opublikowany przez właściwe w tym celu organy. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalania wartości celnej (Dz. U. Nr 87, poz. 827) - przy ustalaniu wartości celnej towaru stosuje się bieżące kursy średnie walut obcych w złotych, wyliczane i ogłaszane przez Narodowy Bank Polski. Reguły stosowania tych kursów wynikają z art. 169 - 172 RWKC. Co do zasady są one ustalane w przedostatnią środę miesiąca i obowiązują przez cały następujący po nim miesiąc kalendarzowy. Ustalona z zastosowaniem tak określonego kursu walut wartość celna towaru stanowi podstawę ustalenia wartości statystycznej oraz określenia należności celnych z zastosowaniem stawki celnej ad valorem określonej jako procent wartości celnej towaru.
Odrębną kwestią jest stosowanie kursów walut w celu określenia klasyfikacji taryfowej towarów i należności celnych przywozowych w przypadku stawek celnych wyrażonych w EUR (w odniesieniu do przedmiotowych pomidorów drugi element stawki celnej - ekwiwalent taryfowy). Równowartość EUR w walutach krajowych, stosowana w celu określenia klasyfikacji taryfowej i należności przywozowych (stawki wyrażane w EUR), zgodnie z art. 18 ust. 1 WKC jest określana raz na miesiąc. Kursy zastosowane do tego przeliczenia są publikowane w przedostatni dzień roboczy miesiąca w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich serii C i stosowane są przez cały następny miesiąc. Odstępstwo od tej zasady następuje wówczas, gdy stosowany na początku miesiąca kurs różni się o ponad 5% od kursu opublikowanego w przedostatnim dniu roboczym przed 15 dniem tego samego miesiąca, wówczas ten ostatni kurs stosuje się począwszy od 15 aż do końca tego miesiąca.
W związku z powyższym – organy trafnie przyjęły – że w przypadku, gdy podmiot wnosi o określenie należności wg ceny FOB towarów powiększonej o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty lub wartości celnej wyliczonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. c WKC - do określenia wartości celnej towaru stosowany jest kurs waluty wynikający z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r., natomiast do określenia ceny wejścia wskazanej we Wspólnej Taryfie Celnej oraz określenia należności celnych przywozowych z zastosowaniem stawek celnych wyrażonych w EUR - kurs waluty wynikający z art. 18 ust. 1 WKC. Oznacza to, że w tych przypadkach stosowane są równocześnie dwa kursy walut tj. NBP do określenia wartości celnej oraz Komisji Europejskiej - do określenia cen wejścia wskazanych we Wspólnej Taryfie Celnej i wysokości stawek celnych wyrażonych w EUR. W niniejszej sprawie w dacie zgłoszenia celnego w procedurze uproszczonej tj. 31 marca 2010 r. obowiązywał kurs EUR = 3,9926 PLN.
W związku z tym określenia należności celnych dla importowanego towaru dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji przedstawia się w następujący sposób:
1. Ustalenie wysokości ceny importowej w PLN/100kg masy netto towaru:
60.296,00 PLN (wartość statystyczna) : 19800 kg (masa netto towaru) x 100 = 304,53 PLN/100kg
2. Porównanie wysokości ustalonej w powyższy sposób ceny importowej z progami cen wejścia ustalonymi we Wspólnej Taryfie Celnej. W tym celu należy dokonać przeliczenia cen wejścia oraz wysokości ekwiwalentu taryfowego z zastosowaniem kursu EUR ustalonego na podstawie art. 18 ust. 1 WKC.
Określona w ten sposób cena importowa mieści się w przedziale określonym warunkiem V006, tj. 0 EUR/100 kg – 77,8 EUR/100kg (0 PLN/100kg – 310,62 PLN/100kg).
3. Ustalenie wysokości należności celnych z zastosowaniem stawek celnych określonych we Wspólnej Taryfie Celnej.
W związku z tym, że cena importowa ustalona w wysokości 304,53 PLN/100kg masy netto towaru mieściła się w przedziale określonym warunkiem V006, organy prawidłowo zastosowały stawkę celna w wysokości 0% + 29,8 EUR/100kg masy netto towaru. W wyniku podstawienia danych została ustalona wysokość należności celnych: 0% + 29,8 EUR/100kg x 3,9926 PLN/EUR (kurs EUR) x 19.800 kg (masa netto towaru) : 100 = 23.557,94 PLN. (23.558 PLN)
Tak więc ustalenia należności celnych w kwocie 23.558 PLN organy dokonały w sposób zgodny z art. 139 ust. 1 lit. a i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007, art. 18 ust. 1 WKC oraz art. 169-172 RWKC.
Sąd za błędne uznał także zarzuty dotyczące zasad ustalania wartości celnej towaru przy określaniu należności celnych od sprowadzonych pomidorów. Ustalenia wartości celnej towaru dokonuje się bowiem nie tylko w celu określenia wartości statystycznej, ale zgodnie z art. 28 WKC dla celów stosowania Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich oraz środków pozataryfowych. Większość stawek celnych określonych we Wspólnotowej Taryfie Celnej jest stawkami ad valorem ustalanymi jako procent wartości celnej towaru. W przypadku gdy elementy służące do ustalenia wartości celnej towaru (w tym cena towaru) są wyrażone w chwili ustalenia w walucie innej niż PLN organy celne mają obowiązek zastosowania kursu wymiany waluty zgodnie z zasadami określonymi w art. 169 - 172 RWKC. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie różnicują sposobu ustalania kursu wymiany waluty ze względu na rodzaj towaru czy też kraj pochodzenia. Zapewnia to jednakowe traktowanie wszystkich importerów na terenie całej Unii bez względu na rodzaj przywożonych towarów oraz kraj z którego sprowadzany jest towar. W związku z tym nie jest możliwe zastosowanie przy ustalaniu wartości celnej towaru kursu, waluty ustalonego na podstawie art. 18 WKC. Ponadto nie jest możliwe przyjęcie wprost przy dokonywaniu ustalenia należności celnych wartości celnej wyrażonej w EUR. Polska nie jest członkiem "strefy euro". W związku z tym do czasu przystąpienia do "strefy euro" w Polsce obowiązują jednolite zasady przeliczania kursów walut przy ustalaniu wartości celnej towaru bez względu na to czy wartość ta jest wyrażona w EUR czy też w innych walutach.
Sąd zauważa również, że skarżący miał możliwość skorzystania przy wyliczaniu należności celnych i podatkowych z udostępnionego przez administrację celną "kalkulatora taryfowego". Za pomocą tego kalkulatora wpisanie danych w postaci m.in. kodu towaru, elementów kalkulacyjnych wyrażonych w PLN, daty zgłoszenia, masy netto i kraju pochodzenia, umożliwiało natychmiastowe i prawidłowo dokonanie wyliczenia należności celnych bez nakładania na podmiot gospodarczy obowiązku każdorazowego dokonywania opisanej wyżej szczegółowej kalkulacji. Kalkulator dokonuje bowiem automatycznego przeliczenia zarówno cen wejścia, jak również stawek celnych wyrażonych w EUR na podstawie kursów EUR ustalonych zgodnie z art. 18 WKC i wprowadzonych centralnie do systemu CELINA. Importer jest jedynie zobowiązany do prawidłowego przeliczenia wartości celnej towaru wyrażonej w innej walucie niż PLN zgodnie z zasadami określonymi w art. 169-172 RWKC. Wydruki kalkulatora taryfowego dla przedmiotowego towaru znajdują się w aktach administracyjnych sprawy i potwierdzają prawidłową wartość przeliczeń wskazaną w zaskarżonej decyzji (p. k. 157-162 akt adm.).
Podsumowując Sąd stwierdza, że wyliczenie ceny wejścia, a następnie kalkulacja należności celnych zostały przez organy celne przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Z tych też względów w ocenie Sądu zarzuty naruszenia prawa materialnego należy uznać za niezasadne.
Sąd także za niezasadne uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego. Skarżąca jak i uczestnik mieli prawo brać udział w postępowaniu, byli o swoich prawach informowani, co wynika z pism organów kierowanych do nich podczas postępowania. Przed organem I instancji skarżący, pomimo wezwania nie złożył jakichkolwiek wyjaśnień w sprawie, tak jak i uczestnik postępowania. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego spółka złożyła umowę z przewoźnikiem i powołała się na wyższe koszty paliwa w Turcji. Argumenty te zostały wzięte pod uwagę przez Dyrektora IC i znalazły odniesienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wobec czego zarzuty naruszenia art. 187 § 1 O.p. dotyczące nierozważenia materiału dowodowego nie znajdują uzasadnienia. Decyzja zawiera wszystkie elementy określone w art. 210 § 1 i 4 O.p., a jej uzasadnienie wskazuje na zrealizowanie normy zawartej w art. 187 § 1 oraz 191 O.p.
Za bezzasadny należało uznać zarzut prowadzenia postępowania bez udziału strony poprzez brak doręczenia jej decyzji organu I instancji. Sąd w całości podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w piśmie Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 listopada 2014 r. i wskazuje, że zgodnie z art. 136 Ordynacji podatkowej, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W orzecznictwie wskazuje się jednolicie, że od chwili ustanowienia pełnomocnika w sprawie, strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, a co za tym idzie, wszelkie pisma organ obowiązany jest doręczać pełnomocnikowi, a nie stronic (por. I OSK 1855/13 z dnia 21 listopada 2014 r. Identyczne stanowisko wyrażone jest w doktrynie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck, 2005).
Zgodnie z art. 137 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej pełnomocnictwo winno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Z kolei art. 137 § 3 ww. ustawy stanowi, iż pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
O zakresie pełnomocnictwa decyduje w postępowaniu administracyjnym wola mocodawcy. Skutkiem udzielenia pełnomocnictwa jest wejście umocowanego we wszystkie prawa i obowiązki strony. Od momentu zgłoszenia się pełnomocnika procesowego w postępowaniu podatkowym, organ ten ma obowiązek zawiadamiać go o wszystkich czynnościach w sprawie i wzywać do udziału w nich nie na równi ze stroną, ale w pierwszej kolejności przed stroną. Zasada pierwszeństwa pełnomocnika ma zastosowanie uniwersalne. Dotyczy to każdego etapu postępowania i wszystkich terminów.
Przenosząc te ogólnej natury rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że w dniu 21 lipca 2011 r. w tejże sprawie zostało złożone osobiście w Urzędzie Celnym w P. pismo z dnia 15 lipca 2011 r., w którym radca prawny V. M. G. zwróciła się z prośbą o przesyłanie pism w zakresie udzielonego pełnomocnictwa na adres prowadzonej przez siebie kancelarii (karta 23 akt administracyjnych). Do pisma tego dołączono pełnomocnictwo podpisane przez wszystkich wspólników skarżącej Agencji Celnej, tj. G.C., M. R. i M. M. upoważniające radcę prawnego V. M. do "prowadzenia we wszystkich instancjach w postępowaniu sądowym, administracyjnym, przygotowawczym, wykonawczym oraz wszelkich rokowań i pertraktacji, zawierania umów i ugód, rozwiązywania umów w sprawach toczących się postępowań celnych wynikających w konsekwencji dokonywania zgłoszeń celnych z udziałem Agencji Celnej G. S.C. przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w P. oraz Dyrektorem Izby Celnej w W. z prawem substytucji" (karta 22 akt administracyjnych).
Podkreślenia wymaga to, że ww. pełnomocnictwo zostało złożone już po wszczęciu z urzędu postępowania w niniejszej sprawie postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że radca prawny V. M. została skutecznie ustanowiona pełnomocnikiem Agencji Celnej w już toczącym się postępowaniu celnym i na organie celnym I instancji ciążył wynikający z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej obowiązek doręczania wszelkich przesyłek związanych z prowadzonym postępowaniem właśnie temu pełnomocnikowi. Dysponując pełnomocnictwem o przedstawionej powyżej treści organ celny I instancji nie miał żadnych podstaw by kwestionować uprawnienie pełnomocnika do odbioru tej korespondencji.
Jak wskazano wcześniej – w ocenie skarżącej pełnomocnictwo dla radcy prawnego V. M. zostało skutecznie cofnięte. W ocenie Sądu jednak twierdzenie to nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
Wyjaśnienia wymaga to, że do cofnięcia pełnomocnictwa zastosowanie znajdują przepisy art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej wraz z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, który odsyła do przepisów regulujących procedurę cywilną. Zgodnie z art. 94 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr. 43, poz. 296 ze zm., dalej k.p.c.) wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do przeciwnika i innych uczestników - z chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. W myśl § 2 adwokat lub radca prawny, który wypowiedział pełnomocnictwo, obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas. jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych. W art. 94 § 1 k.p.c. wyrażona została procesowa skuteczność wobec sądu (organu) czynności wypowiedzenia podjętej przez mocodawcę jak również przez pełnomocnika. Dopiero zatem od chwili powzięcia wiadomości o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez mocodawcę lub wygaśnięciu obowiązku działania pełnomocnika, który był stroną wypowiadającą (art. 94 § 2 k.p.c.), sąd (organ) ma obowiązek traktowania strony jako działającej bez pełnomocnika. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1231/13 (orzeczenie, tak jak i inne orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl/) organ, dokonując doręczeń, o których mowa w art. 144 Ordynacji podatkowej, musi już w momencie ekspedycji pisma zdeterminować adres, pod którym doręczenie to będzie dokonywane, stąd też właśnie ten moment jest decydujący dla tego, czy przesyłka będzie doręczana w trybie art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, tj. ustanowionemu pełnomocnikowi. Ustalenie, czy doręczenie powinno nastąpić na adres konkretnego pełnomocnika, w tym to, czy pełnomocnik ten jest prawidłowo umocowany do działania za stronę, musi nastąpić w dacie nadania pisma.
Podkreślić należy, że obowiązek wysyłania wszelkiej korespondencji do strony działającej już bez pełnomocnika powstaje od dnia, w którym organ uzyskuje wiadomość o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez mocodawcę (lub wygaśnięciu obowiązku działania pełnomocnika, gdy to on był stroną wypowiadającą). Podobne stanowisko wyrażono m.in. w wyroku NSA z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 2586/10, w którym stwierdzono, że stan wiedzy organu o istnieniu pełnomocnictwa powinien zostać oceniony na dzień dokonania konkretnej czynności, w tym wypadku nadania przesyłki na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Nadanie przesyłki w sposób prawidłowy na wskazany adres wiąże się również z oceną skuteczności jej doręczenia. Warto też zwrócić uwagę na wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1614/10, w świetle którego uwzględnienie okoliczności w postaci cofnięcia pełnomocnictwa w toku oceny skuteczności doręczenia, prowadziłoby praktycznie do braku możliwości skutecznego doręczenia decyzji przez organ podatkowy, w sytuacji, gdy podatnik – unikając skutków doręczeń, po powzięciu wiadomości o awizowaniu – udziela kolejnych pełnomocnictw.
W niniejszej sprawie zawiadomienie dotyczące odwołania pełnomocnictwa dla radcy prawnego V. M. ustanowionej do reprezentowania wspólników Agencji Celnej nie wpłynęło do Urzędu Celnego w P. (wpływu zawiadomienia nie odnotowano w Kancelarii U.C. w P., jak również w Kancelarii Referatu Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców). W aktach sprawy znajduje się jedynie potwierdzenie nadania przesyłki poleconej z Kancelarii pełnomocnika do organu I instancji w dniu 30 września 2011 r. (karta 136 akt administracyjnych), która miała właśnie zawierać zawiadomienie o odwołaniu pełnomocnictwa.
Co ważne, zarówno wezwanie Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. do przedłożenia oświadczenia dotyczącego podziału kosztów transportu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] z [...] kwietnia 2010 r., jak również postanowienie o wyznaczeniu stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego zostało odebrane przez pełnomocnika już po dniu deklarowanego przez skarżącą odwołania pełnomocnictwa. Również decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] grudnia 2012 r. została doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Radca prawny V. M. dokonywała odbioru ww. przesyłek nie dokonując jakiejkolwiek próby ich odesłania do organu wraz z adnotacją o wycofaniu pełnomocnictwa. Dopiero w piśmie z dnia 11 kwietnia 2013 r., które wpłynęło do Urzędu Celnego w P. w dniu 17 kwietnia 2013 r. organ celny pierwszej instancji otrzymał od pełnomocnika strony informację o odwołaniu pełnomocnictwa. W ocenie Sądu zachowanie samego pełnomocnika, który w toku postępowania podatkowego podejmował czynności w imieniu strony, w szczególności odbierał korespondencję, nie mogło pozostać bez wpływu na działanie organu I instancji.
Podsumowując wskazać należy, że organ I instancji nie mając informacji o odwołaniu pełnomocnictwa ani od strony, ani od jej pełnomocnika, który po dniu odwołania pełnomocnictwa nadal odbierał korespondencję w sprawie, prawidłowo kierował pisma do pełnomocnika strony skarżącej.
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w piśmie skarżących z dnia 7 listopada 2014 r. wskazać należy, że pismo to zostało złożone już po zamknięciu rozprawy przez Sąd w dniu 30 października 2014 r. Wobec tego pismo to nie mogło wywołać jakichkolwiek skutków procesowych. Analizując podniesione w tym piśmie zarzuty i argumentację Sąd naruszyłby zasadę kontradyktoryjności postępowania sądowoadministracyjnego. Takie działanie Sąd w oczywisty sposób naruszałoby również art. 133 §1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd, nie znajdując istotnych naruszeń przepisów postępowania w działaniu organów mających wpływ na jego wynik, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło