V SA/Wa 4199/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Instytutu O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Z. nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie ze skargi Instytutu O. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty odsetek naliczonych w związku z niezłożeniem wniosku o płatność postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Z. nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji postanowienia decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju Instytutu O., dalej: "Instytut", "Skarżący", zawarł w wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uzasadniając wniosek Skarżący podniósł, że jako instytut naukowy nie osiąga wysokich dochodów i w zasadzie wszystkie środki finansowe przeznacza na bieżące utrzymanie budynku, w którym znajduje się jego siedziba oraz wypłatę wynagrodzeń dla pracowników i cele statutowe. Ponadto nie posiada żadnych wolnych środków, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie należności objętej zaskarżoną decyzją bez uszczerbku dla utrzymania prowadzonego przez Skarżącego przedsiębiorstwa i zatrudnionych w nim osób. Ewentualne wszczęcie egzekucji zagrozi płynności finansowej Instytutu, niemożnością regulowania zobowiązań wobec pracowników oraz zobowiązań skarbowych. Z uwagi na powyższą argumentację Skarżący jest przekonany, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody, a także spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych. Zaznaczenia wymaga, że dla uwzględnienia wniosku nie są wystarczające samo przekonanie strony, iż wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla niej konsekwencje oraz uzasadniający to przekonanie wywód. Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W przypadku gdy zaskarżony akt nakłada na wnioskodawcę zobowiązanie pieniężne nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji powstanie uszczerbek w majątku strony. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraźnie bowiem stanowi o "znacznej szkodzie", a nie o szkodzie jakiejkolwiek. Skoro zatem Skarżący dąży do wykazania, że w jego przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, wskazując na jego trudną sytuację finansową, to dla oceny, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do takiej szkody, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13). Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić do konkretnych okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonego aktu mogącymi wywołać znaczną szkodę majątkową, a zawarte w uzasadnieniu twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i nie poparcie go odpowiednimi do tego dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. FZ 65/04). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanego wniosku należy zauważyć, że rodzaj obowiązku nałożony na Instytut tj. zobowiązanie do zwrotu kwoty odsetek naliczonych w związku z niezłożeniem wniosku o płatność, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, których spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu Skarżącemu kwoty objętej zaskarżoną decyzją, którą wcześniej sam zwrócił. Analizując wniosek Skarżącego pod kątem spełnienia drugiej przesłanki wstrzymania wykonania aktu Sąd musi dokonać zestawienia wysokości kwoty określonej zaskarżoną decyzją i decyzją organu I instancji z całością majątku Instytutu. Tylko takie porównanie pozwoli na rzetelną ocenę, czy istotnie zwrot kwoty 4.700,00 zł doprowadzi do wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody. Oznacza to, że Instytut winien załączyć do wniosku dokumenty źródłowe obrazujące w sposób pełny i wiarygodny jego sytuację finansową, czego nie uczynił. Sąd nie posiada zatem wiedzy jak wysokie są przychody Instytutu i jakie jest źródło jego finansowania, ilu pracowników zatrudnia i jakie koszty ponosi z tego tytułu, a także jak wysokie są koszty utrzymania budynku stanowiącej siedzibę Skarżącego i jakie kwoty przeznacza na realizacje celi statutowych, na co powoływał się w uzasadnieniu wniosku. Niemożliwe jest zatem dokonanie zestawienia, o którym mowa powyżej, a w konsekwencji merytoryczna ocenia wniosku. Wnioskujący o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu winien pamiętać, że Sąd bada przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. jedynie na wniosek strony. Nie może zatem oczekiwać od Sądu aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Co do podnoszonego przez Instytut niebezpieczeństwa wszczęcia przez organ postępowania egzekucyjnego należy zauważyć, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Co więcej w okolicznością rozpoznawanej sprawy Skarżący nie wykazał, że organ podjął lub zamierza podjąć działania w celu wyegzekwowania kwoty objętej zaskarżoną decyzją. Jest to więc argument abstrakcyjny, a nie okoliczność konkretna mogąca stanowić podstawę do uwzględnienia wniosku. Reasumując, w ocenie Sądu Instytut nie wykazał zaistnienia okoliczności, które mogłyby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.