V SA/Wa 420/17
WyrokWSA w Warszawie2017-08-08
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania może zostać wydane przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej składa się po upływie terminu do jej dokonania, co oznacza, że instytucja ta dotyczy sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając jedynie fakt niedochowania terminu. Pozytywne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu nie znosi faktu uchybienia, lecz jedynie usuwa jego negatywne skutki. Dlatego wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu nie stanowi uchybienia procesowego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego wymierzającej karę pieniężną. Decyzja organu I instancji została uznana za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu, a następnie odmówił przywrócenia terminu. Skarżący zarzucił przedwczesne wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu oraz błędne doręczenie decyzji organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...]) z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania: oddala skargę.
Przedmiotem skargi [...] (dalej: "Skarżący", "Strona") jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] (dalej: "Dyrektor IC", "organ II instancji", "organ odwoławczy") nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. stwierdzające, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] (dalej: "Naczelnik UC") nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Naczelnik UC wydał decyzję z dnia [...] maja 2016 r. wymierzającą Skarżącemu karę pieniężną w wysokości 60.000,00 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Decyzja ta została uznana za doręczoną Stronie w dniu 20 czerwca 2016 r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm., dalej jako O.p.), zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru.
W dniu 26 września 2016 r. Strona reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła, wraz z odwołaniem od decyzji Naczelnika UC z dnia [...] maja 2016 r., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Dyrektor IC, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., stwierdził, że odwołanie od decyzji Naczelnika UC z dnia [...] maja 2016 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż skoro decyzja organu I instancji została skierowana na aktualny adres działalności gospodarczej prowadzonej przez Skarżącego i uznana za doręczoną w dniu 20 czerwca, to zgodnie z art. 12 § 1 O.p. termin na wniesienie odwołania upłynął z dniem 4 lipca 2016 r. Odwołanie wniesione w dniu 26 września 2017 r. zostało zatem złożone po upływie ustawowego terminu, co obligowało organ do stwierdzenia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Następnie w dniu [...] grudnia 2016 r. postanowieniem nr [...] Dyrektor IC odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o: uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych prawem.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 228 § 1 pkt 2 O.p. które mogło mieć wpływ na wynik sprawy polegające na przedwczesnym wydaniu postanowienia stwierdzającego, że odwołanie od decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu, w sytuacji kiedy skarżący jednocześnie z odwołaniem od przedmiotowej decyzji złożył wniosek o przywrócenie terminu na złożenie odwołania zasadne było aby organ najpierw procedował nad tym wnioskiem o przywrócenie terminu a dopiero przy negatywnym rozpoznaniu wniosku stwierdził uchybienie terminowi na wniesienie odwołania.
2. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 150 § 4 O.p. w zw. z art. 148 § 1 O.p., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy polegające na uznaniu, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącemu na adres prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej wskutek dwukrotnej awizacji i nieodebrania przesyłki przez skarżącego, podczas gdy skarżący w dniu wszczęcia postępowania nie prowadził działalności gospodarczej i adres uprzedniej działalności gospodarczej nie jest adresem zamieszkania skarżącego, zatem decyzja została błędnie uznana za doręczoną.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności organów administracji publicznej poprzez badanie zgodności zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, a więc zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Dyrektora IC z dnia [...] grudnia 2016 r. odpowiada prawu, a postępowanie administracyjne poprzedzające jego wydanie , nie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż nietrafnym jest zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 O.p. poprzez wydanie przez organ odwoławczy postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu w sytuacji, gdy nie został jeszcze rozpoznany wniosek o przywrócenie terminu. Zdaniem Sądu wydanie przez organ II instancji postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w dniu [...] grudnia 2016 r., a następnie w dniu [...] grudnia 2016 r. postanowienia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie stanowiło uchybienia procesowego, które wpływałoby na wynik przedmiotowej sprawy. Należy bowiem podkreślić, iż z treści z art. 162 § 1 i 2 O.p. wynika że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, składa się po upływie terminu do dokonania tej czynności. Instytucja przywrócenia terminu dotyczy zatem wyłącznie takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania ma zatem wyłącznie deklaratoryjny charakter, gdyż potwierdza jedynie, fakt, iż składając odwołanie w określonej dacie uchybiono terminowi do jego wniesienia. Nie ma więc racji Skarżący twierdząc, iż organ odwoławczy w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu powinien najpierw procedować nad wnioskiem o przywrócenie terminu, a dopiero po jego negatywnym rozpoznaniu stwierdzić uchybienie terminu, gdyż skutkiem pozytywnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, nie jest stwierdzenie iż nie uchybiono terminowi, ale zniesienie negatywnych skutków niedochowania przez Stronę terminu procesowego na dokonanie określonej czynności. Badanie kwestii prawidłowości doręczenia, ustalenia daty początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania jest bowiem przedmiotem postępowania w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2017 r., I FSK 1743/15, LEX nr 2301425). W związku z powyższym nie można uznać, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie.
Następnie zauważyć trzeba, iż istotą sporu pomiędzy stronami była kwestia prawidłowości doręczenia Skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji. Organ twierdził, iż korespondencja skierowana do Skarżącego, była prawidłowo adresowana na adres ujawniony w REGON, właściwy dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i odbierana przez pełnomocnika do odbioru korespondencji – K.P., która wywiązywała się z obowiązku przekazania korespondencji Skarżącemu. Z kolei Skarżący wskazywał, iż w dniu wszczęcia postępowania nie prowadził działalności gospodarczej i nie zamieszkiwał pod adresem, który poprzednio był jego siedzibą jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.
Analizując kwestię poprawności adresu, na który kierowano korespondencję do skarżącego i skuteczności w ten sposób dokonanych doręczeń Sąd stwierdza, że korespondencja w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym postanowieniem była dokonywana w sposób prawidłowy.
Wszczynając postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej urządzającemu gry na na automatach poza kasynem gry organ odwoławczy ustalił, iż adresem Strony jest : "[...]" ujawniony w rejestrze REGON. Na adres ten Naczelnik UC skierował przesyłkę zawierającą odpis postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r. o wszczęciu postępowania. Przesyłka ta została odebrana przez K.P., która została oznaczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przez listonosza doręczającego przesyłkę jako siostra Skarżącego znana doręczycielowi osobiście. Na potwierdzeniu odbioru przesyłki zaznaczono również, iż osoba ta podjęła się oddania przesyłki adresatowi.
Na ten sam adres przesłano również postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. o wyznaczeniu terminu na zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przesyłkę zawierającą ww. postanowienie ponownie odebrała K.P., w tym przypadku zwrotne potwierdzenie odbioru zostało oznaczone wyłącznie adnotacją "znany osobiście" i nie zawierało informacji, czy zobowiązała się do przekazania przesyłki Skarżącemu.
W związku z powyższym, organ zwrócił się z reklamacją do operatora pocztowego. W odpowiedzi na powyższą reklamację operator pocztowy w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. wskazał, iż reklamowana przesyłka została doręczona siostrze adresata, bez sprawdzenia jej uprawnień do odbioru przesyłek adresowanych do firmy S. (nazwa działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego), niemniej jednak prowadząc postępowanie reklamacyjne uzyskał on podpis Skarżącego na duplikacie potwierdzenia odbioru stanowiący dowód otrzymania przez Stronę przesyłki od K.P. w dniu 17 lutego 2015 r.
Na ten sam adres organ skierował również postanowienie z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie wyznaczenia kolejnego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, które zostało doręczone K.P. jako osobie uprawnionej do odbioru przesyłek na podstawie pełnomocnictwa, co potwierdził operator pocztowy pismem z dnia [...] października 2016 r.
W świetle powyższego uznać należy, iż organ prawidłowo przyjął, że adres: "[...]" jest właściwym adresem do korespondencji ze stroną skarżącą. Dla ustalenia prawidłowego adresu nie ma bowiem znaczenia fakt, iż Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej pod ww. adresem przed wszczęciem postępowania, w przypadku gdy adres pod którym znajdowała się siedziba działalności gospodarczej, jest jedynym adresem Strony jaki mógł ustalić organ na podstawie dostępnych mu danych. Irrelewantną pozostawała również kwestia, czy K.P. w istocie dysponowała pełnomocnictwem do odbioru korespondencji, skoro w aktach sprawy udokumentowano, iż pisma urzędowe przesyłane przez organ I instancji były przekazywane Stronie. Duplikat potwierdzenia odbioru postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r opatrzony podpisem Strony oraz zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia z dnia 19 stycznia 2015 r, wskazują bowiem, iż pisma kierowane przez organ na ww. adres były prawidłowo przekazywane. Uznać zatem należy, iż otrzymując od K.P. postanowienie w przedmiocie wszczęcia postępowania z dnia [...] stycznia 2015 r. Skarżący został prawidłowo pouczony o treści art. 146 O.p. zgodnie, z którym "§ 1. W toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń, lub adresu elektronicznego, § 2. W razie niedopełnienia obowiązku przewidzianego w § 1, w przypadku doręczania pisma za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 niemożność doręczenia pisma adresatowi § 1 pkt 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy".
Skoro zatem skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu do doręczeń, a zmieniając adres zamieszkania do tego obowiązku się nie zastosował, to należało uznać, iż organ był zobligowany do przyjęcia zgodnie z art. 150 § 4 O.p., że przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji, awizowana po raz pierwszy w dniu 6 czerwca 2016 r., została doręczona po upływie 14 dni w placówce operatora pocztowego tj. z dniem 20 czerwca 2016 r.
W takim stanie rzeczy odwołanie od decyzji nadane w dniu 26 września 2016 r. zostało wniesione po terminu określonego w art. 223 § 2 O.p., tj. po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, co oznacza iż organ był zobowiązany wydać na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło