V SA/Wa 4821/15

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... listopada 2015 r. nr ... w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2016r. sygn. akt V SA/Wa 4821/15 odmawiającego W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W. S., dalej: "Skarżący" w dniu 3 marca 2016 r. złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jako źródła utrzymania wskazał rentę oraz dochód z gospodarstwa rolnego w łącznej wysokości 870 zł netto. Natomiast jako składniki majątku wymienił dom mieszkalny o wartości ok. 2.500.000 zł, nieruchomość rolną o powierzchni 8,29 ha o wartości ok. 200.000 zł, a także sprzęt rolniczy (ciągnik, kombajn), samochód osobowy oraz 10 szt. bydła. Do miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył ratę spłaty kredytu – 290 zł, koszty leczenia – 50 zł i opłatę za internet – 120 zł. Wyjaśnił też, że rocznie ponosi koszty w wysokości ok. 1.500 zł na ubezpieczenie budynków, energię elektryczną, gaz itd. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy załączył zaświadczenie Wójta Gminy R. z (...) lutego 2016 r. w sprawie dochodów z gospodarstwa za 2015, odcinek przekazu pocztowego renty, dokumenty potwierdzające wydatki na bieżące utrzymanie, dowody zakupu kursu języka angielskiego oraz pomocy naukowych, dowody uiszczenia wpisów sądowych w innych sprawach Skarżącego zawisłych przed tut. Sądem, umowę o kredyt na zakup kursu języka angielskiego, dowody uiszczenia rocznych składek OC za samochód osobowy, ciągnik oraz ubezpieczenia budynków i OC rolników. W piśmie z 29 marca 2015 r. Skarżący dodatkowo wyjaśnił, że z tytułu dopłaty do gruntów otrzymał łącznie ok. 5.500 zł, ale w ubiegłym roku zrezygnował z dopłat ONW. Do pisma z 29 marca 2015 r. załączył paragony fiskalne potwierdzające wydatki na paliwo, leczenie oraz żywność, umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych, decyzję w sprawie zwrotu podatku akcyzowego, decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r. i wyciąg z rachunku bankowego. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu postanowienia referendarz stwierdził, że analiza transakcji na rachunku bankowym wskazuje, że Skarżący na bieżąco reguluje ciążące na nim zobowiązania finansowe (w tym koszty ubezpieczenia mienia oraz pojazdów), a nadto pobiera stypendia z Warszawskiej Szkoły Zarządzania. Ponadto, korzystając z pomocy finansowej dla producentów rolnych, Skarżący otrzymał w dniu 3 lutego 2016 r. z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłatę w wysokości 8.219 zł,10 zł. Referendarz sądowy zauważył również, że Skarżący dysponuje znacznym majątkiem – wartość domu oraz nieruchomości rolnej oszacował na 2.500.000 zł. Reasumując referendarz stwierdził, że Skarżący jest w stanie pokryć koszty sądowe (uiścił zresztą wpis sądowy od skargi w sprawie w wysokości 100 zł), jak również może poczynić oszczędności w celu opłacenia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Odpis postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. doręczono Skarżącemu w dniu 6 maja 2016 r. Skarżący nie złożył sprzeciwu. W dniu 9 grudnia 2016 r. Skarżący ponownie złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazał, że nie zgadza się z uzasadnieniem postanowienia z 29 kwietnia 2016 r. Oświadczył, że uzyskuje obecnie mniejszy dochód i nie jest w stanie ponosić dodatkowych wydatków związanych z czynnościami procesowymi. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada dom mieszkalny o wartości około 2.500.000 zł, nieruchomość rolną o całkowitej powierzchni 8,29 ha, grunty orne (7,51 ha) oraz nieruchomość leśną (0,78 ha), a także sprzęt rolniczy (ciągnik, kombajn, maszyny współpracujące) oraz 10 szt. bydła. Skarżący uprawia zboże i ziemniaki. Jako źródła utrzymania wskazał rentę oraz dochód z gospodarstwa rolnego w łącznej wysokości 834,69 zł netto. Do miesięcznych wydatków zaliczył ratę spłaty kredytu – 293,68 zł, opłatę za internet oraz telefon – 100 zł, ubezpieczenie OC rolników – 714 zł oraz ubezpieczenie samochodu 675 zł. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy załączył zaświadczenie Wójta Gminy R. z (...) grudnia 2016 r. w sprawie dochodów z gospodarstwa za 2015 rok. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje. Zauważyć przede wszystkim należy, że wniosek z dnia 9 grudnia 2016 r. jest kolejnym złożonym w rozpoznawanej sprawie wnioskiem Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku, starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy również w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W takiej sytuacji kolejny wniosek Skarżącego należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 29 kwietnia 2016 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz , Warszawa 2005, s 499). Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011r., sygn. akt II OZ 830/11). W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Badając przesłanki zastosowania art. 165 p.p.s.a. rozpoznający wniosek jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie (zob. m.in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt. II OZ 132/14, z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 673/14, z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II GZ 336/14, z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 746/14 – publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W ocenie referendarza sądowego, przedstawione przez Skarżącego w kolejnym wniosku informacje nie pozwalają na uwzględnienie żądania dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Podkreślić należy, że Skarżący uiścił wpis sądowy od skargi, co umożliwia rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny, a na etapie postępowania przed sądem I instancji jest to jedyny obligatoryjny koszt sądowy. We wniosku złożonym 9 grudnia 2016 r. Skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna zmieniła się w istotny sposób w stosunku do wskazanej w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, a szczególnie nie powołał istotnych, nowych i wiarygodnych okoliczności świadczących o pogorszeniu się sytuacji życiowej i materialnej w stosunku do tej, jaka była przedmiotem oceny zawartej w postanowieniu z dnia 29 kwietnia 2016 r. Zauważyć należy, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący przedstawił nawet mniej informacji niż we wniosku z dnia 3 marca 2016 r. Skarżący nie wskazał żadnych zmian w zakresie posiadanego majątku, stanu rodzinnego. Z kolejnego wniosku wnioskodawcy wynika, że jego aktualne miesięczne dochody kształtują się na poziomie 834,69 zł złotych miesięcznie, w tym z tytułu świadczenia rentowego Skarżący otrzymuje 592,84 zł, a 241,85 zł to dochód z gospodarstwa rolnego, podczas gdy we wniosku z 3 marca 2016 r. Skarżący oświadczył, że dochody te wynosiły 870 zł. Zmniejszenie dochodów o kwotę 35,31 zł nie stanowi w ocenie referendarza sądowego istotnej zmiany okoliczności, co uzasadniałoby wzruszenie prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2016 r. Wskazać również należy, że Skarżący składając kolejny wniosek o prawo pomocy nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na zmianę jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. W związku z powyższym nie zaistniała przesłanka, która dawałaby podstawę do zmiany postanowienia z dnia 29 kwietnia 2016 r. we wnioskowanym zakresie. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 165 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.