V SA/Wa 58/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia ... października 2017 r. nr ... w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Ministra Rozwoju i Finansów E.S. (dalej: "Skarżąca") złożyła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Mocą tej decyzji zobowiązano Skarżącą do zwrotu dofinansowania w kwocie 315.590,71 zł. Uzasadniając wniosek Skarżąca podniosła, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i tak wysoka kwota zwrotu stanowi istotny uszczerbek nie tylko dla jej przedsiębiorstwa, ale też dla niej samej i jej rodziny. Zaznaczyła, iż wydała całość przyznanej dotacji na cele związane z realizacją projektu i nie posiada wolnych środków, które mogłaby przeznaczyć na zwrot dofinansowania. Zmuszona więc będzie zadłużyć się w banku, aby spłacić zadłużenie, którego istnienie nie jest jeszcze prawomocnie osądzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może - po przekazaniu mu skargi - na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Określona w zaskarżonej decyzji kwota dotacji podlega więc zwrotowi, zaś okoliczność, iż dotyczy "zobowiązania którego istnienie nie jest jeszcze prawomocnie osądzone" nie stanowi przesłanki zastosowania instytucji ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi być poprzedzone analizą umotywowania wniosku pod kątem spełnienia przesłanek z ww. art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena wniosku jest bowiem możliwa i w dużym stopniu zależy od uzasadniania przedstawionego przez wnioskodawcę. W judykaturze od dawna utrwalone jest stanowisko, że to na nim ciąży obowiązek przedstawienia argumentacji i poparcia jej dowodami pozwalającymi na dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu występowały w sprawie. Sąd musi mieć o nich wiedzę. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby sąd miał możliwość ich weryfikacji. Przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody zachodzi wówczas, gdy wyrządzona szkoda nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W ocenie Sądu umotywowanie rozpatrywanego wniosku nie pozwala na zastosowanie wobec Skarżącej wyjątkowej instytucji jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Przede wszystkim rodzaj obowiązku nałożony na Skarżącą nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny. Zaskarżoną decyzją zobowiązano ją do zwrotu kwoty 315.590,71 zł. Chodzi zatem o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. np. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09 dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu Skarżącej kwoty dofinansowania orzeczonej w zaskarżonej decyzji. Co do przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy podkreślić, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Oczywiste jest zatem, że w wyniku dobrowolnej zapłaty lub przymusowej egzekucji powyższej kwoty dojdzie do pomniejszenia majątku Skarżącej. Winna więc wykazać, że na skutek zapłaty spornej sumy grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraźnie bowiem stanowi o szkodzie znacznej, a nie o szkodzie jakiejkolwiek. Trzeba też wyraźnie określić rodzaj szkody, jakiej obawia się wnioskodawca, tj. czy byłaby to szkoda majątkowa czy niemajątkowa. W przypadku szkody niemajątkowej konieczne jest wskazanie też jej charakteru. W umotywowaniu wniosku Skarżąca oświadczyła, iż tak wysoka kwota zwrotu spowoduje powstanie uszczerbku zarówno w finansach jej przedsiębiorstwa jak i finansach prywatnych, gdyż nie posiada ww. kwoty i celem jej pozyskania będzie musiała się zadłużyć. Przedstawiona argumentacja wyraźnie świadczy, iż Skarżąca obawia się wyrządzenia jej szkody finansowej. W takie sytuacji dla oceny czy uszczerbek, na który się powołuje, istotnie narazi ją na znaczną szkodę lub spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków. konieczne jest odniesienie kwoty ciążącego na niej zobowiązania do jej kondycji majątkowej i możliwości płatniczych (postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13). Oświadczenia o niemożności uiszczenia należności pieniężnej należy poprzeć bowiem rzetelnym zobrazowaniem swojej sytuacji finansowej oraz odpowiednimi dokumentami. Skarżąca tymczasem ani nie opisała swojej sytuacji majątkowej ani nie załączyła do wniosku żadnej dokumentacji finansowej pozwalającej na ocenę prawdopodobieństwa powstania "uszczerbku" i jego rozmiarów. Braki uzasadnienia rozpoznawanego wniosku w tym zakresie uniemożliwiają więc Sądowi dokonanie oceny, czy zwrot kwoty 315.590,71 zł rzeczywiście skutkować będzie zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody lub powstaniem trudnych do odwrócenia skutków. Wypada zaznaczyć też, że podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od Sądu aby ten, niejako wyręczając go, z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Reasumując, w ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności, które mogłyby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody czy spowodowania trudnych do przezwyciężenia skutków. Tym samym, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.