V SA/Wa 658/07
WyrokWSA w Warszawie2007-03-12
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Jolanta Bożek, Joanna Gierak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może uznać zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i wysokości zobowiązania podatkowego, jeśli strona nie miała zapewnionego pełnego 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, a upływ tego terminu oznaczałby przedawnienie prawa organu do wydania takiej decyzji?Ratio decidendi
Organ celny naruszył art. 200 Ordynacji podatkowej, nie zapewniając stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Ponieważ upływ tego terminu oznaczałby przedawnienie prawa organu do wydania decyzji, a błędu tego nie można było naprawić na etapie postępowania odwoławczego, sąd uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że postępowanie powinno zostać umorzone z powodu upływu terminu do wydania decyzji.Stan faktyczny
Spółka L. Sp. z o.o. zgłosiła do obrotu leki, dołączając deklarację wartości celnej i faktury. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i podatku, obniżając wartość celną i kwotę podatku z uwagi na przypisanie not kredytowych związanych z premią pieniężną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, uznając wartość celną za zaniżoną. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym twierdząc, że deklarowana wartość celna była prawidłowa. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, ale następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na błędne ustalenie stanu faktycznego przez Sąd I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz L. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Bożek, Asesor WSA Joanna Gierak, Protokolant Joanna Pietraś-Skobel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2007 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1) Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] września 2003 r. nr [...]. 2) Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz L. Sp. z o.o. w P. kwotę 500 (pięćset złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3) Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
W dniu [...] września 2000 r. wg dokumentu SAD Nr [...] L. Sp. z o.o. w P. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym leki, uprzednio objęte procedurą składu celnego. Do zgłoszenia dołączono deklarację wartości celnej oraz faktury handlowe wystawione przez eksportera, firmę Z. S.A. z S.
Dyrektor Urzędu Celnego w W. przyjął zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego, co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Towar został następnie zwolniony dla wykorzystania go w celu określonym przez procedurę celną, którą został objęty.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] września 2003r. nr [...], wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) oraz art. 11 ust. 2 i ust. 5 w związku z art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7 i art. 15 ust. 4 w związku z art. 11c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i wysokości zobowiązania podatkowego. Orzekając w tym zakresie określił wartość celną w skorygowanej (obniżonej) wysokości, uznając, że podana w fakturach handlowych wartość leków została zawyżona, oraz kwotę podatku od towarów i usług od tak określonej podstawy opodatkowania. W uzasadnieniu m.in. wskazał, że do przedmiotowego zgłoszenia celnego zostały przyporządkowane noty kredytowe przypisane do zgłoszeń celnych z lipca, sierpnia i września 2000 r. o nr [...],[...],[...] i [...] z [...] września 2000 r., z których wynikała zagwarantowana ww. porozumieniem premia pieniężna.
Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] września 2004 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia wysokości kwoty podatku od towarów i usług i w tej części orzekł, iż z przyczyn formalnych brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), przepisy art. 23 § 1 i § 9, art. 85 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny, art. 11 ust. 2, art. 11c ust. 2 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. - o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż wartość celna importowanego towaru została zadeklarowana w dniu dokonania zgłoszenia celnego w sposób nieprawidłowy. Wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej u importera, ujawniono umowę z [...].07.1999 r. nr [...] oraz załączniki do tej umowy, (m.in. załącznik z [...].10.2000 r. obowiązujący od [...].05.2000 r.), z których wynika, iż Dystrybutorowi (L. Sp. z o.o.), udzielona zostanie premia pieniężna w wysokości do [...]% liczona od łącznej wartości leków zakupionych w danym roku kalendarzowym. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż mimo odmiennego określenia w załącznikach do ww. umowy tytułu upustu mechanizm rozliczeń pozostał bez zmian. Ponadto wskazał, iż ujawniono noty kredytowe, zarejestrowane w księgowości importera, będące podstawą rozliczeń pomiędzy firmą L. Sp. z o.o. a kontrahentem zagranicznym, mające wpływ na ustalenie wartości celnej sprowadzanych towarów. Ujawnienie w trakcie kontroli księgowości strony dodatkowych postanowień oraz not kredytowych stanowiło podstawę zakwestionowania prawidłowości dokumentów przedłożonych przy JDA SAD.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. Sp. z o.o. w P. wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, z powodu ich niezgodności z prawem. Decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. zarzuciła:
- naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 23 § 1 § 4, § 9, art. 24 § 1, art. 25 § 1, oraz art. 85 § 1 ustawy - Kodeks celny oraz Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (zał. do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Dz.U. Załącznik do Nr 80, poz. 908 z dnia 8 października 1999 r.) i art. 68 i 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli w dniu 12 grudnia 1991 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 ze zm.),;
- naruszenie przepisów proceduralnych, to jest art. 120, 121, art. 122, art. 124, art. 127, art. 187, art. 191 ustawy - Ordynacja Podatkowa, z uwagi na niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie mające wpływ na wynik postępowania;
Rozwijając zarzuty skargi o charakterze merytorycznym, skarżąca sformułowała generalną tezę, że deklarowana wartość celna towaru była prawidłowa, odpowiadała rzeczywistej wartości (cenie) transakcyjnej kształtującej się w wysokości wynikającej z faktur eksportera, przedstawionych przy zgłoszeniu celnym i brak było podstaw do jej korekty (obniżenia) o kwotę premii pieniężnej (rabatu) przewidzianej w umowie z [...].07.1999 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 19 września 2005 r. wydanym w sprawie o syg. akt VSA/Wa 3515/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając jednocześnie, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja nie może się ostać.
Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie bezsporna jest okoliczność, iż organy błędnie powoływały się na postanowienia umowy nr [...] z [...]lipca 2000 r. z załącznikami dotyczącymi danego okresu umowy. Dalej uznano, iż słuszne jest stanowisko skarżącej, zgodnie z którym przedmiotowe zgłoszenie celne z dnia [...] maja 2000 r. (data zgłoszenia została wskazana błędnie) dotyczy importowanych produktów weterynaryjnych, do których odnosi się umowa nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. zawarta pomiędzy spółką Z. S.A. z S., pion weterynaryjny a L. Sp. z o.o. z siedzibą w P..
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że zaskarżona decyzja oparta została na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy i nie zmienia tego nawet analiza umowy nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 r.
Reasumując Sąd I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 122, 187 §1 i 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego oraz art. 23 §1 i §9 Kodeksu celnego.
L. Spółka z o.o. w P. wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i domagając się jego uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa wart. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., tj.:
art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, poprzez oddalenie skargi w sytuacji stwierdzenia przez WSA, że w sprawie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów o postępowaniu, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2006 r. syg. Akt I GSK 88/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wskazując jednocześnie, że prowadzący postępowanie Sąd I instancji błędnie ustalił stan faktyczny sprawy. Stwierdzono, że głównym uchybieniem Sądu I instancji było wydanie wyroku z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż obie te decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 200 Ordynacji podatkowej, które miało wpływ na wynik sprawy i uchylił obie decyzje. Pomimo, iż zarzut naruszenia ww. przepisu nie pojawił się w skardze, to na podstawie art. 134 p.p.s.a. Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie bierze pod uwagę z urzędu także te uchybienia, które nie zostały przytoczone w skardze. Należy zaznaczyć, iż zarzut naruszenia art. 200 §1 Ordynacji podatkowej został przez skarżącą spółkę podniesiony w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a organ drugiej instancji bezzasadnie uznał, iż naruszenie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
Odnośnie powyższego Sąd zauważa, że postanowienie o wyznaczeniu stronie 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zostało stronie doręczone 8 września 2003 r. Tak więc termin do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się w sprawie mijał 15 września 2003 r. Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. została wydana w dniu [...] września 2003 r., a więc przed upływem terminu 7 dni. Ponieważ zgłoszenie celne celem objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym miało miejsce w dniu [...] września 2000 r., zastosowanie się organu do wymogu zachowania ww. 7 dni doprowadziłoby do tego, że trzyletni termin, o jakim mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego już by upłynął i nie mogłaby zostać wydana decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe, a postępowanie powinno zostać umorzone.
Wobec faktu, że naruszenie przepisów miało miejsce w trakcie postępowania przed organem I instancji, a charakter naruszenia przepisów czyni niemożliwym naprawienie błędu przez organ II instancji Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.
Wobec upływu terminu do wydania decyzji w trybie art. 65 § 4 Kodeksu celnego postępowanie winno zostać umorzone.
Z powyższych względów, stwierdzając naruszenie przepisów art. 200 §1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. c, art. 134, art. 135, art. 152 oraz art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło