V SA/Wa 73/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym; 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata K. P. (Kancelaria Adwokacka ul. [...]), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. wysłał do M.B. upomnienie nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r., wskazując na istniejące zaległości z tytułu opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w D. przy ul. D. [...] - w łącznej kwocie 6.303,15 zł, w tym: należność główna - 5.145,74 zł, odsetki - 1.148,61 zł i koszty upomnienia 8,80 zł, według stanu na dzień 25 lipca 2008 r., jednocześnie pouczając o obowiązku zapłaty należności w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Adresat osobiście podjął korespondencję w dniu 8 sierpnia 2008 r. Wobec braku wpłaty powyższej należności, Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S., w dniu [...] sierpnia 2008 r. wystawił przeciwko ww. zobowiązanemu tytuł wykonawczy nr [...] na kwoty: 4.745,70 zł - należność główna, 1.192,60 zł - odsetki i dalsze odsetki naliczane od dnia 23 sierpnia 2008 r. oraz koszty upomnienia - 8,80 zł. Pismem nr [...] z dnia [...] września 2008 r. na podstawie ww. tytułu wykonawczego Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego M.B. w Wojskowym Biurze Emerytalnym w S. O powyższym poinformował również zobowiązanego, który podjął korespondencję w dniu 15 września 2008 r. Pismem z dnia 22 września 2008 r. WBE w S. przesłał do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w S. oraz do zobowiązanego informację o przyjęciu ww. zajęcia świadczenia emerytalnego do realizacji, wysokości świadczenia brutto - 1.440,11 zł, wysokości dokonywanych potrąceń oraz terminach wypłaty. W dniu 24 września 2008 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. wpłynęło pismo M.B. zatytułowane "zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym [...] z dnia [...]-08-2008 r. Data wystawienia zawiadomienia [...]-09-2008 r." W treści swego pisma zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując, iż zadłużenie jego mieszkania powstało z wyłącznej winy Dyrektora OReg WAM w S. Ponadto podniósł swoje wątpliwości co do kosztów zużycia wody oraz tytułów wykonawczych: nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. i nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., będących podstawą już zakończonych postępowań egzekucyjnych. Organ egzekucyjny uznał powyższe pismo za zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S., postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., wydanym na podstawie art. 34 § 4 i 5 w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; zwanej dalej: "u.p.e.a.") oraz art. 124 z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanego dalej: "k.p.a.") oddalił zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ egzekucyjny opisał czynności podjęte w postępowaniu egzekucyjnym oraz odniósł się do twierdzeń zobowiązanego, które uznał za zarzut nieistnienia obowiązku opisanego w tytule wykonawczym. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł w dniu 21 października 2008 r. zażalenie. Prezes WAM postanowieniem z [...] listopada 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., art. 18 u.p.e.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z [...] października 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w S. wydając postanowienie o oddaleniu zarzutów dokonał właściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Według organu odwoławczego nie budzi wątpliwości fakt istnienia zadłużenia z tytułu nieuiszczonych w terminie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich za lokal mieszkalny położony w D. przy ul. D. [...], które zgodnie z kartoteką finansową lokalu, według stanu na dzień 25 lipca 2008 r. wynosiło 6.294,35 zł, w tym: należność główna - 5.145,74 zł, odsetki - 1.148,61 zł. Na ww. kwoty wystawiono w dniu [...] lipca 2008 r. upomnienie nr [...], a następnie w dniu [...] sierpnia 2008 r. tytuł wykonawczy nr [...]. Organ wyjaśnił, że w tytule wykonawczym wskazano jako należność główną - 4.785,70 zł, tj. kwotę mniejszą niż w upomnieniu, z uwagi na dobrowolną wpłatę Pana M.B. z dnia 12 sierpnia 2008 r. w wysokości 400,00 zł. Zatem, w ocenie organu, podnoszony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku opisanego w tytule wykonawczym, jedyny znajdujący oparcie w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jaki można wywnioskować z całokształtu jego pism z 20 września 2008 r. i 20 października 2008 r., należy uznać za chybiony. Organ odwoławczy stwierdził, że, postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. zostało wydane zgodnie z obowiązującym prawem, po wyczerpującym zebraniu i ocenie materiału dowodowego przez organ egzekucyjny. Odnosząc się do pozostałych twierdzeń Skarżącego, wskazujących na winę Dyrektora OReg WAM w S. oraz Prezesa WAM w W. w powstaniu zadłużenia za przedmiotowy lokal mieszkalny, jak również na temat tytułów wykonawczych: nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. i nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz kosztów zużycia wody, organ wskazał, że wykraczają one poza ramy niniejszego postępowania. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że żadne ze wskazanych wyżej twierdzeń, nie stanowiło podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w rozpatrywanej sprawie i dlatego też nie mogło zostać, przez organ II instancji, merytorycznie rozpoznane. Na powyższe postanowienie M.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący opisał swoją dotychczasową korespondencję z organami Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Ministrem Obrony Narodowej i Prezesem Rady Ministrów dotyczącą narastającego od 2004 roku zadłużenia i wskazał na nieprawidłowości w działaniach tych organów względem jego osoby i opisał swoją trudną sytuację finansową. W skardze nie zostały sprecyzowane żadne konkretne zarzuty dotyczące zaskarżonego postanowienia Prezesa WAM z dnia [...] listopada 2008r. W odpowiedzi na skargę, Prezes WAM wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżony akt prawny odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając sprawę niniejszą w ramach powyższych przepisów, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) - opłaty za używanie lokalu i opłaty pośrednie z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnych stanowiących podstawę prawną do zajmowania lokalu mieszkalnego, nieuiszczone w ustalonym terminie płatności, podlegają, wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za zwłokę, przymusowemu ściągnięciu na podstawie tytułu wykonawczego, w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, ze zm.). Przepis ten oprócz tego, że wskazuje w jakim trybie ma być prowadzona egzekucja, stanowi także podstawę do wystawiania tytułów wykonawczych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową. Zgodnie z powyższym przepisem wystawienie tytułu wykonawczego jest możliwe przy łącznym wypełnieniu trzech przesłanek. Pierwsza to istnienie decyzji dającej prawo do zajmowania przedmiotowego lokalu, druga to przesłanka faktyczna - zajmowanie tego lokalu przez adresata decyzji, trzecia zaś dotyczy faktu nieuiszczenia stosownych opłat z tym lokalem związanych. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie zostały spełnione wszystkie trzy przesłanki, bowiem jak wynika z akt sprawy na podstawie decyzji z [...] lipca 1972 r. Skarżącemu został przydzielony przedmiotowy lokal mieszkalny, który zajmuje do chwili obecnej, poza tym na dzień wystawienia tytułu wykonawczego istniało zadłużenie z powodu nieuiszczenia stosowanych opłat z tym lokalem związanych, a więc niewątpliwie istniała podstawa do wystawienia tytułu egzekucyjnego przez Dyrektora WAM w S. Zgodnie z art. 33 - 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu służy szczególny środek zaskarżenia w postaci zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, który rozpatruje organ egzekucyjny. W przedmiotowej sprawie organem egzekucyjnym jest Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. Na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu zażalenie, rozpatrywane przez organ odwoławczy, którym w przedmiotowej sprawie jest Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Skarżący w piśmie z dnia 22 września 2008 r. zatytułowanym jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, podnosi wątpliwości dotyczące: wystawionego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].01.2005r., wystawionego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].06.2007r., kosztów zużycia wody. Wskazuje również, ze zadłużenie objęte tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...].08.2008r. powstało nie z jego winy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy orzekające prawidłowo uznały, że tylko podniesione przez zobowiązanego wątpliwości co do kwoty zadłużenia objętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...].08.2008r. mogą być uznane za zarzut z art. 33 u.p.e.a. Podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są określone w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten przyjmuje ogólną zasadę, że zarzuty można wnieść tylko z przyczyn taksatywnie wymienionych w tym artykule. Zgodnie z pkt 1 art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu może być między innymi wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie albo - co zarzuca skarżący- nieistnienie obowiązku. Jednakże organ egzekucyjny nie jest uprawniony do rozwiązywania i rozstrzygania w trybie art. 33 pkt 1 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzutu nieistnienia obowiązku obejmującego wydanie należności pieniężnej poddanej egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny nie może bowiem badać sprawy od strony merytorycznej, rozpatruje tylko kwestie wyłaniające się w toku samego postępowania egzekucyjnego. Jak to podkreślały wielokrotnie w swych orzeczeniach sądy administracyjne [por. wyroki: WSA w Warszawie z 20 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1931/06 (Lex nr 311967), WSA w Warszawie z 19 grudnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1848/07 (nie pub.), a także WSA w Krakowie z 15 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 997/07 (nie pub.)] - kwestionowanie istnienia i wysokości należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego lub opłat pośrednich może być skuteczne jedynie na podstawie art. 35a u.p.e.a. W myśl tego przepisu - jeżeli ze względu na rodzaj egzekwowanej należności dopuszczalne jest kwestionowanie istnienia lub wysokości tej należności w drodze powództwa, a zobowiązany wniesie takie powództwo do sądu, wierzyciel po otrzymaniu powództwa zawiadamia o tym organ egzekucyjny, żądając wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie dysponował orzeczeniem sądu powszechnego dotyczącym istnienia bądź też nieistnienia oraz wysokości należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego, a co więcej nie wniósł skutecznie powództwa do sądu powszechnego w tym przedmiocie. Mając na uwadze powyższe wszelkie zarzuty skargi dotyczące istnienia zadłużenia wobec WAM oraz jego wysokości należało uznać za chybione, ponieważ zarzuty te można podnosić w drodze powództwa przed sądem powszechnym, a nie w skardze do sądu administracyjnego. W konkluzji stwierdzić należy, że zarówno postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S. z dnia [...].10.2008r. jak i postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...].11.2008r. zostały wydane zgodnie z obowiązującym prawem, po wyczerpującym zebraniu i ocenie materiału dowodowego przez organ egzekucyjny. Prawidłowe jest również stanowisko organów orzekających, które - odnosząc się do pozostałych twierdzeń Skarżącego, wskazujących na winę Dyrektora OReg WAM w S. oraz Prezesa WAM w W. w powstaniu zadłużenia za przedmiotowy lokal mieszkalny, jak również na temat tytułów wykonawczych: nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. i nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz kosztów zużycia wody - uznały, że wykraczają one poza ramy niniejszego postępowania, bowiem nie stanowią podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w rozpatrywanej sprawie. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach przyznanej pomocy prawnej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.