V SA/Wa 733/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 29 sierpnia 2016 r. – data stempla pocztowego) skarżąca K. P. zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe z dwojgiem małoletnich dzieci (w wieku: 13 lat i 3 lata). Jako jedyny składnik majątku trzyosobowej rodziny skarżąca wskazała mieszkanie o powierzchni 55 m kw, a jako źródło utrzymania rodziny podała umowę o pracę za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2.500 zł netto. Natomiast do miesięcznych wydatków skarżąca zaliczyła: czynsz – 390 zł, opłatę za wodę – 40 zł oraz kredyt – 670 zł. Mając na uwadze, iż informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia 19 września 2016 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów: a) zeznania podatkowego skarżącej za 2015 rok, b) zaświadczenia pracodawcy skarżącej o wysokości jej miesięcznego wynagrodzenia za pracę, c) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane w ww. okresie, d) dokumentów potwierdzających podaną w rubryce nr 11 formularza PPF informację o udzielonym skarżącej kredycie oraz miesięcznych wydatkach związanych z jego spłatą (np. kopia umowy kredytowej, harmonogram spłaty rat kredytu), e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń. Ponadto wezwano skarżącą do udzielenia w ww. terminie następujących informacji: a) wskazania wartości szacunkowej lokalu mieszkalnego wymienionego w rubryce nr 7.1. formularza PPF, b) wyjaśnienia kwestii pokrywania kosztów utrzymania dzieci skarżącej przez drugiego z rodziców, tj. ojca dzieci, c) oświadczenia, czy skarżąca zbyła nieruchomości rolne położone na terenie Gminy R.– jeżeli tak, to zobowiązano skarżącą do przedstawienia umowy ich sprzedaży, a jeśli nie – to zobowiązano do wskazania ich łącznej powierzchni i szacunkowej wartości. Powyższe wezwanie Sądu doręczono osobiście skarżącej 6 października 2016 r. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 36 akt sądowych) i dotychczas nie zostało ono wykonane. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy oraz stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów, nie można stwierdzić, iż K. P. nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.