V SA/Wa 740/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-28
Skład orzekający: Krystyna Madalińska - Urbaniak, Irena Jakubiec - Kudiura, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu możliwości produkcyjnych dostawcy mleka, na podstawie przeciętnej wydajności krów danej rasy w województwie, należy uwzględnić dane publikowane przez Polską Federację Hodowców Bydła i Producentów Mleka, a nie dane uśrednione przyjęte przez organ administracji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji oraz Sąd pierwszej instancji błędnie ustaliły możliwości produkcyjne skarżącego, opierając się na nieprawidłowych danych dotyczących średniej mleczności krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej. Należało wykorzystać dane publikowane przez Polską Federację Hodowców Bydła i Producentów Mleka, które odzwierciedlają rzeczywistą wydajność krów tej rasy.Stan faktyczny
Skarżący, Ł. T., został ukarany karą pieniężną za wprowadzenie do obrotu mleka w ilości przekraczającej oszacowane możliwości produkcyjne w roku kwotowym 2007/2008. Organy administracji, a następnie WSA, ustaliły te możliwości na podstawie przeciętnej wydajności krów w województwie, nie uwzględniając w pełni specyfiki rasy posiadanych przez skarżącego krów (holsztyńsko-fryzyjskiej) oraz danych publikowanych przez Polską Federację Hodowców Bydła i Producentów Mleka. Po wyroku WSA, sprawa trafiła do NSA, który uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy w ustaleniu stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2012 r. sprawy ze skargi Ł. T. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz Ł. T. kwotę 1505 zł (tysiąc pięćset pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Ł. T. złożył skargę na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], mocą której utrzymana została w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. z [...] marca 2010 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w sprawie dotyczącej rynków mleka i przetworów mlecznych.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym
W dniach od [...] kwietnia 2009 r. do [...] maja 2009 r., w gospodarstwie rolnym Ł.T. - producenta mleka, została przeprowadzona kontrola, obejmująca rok kwotowy 2007/2008 oraz okres od dnia 01 lutego 2009 r. do dnia 27 kwietnia 2009 r., tj. dwa miesiące roku kwotowego 2008/2009.
Z przeprowadzonej kontroli sporządzono raport (nr [...]) wskazujący, iż Ł. T. wprowadził do obrotu mleko poprzez jego sprzedaż do podmiotu skupującego - Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w K., w ilości przekraczającej oszacowane posiadane możliwości produkcyjne.
W odniesieniu do przekroczenia możliwości produkcyjnych w roku kwotowym 2008/2009, Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. po uwzględnieniu wyjaśnień strony, decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na fakt, iż nadwyżka wprowadzonego do obrotu mleka nie przekroczyła 30%, co jest zgodne z treścią art. 54i ust 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 11, poz. 65 ze zm.).
W odniesieniu do roku kwotowego 2007/2008, zgodnie z informacjami zawartymi w powyższym raporcie, szacowana produkcja mleka w gospodarstwie Ł. T. wyniosła 29.760,1 kg, natomiast przy uwzględnieniu odpowiednio 350 kg i 448 kg, które skarżący mógł przeznaczyć na spożycie własne i skarmianie zwierząt w posiadanym gospodarstwie rolnym ustalono, że . wprowadził on do obrotu mleko i przetwory mleczne w wysokości 81.962 kg co oznacza, iż przekroczył posiadane zdolności produkcyjne. Ponieważ sankcje finansowe w postaci kary pieniężnej określonej w treści art. 54i ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych zostały wprowadzone nowelizacją z dnia 14 lipca 2007 r. Dyrektor OT ARR w K. dokonał przeliczenia zawartych w raporcie kontroli danych i uwzględnił wyłącznie okres obowiązywania ww. regulacji, tj. okres od dnia 14 lipca 2007 r. do końca roku kwotowego 2007/2008 (do dnia 31 marca 2008 r.). Dyrektor ustalił, że we wskazanym okresie zdolności produkcyjne skarżącego z uwzględnieniem rasy krów (HO i RW) oraz ilości mleka wykorzystanego na spożycie własne oraz zużytego na skarmianie zwierząt wyniosły 21.308 kg, natomiast skarżący wprowadził do obrotu 60.554 kg mleka, a więc przekroczył posiadane zdolności produkcyjne o 184%.
W związku z powyższym faktem [...] stycznia 2010 r. Dyrektor OT ARR w K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 54i ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w związku z wprowadzeniem do obrotu mleka w ilości przekraczającej oszacowane możliwości produkcyjne w roku kwotowym 2007/2008.
Ł. T. złożył wyjaśnienia, przesłał kopię umowy użyczenia dwóch krów i dwóch jałówek z dnia [...] lipca 2007 r. oraz przesłał paszporty krów i dokumenty przedstawiające przykładowe dawki żywienia krów. Mając na uwadze wyjaśnienia strony oraz przedłożone dokumenty, Dyrektor OT ARR w K. ponownie dokonał obliczeń zdolności produkcyjnych stada Ł. T. Dyrektor uznał, że w okresie od dnia 14 lipca 2007 r. do dnia 31 marca 2008 r. skarżący mógł wprowadzić do obrotu mleko i przetwory mleczne w wysokości 34.668,1 kg natomiast w rzeczywistości wprowadził do obrotu 60.554 kg, a więc przekroczył posiadane zdolności produkcyjne o 75%.
W związku z powyższym w dniu [...] lutego 2010 r. Dyrektor OT ARR w K. wydał decyzję nr [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, na mocy której ustalił w stosunku do strony karę pieniężną w wysokości 7.177,93 zł w związku z naruszeniem art. 54i ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych.
Ł. T. odwołał się od decyzji Dyrektora OT ARR w K. Wskazał, iż w okresie kontroli był właścicielem 9 sztuk krów oraz posiadał 2 krowy (umowa użyczenia) rasy holsztyńsko-fryzyjskiej, co nie zostało uwzględnione przez służby techniczne ARR przeprowadzające kontrolę w jego gospodarstwie. Ponadto podniósł, iż jego stado było karmione bardzo dobrymi paszami, co wpłynęło na zwiększenie wydajności krów. Do odwołania dołączył także pismo Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka z dnia [...] marca 2010 r., pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. oraz paszporty bydła.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. z dnia [...] lutego 2010 r.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 54i ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, dostawca hurtowy lub dostawca bezpośredni, który wprowadza do obrotu mleko lub przetwory mleczne w ilości przekraczającej oszacowane posiadane możliwości produkcyjne, podlega karze pieniężnej w wysokości stanowiącej iloczyn wyrażonego w kilogramach przekroczenia i wysokości 25% opłaty obowiązującej w dniu wydawania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej.
Organ podkreślił, że podstawą wymiaru kary pieniężnej jest nadwyżka ilości mleka lub przetworów mlecznych wprowadzonych do obrotu przez dostawcę hurtowego lub dostawcę bezpośredniego w okresie objętym czynnościami sprawdzającymi nad ilością mleka lub przetworów mlecznych wykorzystywanych na spożycie własne lub do skarmiania zwierząt.
Odnośnie argumentacji odwołującego się w zakresie wyższej wydajności mlecznej jego krów organ wskazał, iż Dyrektor OT ARR w K. uwzględnił złożone w tym zakresie wyjaśnienia, zwiększając zdolności produkcyjne stada krów poprzez uwzględnienie żywienia jako wskaźnika wpływającego na wzrost wydajności produkcji mleka. Ponadto organ wskazał, iż stado skarżącego nie zostało objęte oceną użytkowości bydła, dlatego też zasadnym było przyjęcie przeciętnej wydajności krów w województwie.
W skardze na powyższą decyzję Ł. T. podniósł, że przy szacowaniu zdolności produkcyjnych jego gospodarstwa nie zostały uwzględnione "karty pochodzenia jałowic", które potwierdzają, iż krowy w jego gospodarstwie są rasy holsztyńsko-fryzyjskiej. Ponadto skarżący wskazał, iż przeciętna wydajność mleczna krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej wynosi blisko 7.000 kg, że jego krowy pochodzą od czempionek, których wydajność wynosiła nawet 13.000 kg, przy czym wydajność jego krów przy uwzględnieniu zwiększenia o 30 % wynosiłaby ok. 7400 kg.
Wyrokiem z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1080/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 12a ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, dostawca hurtowy i dostawca bezpośredni są obowiązani wprowadzać do obrotu mleko lub przetwory mleczne w ilościach nieprzekraczających posiadanych przez nich możliwości produkcyjnych oraz, że w treści ust. 2 art. 12a wskazano zasady ustalania możliwości produkcyjnych .
Sąd podniósł, że jak wynika z niekwestionowanego przez stronę stanu faktycznego ustalonego przez organy orzekające, Ł. T. był w roku referencyjnym 2007/2008 dostawcą hurtowym mleka. W okresie od dnia 14 lipca 2007 r. do dnia 31 marca 2008 r., a więc w części roku kwotowego 2007/2008, w której obowiązywała ustawa o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 115, poz. 794), Ł. T. wprowadził do obrotu 60.554 kg mleka.
Stado skarżącego nie było objęte oceną użytkowości bydła i dlatego przy szacowaniu zdolności produkcyjnych przyjęto przeciętną wydajność krów w województwie, która wynosiła dla rasy HO 3.978 kg, a dla rasy RW 5.151 kg.
WSA wskazał, że organ uwzględnił fakt posiadania przez stronę dodatkowych dwóch krów na podstawie umowy użyczenia i powiększył możliwości produkcyjne o możliwe do wprowadzenia do obrotu mleko od tych krów. Fakt karmienia krów paszami o wysokiej jakości, co mogło mieć wpływ na zwiększenie wydajności stada, również został uwzględniony, co zostało uwidocznione poprzez zwiększenie ustalonych zdolności produkcyjnych o 30%.
WSA podzielił stanowisko organu, co do braku podstaw do uwzględnienia podnoszonej przez Ł.T. okoliczności, że jego krowy ze względu na to, iż są rasy typowo mlecznej dają znacznie więcej mleka niż krowy rasy czarno-białej. Ponieważ krowy w stadzie nie były objęte oceną użytkowości, przy obliczaniu zdolności produkcyjnych konieczne było przyjęcie, zgodnie z przepisem art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy, przeciętnej wydajności w województwie. Oceny użytkowości krów skarżący nie uzyskał, ponieważ - co wynika z pisma Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka - ocena taka jest możliwa dla posiadacza minimum dziesięciu krów.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego o nieuwzględnieniu faktu, iż krowy są rasy holsztyńsko-fryzyjskiej, a więc rasy cechującej się wydajnością od 150% do 200% wyższą niż rasa czarno-biała, WSA wskazał, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 stycznia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie księgi rejestracji bydła, świń, owiec lub kóz (Dz. U. Nr 18, poz.106) polska holsztyńsko-fryzyjska rasa czarno-biała rejestrowana jest jako HO. Zatem organy orzekające postąpiły prawidłowo przyjmując za podstawę ustalenia możliwości produkcyjnych stada skarżącego, wydajność krów w województwie ustaloną dla rasy HO.
Obliczona wielkość produkcji mleka 7.403,9 kg została pomniejszona o ilość mleka przeznaczoną na spożycie przez cielęta, na wynikający z umowy użyczenia obowiązek przekazania określonej ilości mleka użyczającemu o szacunkową ilość mleka zużytego w gospodarstwie, oraz zużytego do skarmiania zwierząt. Po uwzględnieniu tych odliczeń strona mogła wprowadzić do obrotu 34.668,1 kg mleka, a wprowadziła 60.554 kg przekraczając o 75% szacowane możliwości produkcyjne określone zgodnie z art. 12a ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Tym samym skarżący dopuścił się czynu określonego w art. 54i ust. 1 ww. ustawy, co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości stanowiącej iloczyn wyrażonego w kilogramach przekroczenia i wysokości 25% opłaty obowiązującej w dniu wydania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej.
Skoro więc w sprawie przekroczenie wyniosło 25.885,9 kg, natomiast opłata wyrównawcza wynosiła 27,83 Euro za 100 kg mleka zgodnie z art. 78 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych, wyliczona kara pieniężna wynosi 1.801,1 EURO.
Od powyższego wyroku Ł.T. złożył skargę kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Orzeczeniu WSA w Warszawie zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ wydający zaskarżoną decyzję przepisów postępowania w zakresie w istotny sposób wpływającym na wynik sprawy w szczególności: wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), polegającym na niewyjaśnieniu dokładnie stanu faktycznego w sprawy i przekroczeniu przy tym swobodnej oceny dowodów,
2. prawa materialnego przez błędną wykładnię, tj. art. 12a ust. 2 i 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, polegającą na przyjęciu, że przy szacowaniu zdolności produkcyjnych dostawcy mleka wystarczy przyjąć jeden z czynników wymienionych w art. 12a ust. 2 ww. ustawy.
W uzasadnieniu kasacji podniesiono, iż w sprawie możliwości produkcyjne powinny zostać ustalone na podstawie art. 12a ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, przy uwzględnieniu treści ust. 3 art. 12a ww. ustawy, zgodnie z którym określenie możliwości produkcyjnych powinno zmierzać do ich określenia w wysokości zbliżonej do rzeczywistych możliwości produkcyjnych. Z analizy tych przepisów wynika, że ustalanie możliwości produkcyjnych może być oparte na wielu czynnikach, nie tylko wskazanych w ust. 2 art. 12a.
Przy szacowaniu zdolności produkcyjnej organ nie uwzględnił wyjaśnień skarżącego, że jego krowy są rasy holsztyńsko-fryzyjskiej, a więc cechującej się większą wydajnością niż rasa czarno-biała. Literatura rolnicza dotycząca produkcji mleka jednoznacznie wskazuje na to, że zdolności produkcyjne rasy holsztyńsko-fryzyjskiej są zdecydowanie większe niż przyjęte przez organ. W artykule "Rasy bydła mlecznego" zamieszczonego w Rolniczym Magazynie Elektronicznym nr 27 z września 2008 r. (http://www.cbr.edu.pl/rme-archiwum/2008/rme27) wskazano, że wydajność dla przedmiotowej rasy wynosi 5000-15.000 kg. W tym samym artykule przytoczone są dane z pozycji "Wyniki oceny wartości użytkowej bydła mlecznego za 2007 r. Parzniew 2008" wydajności krów tej rasy w Polsce w roku 2007, a więc dotyczącym zaskarżonej decyzji. Wydajność ta wynosiła 6.760 kg przy liczbie ocenianych krów 493.018. Badania przeprowadzone wskazują na dużo większą zdolność produkcyjną krów posiadanych przez skarżącego niż ta, którą przyjmuje organ.
Również inne publikacje wskazują na wyższą wydajność, np. ponad 7.000 kg (http://www.hodowle.eu/170_Bydlo_rasy_holsztynskofryzyjskiej.html) i 9.552 kg (http://www.farmer.plantpress.pl/article.php?id=48).
Wyjaśnienia skarżącego były więc zbieżne z powszechnie dostępnymi danymi i były również poparte oświadczeniem G. M. z PFBM w Ł. - złożonym w postępowaniu odwoławczym, że wydajność posiadanej przez skarżącego rasy krów wynosi około 7.000 litów mleka.
Organ wydając decyzję winien ustalić stan faktyczny, tj. zdolność produkcyjną w oparciu o cały materiał dowodowy, w tym również mieć na uwadze fakty powszechnie znane. Organ również nie dokonał oceny zdolności produkcyjnej na podstawie art. 12a ust. 2 pkt 2 ustawy i nie zbadał, czy jest korzystniejsza dla skarżącego. W niniejszej sprawie nie można więc mówić, że organ wyczerpująco dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego przy ustaleniu zdolności produkcyjnej krów w gospodarstwie skarżącego. Uchybienia w tym zakresie powinien stwierdzić WSA, a ponieważ tego nie uczynił, naruszył przepisy postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 12a ust. 2 i ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Błędnie przyjęto w uzasadnieniu wyroku, że do ustalenia zdolności produkcyjnej wystarczy oparcie się na badaniu jednej z postaw wymienionych w ust. 2 art. 12a w punktach od 1 do 3. Tymczasem przepis ten zawiera sformułowanie "w szczególności" co wyraźnie wskazuje, że mogą być uwzględniane inne czynniki przy ustalaniu możliwości produkcyjnych. Wykładni ust. 2 art. 12a należy dokonywać razem z ust. 3 tego przepisu, który stanowi, że określenie możliwości produkcyjnych powinno zmierzać do ich określenia w wysokości zbliżonej do rzeczywistych możliwości produkcyjnych. Oznacza to, że należy tak dobrać czynniki do szacowania, aby doszło do ustalenia wysokości możliwości produkcyjnych odpowiadających rzeczywistej zdolności. Dobranie tych czynników spoczywa na organie, który ustala możliwości produkcyjne. Oparcie się tylko na jednym z wymienionych w ust. 2 art. 12a czynniku nie odzwierciedla rzeczywistych możliwości produkcyjnych i stanowi naruszenie tego przepisu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 marca 2012 r. wydanym w sprawie II GSK 102/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.
NSA zwrócił uwagę na to, że zarzuty środka odwoławczego zostały sporządzone w sposób merytorycznie niepoprawny, ponieważ w swojej treści (określonej w petitum skargi kasacyjnej), nie obejmują sposobu naruszenia przepisów prawa, który mógłby zostać uznany za uzasadniający wyeliminowanie wyroku WSA w Warszawie z obrotu prawnego. Tym niemniej strona skarżąca doprecyzowała zarzuty skargi kasacyjnej w uzasadnieniu tego środka. Przeprowadzona analiza uzasadnienia pozwoliła NSA stwierdzić, iż istotą twierdzeń podnoszonych przez stronę skarżącą jest bezkrytyczne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji przeciętnej ilości mleka, przypisanej każdej z krów ze stada należącego do skarżącego.
Mając na względzie motywy i znaczenie uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r. (sygn. akt I OPS 10/09) NSA wskazał, że na podstawie analizy całokształtu uwag sformułowanych w skardze kasacyjnej (jej petitum i uzasadnieniu) możliwe jest ustalenie istoty wadliwości, której skarżący dopatrzył się w orzeczeniu WSA w Warszawie.
NSA podkreślił, że sprawa niniejsza dotyczy nałożenia na producenta rolnego sankcji administracyjnej, za przekroczenie możliwości produkcyjnych (sprzedanie większej ilości mleka niż możliwa do wyprodukowania). W tego rodzaju sprawach stawiane zarzuty (tu: wprowadzenia do obrotu mleka w ilości przekraczającej oszacowane możliwości produkcyjne) muszą znajdować pełne odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Wskazywane uchybienie ma być w sposób nie budzący żądnych wątpliwości udowodnione, a przeciwne twierdzenia osoby obciążanej sankcją administracyjną, wszechstronnie wyjaśnione, co nie zostało w sposób dostateczny dokonane w zaskarżonym wyroku.
NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, iż zgodnie z art. 12a ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych możliwości produkcyjne określa się na podstawie liczby krów mlecznych posiadanych w gospodarstwie dostawcy hurtowego oraz na podstawie (wyliczenie przykładowe):
1) dokumentów dotyczących oceny wartości użytkowej krów mlecznych, wydanych przez podmiot uprawniony do prowadzenia oceny wartości użytkowej bydła mlecznego, lub
2) bieżącej informacji w zakresie przeciętnego rocznego udoju mleka od 1 krowy w danym województwie opublikowanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Roczniku Statystycznym Rolnictwa i Obszarów Wiejskich, lub
3) bieżącej informacji w zakresie przeciętnej wydajności ocenianych krów mlecznych według ras i województw opublikowanej przez podmiot prowadzący ocenę wartości użytkowej bydła mlecznego.
Zdaniem NSA WSA zasadnie przyjął możliwość określenia mleczności krów skarżącego na podstawie art. 12a ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy, czyli przy wykorzystaniu informacji o przeciętnej wydajności krów mlecznych określonej rasy w określonym województwie, którą publikuje podmiot prowadzący ocenę wartości użytkowej bydła mlecznego.
Organy administracyjne, a za nimi WSA, prawidłowo również przyjęły, iż skarżący posiada krowy należące do rasy oznaczanej symbolowo jako HO i RW (jest to okoliczność w sprawie niekwestionowana).
Wadliwie natomiast, WSA przyjął dane liczbowe o ilości kilogramów mleka jakie w ciągu roku mogły wyprodukować krowy określonej rasy, należące do Ł.T.. WSA bez wskazania stosownej podstawy przyjął, iż dla krów rasy HO i RW średnia mleczność wynosi odpowiednio 3.978 kg i 5.151 kg mleka, nie wyjaśniając na jakiej podstawie ocenił bądź z czego wywiódł dane przyjęte przez organ za podstawę wyliczeń. Można jedynie przypuszczać, iż powtórzył ww. ilości w ślad za organem (por. wyliczenia zawarte na k. 69-72 akt administracyjnych).
Szczegółowa analiza dokumentacji sprawy oraz ogólnodostępnych danych o mleczności krów, do których odsyła zaskarżona decyzja, nie pozwala jednakże na przyjęcie takich kwot.
NSA zwrócił uwagę, że przyjęcie, iż podstawę mleczności krów danej rasy będzie stanowić informacja publikowana przez podmiot prowadzący ocenę wartości użytkowej bydła mlecznego (art. 12a ust. 2 pkt 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych), zobowiązuje tak organy, jak i sąd administracyjny, do wzięcia pod uwagę prawidłowych informacji publikowanych przez ww. podmiot. Podmiotem tym jest Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka (dalej jako Federacja), która na swojej stronie internetowej (www.phfb.pl) publikuje pełne dane na temat oceny wartości użytkowej krów mlecznych.
W odniesieniu do danych za rok 2007 stosowna informacja na temat mleczności poszczególnych ras bydła według województw została opublikowana w wynikach przeciętnej wydajności ocenianych krów mlecznych (dostępne pod adresem http://pfhb.pl/wyniki_2008/wyniki_1.pdf). Szczegółowa analiza mleczności zawarta jest natomiast w tabeli nr 7 na str. 6-9 ww. opracowania Federacji.
Ponieważ prawidłowo zakwalifikowano krowy skarżącego jako należące do ras oznaczanych kodami literowymi HO i RW, zgodnie więc z "księgą rejestracji bydła", której aktualny wzór określono rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 stycznia 2007 r. (powołane wyżej), do kodu literowego HO kwalifikuje się: bydło rasy holsztyńsko-fryzyjskiej odmiany czarno-białej zaś do kodu RW bydło rasy polskiej holsztyńsko- fryzyjskiej odmiany czerwono-białej. W rozporządzeniu określono pochodzenie ras tego bydła.
Od bydła oznaczanego kodem HO i RW należy wyraźnie odróżnić bydło oznaczane kodem literowym ZB (rasa Polska czarno-biała) oraz ZR (rasa Polska czerwono-biała).
Dysponując takimi danymi należało więc dokonać prawidłowego sprawdzenia przeciętnej wydajności ocenianych krów mlecznych według województw, zawartych w powołanym wyżej zestawieniu przygotowanym przez Federację.
Analiza tego zestawienia wskazuje, iż w województwie [...] wydajność ta zgodnie ze wskazanym opracowaniem (str. 6, 8 i 9) dla rasy polskiej holsztyńsko- fryzyjskiej odmiany czarno-białej (kod HO) i rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej odmiany czerwono-białej (kod RW ) wynosi odpowiednio 6324 kg i 6050 kg co w zestawieniu z wydajnością krów rasy polskiej czarno-białej 3978 kg i rasy polskiej czerwono-białej 5151 kg dowodzi, że dane liczbowe przyjęte przez organy i zaakceptowane przez WSA (3.978 kg i 5.151 kg) odnoszą się do krów nie tej rasy, które posiadał skarżący. Doszło więc w istocie do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (przypisania możliwości produkcyjnych bydła nie tej rasy).
NSA uznał, że powyższe wyjaśnienia nie mogą być dokonywane na etapie postępowania kasacyjnego a powinny mieć miejsce na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji, który nie będąc związany granicami skargi może je bez przeszkód przeprowadzić.
NSA wskazał, że badając sprawę ponownie WSA w Warszawie uwzględni powyższe uwagi i na nowo oceni okoliczności faktyczne przedstawiane przez stronę oraz organ. Uwzględniając fakt, iż sąd administracyjny orzeka na podstawie akt administracyjnych nadsyłanych przez organ, zaś akta te, jak również wydana decyzja, odsyłają do danych przygotowanych przez Federację (w zakresie przeciętnej mleczności krów), zasadne będzie sięgnięcie przez WSA do danych zamieszczonych na wskazanej przez NSA stronie internetowej.
NSA wskazał ponadto na konieczność wyjaśnienia przez WSA relacji jaka zachodzi pomiędzy rokiem kwotowym (trwającym od kwietnia do marca), a danymi Federacji jakie powinny być przyjęte do wyliczenia mleczności krów (dane te są opracowywane w ujęciu roku kalendarzowego).
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Orzekając ponownie w sprawie po uchyleniu wyroku WSA z 23 września 2010 r. musi mieć na uwadze treść art.190 p.p.s.a, który stanowi, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W tym stanie rzeczy w powiązaniu z treścią skargi złożoną na decyzję Prezesa ARR z [...] marca 2010 r. należy stwierdzić, że skarga ta jest zasadna w zakresie zarzutu dotyczącego nieprawidłowego ustalenia mleczności krów posiadanych przez skarżącego w roku kwotowym 2007-2008, a co za tym idzie ilości mleka jaką skarżący mógł dostarczyć skupującego je podmiotowi, co z kolei rzutuje na prawidłowość ustaleń związanych z możliwością nałożenia na dostawcę mleka w osobie skarżącego kary pieniężnej, zgodnie z treścią art. 54i ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Należy przy tym wskazać, że NSA podzielił pogląd WSA zawarty w wyroku z 23 września 2010 r., że posiadane przez skarżącego możliwości produkcyjne mleka, mogą być w przedmiotowej sprawie ustalone na podstawie art. 12a ust. 2 pkt 3 czyli na podstawie bieżącej informacji w zakresie przeciętnej wydajności ocenianych krów mlecznych według ras i województw opublikowanej przez podmiot prowadzący ocenę wartości użytkowej bydła mlecznego. Podmiotem tym jest Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka, która na swojej stronie internetowej (www.phfb.pl) publikuje pełne dane na temat oceny wartości użytkowej krów mlecznych. Biorąc pod uwagę okoliczność, że krowy jakie posiadał skarżący w ocenianym okresie czyli roku kwotowym 2007-2008 były to krowy rasy polskiej fryzyjsko-holsztyńskiej odmiany czarno-białej i rasy polskiej fryzyjsko-holsztyńskiej odmiany czerwono-białej właściwym źródłem dla oceny mleczności wspomnianych krów za wskazany okres powinny być informacje publikowane przez Polską Federację Hodowców Bydła i Producentów Mleka odnoszące się m.in. do wspomnianych ras i ich odmian na obszarze określonych województw, w tym województwa [...].
Średnia wydajność krów w województwie [...] w roku kalendarzowym 2007 rasy polskiej holsztyńsko- fryzyjskiej odmiany czarno-białej (kod HO) i rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej odmiany czerwono-białej (kod RW) zgodnie z danymi podanymi na stronie Federacji (adres http://pfhb.pl/wyniki2007/wyniki_1.pdf) wynosi odpowiednio 6127 kg i 6102 kg tabela 7/1 str. 21. Natomiast w roku kalendarzowym 2008 dla tej rasy (kod HO ) i (kod RW) wynosi odpowiednio 6324 kg i 6050 kg(adres http://pfhb.pl/wyniki2008/wyniki_1.pdf). Dane te wraz z materiałem zgromadzonym w sprawie w postaci wyjaśnień strony i dokumentów dotyczących krów będących w posiadaniu skarżącego w tym sposobu ich żywienia, powinny być wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji przez organ. Oczywiście organ od ustalonej ilości mleka odliczy kwoty w postaci ilości mleka potrzebnej na spożycie własne, skarmienie cieląt oraz oddane przez skarżącego właścicielowi krów z uwagi na treść umowy użyczenia. Odnosząc się do wskazania przez NSA, że WSA zobowiązany będzie do wyjaśnienia relacji co do możliwej do uzyskania ilości mleka w roku kwotowym, który jest odmienny od roku kalendarzowego należy wskazać, że organ obliczając ilość mleka, którą mógł uzyskać skarżący w ramach posiadanych możliwości produkcyjnych za okres kwotowy 2007-2008 a konkretnie za okres od 14 lipca 2007 r. do 31 marca 2008 r., weźmie pod uwagę dane dotyczące wydajności krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej za rok 2007 po czym wyliczy możliwą do uzyskania przez skarżącego ilość mleka za okres od 14 lipca 2007 do 31 grudnia 2007r., a następnie biorąc pod uwagę dane dotyczące średniej wydajności za 2008 r. obliczy ilość jaką mógł uzyskać skarżący za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 marca 2008 r. i ilości te zsumuje. W sprawie błędnie ustalono ilości mleka jakie mógł uzyskać skarżący, w związku z czym nie doszło do właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego, co prowadzi do naruszenia treści art. 7 i 77 K.p.a., co miało znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję a na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło