V SA/Wa 747/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia ... lutego 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania; oddala skargę. Przedmiotem skargi złożonej przez A.W. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") jest postanowienie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: "KRRiT" lub "organ") z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. A.W. wystąpił do KRRiT z wnioskiem o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych RTV będących przedmiotem upomnienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] zawierającego wezwanie B.W. do zapłaty należności z tytułu abonamentu RTV za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1 387, 85 zł. We wniosku Skarżący poinformował, że zaległość figuruje pod numerem identyfikacyjnym [...] na jego zmarłą w dniu [...] stycznia 2003 r. Żonę. Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. o numerze wskazanym wyżej, KRRiT na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "K.p.a.", odmówiła wszczęcia postępowania uznając, iż wniosek o umorzenie został wniesiony przez osobę niebędącą stroną postępowania. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, KRRiT w dniu [...] lutego 2016 r. wydała postanowienie o numerze wskazanym wyżej, utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] września 2015 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że Skarżący wniósł o umorzenie należności osoby trzeciej, tj. B.W. Natomiast podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o umorzenie lub rozłożenie na raty należności z tytułu abonamentu RTV zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. 2014 r. poz. 1204. ze zm.), dalej: "ustawa o opłatach abonamentowych", jest zobowiązany do uiszczenia wskazanych opłat. Skarżący nie posiada zatem legitymacji do występowania w tym postępowaniu. Na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a więc właściwym było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Ponadto organ wskazał, że zaległość, o umorzenie, której ubiegał się Skarżący dotyczy okresu od stycznia 2009 r. do grudnia 2013 r. (zobowiązana zmarła w 2003 r.), co powoduje, że zaległość ta nie istnieje bowiem osoba fizyczna z chwilą śmierci traci zdolność prawną, a należność ta nie mogła wejść do spadku po zmarłej. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. Strona złożyła skargę podnosząc, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a ponadto nie jest stroną postępowania bowiem nie dziedziczy długów po zmarłej Żonie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarga jest niezasadna. Podstawę prawną postanowienia stanowi art. 61a § 1 K.p.a., w której to regulacji ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą wystąpienie innych uzasadnionych przyczyn, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte. Odmowa wszczęcia postępowania oznacza, że organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Opłaty abonamentowe są pobierane przez Pocztę Polską (art. 6 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w związku z ustawą z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe). Operator ten kontroluje także wykonywanie obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, a kierownicy jednostek pocztowych są uprawnieni do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej ww. obowiązku (art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych). W zakresie spraw indywidualnych abonentów KRRiT właściwa jest jedynie do rozpatrywania spraw dotyczących ulg w spłacie zaległości tych należności. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Stan faktyczny w sprawie nie budzi wątpliwości. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. A.W. wystąpił do KRRiT o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1 387, 85 zł (objęte upomnieniem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...]). We wniosku Skarżący poinformował, że zaległość figuruje pod numerem identyfikacyjnym [...] na jego zmarłą w dniu [...] stycznia 2003 r. Żonę. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ potwierdził te informacje. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony (por. wyroki NSA z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 2016/06, LEX nr 505371, z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 935/14, LEX nr 1989286). Z treści art. 10 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych wynika, że wniosek o umorzenie lub rozłożenie na raty należności w płatności opłat abonamentowych do KRRiT składa podmiot zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych. W rozpoznawanej sprawie należności w płatności opłat abonamentowych za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2013 r. zostały przypisane pod numerem identyfikacyjnym należącym do zmarłej w 2003 r. Żony Wnioskodawcy. W świetle powołanego art. 10 ust. 2 ww. ustawy brak było zatem podstaw prawnych do uznania Skarżącego za stronę postępowania w związku z żądaniem zawartym we wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. W tych okolicznościach sprawy Sąd podziela stanowisko organu, iż ze względu na brak podstaw do wszczęcia postępowania z przyczyn określonych w art. 61a K.p.a. w związku z art. 10 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, należało odmówić wszczęcia postępowania. Jednocześnie ze względu na charakter rozstrzygnięcia nie podlegały rozpoznaniu przez Sąd zarzuty skargi dotyczące trudnej sytuacji materialnej Skarżącego. Z wyżej przedstawionych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), oddalił skargę.