V SA/Wa 80/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-02
Skład orzekający: Michał Sowiński, Jarosław Stopczyński, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, mimo że uchybienie terminu nastąpiło z powodu awarii systemu komputerowego i nieprzewidzianego urlopu pracownika?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność postanowień organów odmawiających przywrócenia terminu, uznając, że organy rażąco naruszyły prawo, w szczególności art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA. Sąd uznał, że okoliczności sprawy, w tym awaria systemu i nieprzewidziany urlop pracownika, uprawdopodabniają brak winy strony w uchybieniu terminu, a organy nie zbadały obiektywnej możliwości złożenia wniosku w formie papierowej w sposób wyczerpujący.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za listopad 2014 r., wskazując na awarię serwera w okresie przedświątecznym oraz nieprzewidziany urlop pracownika odpowiedzialnego za złożenie wniosku. Organy PFRON dwukrotnie odmówiły przywrócenia terminu, uznając, że spółka mogła złożyć wniosek w formie papierowej lub wcześniej. WSA uchylił poprzednie postanowienie, wskazując na błędy organów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ ponownie odmówił przywrócenia terminu, ignorując wytyczne sądu. Spółka ponownie zaskarżyła postanowienie.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lipca 2018 r. Zobowiązał Prezesa Zarządu PFRON do wydania w terminie 1 miesiąca postanowienia przywracającego termin do złożenia wniosku. Zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w W. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lipca 2018 r.; 2. zobowiązuje Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do wydania w terminie 1 miesiąca od dnia zwrócenia akt administracyjnych organowi postanowienia przywracającego [...] Sp. z o. o. w W. termin do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinasowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za listopad 2014 r.; 3. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz [...] Sp. z o. o. w W. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest postanowienie z [...] września 2018 r. nr [...] , którym Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za listopad 2014 r.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych:
[...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżąca") pismem z 5 stycznia 2015 r. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za listopad 2014 r. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że od 23 do 30 grudnia 2014 r. uległ awarii znajdujący się w jej siedzibie serwer. Skutkiem tego było znaczne spowolnienie pracy sieci wewnętrznej oraz łącza internetowego. W konsekwencji niemożliwe stało się "płynne zaciąganie" danych z systemu kadrowo-płacowego niezbędnych do wypełnienia wniosku o wypłatę dofinansowania. Osoba odpowiedzialna za złożenie wniosku w imieniu Skarżącej usiłowała wypełnić go w domu, po godzinach pracy, korzystając z prywatnego łącza internetowego. Była to jednak osoba słabowidząca i z tego względu nie mogła pracować szybko. W efekcie wniosek o wypłatę dofinansowania za listopad 2014 r. został złożony klika minut po północy, już 30 grudnia 2014 r. W piśmie z [...] marca 2015 r. Strona podtrzymała wniosek o przywrócenie terminu podkreślając, że awaria serwera została usunięta dopiero 30 grudnia 2014 r. Wcześniejsze usunięcie awarii było niemożliwe ze względu na okres przedświąteczny. Do kolejnego pisma (z 3 kwietnia 2015 r.) Skarżąca dołączyła wyjaśnienia [...] Sp. z o.o. Sp. k. odpowiedzialnej za obsługę sieci informatycznej i utrzymanie sprawności systemów komputerowych Strony. W wyjaśnieniach wskazano, że przyczyną wystąpienia awarii była masowa infekcja komputerów znajdujących się w siedzibie Skarżącej. Niepokojące monity w tej sprawie [...] Sp. z o.o. Sp. k. odbierała już od 5 grudnia 2014 r., jednak wszelkie usterki udawało się usuwać na bieżąco. Kulminacja awarii nastąpiła 23 grudnia 2014 r., a jej skutki były usuwane w okresie od 23 do 30 grudnia 2014 r. [...] Sp. z o.o. Sp. k. wskazała, że ważne było ustalenie priorytetów działania, czyli ustalenie kolejności usuwania skutków awarii. Skupiono się przede wszystkim na bezpieczeństwie baz danych, a dopiero w drugiej kolejności na przywróceniu połączeń pomiędzy Stroną a jej kooperantami.
W piśmie z [...]maja 2015 r. Skarżąca wniosła o włączenie do materiału dowodowego w sprawie opinii prawnej radcy prawnego R. Z.. W opinii wskazano, że podjęte przez Skarżącą działania mające na celu terminowe złożenie wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za listopad 2014 r. świadczą o zachowaniu należytej staranności i stanowią uprawdopodobnienie braku winy w Skarżącej w uchybieniu tego terminu.
Postanowieniem z [...] lipca 2015 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił przywrócenia Skarżącej wnioskowanego terminu. Zdaniem Organu I instancji Skarżąca miała możliwość złożenia wniosku o dofinansowanie w wymaganym terminie. Prezes Zarządu PFRON stanął na stanowisku, że niedopełnienie tej czynności nie zostało spowodowane żadną nagłą przeszkodą. Skoro [...] Sp. z o.o. Sp. k. już od 5 grudnia 2014 r. odbierała monity o niestabilnej pracy systemu IT, a Skarżąca 23 grudnia 2014 r. zgłosiła tej firmie problem w działaniu sieci komputerowej, należało przyjąć, że Strona była świadoma występujących problemów technicznych mogących uniemożliwić jej złożenie wniosku o dofinansowanie za pośrednictwem systemu SODiR. W tej sytuacji Skarżąca – zdaniem Organu - powinna była skorzystać z możliwości przewidzianej przez art. 26c ust. 1a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.) i przesłać wniosek o dofinansowanie w formie papierowej. Skarżąca mogła też odpowiednio wcześniej skorzystać z prywatnego komputera jednego ze swoich pracowników. Organ powołując się na treść opinii prawnej przedstawionej przez Skarżącą wskazał, że skoro jej pracownicy nie byli w stanie rozpoznać rozmiarów awarii systemu komputerowego, a o skali tej awarii nie informowała również [...] , to do sporządzania wniosku o dofinansowanie należało przystąpić jak najwcześniej. Organ stwierdził również, że jeżeli Skarżąca 29 grudnia 2014 r. posiadała odpowiednie narzędzia oraz wszystkie dane potrzebne do skutecznego złożenia wniosku o dofinansowanie za pośrednictwem systemu SODiR, to nic nie stało na przeszkodzie, aby sporządzić ten wniosek w dniach 23, 24, 27 lub 28 grudnia 2014 r.
W zażaleniu na opisane postanowienie Strona zarzuciła Organowi I instancji wybiórcze i powierzchowne zbadanie dostępnego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pisma [...] Sp. z o.o. Sp. k.
Po rozpoznaniu zażalenia, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji, podtrzymując w całości zaprezentowaną tam argumentację. W uzasadnieniu Organ odwoławczy wskazał, że okoliczności podnoszone przez Stronę nie mogą stanowić uprawdopodobnienia winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania. Brak płynności w zaciąganiu danych z systemu nie oznacza bowiem niemożności pozyskania tych danych, a jedynie pewne trudności, możliwe do przezwyciężenia. Wyjaśnił, że w przypadku trudności w złożeniu wniosków drogą elektroniczną Strona powinna była złożyć je w formie papierowej. Dodatkowo Organ odwoławczy powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1876/09, w którym wskazano, że trudności strony w obsłudze systemu elektronicznego SODiR, a także "oporność" systemu nie stanowią podstaw uzasadniających zastosowanie w sprawie art. 58 § 2 k.p.a.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na opisane postanowienie Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia: art. 7 i 8 k.p.a., art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że pracownik, któremu wydano 23 grudnia 2014 r. polecenie sporządzenia i złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania, zobowiązał się do wykonania polecenia 24 i 29 grudnia 2014 r. Jednakże 24 grudnia 2014 r. skorzystał z prawa do urlopu na żądanie w dniach: 24 oraz 29 - 31 grudnia 2014 r. Skarżąca nie mogła przewidzieć, że pracownik, który zobowiązał się jednego dnia do wykonania polecenia służbowego, następnego dnia skorzysta z prawa do urlopu na żądanie. Jedynym pracownikiem, który pozostawał kompetentny do prawidłowego wypełnienia wniosku był w tej sytuacji J. I., który w tym dniu również przebywał na zaplanowanym urlopie. Pracownik ten mógł podjąć się wypełnienia i złożenia wniosku dopiero 29 grudnia 2014 r. Skarżąca dodała przy tym, że nie miała obowiązku złożenia wniosku przed ostatnim dniem upływu terminu. Skarżąca podkreśliła, że nie mogła przewidzieć, że awaria systemu komputerowego uniemożliwi złożenie przedmiotowego wniosku w formie elektronicznej. Niestabilności systemu zgłoszone 5 grudnia 2014 r. były na bieżąco usuwane przez firmę [...] i nie wskazywały na poważniejszą awarię. System komputerowy pracował sprawnie. Pierwsze zgłoszenie awarii systemu pojawiło się dopiero 23 grudnia 2014 r. (nie 5 grudnia, jak utrzymują organy obu instancji), a infekcja systemu nastąpiła prawdopodobnie kilka dni wcześniej. Awaria usuwana była od 24 do 26 grudnia 2014 r. Jako, że 29 grudnia 2014 r. system działał sprawnie, Skarżąca podjęła decyzję o sporządzeniu wniosku w formie elektronicznej z uwagi na brak szans terminowego sporządzenia i złożenia wniosku w formie papierowej. Dopiero w połowie dnia okazało się, że złożenie wniosku w formie elektronicznej nie jest możliwe za pośrednictwem systemu komputerowego. Stąd też pracownik wykonał odpowiednie czynności po godzinach pracy, we własnym domu z użyciem własnego sprzętu. Z uwagi na to, że pracownik ten był osobą słabowidzącą rejestracja wniosku o wypłatę dofinansowania w systemie SODiR nastąpiła około siedem minut po upływie terminu.
Podsumowując Skarżąca podkreśliła, że nie mogła przewidzieć, że pracownik, który otrzymał 23 grudnia 2014 r. polecenie służbowe sporządzenia i złożenia przedmiotowego wniosku oraz zobowiązał się do wykonania polecenia, w dniu następnym skorzysta z prawa do urlopu na żądanie. Skarżąca nie mogła też przewidzieć wystąpienia awarii systemu, tym bardziej awarii tak poważnej, by nie mogła być usunięta w ciągu jednego dnia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/WA 278/16 uchylił kontrolowane postanowienie. W uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że Skarga jest zasadna.
Stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że system komputerowy Skarżącej uległ awarii i został skutecznie naprawiony 30 grudnia 2014 r., tj. dzień po upływie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
za listopad 2014 r. Niesporne jest także, że Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu w wymaganym przez art. 58 § 2 k.p.a. terminie oraz, że dopełniła czynności, dla której określony był termin, tj. złożyła wniosek o dofinansowanie do PFRON za pośrednictwem SODiR. Istota sporu sprowadza się natomiast do tego, czy powołane przez Skarżącą okoliczności uprawdopodobniają brak jej winy w uchybieniu terminowi. Sąd podkreślił, że zdaniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej Skarżąca nie uprawdopodobniła, że naruszenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania nastąpiło bez jej winy. Podstawą takiego stanowiska organu jest natomiast przekonanie, że Strona zdając sobie sprawę z nieprawidłowego działania systemu komputerowego, za pośrednictwem którego chciała złożyć wniosek, powinna była tak zorganizować pracę, aby złożenie wniosku w terminie było możliwe. Inaczej mówiąc powinna sporządzić ten wniosek odpowiednio wcześniej i złożyć go w formie papierowej. Sąd expressis verbis stwierdził jednak, że "tak sformułowaną ocenę organu – jako zupełnie oderwaną od stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy – należało uznać za błędną i naruszającą przepisy k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia." Sąd wyjaśnił, że Organ dokonując powyższej oceny nie odniósł się należycie do argumentów Skarżącej podniesionych w zażaleniu oraz pismach składanych w toku postępowania, a dotyczących braku możliwości zachowania terminu do wniesienia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych pomimo zachowania przez Skarżącą należytej staranności. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zabrakło wyjaśnienia – w kontekście stanowiska Skarżącej, wskazującej na niemałą ilość zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych (blisko trzysta osób) – dlaczego zdaniem organu Skarżąca miała możliwość sporządzenia wniosku w formie papierowej w ciągu jednego dnia. Sąd podkreślił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że awaria systemu komputerowego wykorzystywanego w tym celu, pogłębiła się do stanu uniemożliwiającego wysłanie wniosku właśnie w ostatnim dniu wyznaczonego do tego terminu,
tj. 29 grudnia 2014 r. Stwierdzenie Organu odwoławczego, jak i Organu I instancji, jakoby sygnały o niestabilnej pracy systemu komputerowego Skarżącej, które pojawiały się od 5 grudnia 2014 r. powinny spowodować po jej stronie podjęcie działań zapobiegawczych poprzez przystąpienie do wypełniania wniosku o wypłatę dofinansowania jak najwcześniej są pozbawione uzasadnienia. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem strona ma prawo dokonać czynności choćby w ostatnim dniu biegu terminu i przeszkoda występująca choćby przez ten jeden ostatni dzień niezawiniona przez stronę jest przesłanką przywrócenia terminu. Tym samym nie może stanowić podstawy do odmowy przywrócenia terminu fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca terminowe dopełnienie czynności wystąpiła dopiero w ostatnim dniu terminu. To, że strona mogła wcześniej dokonać czynności, lecz zwlekała z tym do ostatniego dnia ustawowego terminu, w którym zaistniała przeszkoda do dokonania tej czynności, nie może stanowić podstawy odmowy uwzględnienia wniosku z art. 58 k.p.a., bowiem strona nie może przewidywać, że w ostatnim dniu terminu zaistnieje nieprzewidziana sytuacja uniemożliwiająca jej dokonanie czynności z zakresu postępowania administracyjnego (vide: wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 76/16 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 181/11). Sąd stwierdził wprost, że w rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie mogła zakładać, że sygnały o niestabilnej pracy systemu komputerowego – istotnie pojawiające się od 5 grudnia 2014 r. – zwiastują nastąpienie awarii, która całkowicie uniemożliwi działanie systemu, a w konsekwencji złożenie za jego pośrednictwem wniosku o wypłatę dofinansowania. Sąd wprost uznał, że Skarżąca dochowała w powyższym zakresie należytej staranności poprzez powierzenie obsługi systemu komputerowego i sieci informatycznej profesjonalnej firmie komputerowej. Dodał, że nawet ta firma początkowo nie informowała Skarżącej o rozmiarach awarii. W tej sytuacji Skarżąca nie mogła zakładać, jak sugerują to orzekające w sprawie Organy, że złożenie wniosku przy wykorzystaniu jej sieci komputerowej w ostatnim dniu terminu będzie niemożliwe. Skarżąca nie mogła też przewidzieć, że pracownik wcześniej wyznaczony przez nią do złożenia wniosku skorzysta z urlopu na żądanie.
W przedstawionym kontekście – dotyczącym liczby pracowników objętych wnioskiem, jak i dnia wystąpienia awarii uniemożliwiającej wysłanie wniosku w formie elektronicznej – za zupełnie oderwane od stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Sąd uznał twierdzenia Organu II instancji jakoby brak płynności w zaciąganiu danych z systemu nie oznaczał niemożności pozyskania tych danych, a jedynie pewne trudności, możliwe do przezwyciężenia. Wyjaśnił wreszcie, że błędne jest również powoływanie się przez ten organ na wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2010 r. sygn. akt: V SA/Wa 1876/09, który dotyczył odmiennego stanu faktycznego, i wyciąganie na podstawie tego wyroku generalnego wniosku, że problemy strony w złożeniu wniosku drogą elektroniczną nie mogą stanowić o braku winy w uchybieniu terminu.
Zdaniem Sądu Minister nie zbadał obiektywnej możliwości Skarżącej do sporządzenia i wysłania wniosku o dofinansowanie wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych za listopad 2014 r. w wymaganym prawem terminie, w formie papierowej. Tylko takie ustalenia mogłyby stanowić podstawę do dokonania prawidłowej oceny w zakresie uprawdopodobnienia przez Skarżącą braku winy w uchybieniu terminu. Podkreślił jednak, że uprawnienie do przekazania wniosku o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych również w formie papierowej, zgodnie z art. 26c ust. 1a ustawy o rehabilitacji, nie może wyłączać co do zasady możliwości przywrócenia terminu na podstawie art. 58 k.p.a. w sytuacji awarii sieci komputerowej, na której prowadzone są ewidencje pracownicze i księgowe oraz zainstalowane jest oprogramowanie do wysyłania wniosków w formie elektronicznej. Sąd uznał, że postępowanie organu w rozpatrywanej sprawie narusza art. 7 k.p.a., który stanowi m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes publiczny i słuszny interes obywateli. Postępowanie to jest niezgodne z art. 77 § 1 k.p.a., którym obliguje organ administracji publicznej, by w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, jak również z art. 80 tej ustawy, który zobowiązuje organ do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Stwierdził również, że zaskarżone postanowienie narusza art. 107 § 3 k.p.a. - mający, na mocy art. 126 k.p.a., odpowiednie zastosowanie do postanowień - który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Za zasadny uznał też zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia Organu I instancji.
Sąd wskazał wprost, że Minister Pracy i Polityki Społecznej ponownie rozpatrując zażalenie Skarżącej zobligowany będzie do uwzględnienia stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu wyroku. Wyjaśnił też, że dokonując ustaleń co do tego, czy Skarżąca miała możliwość terminowego złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych organ powinien mieć też na uwadze to, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a.
Ponownie rozpatrując zażalenie z [...] lipca 2015 r., Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z [...] marca 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lipca 2015 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc listopad 2014 r. i przekazał sprawę Organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Minister wprost wskazał, że rozpatrując sprawę należy uwzględnić stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku.
W szczególności – przy ocenie uprawdopodobnienia przez Skarżącą braku winy w uchybieniu terminowi – Organ powinien odnieść się i przeanalizować argumenty Skarżącej podniesione w zażaleniu, dotyczące liczby pracowników niepełnosprawnych (i związanymi z tym utrudnieniami w wypełnianiu wniosku w formie papierowej), czasu wystąpienia awarii sieci komputerowej w odniesieniu do daty upływu terminu na wysłanie tego wniosku.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, postanowieniem z [...] lipca 2018 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ponownie odmówił Stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za listopad 2014 r. W uzasadnieniu swojego stanowiska Prezes Zarządu PFRON stwierdził m.in., że przekazane przez Stronę wyjaśnienia pozostają bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Strona wykazując należytą staranność i dbałość o własne sprawy, biorąc pod uwagę występujące już od 5 grudnia 2014 r. problemy z systemem komputerowym, powinna była tak zorganizować swoją pracę, żeby wniosek wysłać z zachowaniem terminu. Wskazał, że Strona mogła odpowiednio wcześniej skorzystać z prywatnego komputera jednego ze swoich pracowników. Wyjaśnił, że beneficjent celem zachowania terminu złożenia wniosku WN-D mógł przesłać poprzez SODiR sam wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (wn-D) za listopad 2014 lub wysłać go załączając na przykład tylko jedną miesięczną informację o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, a więc niekompletny, co nie stanowiłoby takiego obciążenia dla łączy internetowych zarówno w siedzibie Strony, jak i miejscu przebywania pracownika, a następnie uzupełnić wniosek w terminie późniejszym.
Strona – wobec nowelizacji przepisów dotyczących środków zaskarżenia w tego typu sprawach – złożyła do Prezesa Zarządu PFRON wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sformułowała w nim zarzuty naruszenia art. 58 § 1 k.pk., art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. a także art. 170 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez niezrealizowanie wytycznych WSA w Warszawie zawartych w wyroku z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 278/16 przy analizie stanu faktycznego i ustaleniu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku za listopad 2014 r.
Zaskarżonym obecnie postanowieniem Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] września 2018 r. nr [...] , którym - po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – ponownie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za listopad 2014 r.
Przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, pomijając jednak fakt wydania w sprawie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 278/16 oraz zawarte w nim oceny i wskazania co do dalszego postępowania. Przedstawił przepisy mające zastosowanie w sprawie. Wreszcie w zaakceptował w pełni oceny i argumentację wyrażone w swoim wcześniejszym postanowieniu z [...] lipca 2018 r. W najmniejszym stopniu nie odniósł się do formułowanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu naruszenia art. 170 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez niezrealizowanie wytycznych WSA w Warszawie zawartych w wyroku z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 278/16 przy analizie stanu faktycznego i ustaleniu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku za listopad 2014 r.
Strona zaskarżyła to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze sformułowała zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nieodniesienie się do dowodów przedstawionych przez Skarżącą i pominięcie wyjaśnień Skarżącej co do okoliczności awarii, a także dowolną i niezgodną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego;
2) art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Warszawie z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 278/16, w szczególności wskazań dotyczących zbadania możliwości Skarżącej do sporządzenia wniosku o dofinansowanie w wymaganym prawie terminie w formie papierowej;
3) § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 241 ze zm.) w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. oraz art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) poprzez ich błędne zastosowanie i nieprzywrócenie Skarżącej terminu do wniesienia wniosku o dofinansowanie, podczas gdy Skarżąca spełnia przesłanki przewidziane w przepisach tj. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu uchybionego nie z własnej winy, co zostało uprawdopodobnione, a także Skarżąca dopełniła czynności, dla której określony był termin.
Wobec powyższych zarzutów Skarżąca wniosła m.in. na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu PFRON wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami wskazanych ustaw Sąd stwierdził, że skarga jest skuteczna z uwagi na wydanie kontrolowanego rozstrzygnięcia Prezesa Zarządu PFRON z [...] września 2018 r. oraz poprzedzającego go postanowienia tego samego Organu z [...] lipca 2018 r. z rażącym naruszeniem prawa.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione i zastosować przewidziane prawem środki, o które Skarżący nie wniósł. Sytuacja taka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W wyniku dokonanej kontroli zaskarżonego aktu, Sąd stanął na stanowisku, że przy jego wydawaniu oraz przy wydaniu poprzedzającego go postanowienia doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia ich nieważności.
Sąd wyjaśnia, że z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy w widoczny sposób naruszone zostały normy prawa materialnego, lecz również wtedy, gdy szczególnie drastycznie naruszono normy prawa procesowego. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Zgodnie z art. 26c ust. 6 ustawy o rehabilitacji Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został zobowiązany do określenia w drodze rozporządzenia m.in. terminów składania wniosków o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oraz wykazu dokumentów załączanych do wniosku. Wypełnieniem tego zobowiązania jest rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 241 ze zm.). Zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia pracodawca składa wniosek wraz z informacją w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą. Zgodnie zaś z § 5 ust. 4 termin, o którym mowa w ust. 1, przywraca się na prośbę pracodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wskazać też należy, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miał art. 58 k.p.a., ponieważ zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle art. 58 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: po pierwsze gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, po drugie gdy zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, po trzecie zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechny jest pogląd wskazujący, że o braku winy zainteresowanego można mówić wówczas, gdy zainteresowany działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie (uwiarygodnienie), a nie wykazanie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Stwierdzenie istnienia tych okoliczności powinno nastąpić w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ właściwy do przywrócenia terminu. Ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na niekorzyść wnoszącego (vide wyrok WSA w Poznaniu z 21 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 456/09).
Kontrolowana obecnie sprawa była rozpatrywana przez Prezesa Zarządu PFRON po raz kolejny. Wypowiedział się już w niej prawomocnym wyrokiem z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 278/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie (...) było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy. Jak wskazano w wyroku NSA z 20 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 838/17: "Ocena prawna i wskazania zawarte w orzeczeniu sądu z mocy art. 153 p.p.s.a. wiążą w sprawie sądy oraz organ ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Unormowane w tym przepisie związanie organów i sądu oceną prawną i wytycznymi sądu administracyjnego co do dalszego postępowania oznacza, że zarówno organy i sądy orzekający w danej sprawie są zobowiązani do podporządkowania się wyrażonemu wcześniej w orzeczeniu sądu poglądowi w pełnym zakresie, aż do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, chyba że wyrażony wcześniej przez sąd pogląd stał się nieaktualny wskutek zmiany stanu prawnego lub okoliczności sprawy (oraz oczywiście w razie wzruszenia takiego orzeczenia w trybie przewidzianym prawem)."
Z kolei art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe (...).
W prawomocnym wyroku z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 278/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że system komputerowy Skarżącej uległ awarii i został skutecznie naprawiony 30 grudnia 2014 r., tj. dzień po upływie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za listopad 2014 r. (w tym wypadku termin na złożenie wniosku do 25 dnia następnego miesiąca uległ wydłużeniu z uwagi na dni wolne od pracy, w tym świąteczne – uwaga Sądu aktualnie rozpoznającego sprawę). Niesporne jest także, że Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu w wymaganym przez art. 58 § 2 k.p.a. terminie oraz, że dopełniła czynności, dla której określony był termin, tj. złożyła wniosek o dofinansowanie do PFRON za pośrednictwem SODiR. Istota sporu sprowadza się natomiast do tego, czy powołane przez Skarżącą okoliczności uprawdopodobniają brak jej winy w uchybieniu terminowi. Sąd, który w sprawie już prawomocnie wyrokował nie podzielił stanowiska Organu, jakoby Skarżąca nie uprawdopodobniła, że naruszenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania nastąpiło bez jej winy. Organ stanął na stanowisku, że Strona zdając sobie sprawę z nieprawidłowego działania systemu komputerowego, za pośrednictwem którego chciała złożyć wniosek, powinna była tak zorganizować pracę, aby złożenie wniosku w terminie było możliwe. Inaczej mówiąc powinna sporządzić ten wniosek odpowiednio wcześniej i złożyć go w formie papierowej. Sąd expressis verbis stwierdził jednak, że "tak sformułowaną ocenę organu – jako zupełnie oderwaną od stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy – należało uznać za błędną i naruszającą przepisy k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia." Sąd wyjaśnił również, że Organ dokonując powyższej oceny nie odniósł się należycie do argumentów Skarżącej podniesionych w zażaleniu oraz pismach składanych w toku postępowania, a dotyczących braku możliwości zachowania terminu do wniesienia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych pomimo zachowania przez Skarżącą należytej staranności. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zabrakło wyjaśnienia – w kontekście stanowiska Skarżącej, wskazującej na niemałą ilość zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych (blisko trzysta osób) – dlaczego zdaniem Organu Skarżąca miała możliwość sporządzenia wniosku w formie papierowej w ciągu jednego dnia.
Uchylając - po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z 15 grudnia 2016 r. - pierwotne rozstrzygnięcie Prezesa Zarządu PFRON z [...] lipca 2015 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc listopad 2014 r., Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w postanowieniu z [...] marca 2018 r. wprost wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie należy uwzględnić stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku.
W szczególności – przy ocenie uprawdopodobnienia przez Skarżącą braku winy w uchybieniu terminowi – Organ powinien odnieść się i przeanalizować argumenty Skarżącej podniesione w zażaleniu, dotyczące liczby pracowników niepełnosprawnych (i związanymi z tym utrudnieniami w wypełnianiu wniosku w formie papierowej), czasu wystąpienia awarii sieci komputerowej w odniesieniu do daty upływu terminu na wysłanie tego wniosku.
Procedując ponownie w sprawie, Prezes Zarządu PFRON w sposób rażący zignorował powinność wynikającą z treść art. 153 p.p.s.a. W najmniejszym zakresie nie uwzględnił wiążącej go oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wynikających z prawomocnego wyroku Sądu. Zignorował również wyrażone przez Ministra w postanowieniu z [...] marca 2018 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. wskazanie okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę Prezes Zarządu PFRON w swoich postanowieniach z [...] lipca 2018 r. i [...] września 2018 r. opisując stan sprawy pominął także fakt wydania w sprawie wiążącego Organ prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 278/16 oraz zawarte w nim wskazania, które przemilczał.
W postanowieniu z [...] lipca 2018 r. – wydanym na skutek złożonego przez Stronę (w wyniku nowelizacji przepisów w tym zakresie) wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – Prezes Zarządu PFRON w żadnej mierze nie odniósł się do formułowanego we wniosku zarzutu naruszenia art. 170 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez niezrealizowanie wytycznych WSA w Warszawie zawartych w wyroku z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 278/16 przy analizie stanu faktycznego i ustaleniu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku za listopad 2014 r.
Prezes Zarządu PFRON miał przy tym pełną świadomość własnego wadliwego w tym zakresie procedowania, skoro w aktach administracyjnych sprawy (k. 120) znajduje się podpisane przez radcę prawnego pismo [...] z [...] sierpnia 2018 r., w którym wprost wskazano: "Wobec tego, że w sprawie wypowiedział się już wojewódzki sąd administracyjny, jego ustalenia i wskazania są wiążące dla Organu przy dalszym załatwianiu sprawy (na podst. przepisu art. 153 p.p.s.a.). Nie jest dopuszczalne stosowanie oceny prawnej stanu faktycznego innej, niż przyjęta przez sąd. Teść projektu rozstrzygnięcia świadczy o tym, że Organ nie uwzględnił w pełni oceny prawnej ani wszystkich wskazań sądu". W tym samym piśmie wskazano również, że w projekcie postanowienia nie odniesiono się do zarzutów rozpatrywanego środka zaskarżenia.
Pomimo tego, że Organ dysponował tej treści opinią, nie wyeliminował jurydycznych wad projektu, o których był informowany, powielając je w zaskarżonym obecnie rozstrzygnięciu.
Sama sentencja zaskarżonego postanowienia Organu odwoławczego nie odpowiada również treści art. 138 § 1 k.p.a. (sentencja rozstrzygnięcia nie odnosi się do postanowienia I - instancyjnego).
Niezależnie od tej ostatniej okoliczności, procedując w opisany wcześniej sposób Prezes Zarządu PFRON działając w obu instancjach rażąco naruszył przepis art. 153 p.p.s.a. Okoliczność ta na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligowała obecnie Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2) w zw. z art. 126 k.p.a., a także na podstawie art. 135 p.p.s.a. do stwierdzenia nieważności poprzedzającego go postanowienia z [...] lipca 2018 r.
Zgodnie z art. 145a § 1 p.p.s.a w przypadku, o którym mowa 145 § 1 pkt 1 lit a) lub pkt 2 jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu.
W rozpoznawanej sprawie istnieją wszelkie przesłanki do zastosowania przywołanego przepisu.
Postanowienie wydawane na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. nie ma charakteru uznaniowego.
Sąd na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, co uprawnia do przeanalizowania okoliczności niespornych, wynikających z akt sprawy.
W prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 278/16 WSA stwierdzono, że materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że awaria systemu komputerowego wykorzystywanego w celu złożenia wniosku, pogłębiła się do stanu uniemożliwiającego wysłanie wniosku właśnie w ostatnim dniu wyznaczonego do tego terminu, tj. 29 grudnia 2014 r. Stwierdzenie Organu, jakoby sygnały o niestabilnej pracy systemu komputerowego Skarżącej, które pojawiały się od 5 grudnia 2014 r. powinny spowodować po jej stronie podjęcie działań zapobiegawczych poprzez przystąpienie do wypełniania wniosku o wypłatę dofinansowania jak najwcześniej są pozbawione uzasadnienia. Stwierdzenia te nie zostały w żadnej mierze podważone przez Organ.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Prezesa Zarządu PFRON, w kontrolowanym obecnie postanowieniu, nadal zabrakło wyjaśnienia – w kontekście stanowiska Skarżącej, wskazującej na niemałą ilość zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych (blisko trzysta osób) – dlaczego zdaniem Organu Skarżąca miała możliwość sporządzenia wniosku w formie papierowej w ciągu jednego dnia. Treść zaskarżonego postanowienia jednoznacznie jednak wskazuje, że zdaniem Organu Skarżąca miała taką możliwość. Oceny takiej - jako sprzecznej naruszającej art. 7 k.p.a., który stanowi m.in., że w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes publiczny i słuszny interes obywateli, art. 77 § 1 k.p.a., który obliguje organ administracji publicznej, by w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, jak również z art. 80 tej ustawy, który zobowiązuje organ do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego – Sąd nie podziela. Jako sprzeczne z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego uznaje oczekiwanie Organu, że Skarżąca, która zleciła pracownikowi złożenie wniosku w drodze elektronicznej - i obiektywnie była przekonana o możliwości wykonania tej czynności w terminie - powinna była równocześnie polecić przygotowanie i złożenie wniosku (obejmującego blisko 300 pracowników) w formie papierowej 29 grudnia 2019 r. Dzieje się tak tym bardziej, że na wcześniejszych etapach postępowania Organ stwierdził, że nieudane logowania do systemu ze strony osób działających w imieniu Skarżącej miały miejsce 29 grudnia 2014 r. od godziny 14-tej do końca dnia (udane logowanie nastąpiło 7 minut po upływie przewidzianego prawem terminu), co świadczy o obiektywnym zachowaniu przez Skarżąca wszelkich reguł starannego działania. Okoliczności te wynikają wprost z akt sprawy.
Sąd nie akceptuje prezentowanej obecnie przez Organ argumentacji, że uprawdopodobnieniu braku winy Skarżącej w uchybieniu terminowi sprzeciwia się ta okoliczność, że – zdaniem Organu - nie usiłowała przed upływem ustawowego terminu złożyć wniosku drogą elektroniczną, ale w formie niepełnej (bez licznych załączników), co nie obciążało by nadto sieci. Takie skrajnie formalistyczne rozumowanie prowadziłoby do afirmacji przez Organ podejmowania z powziętym z góry zamiarem wadliwych działań stron, jedynie w celu zachowania rygorów formalnych.
Opisane okoliczności, wynikające z akt sprawy, stwierdzone w szerokim zakresie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 278/16 WSA oraz nie podważone skutecznie przez Organ, sprawiają, że Sąd zdecydował się na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a na zobowiązanie Organu do wydania w terminie 1 miesiąca od dnia zwrócenia akt administracyjnych postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za listopad 2014 r. Sąd uczynił to po bez mała 5 latach od złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu.
Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1., zaś na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. rozstrzygnięto jak w jego punkcie 2. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło