V SA/Wa 86/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko- Jabłońska, Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2007 r. sprawy ze skargi Miasta C. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości wraz z odsetkami z tytułu przypisanej do zwrotu dotacji celowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Wojewoda [...] przypisał Miastu C. do zwrotu kwotę nadmiernie pobranej dotacji wraz z odsetkami należnymi na dzień wydania decyzji stwierdzając, że Samorząd Miasta C. realizując Program Restrukturyzacji w Ochronie Zdrowia w 2001 r. otrzymał dotację w wysokości 800.000 zł na realizację zadania inwestycyjnego, a z kontroli tej realizacji wynikło, że nie został dopełniony obowiązek współfinansowania inwestycji przez organ założycielski. Po rozpoznaniu odwołania złożonego przez Miasto C. Minister Finansów decyzją z [...] lipca 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Decyzję Ministra Finansów strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 grudnia 2005 r. Sygn. akt III SA/Wa 1802/04 oddalił skargę. Powyższy wyrok Miasto C. zaskarżyło do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 listopada 2006 r. sygn. akt II GSK 184/06 oddalił skargę kasacyjną, w związku z czym w dacie wydania tego orzeczenia wyrok z dnia 22 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1802/04 stał się prawomocny. Pismem datowanym na 22 czerwca 2006 r. strona wniosła o umorzenie dotacji wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że dysponowała interpretacją Ministra Zdrowia zawartą w piśmie z dnia [...] sierpnia 2001 r., z której wynikało, że przepis art. 44 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001 [Dz.U. Nr 150, poz. 983 z późn. zm.], dalej: ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, nie znajduje zastosowania w przypadku Programu Działań Osłonowych i Restrukturyzacji w Ochronie Zdrowia. Strona wskazała, że po upływie kilku miesięcy Minister Finansów w piśmie z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] przedstawił całkowicie odmienną interpretację, którą Miasto C. otrzymało po wykonaniu inwestycji przez [...] Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w C. Wnioskodawca podkreślił, że z korespondencji z Wojewodą [...] nie wynikało, że Miasto C. powinno przeznaczyć środki na realizację inwestycji. Orzekający w sprawie organ wiedział, że całkowity koszt inwestycji wynosi 800.000 zł, lecz mimo tego przyznał dotację w tej kwocie. Strona wyjaśniła, że jej obecna sytuacja finansowa nie pozwala na zwrot dotacji z odsetkami z uwagi na aktualne zadłużenie, wynoszące 40.716.782 zł. Miasto spłaca [...] kredyty w bankach komercyjnych oraz [...] pożyczki z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. Decyzją z [...] sierpnia 2006 r. Wojewoda [...] odmówił wnioskodawcy umorzenia kwoty 800.000 zł wraz z należnymi odsetkami z tytułu przypisanej do zwrotu dotacji celowej. Po rozpatrzeniu odwołania złożonego od powyższego rozstrzygnięcia Minister Finansów decyzją z dnia [...] października 2006 r. Nr [...], wydaną na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.] - dalej: k.p.a. oraz art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.] - dalej: Ordynacja podatkowa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył analizę odnoszącą się do lat 2001-2005 oraz I kwartału i 5 miesięcy 2006 r. co do: osiągniętych dochodów i przychodów, realizacji wydatków i rozchodów, stanu zadłużenia. Z powyższych danych organ wywnioskował, iż przypisana do zwrotu dotacja celowa w kwocie 800.000 stanowi tylko 0,54 % kwoty wykonanych dochodów własnych za 2005 r. Minister Finansów przeanalizował również stan zobowiązań zaciągniętych przez Miasto C., udzielone przez nie poręczenia i umowę o kredyt, zawartą przez stronę postępowania, na podstawie której Miasto zostało upoważnione do korzystania ze stałej linii kredytowej w rachunku bieżącym Bank [...] S.A. z przeznaczeniem wyłącznie na finansowanie okresowych niedoborów budżetu Miasta. Badając wystąpienie przesłanek przewidzianych przepisem art. 67a Ordynacji podatkowej Minister Finansów uznał, że w sprawie nie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, mogąca skutkować umorzeniem zaległości. Organ powołał się na fakt, że Miasto C. jest jednostką, na której spoczywa obowiązek dołożenia najwyższej staranności przy gospodarowaniu środkami publicznymi, a trudno uznać, że okolicznością usprawiedliwiającą działania takiej jednostki była nieznajomość prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła decyzji Ministra Finansów naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. oparcie rozstrzygnięcia na przepisie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej w sytuacji, gdy przepis ten nie obowiązywał w momencie wydania decyzji, gdyż został uchylony mocą przepisu art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa i zmianie innych ustaw [Dz. U. Nr 143 poz. 1199] z dniem 1 września 2005 r. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, do odpowiedzi załączając wydane przez siebie postanowienie z dnia [...] grudnia 2006 r. prostujące błąd pisarski w decyzji Ministra Finansów z dnia [...] października 2006 r. poprzez dopisanie w podstawie prawnej oraz na stronie piątej i szóstej decyzji po liczbie "[...]" litery "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczących się przed nim postępowań. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzut skargi należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie przywołanie w decyzji przez Ministra Finansów nieprawidłowego, nieobowiązującego w dacie wydania decyzji art. 67 Ordynacji podatkowej zamiast obowiązującego art. 67 a Ordynacji podatkowej, nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy bowiem wyjaśnić, że stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienie stwierdzone w niniejszej sprawie nie miało wpływu na wynik sprawy, jako że w dacie orzekania istniała nie wskazana przez Ministra Finansów, ale obowiązująca podstawa prawna do orzekania w przedmiocie umorzenia (w tym odmowy umorzenia) zaległości podatkowej, a orzekający w sprawie Minister Finansów, wprawdzie omyłkowo powołał uchylony przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, jednak wnikliwie rozpatrzył przesłanki przewidziane obowiązującym w dacie wydawania decyzji przepisem art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z przepisem art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b cytowanej ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Podkreślenia wymaga także uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji, co oznacza możliwość, a nie konieczność umarzania składek również w przypadku spełniania przesłanek wymienionych w art. 67a Ordynacji podatkowej. Uznaniowość decyzji musi natomiast każdorazowo mieścić się w granicach nakreślonych przepisami powszechnie obowiązującego prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej, jak również art. 7 k.p.a.), jak też zachowywać proporcje pomiędzy interesem społecznym a słusznym interesem strony, co w przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu zostało przez Ministra Finansów dochowane. Stosownie do przepisu art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W ocenie Sądu pominięcie litery "[...]" było błędem pisarskim, czyli opuszczeniem litery w sposób widoczny i nie zamierzony (v. wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 863/00 LEX nr 75522). Sprostowanie tego błędu nastąpiło w drodze postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2006 r. wydanego w trybie art. 113 § 1 k.p.a. i w żaden sposób nie doprowadziło do zmiany rozstrzygnięcia. Sąd podziela również pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 26 marca 1993 r., sygn. akt I SA 1429/92 (ONSA 1994, nr 1, poz. 39), iż organ administracji może sprostować oczywistą omyłkę w wydanej przez siebie decyzji w każdym czasie, a nawet po przekazaniu sprawy do sądu, zaś sąd obowiązany jest ocenić tę decyzję z uwzględnieniem sprostowania dokonanego przez organ bez względu na to, czy postanowienie organu w tym przedmiocie było, czy nie było przedmiotem zaskarżenia do sądu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.