V SA/Wa 871/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA – Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "O." Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Strona skarżąca - Spółka z o.o. "O." z siedzibą w K.- złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, iż kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł, natomiast wysokość straty za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł. Skarżąca posiada rachunek bankowy na którym nie zgromadzono środków pieniężnych. Uzasadniając wniosek Spółka zaznaczyła, że poniosła straty związane z podstawową działalnością gospodarczą, zaś realizacja projektów unijnych naraziła ją na dodatkowe wydatki ponad otrzymane z tytułu dofinansowania. W odpowiedzi na zarządzenie z dnia 5 czerwca 2014 r. (pismo z dnia 23 czerwca 2014 r.) Spółka wyjaśniła, że zatrudnia tylko jednego pracownika pełniącego obowiązki prezesa zarządu zaś wiceprezes i prokurent wykonują swoje obowiązki nieodpłatnie i nie są zatrudnieni w żaden sposób. Dalej wskazano iż Spółka nie posiada lokat pieniężnych, a stan rachunku bankowego jest zerowy. Do pisma załączono aktualny wykaz środków trwałych, rachunek wyników za okres od stycznia do czerwca 2013 r. oraz za okres od stycznia do maja 2014 r., a także kopię wyciągu z rachunku bankowego. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu, iż Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W dniu 6 sierpnia 2014 r. skarżąca wniosła sprzeciw na postanowienie referendarza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") – wniesienie sprzeciwu na zarządzenie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek podlega ponownemu rozpatrzeniu. Oznacza to, że Sąd ma do rozpoznania wniosek złożony przez skarżącą Spółkę na urzędowym formularzu PPPr z dnia 21 maja 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać zatem należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. W ocenie Sądu okoliczności wskazane przez skarżącą, obrazujące jej sytuację majątkową, zestawione z wysokością kosztów sądowych, do których poniesienia skarżąca będzie zobowiązana w toku postępowania sądowego (1500 zł tytułem wpisu sądowego) uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. Wskazać w pierwszej kolejności należy, iż wnioskująca Spółka posiada majątek znacznej wartości. Z przedłożonego wykazu środków trwałych na dzień 31 maja 2014 r. wynika, iż posiada [...] samochody: osobowy marki [...], ciężarowy marki [...] oraz ciężarowy marki [...], a także inne środki, w tym "[...]" o wartości [...] zł. Nadto należało mieć na uwadze również i to, że Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, nie znajduje się w stanie upadłości czy likwidacji, o czym świadczy brak stosownych wpisów w Rejestrze Przedsiębiorców (stan na dzień 29 kwietnia 2014 r.). W orzecznictwie przyjmuje się, iż posiadanie majątku w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 12 lipca 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 428/12). Zaznaczyć również należy, że od strony – w szczególności, jeśli jest osobą prawną – można oczekiwać, że będzie dysponować swoim majątkiem w taki sposób, aby uzyskać z niego sumy potrzebne na pokrycie kosztów sądowych, w szczególności, jeśli w porównaniu z jego wartością są one niewielkie (zob. postanowienie z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 478/12). W przedmiotowej sprawie, Spółka dysponuje majątkiem ruchomym o znacznej wartości, przekraczającej wysokość ciążącego na niej wpisu sądowego. W związku z powyższym należy przyjąć, że Spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Zatem nie zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, bowiem wnioskująca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ponadto wskazać należy, iż zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2014 r. Spółka została wezwana m. in. do złożenia wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Skarżąca nie wykonała zarządzenia ponieważ nadesłała jedynie wyciąg z rachunku za miesiąc wrzesień 2013 r. Nie jest przy tym wystarczające samo oświadczenie przez Spółkę, iż stan rachunku bankowego jest zerowy. Okoliczność ta winna być potwierdzona stosownym dokumentem (wyciągiem, zaświadczeniem banku) aktualnym na dzień wykonania zarządzenia. Ww. dokumentów Spółka nie złożyła również na etapie wnoszenia sprzeciwu. Mając na uwadze, iż przedstawione przez skarżącą informacje uznano za niewystarczające do odtworzenia jej rzeczywistej sytuacji majątkowej, wskazać dodatkowo należy na stanowisko orzecznictwa w tym zakresie, zgodnie z którym, Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącej ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 774/13). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjna w Warszawie opierając się na przepisach art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.