V SA/Wa 885/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. jawna w W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz [...] Sp. jawna w W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Sp. jawna w W. (dalej: Spółka lub Skarżąca) złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z/s w W. (dalej: Kierownik ARiMR) wniosek z [...] października 2014r. o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2010. Spółka wskazała, że w sprawie powiązanej z niemniejszą prowadzone jest obecnie postępowanie dotyczące numeru EP (Ewidencja Producentów) przed WSA w Warszawie obejmujące aktualną sytuację faktyczną i prawną. Rozpoznając niniejszy wniosek Kierownik ARiMR postanowieniem z [...] października 2014r., nr [...] odmówił zawieszenia postepowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę na skutek złożonego zażalenia Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.(dalej: Dyrektor ARiMR) postanowieniem z [...] grudnia 2014r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie wydane w I instancji. Pismem z 15 stycznia 2015r. Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora ARiMR z [...] grudnia 2014r. wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucała naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 97 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nie toczy się postępowanie wstępne w danej sprawie prowadzone przez Sąd; 2. art. 98 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zawieszenie postępowania zagraża interesowi społecznemu. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor ARiMR wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wskazując, że na postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie. Tym samym wydane przez organ odwoławczy postanowienie rozpoznające merytorycznie takie zażalenie jest nieprawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Przepis art. 101 § 3 k.p.a. stanowi, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. W sprawie niniejszej Sąd podziela stanowisko, że obecnie treść art. 101 § 3 k.p.a. (po zmianie ustawą z 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. ) należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro w przepisie tym użyto określenia postanowienie "w sprawie odmowy podjęcia postępowania" i ustawodawca rozumie przez to jedynie postanowienie negatywne, to tak samo należy przyjąć, że postanowieniem "w sprawie zawieszenia postępowania", na które przysługuje zażalenie jest wyłącznie postanowienie o zawieszeniu postępowania. Za taką interpretacją art. 101 § 3 k.p.a. przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. W ocenie Sądu, istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą szybkości postępowania – wynikającą z art. 12 k.p.a. – organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Co do zasady więc postępowanie administracyjne powinno być zakończone w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Uzasadnione jest zatem wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Strona niezadowolona ze wskazanych rozstrzygnięć nie zostaje pozbawiona jednak możliwości ich kontroli, gdyż - na podstawie art. 142 k.p.a. – może je kwestionować w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji. Z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że ustawodawca wprost wykluczył zażalenie na podjęcie zawieszonego postępowania, motywując to możliwością oceny jego zasadności w ramach kontroli podjętego rozstrzygnięcia na skutek odwołania (i skargi do sądu), ten sam argument przemawia także za wykluczeniem zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Zatem zdaniem Sądu, powyższy art. 101 § 3 k.p.a. jest precyzyjny, jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i w obecnym stanie prawnym zażalenie przysługuje tylko na postanowienie o zawieszeniu postępowania i odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Dlatego skoro zatem przepisy procedury administracyjnej nie przewidują samoistnego środka zaskarżenia dla postanowień o odmowie zawieszenia postępowania, to środek ten stronie nie przysługuje. W takim przypadku zastosowanie winien mieć przepis art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Podkreślić należy, że przepis art. 134 k.p.a. obliguje organ drugiej instancji w pierwszej kolejności do badania dopuszczalności zażalenia. W związku z powyższym skoro kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania należało uwzględnić skargę na postanowienie organu II instancji o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Dodać należy, iż powyższe stanowisko zostało zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Łodzi z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 504/14 i z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 631/14 oraz wyroki NSA, który na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. także uchylał wyroki sądów pierwszej instancji oraz postanowienia organu drugiej instancji: z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2296/12, z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/12, z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1266/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić też należy, że odmowa zawieszenie postępowania jest orzeczeniem o charakterze formalnym. Z tego też względu na obecnym etapie postępowania wobec uchylenia postanowienia organu II instancji nie ma podstaw, które uzasadniałyby konieczność zajęcia przez Sąd stanowiska, co do pozostałych zarzutów skargi. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia i w pierwszej kolejności oceni dopuszczalność wniesionego przez Skarżącą środka zaskarżenia. Wobec powyższego, na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach jak w pkt 2 wyroku orzeczono na zasadzie przepisu art. 200 p.p.s.a.