V SA/Wa 91/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-07
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska - Jóźków, Izabella Janson, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uzasadnił swoją decyzję, odnosząc się do wszystkich zarzutów strony podnoszonych w odwołaniu, w szczególności w kontekście rozbieżności danych dotyczących liczby posiadanych świń?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie odniósł się do wszystkich zarzutów strony podnoszonych w odwołaniu, w tym do rozbieżności między danymi z rejestru IRZ a danymi przedstawionymi przez stronę oraz wyjaśnieniami organów terenowych. Brak wyczerpującego uzasadnienia uniemożliwia ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o wsparcie dla producentów świń. Organ I instancji przyznał częściowo wsparcie, odmawiając go do 241 sztuk świń, opierając się na danych z rejestru IRZ. Rolnik w odwołaniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując na rozbieżność w liczbie posiadanych świń na dzień 30 września 2015 r. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie wyjaśniając jednak w pełni zarzutów strony dotyczących rozbieżności danych i nie odnosząc się do przedłożonych przez stronę dokumentów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (obecnie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) z dnia (...) listopada 2016 r. nr (...) w przedmiocie przyznania wsparcia producentom świń w ramach nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych uchyla zaskarżoną decyzję.
Przedmiotem skargi wniesionej przez J.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego Nr (...) z dnia (...) listopada 2016 roku utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora OTARR w Ł. nr (...) z dnia (...) czerwca 2016 roku o częściowym udzieleniu wsparcia producentom świń w ramach nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych.
Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 24 lutego 2016 r. J. G. złożył do Agencji Rynku Rolnego (Oddział Terenowy w P.) "Wniosek o udzielenie wsparcia producentom świń" w ramach ustanowienia tymczasowej nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorze wieprzowiny na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2016 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowej nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych (Dz. U. z 2016 r. poz. 141). Decyzją nr (...) z dnia (...) czerwca 2016 roku Dyrektor Oddziału Trenowego Agencji Rynku Rolnego w Ł. orzekł o częściowym udzieleniu wsparcia producentowi świń w ramach nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych, tj. przyznał wsparcie do łącznej ilości 1740 sztuk świń oraz odmówił udzielenia wsparcia do 241 sztuk świń.
Na podstawie danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt Dyrektor OT ARR w Ł. ustalił, iż:
- na dzień 30 września 2015 r. wnioskodawca posiadał 1740 sztuk świń,
- w okresie od dnia 1 października 2015 r. do dnia 7 stycznia 2016 r. 1980 sztuk świń sprzedanych przez wnioskodawcę poddano ubojowi.
Wobec stwierdzonych okoliczności organ I instancji, dając wiarę danym zawartym w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, uznał iż wnioskodawca spełnił wymogi wynikające z § 6 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2016 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowej nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych. Jednakże biorąc pod uwagę, iż zgodnie z przepisami § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. Rozporządzenia wsparcia udziela się do sumy liczby świń objętych kodem CN 0102 92 19 i loch objętych kodem CN 0103 92 11 sprzedanych z przeznaczeniem do uboju w okresie od dnia 1 października do dnia 31 grudnia 2015 r., ale nie większej niż liczba "tych świń poddanych ubojowi w rzeźni w okresie od dnia1 października do dnia 7 stycznia 2016 r. "według danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, oraz nie większej niż 2000 i nie większej niż suma liczby świń posiadanych na 30 września 2015 r., według danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, Dyrektor OT ARR w Ł. decyzją z dnia (...) czerwca 2016 r. przyznał wsparcie do 1740 sztuk świń i odmówił udzielenia wsparcia do 241 sztuk świń.
W dniu (...) czerwca 2016 roku J. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
W odwołaniu podniósł, iż zaskarża decyzję organu I instancji w zakresie określonym w pkt 2 decyzji tj. odmowy wsparcia i wniósł o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i skierowanie sprawy Dyrektorowi OT ARR w Ł. do ponownego merytorycznego rozpoznania w tym zakresie. W odwołaniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż wnioskodawca na dzień 30 września 2015 r. posiadał 1740 sztuk świń, podczas gdy z niebudzących wątpliwości dokumentów źródłowych wynika, iż stan ten wyniósł 1988 sztuk. Na dowód powyższego załączył potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie kart wsadowych nr 111-118 księgi rejestracyjnej dla stada o numerze siedziby (...). Wskazał, iż prowadzony przez ARiMR rejestr nie zawierał danych zgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym, a w wyniku jego działań doszło do zaktualizowania danych posiadanych przez ARiMR
Decyzją z dnia (...) listopada 2016 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora OT ARR w Ł..
W uzasadnieniu decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego wskazał, że wsparcie jest udzielane producentowi świń, jeżeli spełnił przesłanki warunkujące przyznanie wsparcia finansowego wynikające z treści § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. Rozporządzenia. Weryfikacja wniosków o udzielenie wsparcia dotyczyła zatem zarówno danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt (IRZ) (tj. czy w dniu 30 września 2015 r. wnioskujący posiadał nie więcej niż 2000 świń oraz czy w okresie od dnia 1 października 2015 r. do dnia 7 stycznia 2016 r. co najmniej 5 świń sprzedanych przez tego producenta zostało poddanych ubojowi w rzeźni), jak również dokumentów potwierdzających sprzedaż z przeznaczeniem do uboju co najmniej 5 i nie więcej niż 2000 świń objętych kodem CN 0103 92 19 lub loch objętych kodem CN 0103 92 11 w okresie od dnia 1 października do dnia 31 grudnia 2015 r.
Prezes Agencji Rynku Rolnego wyjaśnił, iż analiza danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt (IRZ) potwierdziły posiadanie przez skarżącego na dzień 30 września 2016 r. 1740 sztuk świń.
Jednocześnie organ II instancji wskazał, że stosownie do treści art. 12 st. 3 Ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2015 r., poz. 1172 ze zm.) posiadacz świń zobowiązany jest zgłosić zmiany w stadzie lub fakt uboju w terminie 30 dni od ich zaistnienia. Obowiązek ten jest sankcjonowany w art. 33 pkt 13 ww. ustawy. Jednocześnie posiadacze zwierząt mają możliwość zweryfikowania prawidłowości danych w IRZ.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję J. G. podniósł zarzut naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, skutkiem czego organ w ustaleniach faktycznych oparł się tylko na systemie IRZ a nie uwzględnił dowodu w postaci pisma ARiMR z dnia 12 sierpnia 2016 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016, poz. 1066, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej " p.p.s.a." sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.)
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę według powyższych zarzutów należy uznać że skarga jest zasadna.
Przypomnieć należy, że Skarżący złożył w dniu 24 lutego 2016 r. wniosek o udzielenie wsparcia w ramach tymczasowej nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych, ustanowionej przepisami prawa unijnego i uzupełnionej przepisami prawa krajowego.
Była to pomoc unijna powstała na mocy Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/1853 z dnia 15 października 2015 r. (Dz. U. UE. L. 2015.271.25) ustanawiającego tymczasową nadzwyczajną pomoc dla rolników w sektorach hodowlanych. Wymienione Rozporządzenie stanowiło akt delegowany, wydany na podstawie art. 219 i art. 228 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr. 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające Rozporządzenia Rady (EWG) nr. 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr. 1037/2001 i (WE) nr. 1234/2007 (Dz. U. UE. L. 2013.347.671). Wydany w celu przeciwdziałania zakłóceniom na rynku.
Zgodnie z brzmieniem przepisów Rozporządzenia nr. 2015/1853 Unia udostępniła państwom członkowskim całkowitą kwotę 420.000000 euro w celu zapewnienia ukierunkowanego wsparcia dla rolników w sektorach wołowiny i cielęciny, mleka i przetworów mlecznych, wieprzowiny, mięsa baraniego i koziego (sektory hodowlane). P. przypadła kwota 28.946.973 euro. Była to jednorazowa pula środków finansowych w celu wsparcia rolników w sektorach hodowlanych, którzy odczuwali skutki katastrofalnego spadku cen, będącego bezpośrednią konsekwencją wprowadzonego przez Rosję i przez nią przedłużonego zakazu przywozu, oraz skutki suszy dla upraw paszowych (motyw 10 rozporządzenia).
W motywie 18 Rozporządzenia wskazano na bezzwłoczne jego wdrożenie, a w przepisie art. 1 ustalono, że państwa członkowskie wypłacą to wsparcie najpóźniej do dnia 30 czerwca 2016 r. na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów. Przy czym w motywie 17 wskazano, że państwa członkowskie powinny poinformować Komisję o obiektywnych kryteriach stosowanych w celu ustalenia metod, według których przyznaje się wsparcie, oraz o środkach wprowadzonych w celu zapobieżenia zakłóceniom konkurencji, a w art. 3 ustalono, że informacje te należy przekazać niezwłocznie i nie później niż do dnia 31 grudnia 2015 r. Zobowiązano również państwa członkowskie do przekazania Komisji nie później niż do dnia 30 września 2016 r., informacji o całkowitych wypłaconych kwotach oraz o liczbie i rodzaju beneficjentów (art. 3 pkt. b).
Przepisy unijne zostały uzupełnione regulacją prawną krajową. Stanowiło ją Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 2016 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowej nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych (Dz.U. z 2016 r. poz. 141). Rozporządzenie zostało wydane w oparciu o delegacje ustawową opartą na art. 12a ust. 1 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. - wówczas nazywanej Ustawą - o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. 2012 r. poz. 633 ze zm.), a obecnie zwaną Ustawą o organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 401 j.t. ze zm.).
Zgodnie z § 3 pkt. 2 Rozporządzenia wsparcie było udzielane m.in. w sektorze hodowlanym wieprzowiny. Według § 6 było ono udzielane rolnikowi, o którym mowa w art. 1 ust. 1 rozporządzenia 2015/1853, będącemu producentem świń, jeżeli:
1) według danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt:
a) w dniu 30 września 2015 r. posiadał nie więcej niż 2000 świń,
b) w okresie od dnia 1 października 2015 r. do dnia 7 stycznia 2016 r. co najmniej 5 świń sprzedanych przez tego producenta zostało poddanych ubojowi w rzeźni;
2) w okresie od dnia 1 października do dnia 31 grudnia 2015 r. sprzedał z przeznaczeniem do uboju co najmniej 5 i nie więcej niż 2000 świń objętych kodem CN 0103 92 19 lub loch objętych kodem CN 0103 92 11.
Rozporządzenie stanowiło też, że wsparcie jest udzielane na wniosek rolnika (§ 8 ust. 1), określało elementy konieczne wniosku (§ 8 ust. 2) oraz konieczne jego załączniki (§ 8 ust. 3). Ponadto stanowiło, że Agencja Rynku Rolnego, której zadaniem było udzielenie tej pomocy, działa w drodze decyzji administracyjnej, w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym upływał termin składania wniosków o udzielenie tego wsparcia.
Uzupełnienie zasad dotyczących poprowadzenia postępowania w przedmiocie wydania ww. decyzji stanowił przepis art. 7 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych (dawniej o Agencji Rynku Rolnego) stanowiący, że jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2017r. poz. 1257 j.t., dalej "k.p.a."), z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81.
Ustawowe wyłączenie stosowania wskazanych przepisów k.p.a. oznaczało, że organ - poza czynnościami i dokumentami wskazanymi w rozporządzeniu - jest zwolniony z podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), z dopuszczania jako dowód wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.), z obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), z obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.), z obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwieniem im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 k.p.a.) oraz z obowiązku uznania okoliczności faktycznej za udowodnioną tylko w warunkach, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 k.p.a.).
Wyłączenie wskazanych przepisów k.p.a. w przedmiotowej sprawie oznaczało, że organ orzekał w oparciu o dokumentację dostarczoną przez stronę, wymaganą § 8 ust.3 rozporządzenia oraz w oparciu o dane zarejestrowane w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt. Rejestrze urzędowym, prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), według regulacji prawnej zawartej w ustawie z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. 2017r. poz. 546 ze zm., dalej ustawa o systemie identyfikacji).
Na podstawie tej ustawy (art. 3) utworzono System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, prowadzony przez ARiMR, wymagany regulacją prawną unijną – rozporządzeniem (WE) nr. 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiającym system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącym etykietowania mięsa wołowego i produktów z mięsa wołowego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 ( Dz. U. UE. L. 2000.204.1). System zawiera dane wymagane przepisami rozporządzenia nr. 1760/2000.
Według art. 12 ust. 3 ustawy o systemie identyfikacji, w wersji obowiązującej do 17 października 2016 r., posiadacz świń był obowiązany zgłosić kierownikowi biura w terminie 30 dni:
1) zwiększenie lub zmniejszenie liczebności stada, z wyjątkiem urodzenia, przywozu z państw trzecich albo państw członkowskich,
2) ubój zwierzęcia gospodarskiego
- z podaniem liczby zwierząt, które przybyły lub ubyły ze stada, oraz miejsca pochodzenia lub przeznaczenia zwierzęcia.
Po nowelizacji ustawy, od dnia 18 października 2016 r., obowiązek ten został podtrzymany, a termin powiadomienia został skrócony do 7 dni.
Brak złożenia organowi informacji o zmianach, o których mowa wyżej, został obwarowany karą grzywny, nakładaną na rolnika w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, o czym stanowi art. 33 Ustawy o identyfikacji. W wersji obowiązującej od 7 kwietnia 2007 r. jest to zapis "Art. 33. 1. Kto: (...) 13) będąc posiadaczem zwierzęcia gospodarskiego lub podmiotem prowadzącym zakład przetwórczy lub spalarnię, nie zgłasza kierownikowi biura informacji, o których mowa w art. 12 ust. 1, 3 i 6, (...) podlega karze grzywny. 2. Orzekanie w sprawach o czyny określone w ust. 1 następuje w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia."
Należy zatem stwierdzić, że wsparcie było udzielone producentom świń, jeżeli spełnili przesłanki warunkujące przyznanie wsparcia finansowego wynikające z treści § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowej nadzwyczajnej pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych. Weryfikacja wniosków o udzielenie wsparcia dotyczyła zatem zarówno danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt (IRZ) (tj. czy w dniu 30 września 2015 r. wnioskujący posiadał nie więcej niż 2000 świń oraz czy w okresie od dnia 1 października 2015 r. do dnia 7stycznia 2016 r. co najmniej 5 świń sprzedanych przez tego producenta zostało poddanych ubojowi w rzeźni, jak również dokumentów potwierdzających sprzedaż z przeznaczeniem do uboju co najmniej 5 i nie więcej niż 2000 świń objętych kodem CN 0103 92 19 lub objętych kodem CN 0103 92 11 w okresie od dnia 1 października do dnia 31 grudnia 2015 r.
Zgodnie z przepisem art. 107 § 3 p.p.s.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma zasadnicze znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 ww. ustawy. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji.
Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana w sytuacji, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest również ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji.
Zarówno doktryna jak i orzecznictwo sądów administracyjnych akcentuje konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania (por. np. P. Przybysz - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz LEX 2017, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2017 r, sygn. akt IV SA/Po 979/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1464/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r. " sygn. akt III SA/Wa 180/05).
W wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 274/97 (LEX nr 48234), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił zarzutu strony dotyczącego okoliczności, iż w toku postępowania odwoławczego Prezes ARR wystosował do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. pismo w dniu 4 sierpnia 2016 r. (znak (...)) z prośbą o weryfikację według stanu na dzień (...) czerwca 2016 r. na podstawie danych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, faktycznej ilości świń posiadanych przez odwołującego na dzień 30 września 2015 r. oraz ilości ubitych świń o numerze identyfikacyjnym (...) sprzedanych przez odwołującego wraz ze wskazaniem dat aktualizacji przedmiotowych danych w systemie IRZ ARiMR. W odpowiedzi na ww. pismo, Ł. Oddział Regionalny ARiMR przesłał przy piśmie z dnia 12 sierpnia 2016 r. (znak: (...)) wyjaśnienia z Biura Powiatowego ARiMR w K., z których wynikało to, iż:
- ubój 1981 sztuk świń oznakowanych DK012814 został zrealizowany i dotyczył zwierząt sprzedanych pomiędzy 1 października a 31 grudnia 2015 r. przez producenta (...),
- producent (...) posiadał na dzień 30 września 2015 r., 1993 sztuk świń.
Wobec stwierdzonych rozbieżności, w dniu 19 września 2016 r. organ odwoławczy wystosował do Kierownika Biura Powiatu Ł. Wschodniego ARiMR w K. ponowną prośbę o określenie na dzień 3 czerwca 2016 r. właściwego stanu faktycznego posiadanych przez odwołującego świń w dniu 30 września 2015 r. wraz z historią aktualizacji. W odpowiedzi na ww. pismo, BP ARiMR poinformowało pismem z dnia 27 września 2016 r. znak (...), iż nie posiada możliwości przekazania historii aktualizacji danych w systemie IRZ.
Zważywszy na powyższe, Prezes ARR w dniu 12 października 2016 r. wystosował do Prezesa ARiMR w W. pismo (...) o pomoc w wyjaśnieniu rozbieżności pomiędzy danymi w raporcie pomocniczym IRZ, przygotowanym dla ARR w celu realizacji mechanizmu tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia dla producentów świń, a danymi udostępnionymi przez BP ARiMR dotyczącymi ilości posiadanych świń przez producenta (...) na dzień 30 września 2015 r. według stanu bazy danych IRZ na dzień (...) czerwca 2016 r. oraz wskazanie dat ewentualnych aktualizacji danych w IRZ po (...) czerwca 2016 r. W odpowiedzi na ww. pismo, ARiMR poinformowała pismem z dnia 20 października 2016 r., znak (...), iż producent (...), według raportu pomocniczego na dzień (...) czerwca 2016 r. posiadał w dniu 30 września 2016 r. 1740 sztuk świń.
W istocie zatem organ odwoławczy nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy danymi w raporcie pomocniczym, a danymi udostępnionymi przez BP ARiMR, dotyczącymi ilości posiadanych przez producenta świń, aktualizacji danych oraz ustosunkowania się do przedłożonego przez skarżącego w odwołaniu od decyzji odpisu księgi rejestracyjnej za okres 13 sierpnia 2015 r. – 30 stycznia 2016 r.
Brak ustosunkowania się do zarzutów w odwołaniu, stanowi w ocenie Sądu naruszenie art. 107 § 3 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym mieć na uwadze, iż bezwzględnym obowiązkiem organu odwoławczego, co wynika z treści art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. jest odniesienie się do wszystkich zarzutów strony podnoszonych w odwołaniu.
Przypomnieć należy, że dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala na ocenę, czy w spawie organy administracji trafnie zastosowały przepisy prawa materialnego. Jak wyżej wskazano w niniejszej sprawie przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji było stwierdzenie, że nie wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały należycie wyjaśnione, a organ nie ustosunkował się do podnoszonych przez stronę zarzutów odwołania, co skutkowało wadliwym uzasadnieniem decyzji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ odwoławczy winien odnieść się do złożonych przez Skarżącego zarzutów wyjaśniając zaistniałe rozbieżności, w piśmie z dnia 12 sierpnia 2016 r. oraz z 20 października 2016 roku, uzasadniając zajęte stanowisko, co pozwoli ocenić, czy spełnia on kryteria uzyskania wsparcia którego się domagał.
Mając powyższe na względzie stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. – należało uchylić decyzję organu II instancji.
Z uwagi na brak wniosku odnośnie zasądzenia kosztów postępowania, Sąd nie orzekał w tej kwestii.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło