V SA/Wa 918/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... grudnia 2014r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. K. W. zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem z dnia 15 maja 2015 r. zwrócono się do skarżącej o wskazanie czy w jej przypadku zachodzi "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody", czy też "niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków", a także o wykazanie i uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek uzasadniających wniosek. Pismem z dnia 27 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ją zarówno na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak też niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem będzie ona zobligowana do uiszczenia kwoty 16.142,72 zł. Uzasadniając wniosek podniósł, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje, że skarżąca utraci "płynność finansową", co spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wskazał przy tym, iż skarżąca nie otrzymała wynagrodzenia za okres 5 miesięcy, zaś obecnie została poinformowana przez pracodawcę, że zaległe wynagrodzenie zostanie jej wypłacone w miesiącu wrześniu 2015 r. Nadto podniósł, iż skarżąca utrzymuje samodzielnie córkę, która jest w trakcie nauki, co wiąże się ze znacznymi wydatkami. Dodatkowo zaznaczył, iż realizacja zaskarżonej decyzji może prowadzić do postępowania egzekucyjnego, w toku którego mogłaby nastąpić licytacja posiadanych przez skarżącą działek, co z kolei grozi wyrządzeniem szkody w majątku skarżącej. Do pisma załączył pisma sporządzone przez pracodawcę skarżącej, zawierające informację o zaległym wynagrodzeniu i terminach jego wypłaty skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zaś jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Podstawową przesłanką wstrzymania, jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, iż chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia starty na życiu i zdrowiu. Ponadto, nie każda strata materialna, stanowi "znaczną szkodę" w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazać także należy, iż orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia Sądowi ocenę czy przesłanki te w sprawie zachodzą. Wyjaśniając motywy odmowy wskazać w pierwszej kolejności należy, iż wykonanie decyzji pociągającej za sobą konieczność uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniająca uwzględnienie jej wniosku. W ocenie Sądu, wnioskująca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedstawione informacje nie dają podstawy do uznania aby takie szczególne okoliczności w niniejszym przypadku występowały. Zauważyć należy, iż skarżąca nie zobrazowała stanu swego majątkowego posiadania, nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających, iż podnoszone niebezpieczeństwo realnie zachodzi, nie poparła ewentualnych twierdzeń w tym zakresie żadnymi dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej. Dopiero natomiast porównanie podnoszonych argumentów z aktualną sytuacją majątkową wnioskodawczyni może doprowadzić do uprawdopodobnienia omawianych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Autor wniosku powołał się jedynie na bardzo trudną sytuację finansową wynikającą z zaległości pracodawcy skarżącej w wypłacie wynagrodzenia (na dowód czego przedstawił dwa zaświadczenia), a ponadto wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo licytacji majątku skarżącej. W ocenie Sądu, okoliczności te nie uprawdopodobniają jednak przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej, których nie należy mylić z przesłankami prawa pomocy. Zaznaczyć przy tym należy, iż Sąd nie ma wiedzy w zakresie możliwości majątkowych skarżącej, poza informacjami, że jest ona zatrudniona, że pracodawca ma wobec niej zaległości w wypłacie wynagrodzenia oraz że posiada ona działki położone w miejscowościach W., Cz., W. i S. Wobec braku wiedzy w powyższym zakresie nie można przyjąć by skarżąca uprawdopodobniła, że potencjalna egzekucja z jej majątku doprowadziłaby do następstw trudnych do odwrócenia czy też skutkowałaby powstaniem znacznej szkody. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2014 r. o sygn. akt I GZ 120/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. także postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r. o sygn. akt II FZ 1002/13). Warto w tym miejscu wskazać także na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11 zauważył, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skoro zatem pełnomocnik skarżącej nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Ponadto należy wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania autora skargi o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.