V SA/Wa 93/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-31

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie dla adwokata z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, w którym pełnomocnik substytucyjny uzupełnił zażalenie wniesione przez stronę, powinno być ustalone na podstawie przepisów rozporządzenia z 2016 r. i czy można je podwyższyć o 100%?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie dla adwokata z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, wszczętym i zakończonym przed wejściem w życie rozporządzenia z 2016 r., powinno być ustalone na podstawie przepisów obowiązującego rozporządzenia z 2016 r. W przypadku, gdy pełnomocnik substytucyjny uzupełnił zażalenie wniesione przez stronę, opłatę za postępowanie zażaleniowe można podwyższyć o 100% na podstawie § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2016 r., uwzględniając nakład pracy adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. odmawiającą przyznania płatności. WSA w Warszawie odrzucił skargę jako wniesioną po terminie. Skarżący złożył zażalenie, wniosek o przywrócenie terminu oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy. Został zwolniony z kosztów i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu. Pełnomocnik substytucyjny wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. NSA oddalił zażalenie. Następnie skarżący złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. H. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A. H. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... grudnia 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 p o s t a n a w i a: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. H. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem 23% podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 93/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącego jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W terminie do zaskarżenia ww. orzeczenia skarżący złożył – obok zażalenia i wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi – wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2016 r. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata z urzędu. W piśmie z dnia 18 maja 2016 r., przesłanym do wiadomości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adwokat A. H. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. Przy piśmie z 30 maja 2016 r. do tut. Sądu wpłynęło pełnomocnictwo substytucyjne dla radcy prawnego A. H., udzielone przez wyznaczoną z urzędu adwokat A. H. Pełnomocnik substytucyjny sporządził i wniósł w dniu 1 czerwca 2016 r. zażalenie na postanowienie tut. Sądu z 2 marca 2016 r. o odrzuceniu skargi oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia. Postanowieniem z 26 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, które to orzeczenie zostało zaskarżone zażaleniem sporządzonym przez pełnomocnika skarżącego z urzędu. Powyższe zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 29 września 2016 r. (sygn. akt II GZ 938/16). Natomiast postanowieniem z 5 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Sądu z 2 marca 2016 r. odrzucające skargę, podnosząc, iż orzeczenie o odrzuceniu skargi zostało przez skarżącego zaskarżone zażaleniem nadanym w dniu 14 marca 2016 r. (a więc z zachowaniem ustawowego terminu), zaś zażalenie na postanowienie Sądu z 2 marca 2017 r. sporządzone przez pełnomocnika skarżącego w dniu 1 czerwca 2017 r. zostało potraktowane jako uzupełnienie zażalenia wniesionego przez skarżącego. W konsekwencji Sąd uznał za niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Sądu odrzucające skargę jako wniosek dotyczący czynności dokonanej w terminie. Postanowieniem z 23 marca 2017 r. (sygn. akt II GZ 82/17) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie tut. Sądu z 2 marca 2016 r. o odrzuceniu skargi. W dniu 8 maja 2017 r. do akt niniejszej sprawy wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącemu w ramach postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jednocześnie adwokat A. H. oświadczyła, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W dniu 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 18 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714; dalej: rozporządzenie z 2016 r.). W myśl § 22 tego aktu, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne w drugiej instancji było wszczynanie dwukrotnie: • w dniu 14 marca 2016 r. zażaleniem sporządzonym i wniesionym przez skarżącego na postanowienie Sądu z 2 marca 2016 r. o odrzuceniu skargi, uzupełnionym pismem pełnomocnika substytucyjnego z 1 czerwca 2016 r.; nin. postępowanie zażaleniowe zostało zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2017 r. (sygn. akt II GZ 82/17) oddalającym zażalenie; • w dniu 12 sierpnia 2016 r. zażaleniem sporządzonym i wniesionym w imieniu skarżącego przez jego pełnomocnika z urzędu na postanowienie Sądu z 26 lipca 2016 r. o odrzuceniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi; to postępowanie zażaleniowe zostało zakończone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2016 r. (sygn. akt II GZ 938/16) oddalającym zażalenie. W konsekwencji należy uznać, iż pełnomocnik skarżącego wszczął postępowanie zażaleniowe w dniu 12 sierpnia 2016 r. (zakończone orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2016 r.), a pełnomocnik substytucyjny jedynie uzupełnił (pismem z 1 czerwca 2016 r.) zażalenie wniesione przez skarżącego w dniu 14 marca 2016 r. Skoro to pierwsze postępowanie zażaleniowe zostało wszczęte i zakończone przed wejściem w życie rozporządzenia z 2016 r., to nie została wypełniona dyspozycja przepisu § 22 tego aktu, a zatem wynagrodzenie należne wyznaczonemu z urzędu adwokatowi należy ustalić w oparciu o przepisy obowiązującego rozporządzenia z 2016 r. Stosownie do przepisów § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z 2016 r., opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Natomiast w myśl § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2016 r., opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, c) za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł, d) w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł. W świetle powyższych przepisów, opłata za reprezentację skarżącego w postępowaniu zażaleniowym, należna wyznaczonej z urzędu adwokat A. H., wynosi 120 zł. Jednakże mając na uwadze okoliczność, iż pełnomocnik substytucyjny uzupełnił pismem z 1 czerwca zażalenie wniesione przez skarżącego, a zatem podjął czynności w innym postępowaniu zażaleniowym (wszczętym przez skarżącego), zdaniem referendarza sądowego, ww. opłatę należy – w oparciu o § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2016 r. - podwyższyć o 100%, tj. o 120 zł. W konsekwencji należne adwokat A. H. wynagrodzenie referendarz sądowy ustalił na kwotę 240 zł, przy czym zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 r. należy je podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (23%), tj. o kwotę 55,20 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło