V SA/Wa 931/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Smołucha po rozpoznaniu w dniu 7 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2017 r. odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (od decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych) postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 18 lipca 2017 r. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zawarł wniosek o zmianę ww. postanowienia. Uzasadniając wniosek wskazał, że nową okolicznością przemawiającą za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego postanowienia jest fakt powiadomienia skarżącego oraz jego żony o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Wyjaśnił, że jedynym dochodem skarżącego i jego żony jest świadczenie emerytalne. Skarżący otrzymuje 888,40 zł. natomiast jego żona 852,08 zł. Zaznaczył, że egzekucja prowadzona z jedynego majątku skarżącego, będzie się wiązała z rezygnacją zakupu części leków co może doprowadzić do pogorszenia się stanu zdrowia zarówno skarżącego jak i żony. Zachodzi zatem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) - dalej: p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie powołana przez pełnomocnika skarżącego okoliczność powiadomienia o zajęciu rachunku bankowego nie uzasadnia zmiany postanowienia z dnia 18 lipca 2017 r. i wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Wskazać bowiem należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych zwykło się zauważać, iż przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA: z dnia 28 lipca 2009 r. o sygn. akt I FSK 450/09; z dnia 6 sierpnia 2014 r. o sygn. akt II FSK 2247/14). Pamiętać również należy, iż faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r. o sygn. akt II FZ 128/15). Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonego postanowienia spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W tym miejscu należy też wskazać, że zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na raty, a to może przyczynić się do zachowania stabilności finansowej. Z kolei w świetle art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.; zwanej dalej: "u.p.e.a."), dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Te okoliczności prawne niewątpliwie służą ochronie strony (por. także postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GZ 989/15). W tym miejscu przypomnieć należy, iż w myśl postanowień art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie jednakże z § 3 tego przepisu, po przekazaniu sprawy sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest zamknięty. Sąd jest mianowicie uprawniony do uwzględnienia wniosku w przypadku, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje trudne do odwrócenia skutki (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Jednakże aby uznać za prawdopodobne spełnienie omawianej przesłanki konieczne jest zestawienie kwoty zwrotu z możliwościami płatniczymi skarżącego. W tym celu skarżący winien jasno i przejrzyście zobrazować swoją sytuację finansową, a także poprzeć twierdzenia odpowiednimi dokumentami. Tymczasem skarżący nie przedstawił dokumentów źródłowych obrazujących jego sytuację majątkową zaś dołączone do wniosku dokumenty (wskazujące na wysokość otrzymywanego świadczenia emerytalnego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego czy też tytuły wykonawcze są w tym zakresie niewystarczające). Na ich podstawie nie można bowiem stwierdzić by wykonanie zaskarżonego postanowienia niosło ze sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. W tym miejscu wskazać dodatkowo trzeba, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GZ 455/12, w którym wskazano, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący niema obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Sąd w tej kwestii nie jest także zobligowany do dokonywania jakichkolwiek ustaleń z urzędu. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, skarżący nie przedstawił nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z 18 lipca 2017 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.