V SA/Wa 938/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-15
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Irena Jakubiec - Kudiura, Ewa Wrzesińska - Jóźków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawarcie przez wójta gminy umowy o restrukturyzację zadłużenia i przejęcie długu, zabezpieczonej wekslem in blanco, bez zgody rady gminy, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych polegające na zaciągnięciu długoterminowego zobowiązania bez wymaganej zgody?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawarcie przez wójta gminy umowy o restrukturyzację zadłużenia i przejęcie długu, zabezpieczonej wekslem in blanco, bez zgody rady gminy, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Działanie to przekształciło dotychczasowe zobowiązanie krótkoterminowe w długoterminowe wobec nowego wierzyciela, co wymagało uprzedniej zgody rady gminy jako organu stanowiącego. Brak takiej zgody oraz przekroczenie upoważnienia do zaciągania zobowiązań krótkoterminowych skutkowało uchyleniem zaskarżonych orzeczeń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności wójta gminy za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, polegające na zaciągnięciu zobowiązania finansowego bez upoważnienia uchwałą budżetową oraz z naruszeniem przepisów dotyczących zaciągania zobowiązań. Wójt zawarł umowę o restrukturyzację zadłużenia w kwocie 1.200.000 zł, zabezpieczoną wekslem in blanco, bez zgody Rady Gminy. Regionalna Komisja Orzekająca uniewinniła wójta, uznając, że nie doszło do zaciągnięcia nowego zobowiązania. Główna Komisja Orzekająca utrzymała to orzeczenie w mocy. Główny Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej oraz poprzedzające je orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych przy udziale S. B. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia (...) lutego 2017 r. nr (...) w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w R. z dnia (...) listopada 2016 r., sygn. akt (...) .
Przedmiotem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych jest orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z [...] lutego 2017 r. nr [...]utrzymujące w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w [...] z [...] listopada 2016 r. sygn. akt [...], którym uniewinniono S. B. od zarzutu naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 15 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 168 oraz z 2012 r. poz. 1529 ze zm.) – dalej zwanej u.o.n.d.f.p.
Kontrolowane orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Działający z upoważnienia Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w R. - Naczelnik Wydziału Kontroli, po przeprowadzeniu w Gminie [...] kontroli doraźnej, pismem z [...] maja 2016 r. o nr [...] złożył Rzecznikowi Dyscypliny Finansów Publicznych zawiadomienie o okolicznościach wskazujących na naruszenie w Gminie [...] dyscypliny finansów publicznych.
Postępowanie wyjaśniające w tej sprawie zostało wszczęte 4 sierpnia 2016 r.
Wnioskiem o ukaranie z [...] września 2016 r. Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych właściwy w sprawach rozpoznawanych przez Regionalną Komisję Orzekającą w sprawcach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w [...] wniósł o uznanie S. B., w czasie popełnienia zarzucanych mu czynów pełniącego funkcję Wójta Gminy [...], za odpowiedzialnego za czyn stanowiący naruszenie dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 15 u.o.n.d.f.p., polegający na:
"zaciągnięciu zobowiązania finansowego bez upoważnienia określonego uchwałą budżetową oraz z naruszeniem przepisów dotyczących zaciągania zobowiązań, to jest zaciągnięcia zobowiązania długoterminowego bez zgody Rady Gminy [...] i zabezpieczenia go wekslem in blanco z [...] S.A. w [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. z tytułu umowy o restrukturyzację zadłużenia w kwocie 1.200.000 zł z tytułu kredytu krótkoterminowego zaciągniętego w [...] Bank S.A., z terminem spłaty zobowiązania do 31 marca 2016 r. Powyższym naruszono przepisy art. 18 ust. 2 pkt 4, pkt 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446) oraz art. 46 ust. 1 i art. 211 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.)".
Po przeprowadzeniu rozprawy, orzeczeniem z [...] listopada 2016 r. sygn. akt [...] Regionalna Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w [...] - dalej zwana "RKO" - uniewinniła S. B., od zarzutu:
"zaciągnięcia zobowiązania długoterminowego poprzez zawarcie z firmą [...] S.A. w [...] umowy o restrukturyzację zadłużenia w kwocie 1.200.000 zł bez zgody Rady Gminy [...], bez upoważnienia określonego uchwałą budżetową i zabezpieczenia tej umowy wekslem in blanco"
oraz orzekła, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.
Orzeczenie zapadło ze zgłoszonym zdaniem odrębnym.
Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych właściwy w sprawach rozpoznawanych przez Regionalną Komisję Orzekającą w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w [...] wywiódł na niekorzyść obwinionego odwołanie od całości tego rozstrzygnięcia. Wniósł o jego uchylenie w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sformułował zarzut obrazy art. 15 w zw. z art. 19 ust. 1 i 2 oraz art. 78 ust. 1 pkt 2 u.o.n.d.f.p.
Orzeczeniem z [...] lutego 2017 r. o sygn. akt [...] działając na podstawie art. 147 ust. 1 pkt 1 u.o.n.d.f.p. Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych - dalej zwana "GKO" - utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
GKO podzieliła ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji uznając je za swoje. GKO powołała się na treść art. 518 § 1 K.c., zgodnie z którym osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty:
1. jeżeli płaci cudzy dług, za który jest odpowiedzialna osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi;
2. jeżeli przysługuje jej prawo, przed którym spłacona wierzytelność ma pierwszeństwo zaspokojenia;
3. jeżeli działa za zgodą dłużnika w celu wstąpienia w prawa wierzyciela; zgoda dłużnika powinna być pod nieważnością wyrażona na piśmie;
4. jeżeli to przewidują przepisy szczególne.
GKO wskazała, że opisana instytucja subrogacji ustawowej (cessio legis) - inaczej podstawienia - może mieć zastosowanie wyłącznie do wierzytelności pieniężnych. Wyjaśniła, że wskutek spłaty cudzego długu osoba trzecia spłacająca ten dług wstępuje ex lege w pozycję prawną wierzyciela tzn. nabywa spłacaną wierzytelność, do wysokości dokonanej zapłaty. Nabycie wierzytelności albo jej części w trybie tego unormowania ma charakter translatywny, co oznacza, że przedmiotem nabycia jest prawo już istniejące, w przeciwieństwie do nabycia konstytutywnego, w którym nabywca uzyskuje prawo uprzednio nieistniejące. Wyjaśniła, że w konsekwencji, w przypadku nastąpienia subrogacji ustawowej, sytuacja prawna dłużnika nie ulega zmianie, dłużnikowi przysługują przeciwko nowemu wierzycielowi wszystkie zarzuty, które mógł podnieść przeciwko pierwotnemu wierzycielowi. Natomiast, jeżeli wierzytelność zabezpieczona jest prawem akcesoryjnym, np. zastawem lub hipoteką, podmiot nabywający wierzytelność w trybie subrogacji nabędzie ją z tym zabezpieczeniem.
Podkreśliła natomiast, że nabycie spłaconej wierzytelności następuje wówczas, gdy osoba trzecia za pisemną zgodą dłużnika spłaca wierzyciela w celu wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela. Jest to tzw. konwersja długu, dzięki której następuje zmiana wierzyciela. Przyczyny, dla których następuje zmiana wierzyciela wynikają ze stosunku zobowiązaniowego łączącego nowego wierzyciela z dłużnikiem i najczęściej mają na celu polepszenie sytuacji dłużnika, np. poprzez odroczenie terminu płatności zobowiązania, zmniejszenie oprocentowania. W konsekwencji w strukturze stosunku zobowiązaniowego osoba trzecia spełniająca wierzyciela zajmuje jego miejsce.
GKO podzieliła pogląd RKO dotyczący skutków prawnych zawarcia przez reprezentującego gminę obwinionego z [...] S.A. w [...] umowy o restrukturyzacji zadłużenia i przejęciu długu w trybie art. 518 § 1 pkt 3 K.c. - osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty, jeżeli działa za zgodą dłużnika w celu wstąpienia w prawa wierzyciela. Organ w tym miejscu przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2014 r. (sygn. akt: I SA/Po 316/14), w którym stwierdzono, że "przy surogacji stosunek zobowiązaniowy nie ulega mimo zaspokojenia wierzyciela, wygaśnięciu, lecz trwa nadal ze zmienionym jednak podmiotem po stronie wierzyciela. Zwykle udziela jej dłużnik dlatego, aby uzyskać od osoby trzeciej - to znaczy swojego przyszłego wierzyciela - korzystniejszą sytuację prawną".
Zdaniem GKO zawarcie umowy o przejęciu długu w trybie art. 518 § 1 pkt 3 K.c. z tytułu kredytu lub pożyczki nie jest zaciąganiem nowego zobowiązania, a zaspokojenie podmiotu, który przejął dług nie może być traktowane jako spłata przez gminę wcześniej zaciągniętego kredytu, a w konsekwencji w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowanie art. 89 i 91 u.f.p. oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. c u.s.g.
W przedmiocie zarzutu zaciągnięcia zobowiązania wynikającego - w przedmiotowym stanie faktycznym i prawnym - z wystawienia weksla in blanco - GKO zgodziła się z poglądem RKO, zgodnie z którym art. 94 u.f.p. dotyczyć może udzielanych przez Gminę poręczeń i gwarancji na wypadek gdy dłużnik nie spełnia zobowiązania. Dłużnikiem tym nie może być jednakże sam poręczyciel lecz inny podmiot. GKO zaaprobowała jednak pogląd prawny obrońcy obwinionego, że zobowiązanie wynikające z weksla in blanco wystawionego przez Gminę ma na celu zabezpieczenie roszczeń wynikających z umowy o restrukturyzację zadłużenia, a tym samym ma charakter akcesoryjny, natomiast spełnienie świadczenia podstawowego uprawnia Gminę do żądania wydania weksla przez [...] S.A. w [...].
Zdaniem GKO wyemitowanie weksla mogłoby stanowić zobowiązanie w sytuacji, w której zabezpieczałoby wierzytelność względem osoby trzeciej - innego podmiotu niż spłacający wierzytelność [...] S.A. w [...].
GKO stwierdziła, iż w sprawie niniejszej zobowiązanie wekslowe mogłoby zaktualizować się w przypadku niewykonania zobowiązania wynikającego z podstawowego stosunku prawnego opisanego w umowie restrukturyzacyjnej i będącym jej konsekwencją porozumieniu. Jej zdaniem wystawienie weksla in blanco na zabezpieczenie roszczenia głównego nie kreuje po stronie Gminy obowiązku zapłaty dodatkowej kwoty, ponad to, co wynika ze stosunku podstawowego. W konsekwencji nie doszło do zaciągnięcia nowego zobowiązania finansowego.
Z tych przyczyn GKO stwierdziła, że zarzut naruszenia dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 15 u.o.n.d.f.p. polegający na zaciągnięciu zobowiązania finansowego bez upoważnienia określonego uchwałą budżetową oraz zaciągnięciu zobowiązania długoterminowego bez zgody rady gminy nie znalazł uzasadnienia.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Główny Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia GKO w całości i o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 18 ust. 2 pkt 4, pkt 9 lit. c oraz pkt 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446) - dalej u.s.g. oraz art. 46 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 91 i art. 211 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870) - dalej u.f.p., poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na uznaniu, iż poprzez umowę o restrukturyzację i przejęcie długu z 29 grudnia 2015 r. i porozumienie z 5 stycznia 2016 r. wójt Gminy nie zaciągnął długoterminowego zobowiązania bez zgody Rady Gminy.
Główny Rzecznik nie podzielił oceny prawnej, zgodnie z którą nie doszło do zaciągnięcia przez wójta zobowiązania - w drodze umowy i porozumienia o restrukturyzacji długu - bez upoważnienia określonego uchwalą budżetową i bez zgody Rady Gminy, tj. także z naruszeniem przepisów dotyczących zaciągania zobowiązań przez jednostkę samorządu terytorialnego. Wskazał, iż naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone w art. 15 u.o.n.d.f.p. polega na zaciągnięciu zobowiązania bez upoważnienia określonego ustawy budżetową, uchwałą budżetowa lub planem finansowym albo z przekroczeniem zakresu tego upoważnienia lub z naruszeniem przepisów dotyczących zaciągania zobowiązań przez jednostkę sektora finansów publicznych. GKO uznała, że wójt nie popełnił tak zdefiniowanego naruszenia dyscypliny, bowiem nie doszło do zaciągnięcia nowego zobowiązania finansowego, podzielając zdanie RKO, że zawarcie umowy o przejęcie długu w trybie art. 518 § 1 pkt 3 K.c. z tytułu kredytu lub pożyczki nie jest zaciągnięciem nowego zobowiązania. Tymczasem w ocenie Głównego Rzecznika nietrafne jest stanowisko, że zawarcie umowy o restrukturyzację nie może doprowadzić do naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 15 u.o.n.d.f.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedstawiona regulacja określa podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
W ocenie Sądu kontrolowane orzeczenie GKO zapadło z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.). Obligowało to Sąd do wyeliminowania orzeczenia GKO z obrotu prawnego.
Okoliczności faktyczne sprawy są w istocie bezsporne. Strony różni jednak ich ocena prawna.
Po zapoznaniu się z argumentacją prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia i skargą Głównego Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych, Sąd doszedł do przekonania, że kontrolowane orzeczenie, wydane w niespornych okolicznościach faktycznych, jest wadliwe prawnie.
Sąd stoi na stanowisku, że na skutek zawarcia 29 grudnia 2015 r. umowy pomiędzy [...] S.A. w [...] a Gminą o restrukturyzację zadłużenia w kwocie 1.200.000 zł dotychczasowe zobowiązanie z tytułu kredytu krótkoterminowego zaciągniętego w banku, przekształciło się - bez zgody Rady Gminy – w zobowiązanie długoterminowe (w rozumieniu finansów publicznych) wobec instytucji nie będącej bankiem, zabezpieczone wekslem in blanco. Zmianie uległ więc istotny z punktu widzenia finansów publicznych charakter zobowiązania - z krótkoterminowego na długoterminowy (bez określenia terminu spłaty), wierzyciel (co oczywiste przy subrogacji, ale - co interesujące - z podmiotu będącego bankiem na instytucję nie będącą bankiem) oraz warunki spłaty przez Gminę zadłużenia. Znamienne przy tym, że warunki te nie zostały określone w umowie z [...] grudnia 2015 r., a stały się przedmiotem odrębnego porozumienia, do którego blankietowo odsyła umowa z [...] grudnia 2015 r. Z owego porozumienia zawartego w tożsamych okolicznościach już 5 stycznia 2016 r. wynika przy tym, że z tytułu prowizji (a więc w istocie wynagrodzenia za restrukturyzację długu czyli podstawienie) [...] S.A. otrzyma 23.760,00 zł, harmonogram spłat zadłużenia Gminy wynikać będzie z kolejnego aneksu, zaś od należności nie spłaconych w terminie Gmina zapłaci odsetki. Tak zasadnicze zmiany zobowiązania zostały dokonane przez organ wykonawczy Gminy - bez uprzedniej zgody jego organu stanowiącego. Tymczasem Rada Gminy upoważniła wcześniej Wójta do zaciągania kredytów i pożyczek jedynie krótkoterminowych i to do kwoty 1.200.000 zł. Limit zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek krótkoterminowych (z przeznaczeniem na sfinansowanie przejściowego deficytu budżetowego) został ustalony w kwocie 1.200.000 zł, a długoterminowych (co istotne w tej sprawie) - w kwocie 697.530,06 zł, przy czym dotyczył on – co ważne - już wcześniej zaciągniętych zobowiązań z tytułu pożyczek i kredytów. Fakt, że w listopadzie 2015 r. Gmina prowadziła przetarg w celu wyłonienia kredytodawcy na udzielenie kredytu długoterminowego, który nie został rozstrzygnięty świadczy o tym, że umowa o restrukturyzację zadłużenia i przejęcie długu - zawarta przez Wójta z [...] S.A. poza procedurą przetargową, posiada w istocie wszelkie ekonomiczne cechy pożyczki. Sprowadzała się przy tym do zaciągnięcie zobowiązania długoterminowego. Na takie działanie Wójt powinien był uzyskać upoważnienie (zgodę) Rady Gminy. Fakt, że nie posiadał upoważnienia do zaciągnięcia w imieniu Gminy kredytu długoterminowego w wysokości 1.200.000 zł ma - zdaniem Sądu - podstawowe znaczenie dla stwierdzenia przesłanek naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 15 u.o.n.d.f.p. Dzieje się tak, ponieważ wskutek działań Wójta Gmina zaciągnęła zobowiązanie długoterminowe, z terminem zapłaty wykraczającym poza rok budżetowy (2015).
Nie można przy tym w okolicznościach faktycznych sprawy pomijać także brzmienia art. 60 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 2 u.s.g. w szczególności, że w kompetencjach Wójta nie leży zaciąganie zobowiązań przekraczających kwoty określone w uchwale budżetowej. W myśl art. 60 ust. 2 pkt 1 u.s.g. Wójt ma wyłączne prawo zaciągania zobowiązań mających pokrycie w ustalonych w uchwale budżetowej kwotach wydatków, w ramach upoważnień udzielonych przez Radę Gminy. Podkreślenia wymaga, że działanie przekraczające zakres zwykłego zarządu polegające na zaciąganiu długoterminowych pożyczek i kredytów należy do wyłącznej właściwości Rady Gminy, zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. c u.s.g. Sąd stoi na stanowisku, że uznanie, iż Wójt nie był zobowiązany do stosowania art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. c u.s.g. do objętego subrogacją ustawową zobowiązania z tytułu zaciągniętego wcześniej kredytu, prowadziłoby do wniosku i praktyki - niezgodnych z przepisami u.s.g. oraz art. 91 w zw. z art. 89 u.f.p. – zgodnie z którymi Wójt mógłby samodzielnie - bez upoważnienia w formie uchwały Rady Gminy - zaciągać zobowiązania finansowe obciążające dowolnie budżety lat przyszłych i kreować budżety lat przyszłych w zakresie spłaty takich zobowiązań, co stanowiłoby naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Praktyka taka prowadziłaby także do faktycznego udzielania zamówień publicznych z pominięciem przepisów o zamówieniach publicznych. W rozpoznawanej sprawie pierwotna umowa kredytowa została zawarta pomiędzy Gminą a bankiem po przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego. Z zachowaniem zasady określonej w art. 44 ust. 4 u.f.p. został wyłoniony podmiot świadczący "usługę" polegającą na udzielenie kredytu w wysokości 1.200.000 zł, w celu sfinansowania przejściowego deficytu budżetowego. Podpisana przez Wójta [...] grudnia 2015 r. umowa o restrukturyzację i przejęcie zadłużenia nie była natomiast poprzedzona żadnym konkurencyjnym postępowaniem przewidzianym przepisami o zamówieniach publicznych, nie mieściła się w ramach upoważnienia udzielonego przez Radę Gminy i bez jej zgody doszło do zaciągnięcia zobowiązania długoterminowego (co należy do wyłącznej kompetencji Rady Gminy).
Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych w dotychczasowych orzeczeniach: [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. [...] z dnia [...] października 2016 r. oraz [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. wskazywała, że umowy, których przedmiotem jest zawarcie nowych umów pożyczkowych/kredytowych, których okres zapadalności przekracza rok budżetowy, nie mogą być traktowane jako zaciągnięte na finansowanie przejściowego deficytu, a tym samym wymagają nie tylko upoważnień zawartych w stosownej uchwale budżetowej lecz również stosownego upoważnienia rady gminy. GKO we wskazanych orzeczeniach uznawała, że zawarcie takiej umowy skutkuje naruszeniem art. 91 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 212 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 1 u.f.p.
Tym samym Sąd stwierdza, że kontrolowane obecnie orzeczenie zapadło z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to art. 18 ust. 2 pkt 4, pkt 9 lit. c oraz pkt 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie oraz art. 46 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 91 i art. 211 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o finansach publicznych. Dokonano ich błędnej wykładni prowadzącej do uznania, że poprzez umowę o restrukturyzację i przejęcie długu z [...] grudnia 2015 r. i porozumienie z [...] stycznia 2016 r. wójt Gminy nie zaciągnął długoterminowego zobowiązania bez zgody Rady Gminy.
W realiach sprawy Sąd ma pełną świadomość tego, że niemożność uregulowania zobowiązań Gminy i jej trudna sytuacja finansowa stanowiły okoliczność, w której Wójt podjął działania, które miały minimalizować negatywne skutki prowadzonej dotychczas gospodarki finansowej Gminy. Okoliczności te nie mają jednak wpływu na brak znamion czynu stanowiącego naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Mają jednak istotny wpływ na ocenę stopnia szkodliwości dla finansów publicznych takiego czynu, o czym stanowi art. 28 u.o.n.d.f.p. W wypadku uznania znikomej szkodliwości czynu dla finansów publicznych właściwe jest umorzenie postepowania na podstawie art. 78 ust. 1 pkt 7) u.o.n.d.f.p. a nie wydanie wyroku uniewinniającego.
Okoliczność tę wezmą pod uwagę organy ponownie rozpatrujące sprawę.
Z tych przyczyn na podstawie art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił rozstrzygnięcie organów obu instancji mając na uwadze wyrażone w niniejszym wyroku stanowisko prawne i treść art. 146 ust. 2 u.o.n.d.f.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło