V SA/Wa 966/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-23
Skład orzekający: Jolanta Bożek, Małgorzata Dałkowska - Szary, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych rolnikowi, który zadeklarował w swoim wniosku działkę, która w rzeczywistości była faktycznie użytkowana przez inną osobę, pomimo posiadania przez rolnika tytułu prawnego do tej działki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, ponieważ kluczowym kryterium jest faktyczne użytkowanie gruntu, a nie tylko posiadanie tytułu prawnego. W sytuacji, gdy inna osoba faktycznie użytkowała działkę rolną w danym roku, rolnik deklarujący ją we wniosku nie spełniał warunku do otrzymania płatności. Dodatkowo, sąd uznał, że zastosowane sankcje były uzasadnione ze względu na znaczną różnicę między obszarem zadeklarowanym a faktycznie użytkowanym.Stan faktyczny
Skarżący D.K. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Po początkowym przyznaniu płatności, organ wznowił postępowanie i odmówił ich przyznania, ustalając, że faktycznym użytkownikiem jednej z działek był Z.L., mimo że D.K. posiadał tytuł prawny do tej działki. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego oraz nieuzasadnione wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2009 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez D.K. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr [...] z [...] kwietnia 2009 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. nr [...] z [...] lutego 2009 r. odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z 20 maja 2005 r. D.K. zwrócił się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005.
Decyzją z [...] marca 2006 r. o numerze [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. (dalej: Kierownik Biura) przyznał D.K. wnioskowane płatności do gruntów rolnych na rok 2005, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł i uzupełniającą płatność obszarową w wysokości [...] zł.
Następnie, z uwagi na fakt, iż ujawnione zostały nieznane organowi, nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania ww. decyzji, postanowieniem z [...] listopada 2006 r. nr [...] Kierownik Biura wznowił postępowanie w sprawie, zaś decyzją z [...] kwietnia 2007 r., nr [...] uchylił decyzję własną z [...] marca 2006 r. i odmówił D.K. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Jednocześnie na wnioskodawcę nałożono sankcje wieloletnie w wysokości [...] zł.
Decyzją z [...] stycznia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2007 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. uchylił decyzję Kierownika Biura, z uwagi na nieprawidłowe zawiadomienie D.K. o wyznaczonym terminie rozprawy, a tym samym uniemożliwienie stronie udziału w rozprawie.
W dniu [...] lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał decyzję nr [...] odmawiającą przyznania D.K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 r. z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. W uzasadnieniu wskazano - mając na uwadze wynik przesłuchania świadków oraz wnioskodawcy, a także analizę dowodów zebranych w sprawie - że faktycznym użytkownikiem działki nr [...], ujętej we wniosku D.K., był Z.L.. Na podstawie zgromadzonych materiałów Kierownik Biura ustalił, iż uprzednio sporna działka stanowiła własność J. i M. K., którzy w dniu [...] lipca 2002 r. zawarli umowę dzierżawy ww. działki z Z.L.. Następnie działka ta [...] lipca 2003 r. została przekazana wnioskodawcy, tj. D.K. i jednocześnie rozwiązano umowę dzierżawy. W tym samym dniu D.K. i Z.L. zawarli ustną umowę dzierżawy zgodnie, z którą Z.L. nadal miał użytkować działkę nr [...]. Mając zatem na uwadze, iż D.K. faktycznie nie użytkował działki, którą zgłosił we wniosku o przyznane płatności, organ wykluczył ww. działkę ze złożonego przez D.K. wniosku.
Wskazując na podstawę odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz zasadność nałożenia sankcji, organ powołał treść art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.U.WE Nr L 345 z 20 listopada, 2004 r., str. 1 ze zm.), który stanowi, że z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym, a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 30 %, wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy, jeżeli różnica przekracza 50% rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Kwota taka jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Następnie wskazując na przyczyny odmowy przyznania płatności uzupełniającej wyjaśniono, że art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782 /2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.WE. Nr L 141 z 30.04.2004 r.), stanowi, że w przypadku gdy różnica między obszarem zadeklarowanym, a obszarem stwierdzonym przekracza 50 %, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia.
W związku z wykluczeniem zawartej we wniosku D.K. działki nr [...], różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wyniosła - zarówno dla jednolitej płatności obszarowej jak i uzupełniającej płatności obszarowej - 209,88%, co uzasadniało odmowę przyznania płatności.
D.K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym wskazał, że organ I instancji nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. Zdaniem wnioskodawcy dokonana przez organ ocena zaistniałych w sprawie okoliczności jest sprzeczna ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a w szczególności ze złożonymi przez niego zeznaniami, a także z oświadczeniami J.K., M.K., G.S. i R.W.. Wnioskodawca zauważył, iż organ pominął te dowody, z których wynika, iż Z.L. nie miał prawa użytkowania działki nr [...] ani zbierania plonów z ww. działki, zaś wszelkie prace wykonywał tylko i wyłącznie na rzecz D.K.. W ocenie zainteresowanego organ odmówił uwzględnienia zeznań J.K. oraz pominął zeznania Z.K.. D.K. podniósł także, iż świadkowie nie wiedzieli, której działki dotyczy prowadzone przez organ postępowanie, a oświadczenia dotyczące użytkowania spornej działki przez Z.L. podpisali na jego prośbę bez uprzedniego zapoznania się z treścią oświadczeń. Ponadto wnioskodawca zauważył, iż Z.L. zawarł umowę dzierżawy z J.K. a więc z osobą, która nie miała prawa dysponowania działką. Dodatkowo D.K. podkreślił, iż to on opłacał podatek za lata 2004-2005. Zarzucił także, iż organ administracyjny, pomimo przedstawionych dowodów nie wszczął postępowania przeciwko Z.L..
W dniu [...] kwietnia 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wydał, decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazujących, iż Z.L. wprawdzie wykonywał prace polowe jednakże czynił to jedynie na zlecenie D.K., organ odwoławczy wyjaśnił, iż zlecenie wykonania prac polowych nie jest tożsame z faktycznym użytkowaniem działki, warunkującym uzyskanie płatności. Dalej zaznaczono, iż nieprawdą jest, że organ I instancji pominął zeznania Z.K.. Zeznania ww. świadka nie zostały pominięte lecz okazały się niewiarygodne, bowiem Z.K. oświadczył, iż działkę nr [...] użytkował D.K., jednakże nie wie kto wykonywał prace polowe na ww. działce. Jeśli zaś świadek nie wie kto wykonywał prace polowe, to nie można dać wiary jego twierdzeniom, iż sporną działkę użytkował D.K.. Odnośnie oświadczenia J.K. wskazano, iż jak stwierdził sam świadek, z uwagi na przebyty w 2005 r. [...] nie był w stanie stwierdzić kto w tamtym okresie wykonywał prace polowe, wskazał jednakże, że plony zebrał Z.L.. Także pozostali świadkowie, na których w odwołaniu powołuje się skarżący wskazali, iż osobą, która zebrała plony i faktycznie użytkowała sporną działkę był Z.L.. Jednocześnie organ zauważył, że fakt, iż świadkowie nie wiedzą, czy Z.L. posiadał umowę, na podstawie której użytkował sporną działkę, nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Dalej organ wyjaśnił, iż nieprawdą jest, że świadkowie nie wiedzieli, której działki dotyczy postępowanie, gdyż z wezwań na rozprawę wyraźnie wynikło, iż postępowanie prowadzone było w sprawie ustalenia faktycznego użytkownika działki nr [...]. Mając na uwadze okoliczności sprawy organ zaznaczył, iż w sytuacji, gdy o płatności do jednej działki ubiega się dwóch producentów rolnych, zadaniem ARiMR nie jest rozstrzyganie sporów pomiędzy rolnikami lecz ustalenie, któremu z nich przysługuje płatność. W przypadku, gdy działka rolna - tak jak w niniejszej sprawie - stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności przysługują posiadaczowi zależnemu. Skoro zaś na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, iż w 2005 r. faktycznym użytkownikiem (posiadaczem zależnym) działki o nr [...] był Z.L. organ prawidłowo odmówił przyznania wnioskowanych płatności D.K..
Na powyższą decyzję D.K., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M.. Decyzji organu II instancji zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 145 k.p.a. Podkreślił, iż organ nie podjął wszelkich niezbędnych środków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydał decyzję niezgodną ze zgromadzonym materiałem dowodowym, czym naruszył wyrażoną w kodeksie postępowania administracyjnego zasadę prawdy obiektywnej. W ocenie skarżącego zgromadzone w sprawie materiały potwierdzają bowiem, iż użytkownikiem spornej działki był wnioskodawca, zaś Z.L. wykonywał jedynie na rzecz skarżącego drobne prace polowe. Ponadto Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zaniechał oceny prawidłowości wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący podkreślił, iż zaskarżona decyzja został wydana w wyniku wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją Kierownika Biura z dnia [...] marca 2006 r. W ocenie skarżącego wznowienie postępowania było nieuzasadnione z uwagi na brak przesłanek warunkujących jego wznowienie. Dalej zauważył, iż przesłanką taką nie mogła być okoliczność świadcząca o tym, iż użytkownikiem spornej działki był Z.L.. Skarżący wyjaśnił, że Z.L. złożył wniosek o przyznanie płatności do spornej działki jeszcze przed uzyskaniem przez zainteresowanego decyzji o przyznaniu dopłat, a zatem fakt, iż dwóch rolników ubiega się o płatności do tej samej działki musiał być znany organowi jeszcze przed wydaniem decyzji z [...] marca 2006 r. W tej sytuacji organ winien wstrzymać się z wydaniem decyzji w sprawie, aż do czasu rozstrzygnięcia zaistniałych wątpliwości, ewentualnie winien zawiesić postępowanie prowadzone z wniosku Z.L.. Jeśli zaś organ pomimo tych okoliczności zakończył postępowanie i wydał decyzję przyznając płatności D.K., to nieprawidłowym jest wznowienie postępowania jedynie z uwagi na odmienną ocenę okoliczności sprawy. Odnosząc się do przeprowadzonego postępowania dowodowego skarżący zauważył, iż organy obu instancji w sposób bezkrytyczny oceniły dowody przedstawione przez Z.L. oraz zgłoszonych przez niego świadków. Pomimo odmiennych zeznań pozostałych świadków organ zaniechał przeprowadzenia dowodów, które mogłyby doprowadzić do wyjaśnienia wątpliwości i rozbieżności w zeznaniach świadków zgłoszonych przez obu wnioskodawców. Ponadto zdaniem skarżącego, organ nieprawidłowo zastosował przepisy kodeksu cywilnego dla oceny charakteru w jakim Z.L. dokonywał prac na spornej działce. W ocenie zainteresowanego błędnie przyjęto również, że z uwagi na fakt, iż dopłaty należą się użytkownikowi zależnemu, bez znaczenia jest kto był właścicielem spornej działki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola taka jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawne statuujące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności (art. 133 p.p.s.a.).
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługiwała na uwzględnienie. Ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu nie dały podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej. Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje tylko w przypadku wad postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Takich naruszeń w rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził.
Ze względu na treść wniosku, podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowiła ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004 r. nr 6, poz. 40 ze zm.).
Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż w związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie (na zasadzie pierwszeństwa), miały także akty normatywne wydane przez organy Unii Europejskiej, tj. rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1 ze zm.) i rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r.). Określają one zasady przyznawania dopłat do gruntów ale także upoważniają organy państwowe do nakładania sankcji krajowych na producentów.
Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego (ust. 2). Płatności obejmują: 1) jednolitą płatność obszarową; 2) płatności uzupełniające do powierzchni uprawy (ust. 3).
Powyższa ustawa nie precyzuje pojęcia "posiadania", dlatego w tym zakresie należało odnieść się do przepisów art. 336 - 352 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zwanej dalej k.c. Zgodnie z art. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny); (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. II GSK 3[...]/06; wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. II GSK 53/07).
W rozpatrywanej sprawie ustalono, że ujęta przez D.K. we wniosku o przyznanie płatności działka rolna nr [...], była faktycznie uprawiana w 2005 r. przez Z.L.. Powyższe potwierdził także sam skarżący wskazując do protokołu przeprowadzonej przez organ rozprawy, iż "zgodnie z rozmową, czy umową przeprowadzoną w dniu [...] lipca 2003 r. Pan Z.L. miał użytkować działkę [...] w zamian, za którą miał wykonywać niektóre prace polowe na działce [...]".
Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie poprzednimi właścicielami spornej działki byli J. i M. K., którzy w dniu [...] lipca 2002 r. zawarli z Z.L. umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodziła również ww. działka (str. 146 akt administracyjnych). Następnie J. i M. K. przekazali działkę nr [...] D.K. (akt notarialny Repertorium [...] z dnia [...] lipca 2003 r., str. 88 akt administracyjnych). Jak wynika z § 2 ww. aktu notarialnego, J. i M. K., przekazując działkę D.K., jednocześnie rozwiązali umowę dzierżawy, zawartą z Z.L.. Jednakże w tym samym dniu, tj. [...] lipca 2003 r. D.K. i Z.L. ustalili, iż Z.L. nadal będzie wykonywał niektóre prace polowe na działce nr [...] (str. 164 akt administracyjnych).
Jednocześnie z oświadczeń złożonych przez powołanych w sprawie świadków, tj. W.K., D.K., R.M., S.Z. i J.A. wynika, iż faktycznym użytkownikiem spornej działki był Z.L., który prowadził na działce prace polowe (protokół rozprawy z 6 sierpnia 2008 r., str. 162 i n. akt administracyjnych). Świadkowie wskazani przez D.K. (M. K., G.S.) choć twierdzili, iż właścicielem i faktycznym użytkownikiem działki nr [...] był D.K., to jednocześnie wskazali, iż to Z.L. wykonywał na działce drobne prace polowe. Z.K. i J.K. oświadczyli wprawdzie, że faktycznym użytkownikiem działki był D.K., jednakże nie potrafili wskazać kto wykonywał prace polowe na działce nr [...].
Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń poczynionych przez organy orzekające w sprawie. Zdaniem Sądu w kontekście całego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień skarżącego oraz oświadczeń świadków, zawartych w protokole rozprawy z 6 sierpnia 2008 r., nie można twierdzić, iż faktycznym użytkownikiem działki nr [...] był D.K..
Wyjaśnić również należy, iż fakt, że D.K. jest właścicielem spornej działki nie przesądza jeszcze o konieczności przyznania wnioskowanych przez niego dopłat. Koniecznym jest bowiem, jak to już wyżej podkreślono, faktyczne użytkowanie określonej działki. Mając zatem na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz treść oświadczeń świadków, a także D.K. i Z.L., Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi z przyczyn dotyczących błędnego ustalenia w sprawie stanu faktycznego. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż bezzasadny jest zarzut braku wyjaśnienia w jakim charakterze Z.L. użytkował przedmiotową działkę. Organ ustalił bowiem, że ww. był faktycznym użytkownikiem działki i nie ma tu znaczenia, czy czynił to jako osoba uprawniona. Należy bowiem podkreślić, że ten kto powołuje się na swoje posiadanie w świetle art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, ma obowiązek udokumentowania tylko faktu władania rzeczą. Stosownie, zatem do przytoczonych przepisów Unii Europejskiej oraz przepisów prawa krajowego płatności bezpośrednie przysługują producentowi rolnemu, który jest w posiadaniu gruntów rolnych i utrzymuje je w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Natomiast wymóg posiadania tytułu prawnego, z którego wynikałoby posiadanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach, nie został w nich sformułowany (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II GSK 258/06).
Skoro więc Z.L. (który również złożył wniosek o przyznanie płatności) faktycznie prowadził działalność rolniczą w 2005 r. na spornej działce, a zatem faktycznie ją władał, to organ, kontrolując wniosek D.K., nie mógł uwzględnić tej działki. Wpływu na takie rozstrzygniecie sprawy nie miały fakt, jak to określił skarżący, "bezprawnego zachowania Z.L." polegający na przywłaszczeniu plonów, bowiem organy administracji nie są uprawnione do podejmowania w tym zakresie działań.
Dokonane w sprawie ustalenia stanowiły podstawę do zastosowania sankcji, na podstawie art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.U.WE Nr L 345 z 20 listopada, 2004 r., str. 1 ze zm.), który stanowi, że z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym, a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 30 %, wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy, jeżeli różnica przekracza 50% rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Kwota taka jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.
Odnosząc się do płatności z tytułu UPO, należy wskazać, iż prawidłowo zastosowano sankcje przewidziane w art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782 /2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.WE. Nr L 141 z 30.04.2004 r.), który stanowi, że w przypadku gdy dla całkowitego zatwierdzonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia o więcej niż 30 %, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia nie zostanie przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych.
Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5. Kwota ta podlega kompensacji dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych, o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeśli dopłaty nie pozwalają na pełną kompensatę tej kwoty, pozostałe saldo zostaje anulowane.
Skoro różnica między obszarem zadeklarowanym, a obszarem stwierdzonym wyniosła w rozpatrywanej sprawie - zarówno dla jednolitej płatności obszarowej jak i uzupełniającej płatności obszarowej - 209,88%, prawidłowo odmówiono przyznania płatności z ww. tytułów i nałożono sankcje w wysokości 382,50 zł dla jednolitej płatności obszarowej i 480 zł dla uzupełniającej płatności obszarowej, wskazując, iż będą one potrącone z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.
Odnosząc się do argumentacji dotyczącej bezpodstawnego wszczęcia przez organ postępowania zakończonego decyzją z [...] marca 2006 r., podkreślić należy, iż zarzut ten - poniesiony dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego - jest bezpodstawny.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania decyzja o przyznaniu płatności D.K. wydana została w dniu [...] marca 2006 r. W dniu 8 czerwca 2006 r. organ, przeprowadzając kontrolę wniosku Z.L., ujawnił, iż o płatności do jednej działki ubiega się dwóch producentów rolnych. Wobec powyższego fakt, iż zgłoszona przez skarżącego działka nr [...] został wykazana także we wniosku innego producenta rolnego, został ujawniony już po wydaniu decyzji przyznającej płatności skarżącemu. Okoliczność ta - nieznana dotychczas organowi, który wydał decyzję w sprawie - stanowiła zatem podstawę do wznowienia postępowania.
Uwzględniając powyższe rozważania brak jest warunków, aby kwestionować zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zarówno pod kątem zgodności z prawem procesowym, jak i prawem materialnym. Dlatego Sąd nie podzielił zarzutów skargi i uznając je za nieuzasadnione na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło