V SAB/Wa 57/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-14
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie tych kosztów, pomimo posiadania znaczących aktywów i wysokich wpływów na rachunek bankowy?Ratio decidendi
Spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, ponieważ pomimo deklarowanego złego stanu finansowego, przedłożone dokumenty finansowe za rok ubiegły świadczą o dobrej kondycji ekonomicznej, spółka posiada aktywa trwałe o znacznej wartości, a analiza wyciągów bankowych wskazuje na wpływy znacznych kwot. Ponadto, wartość majątku trwałego spółki znacznie przewyższa wysokość wymaganych opłat sądowych.Stan faktyczny
Spółka D. A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując złą sytucję finansową wynikającą z braku dopłat unijnych. W oświadczeniu majątkowym wykazała ujemny kapitał zakładowy i stratę za poprzedni rok. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dokumenty finansowe, a spółka przedłożyła część z nich, wskazując na chorobę księgowej jako przyczynę braku innych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (...) z siedzibą w W. w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych (PRŚ) na rok 2013 p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżąca D.A.Sp. z o.o. z siedzibą w W.e (reprezentowana przez adwokata P. S.) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że spółka prowadzi działność rolniczą, ekologiczną i rolnośrodowiskową, jednak brak dopłat unijnych wyrównawczych za kilka lat z rzędu skutkował bardzo złą sytuacją finansową skarżącej. Spółka poniosła bowiem bardzo dużą stratę za poprzedni rok, więc wszystkie środki własne i dopłaty wspólników musiała przeznaczyć na koszty bieżącej produkcji w 2015 r.
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca spółka wskazała, że jej kapitał zakładowy ma wartość ujemną (-[...] zł), wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł, a za ostatni rok obrotowy wypracowała zysk w kwocie [...] zł. Oświadczyła również, iż dysponuje jednym rachunkiem bankowym, na którym zgromadzono środki w wysokości 25,50 zł.
Mając na uwadze, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny sytuacji finansowej skarżącej spółki (w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego, pismem Sądu z 24 sierpnia 2016 r.), pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni:
a/ pełnego rocznego sprawozdania finansowego spółki za 2015 rok,
b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r.,
c/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie,
d/ ewentualnie innych dokumentów istotnych dla oceny sytuacji majątkowej skarżącej spółki.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przy piśmie z 12 września 2016 r. nadesłała kserokopie następujących dokumentów:
• listy blokad środków na rachunku bankowym skarżącej spółki, prowadzonym w Banku [...] w B., obejmującej kwotę 163.813,00 zł (blokada dokonana 30 sierpnia 2016 r.); saldo na tej liście blokad (według stanu na dzień 5 września 2016 r.) wynosiło 64,47 zł,
• wyciągów z ww. rachunku bankowego za następujące okresy: od 3 czerwca 2016 r. do 1 lipca 2016 r. (wyciąg nr (...) ), od 2 do 4 lipca 2016 r. (wyciąg nr (...) ), od 5 do 7 lipca 2016 r. (wyciąg nr (...) ), od 8 do 11 lipca 2016 r. (wyciąg nr (...) ), od 12 do 13 lipca 2016 r. (wyciąg nr (...) ), od 14 lipca 2016 r. do 1 sierpnia 2016 r. (wyciąg nr (...) ), od 2 do 9 sierpnia 2016 r. (wyciąg nr (...) ), z 10 sierpnia 2016 r. (wyciąg nr (...) ), z 11 sierpnia 2016 r. (wyciąg nr (...) ), z 12 sierpnia 2016 r. (wyciąg nr (...) ), od 13 do 16 sierpnia 2016 r. (wyciąg nr (...) ), z 17 sierpnia 2016 r. (wyciąg nr (...) ), z 18 sierpnia 2016 r. (wyciąg nr (...) ), z 19 sierpnia 2016 r. (wyciąg nr (...) ), od 20 do 24 sierpnia 2016 r. (wyciąg nr (...) ) i z 25 sierpnia 2016 r. (wyciąg nr (...) ); saldo końcowe na tym rachunku (według stanu na dzień 25 sierpnia 2016 r.) wynosiło 87,47 zł,
• bliansu wykazującego po stronie aktywów, jak i po stronie pasywów na dzień 31 grudnia 2014 r. kwotę [...] zł, a na dzień 31 grudnia 2015 r. kwotę [...] zł,
• jednostrostronnego rachunku zysków i strat wykazującego na koniec 2015 r. zysk z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł,
• informacji dodatkowej obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego za 2015 r.
Jednocześnie w ww. piśmie z 12 września 2016 r. skarżąca wskazała, że z uwagi na chorobę księgowej nie może przedstawić dokumentu wskazującego wysokość dochodu osiągniętego w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r. Przedmiotowy dokument może przedłożyć najwcześniej 16 września 2016 r. Dotychczas dokument ten nie wpłynął do akt sprawy.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na podmiocie wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wprawdzie skarżaca nie przedłożyła dokumentu obrazującego jej wyniki finansowe w roku bieżącym (za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 lipca 2016 r.), jednak dokumenty finansowe za rok ubiegły świadczą o dobrej kondycji ekonomicznej spółki. W tym kontekście zaakcentować należy, że spółka posiada aktywa trwałe o wartości [...] zł oraz aktywa obrotowe o wartości [...] zł (stan na 31 grudnia 2015 r.). Jej kapitał zapasowy sięga kwoty [...]zł. W roku ubiegłym skarżąca otrzymała dotację w wysokości [...] zł na modernizację gospodarstwa rolnego. Wprawdzie spółka wypracowała niewielki zysk za rok 2015 (67.726,80 zł), a przychody netto ze sprzedaży zamknęły się w kwocie 31.221,71 zł, jednakże osiągnęła pozostałe przychody operacyjne na wysokim poziomie (301.092,81 zł).
Analiza transakcji na przedłożonych wyciągach bankowych wskazuje, że na rachunek skarżącej wpływają znaczne kwoty. I tak w dniu 11 lipca 2016 r. E. i P.D. wpłacili 2.000 zł tytułem kaucji do dzierżawy działki, a w dniu 9 sierpnia 2016 r. K. P. dokonał dwóch wpłat w łącznej wysokości 70.000 zł tytułem zaliczek.
Należy również zwrócić uwagę, iż lista blokad środków na przedmiotowym rachunku bankowym skarżącej obejmowała kwotę 163.813,00 zł, a saldo końcowe (według stanu na dzień 5 września 2016 r.) – a więc już po dokonaniu blokady (co nastąpiło 30 sierpnia 2016 r.) – było dodatnie i wynosiło 64,47 zł. Oznacza to, że uprzednio (tj. przed dokonaniem blokady) na rachunku tym musiały być zgromadzone środki w wysokości co najmniej 163.877,47 zł, skoro saldo końcowe na nim w dniu 5 września 2016 r. wynosiło 64,47 zł.
Ponadto analiza wyciągów z rachunku bankowego prowadzi do wniosku, iż spółka dysponuje również innym rachunkiem bankowym prowadzonym w Banku [...] w B. (o numerze (...) ). Nie wiadomo natomiast jaki jest stan środków na nieujawnionym rachunku bankowym.
Zauważyć także wypada, że na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca obowiązana jest uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł (za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym i doręczonym na wniosek strony) oraz wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, podczas gdy wartość jej majątku trwałego znacznie przwyższa 7 milionów zł. Tymczasem w orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych gdy dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższych okoliczności, należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dlatego na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło