V SAB/Wa 78/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-03
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Bożena Zwolenik, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, prowadzone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, charakteryzuje się przewlekłością w rozumieniu przepisów PPSA?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut przewlekłości postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych nie znajduje uzasadnienia. Pomimo przedłużania się postępowania, podejmowane przez organ czynności procesowe służyły załatwieniu sprawy zgodnie z prawem, a opóźnienia wynikały z konieczności wyjaśnienia skomplikowanych kwestii prawnych i faktycznych, w tym oczekiwania na rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Postępowanie zostało wszczęte w lipcu 2014 r. i mimo upływu terminów, nie zostało zakończone. Skarżący podniósł zarzut nieefektywnego prowadzenia sprawy przez organ, wskazując na duże odstępy czasu między podejmowanymi czynnościami. Wniósł również o ukaranie organu grzywną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz oddalono wniosek o ukaranie grzywną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Dariusz Zalewski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych wraz z wnioskiem o ukaranie organu grzywną w trybie art. 149 p.p.s.a. 1. oddala skargę; 2. oddala wniosek o ukaranie grzywną.
Pismem z dnia [...] września 2015 r. P.K. (dalej: "Skarżący", "Strona") złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych i niezakończenie tego postępowania do dnia [...] maja 2015 r.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] lipca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. (dalej: "organ I instancji", "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") zawiadomieniem Nr [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przyznanych P.K. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] i decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...]. Zawiadomienie doręczono w dniu [...] lipca 2014 r.
W dniu [...] października 2014 r. ww. organ wydał decyzję Nr [...] ustalającą kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Strona wniosła odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej: również "organ II instancji") decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę od ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dniu [...] kwietnia 2015 r., uwzględniając wytyczne zawarte w decyzji organu II instancji, organ I instancji przesłał do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR akta sprawy dotyczące przyznania P.K. płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011, z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Organ wskazał, że w postępowaniu weryfikującym przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za lata 2008-2012, w związku z wszczętym postępowaniem w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przez Stronę, stwierdzono, że powierzchnia, do której winna zostać przyznana płatność rolnośrodowiskowa za rok 2011 wynosi 14,20 ha, a nie 14, 49 ha, jak to wskazano w decyzji.
Dnia [...] marca 2015 r. Pełnomocnik Strony wniósł zażalenie na niezałatwienie w terminie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR sprawy przekazanej decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w terminie. Po rozpoznaniu zażalenia w dniu [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wydał postanowienie Nr [...] o uznaniu zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania za nieuzasadnione. Organ wskazał, że ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1438), dalej: "ustawa o ARiMR", ustala inne terminy załatwiania spraw niż ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "K.p.a.". Zgodnie z art. 29 ust. 9 ustawy o ARiMR wydanie decyzji powinno nastąpić w okresie 3 miesięcy, tj. w realiach niniejszej sprawy do dnia [...] maja 2015 r., który to termin na dzień złożenia zażalenia jeszcze nie minął.
Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia [...] maja 2015 r. poinformował Pełnomocnika o niezałatwieniu sprawy w terminie, określając jednocześnie termin zakończenia postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych na dzień [...] lipca 2015 r. Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2015 r. organ ponownie poinformował Pełnomocnika Strony o konieczności przedłużenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych do dnia [...] sierpnia 2015 r. W ww. pismach podano, iż przyczyną niezałatwienia sprawy w terminie jest konieczność wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2010 oraz złożony charakter sprawy, wymagający dokładnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego.
Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR określił termin zakończenia postępowania nie później niż do dnia [...] października 2015 r. wskazując, iż przyczyną przedłużenia postępowania jest konieczność ustalenia prawidłowości przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011 i 2012 oraz złożony charakter sprawy, wymagający dokładnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego.
Pismem z dnia [...] września 2015 r. Pełnomocnik Strony wniósł zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR sprawy przekazanej decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR jest prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, a czynności podejmowane przez organ w tej sprawie nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania.
W piśmie z dnia [...] września 2015 r. adresowanym do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, że przedłużenie postępowania w ww. sprawie spowodowane jest oczekiwaniem na rozstrzygnięcie organu II instancji dotyczące wszczęcia postępowania w trybie art. 156 K.p.a. w odniesieniu do decyzji ustalających kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych (pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r.).
W dniu [...] września 2015 r. Pełnomocnik Strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wnosząc o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 149 § 2 p. p. s. a. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż działanie organu w tej sprawie stanowi o prowadzeniu postępowania administracyjnego w sposób przewlekły.
W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, iż weryfikacja poprawności przyznania płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 i 2012 w zakresie powierzchni, do których została w tych latach przyznana płatność wymagała zajęcia stanowiska przez Prezesa ARiMR, czy decyzja z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym, czy podlega, czy nie podlega unieważnieniu. W związku z tym stawianie zarzutu organowi I instancji przez Pełnomocnika Strony o powinności weryfikacji zasadności przyznania płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 i 2012 jest bezzasadne. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR bowiem związany jest prawomocną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. i dopiero stwierdzenie jej nieważności daje podstawę do weryfikacji poprawności przyznanie płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011. Ponadto organ I instancji podkreślił, iż Pełnomocnik Strony w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. został poinformowany o czynnościach, jakie organ I instancji podjął w sprawie wadliwego rozstrzygnięcia dotyczącego przyznania P.K. płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011. W związku z brakiem rozstrzygnięcia organu II instancji w sprawie stwierdzenia nieważności odpowiednich decyzji, organ nie mógł zakończyć postępowania administracyjnego wskazując kolejne terminy załatwienia sprawy w trybie określonym w art. 36 § 1 K. p. a.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej w granicach, w jakich przysługuje skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p. p. s. a.".
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p. p. s. a. warunkiem dopuszczalności złożenia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak: zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, formalnym warunkiem jej dopuszczalności jest wcześniejsze złożenie zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. Nie ma przy tym znaczenia, czy zażalenie takie zostało rozpatrzone oraz jakie stanowisko zajął w sprawie organ wyższego stopnia (por. wyrok WSA w Opolu z 22 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Op 38/14).
W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony, a okoliczność ta nie jest sporna.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przyznanych P.K. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] i decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...], wszczęte w dniu [...] lipca 2014 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. zawiadomieniem Nr [...].
Z akt sprawy wynika, że Skarżący przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skierował do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. w dniu [...] marca 2015 r. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR sprawy przekazanej decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ II instancji uznał zażalenie za niezasadne), a w dniu [...] września 2015 r. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania.
Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, iż zarzut przewlekłości postępowania organu jest nieuzasadniony.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, a także krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Wydanie decyzji powinno nastąpić w okresie 3 miesięcy (art. 29 ust. 9 powołanej ustawy).
Na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64 poz. 427 ze zm.), dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich", do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich).
Zgodnie z art. 21 ust. 3 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Zasada praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się m.in. do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwienia spraw. Urzeczywistnienie praworządności wiąże się zwykle z szybkością postępowania.
W doktrynie podkreśla się, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70; Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, "Państwo i Prawo" z 2011, z. 6, s. 33; A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 51), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238).
W orzecznictwie podnosi się ponadto, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Wskazuje się, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. II GPP 5/10; wyrok NSA z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. II OSK 1852/12).
Ocena, czy postępowanie przed organem administracji publicznej trwa dłużej niż to konieczne dokonywana musi być na podstawie zarówno charakteru dokonywanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. W doktrynie podkreśla się, że stwierdzenie przez sąd administracyjny, czy dane postępowanie można zakwalifikować jako dotknięte przewlekłością prowadzenia, wymaga wnikliwego zbadania sprawy, dokonania oceny toku podejmowania czynności, ustalenia faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 238). W związku z powyższym sąd administracyjny rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania powinien ustalić przebieg postępowania i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone okoliczności wskazują na przewlekłość w działaniach organu, czy też działanie organu prowadzącego postępowanie jest wynikiem okoliczności od niego niezależnych. Sąd powinien również ustalić rodzaj i terminy podejmowanych przez organ czynności i dokonać oceny postępowania administracyjnego, mając na uwadze także charakter i stopień skomplikowania sprawy administracyjnej.
Na wstępie należy wskazać, że płatność rolnośrodowiskową przewiduje rozporządzenie Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) - (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), stanowiąc w art. 36, że wsparcie dotyczy m.in. środków ukierunkowanych na zrównoważone użytkowanie gruntów rolnych poprzez płatności rolnośrodowiskowe. W myśl art. 39 ust. 1 powołanego rozporządzenia Nr 1698/2005 Państwa Członkowskie udostępnią wsparcie rolnośrodowiskowe na obszarze całego swojego terytorium zgodnie ze swoimi szczególnymi potrzebami. W ust. 3 wskazano zaś, że zobowiązania podejmowane są z reguły na okres od pięciu do siedmiu lat. W krajowym systemie prawnym - zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich - program rolnośrodowiskowy mieści się w ramach programu wspierania rozwoju obszarów wiejskich. Art. 10 ust. 1 tej ustawy określa zaś, że pomoc jest przyznawana: 1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej; 2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 (w tym w przepisach rozporządzenie nr 1698/2005), oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy.
Art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia, w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań (...). Wydane na tej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w § 2 ust. 1 pkt 3 stanowi, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi (...) jeżeli – m.in. – realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, zwane dalej "zobowiązaniem e rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów (...) na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej.
Mając na względzie przesłanki przyznania płatności rolnośrodowiskowych określone wskazanymi wyżej przepisami należy stwierdzić, że nie zależą one od uznania organu. Stwierdzenie przez organ naruszenia warunków przyznania pomocy wymaga podjęcia działań określonych w powołanych wyżej przepisach prawa zmierzających do, w przypadku potwierdzenia okoliczności faktycznych, ustalenia w decyzji organu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, a także krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej. Wydanie decyzji powinno nastąpić w okresie 3 miesięcy (art. 29 ust. 9 powołanej ustawy).
W postępowaniu, którego dotyczy skarga organ w wyniku weryfikacji sprawy przyznania płatności rolnośrodowiskowych za lata 2008 – 2012 stwierdził, że powierzchnia, do której winna zostać przyznana płatność rolnośrodowiskowa za rok 2011 wynosi 14, 20 ha, a nie 14, 49 ha, jak to wskazano w decyzji. W dniu [...] października 2014 r. ww. organ wydał decyzję Nr [...] ustalającą kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Strona wniosła odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę od ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., uwzględniając wytyczne zawarte w decyzji organu II instancji, organ I instancji wystąpił do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., przekazując akta sprawy dotyczące przyznania P.K. płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011, z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 w pomniejszonej wysokości. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] września 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wystąpił do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] marca 2012 r. W odpowiedzi na to wystąpienie pismem z dnia [...] października 2015 r. ARiMR udzielił odpowiedzi informując, że w ocenie Departamentu Płatności Bezpośrednich brak jest podstaw do wszczęcia przez Prezesa ARiMR postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] na podstawie art.156 § 1 K.p.a. W załączeniu zwrócono akta sprawy.
Analiza akt sprawy wskazuje, że wbrew zarzutom skargi, podejmowane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR czynności procesowe służyły załatwieniu sprawy zgodnie z przepisami obowiązującego prawa i realizacji celów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Jak to wskazano wyżej zadaniem ARiMR jest m.in. ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, a także krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej. W wykonaniu wytycznych zawartych w decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...], organ I instancji przesłał akta sprawy dotyczące przyznania P.K. płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011 do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości (pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r.). Zgodnie bowiem z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Pismo zawierające stanowisko właściwego w tej sprawie organu, tj. Prezesa ARiMR, datowane jest na [...] października 2015 r.
Jednocześnie należy podkreślić, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR informował Stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, określając jednocześnie termin zakończenia postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych (pisma z dnia [...] maja 2015 r., [...] lipca 2015 r.). W ww. pismach podano, iż przyczyną niezałatwienia sprawy w terminie jest konieczność wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2010 oraz złożony charakter sprawy, wymagający dokładnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego.
Niewłaściwie, jak wynika z akt sprawy, jako przyczynę przedłużenia postępowania wskazano na wznowienie postępowania, bowiem wystąpienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do organu wyższego stopnia dotyczyło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Przyznaje to również w odpowiedzi na skargę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR.
Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR określił termin zakończenia postępowania nie później niż do dnia [...] października 2015 r. wskazując, iż przyczyną przedłużenia postępowania jest konieczność ustalenia prawidłowości przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011 i 2012 oraz złożony charakter sprawy, wymagający dokładnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego.
Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR została wniesiona pismem z dnia [...] września 2015 r., a zatem przed upływem wskazanego w wystosowanym na podstawie art. 36 § 1 K.p.a., zawiadomieniu o niezałatwieniu sprawy w terminie, tj. [...] października 2015 r.
Odnosząc się do żądania skargi, po przeanalizowaniu przebiegu postępowania, ustaleniu rodzaju i terminów podejmowanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR czynności, uwzględniając charakter i stopień skomplikowania sprawy, Sąd stwierdza, że zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w rozpoznawanej sprawie nie znajduje uzasadnienia. Okolicznością istotną w sprawie jest działanie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, który – jak wynika z akt sprawy - wystąpił do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] marca 2012 r. pismem z dnia [...] września 2015 r., tj. po upływie prawie pięciu miesięcy od otrzymania pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2015 r. w tej sprawie. Działanie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
W związku z tym, że Sąd nie dopatrzył się przewlekłości postępowania po stronie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. oddalił również wniosek o ukaranie grzywną.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p. p. s. a. orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art.
Wniosek
skarżąc
Zgodnie z ar
:s-nem P-4/1
do Deparatame
W dniu 04
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło