V SO/Wa 10/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Bożena Zwolenik po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia W.S. na prawomocne zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku w sprawie z wniosku W.S. o wymierzenie grzywny Ministrowi Finansów w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: odrzucić zażalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 grudnia 2015 r. W.S. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku w kwocie 100 zł w terminie dwóch miesięcy, pod rygorem odrzucenia wniosku. W dniu 28 grudnia 2015 r. wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez odmowę zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmowę ustanowienia adwokata. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 8 czerwca 2016 r. doręczono wnioskodawcy odpis prawomocnego zarządzenia z dnia 3 grudnia 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku. Zażaleniem z dnia 11 września 2016 r., sprecyzowanym pismem z dnia 26 października 2016 r., wnioskodawca zaskarżył zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 czerwca 2016 r. o wezwaniu strony do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 3 grudnia 2015 r. do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; 1a) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; 1b) umorzenie postępowania; 2) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; 4) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku; 5) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; 5a) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia; 6) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; 7) odrzucenie skargi kasacyjnej; 8) odrzucenie zażalenia; 9) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; 10) ukaranie grzywną. Na mocy art. 198 p.p.s.a., omawiane regulacje znajdują odpowiednie zastosowanie do zażaleń na zarządzenie przewodniczącego. W niniejszej sprawie wnioskodawca został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, które stało się prawomocne, wobec czego został wezwany – zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 czerwca 2016 r. – do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 3 grudnia 2015 r. do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku. Złożone przez wnioskodawcę zażalenie na zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 czerwca 2016 r. jest niedopuszczalne, bowiem nie zostało ono przewidziane ani w katalogu wskazanym w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy. Wynika to z faktu, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). Od prawomocnych orzeczeń nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Zażalenie można wnieść tylko na nieprawomocne zarządzenia Przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2012r. o sygn. akt I OZ 785/12, LEX nr 1261041). Natomiast zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia ma wyłącznie charakter czynności materialno-technicznej i stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu, skutkach prawnych jego niewykonania w zakreślonym terminie, nie mieszcząc się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (por. postanowienie NSA z 15 lutego 2011r. o sygn. akt II FZ 4/11, LEX nr 783828). Odnosząc się natomiast do argumentacji podniesionej w zażaleniu, iż w niniejszej sprawie wnioskodawca zwolniony jest z kosztów sądowych z mocy samego prawa, stosownie do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 2/15, Sąd nie podziela tego stanowiska. Zauważyć bowiem należy, iż przedmiotowa uchwała dotyczy spraw ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, natomiast przedmiotem niniejszego postępowania jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, omawiana uchwała nie może być traktowana w sposób rozszerzający. Jak wynika bowiem z jej uzasadnienia, odstąpienie od wykładni językowej pojęcia "sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych" użytego przez ustawodawcę w art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. na rzecz wykładni celowościowej wynika z przyjęcia, iż "ustawodawca miał niewątpliwie na uwadze charakter tych spraw, z których większość związana jest z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych, najczęściej dotyczących trudnych sytuacji życiowych niezawinionych przez stronę, a więc spraw dotyczących sfery o wysokim stopniu wrażliwości społecznej". Charakteru takiego nie ma przedmiotowa sprawa, zainicjowana wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny, która niewątpliwie nie stanowi kwestii związanej z podstawowymi potrzebami życiowymi i nie dotyka istoty postępowania egzekucyjnego, jaką jest ściągnięcie zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W tym stanie rzeczy, Sąd zobowiązany był zażalenie odrzucić jako niedopuszczalne, o czym orzekł na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., w sentencji postanowienia.