VI SA/Wa 1053/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-07

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Izabela Głowacka-Klimas, Aneta Lemiesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Banku Polskiego prawidłowo wydał decyzję o zakazie wykonywania działalności kantorowej i wykreśleniu z rejestru działalności kantorowej, stwierdzając niewykonanie zaleceń pokontrolnych dotyczących sposobu dokumentowania transakcji i identyfikacji kasjerów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż prowadzi działalność kantorową zgodnie z prawem, w szczególności nie przedstawił dowodów na to, że wydawane dowody kupna i sprzedaży zawierały wszystkie wymagane dane, w tym imię i nazwisko kasjera, oraz że transakcje były faktycznie dokonywane przez osoby spełniające wymogi prawne. Brak takich dowodów uzasadniał decyzję organu o zakazie działalności i wykreśleniu z rejestru.
Stan faktyczny
Prezes NBP wydał decyzję o zakazie wykonywania działalności kantorowej i wykreśleniu z rejestru skarżącego Z. B. z powodu stwierdzonych nieprawidłowości podczas kontroli, w tym braku dokumentów pozwalających na ustalenie tożsamości osób wykonujących czynności kantorowe oraz nieprzedłożenia dowodów sprzedaży z wymaganymi danymi kasjera. Skarżący twierdził, że wykonał zalecenia pokontrolne, jednak organ uznał te twierdzenia za niezasadne, wskazując m.in. na niemożność jednoczesnego wykonywania czynności przez skarżącego we wszystkich trzech kantorach. Skarga do WSA dotyczyła naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych prawa dewizowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Prezesa Narodowego Banku Polskiego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania działalności kantorowej oraz wykreślenia z rejestru oddala skargę Prezes Narodowego Banku Polskiego ("Prezes NBP"), decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 679 oraz z 2018 r. poz. 650), dalej "u.p.d.", oraz art. 71 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168, 2290 i 2486 oraz z 2018 r. poz. 107 i 398), dotyczącą zakazu wykonywania działalności kantorowej przez Pana Z. B. ("strona", "przedsiębiorca", "skarżący") opatrzonego w rygor natychmiastowej wykonalności oraz wykreślenia wpisu tego przedsiębiorcy z rejestru działalności kantorowej. Ww. decyzje zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W trakcie kontroli przeprowadzonej u skarżącego w dniach [...] czerwca 2017 r. (za okres od 21 stycznia 2016 r. do 2 czerwca 2017 r.) stwierdzono nieprawidłowości polegające na: - naruszeniu art. 35 ust. 1 u.p.d., poprzez nieprzedłożenie dokumentów, na podstawie których możliwe byłoby ustalenie, jakie osoby wykonywały czynności bezpośrednio związane z działalnością kantorową; - niedopełnieniu obowiązku, o którym mowa w art. 17b u.p.d., tj. niepowiadomieniu pisemnie organu o podjęciu działalności kantorowej w ciągu 7 dni od dnia jej rozpoczęcia; - niespełnieniu warunków określonych w art. 13 ust. 1 u.p.d., poprzez wykonywanie czynności bezpośrednio związanych z działalnością kantorową przez Pana M. B., który widnieje w Kartotece Karnej Ministerstwa Sprawiedliwości Krajowy Rejestr Karny w [...] jako prawomocnie skazany z powodu naruszenia art. 286 § 1 w zbiegu z art. 297 § 1 kodeksu karnego; - niedopełnieniu przez skarżącego obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 pkt 2 u.p.d., poprzez oferowanie przez skarżącego do sprzedaży walut obcych, którymi kantory w [...] przy ul. [...] i w [...] przy ul. [...] nie dysponowały; - niedopełnieniu obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 pkt 1 u.p.d. w związku z § 3 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2004 r. w sprawie wyposażenia lokalu przeznaczonego do wykonywania działalności kantorowej oraz sposobu prowadzenia ewidencji i wydawania dowodów kupna i sprzedaży wartości dewizowych (Dz. U. Nr 209 poz. 2220), poprzez stwierdzenie różnicy waluty polskiej między stanem w kasie kantoru a stanem wynikającym z ewidencji; - niespełnieniu wymogów określonych w art. 14 ust. 1 pkt 4 u.p.d. w związku z § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 24 września 2004 r. poprzez umieszczenie na tablicach informacyjnych przedstawiających wykaz skupowanych i sprzedawanych walut obcych w kantorach w [...] przy ul. [...] oraz w [...] przy ul. [...] oferty sprzedaży walut obcych, którymi ww. kantory nie dysponowały; - niespełnieniu wymogów określonych w art. 14 ust. 1 pkt 4 u.p.d. w związku z § 2 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 24 września 2004 r. poprzez brak aktualizacji albumów walut obcych w kantorach w [...] przy ul. [...] oraz w [...] przy ul. [...] Skarżący pismem z dnia 9 czerwca 2017 r. poinformował organ, że w kontrolowanym okresie, ze względu na braki kadrowe, osobiście wykonywał czynności związane z wykonywaniem o działalności kantorowej we wszystkich trzech kantorach, tłumacząc przy tym, że odpowiednio dostosowywał godziny ich otwarcia. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami organ pismem z dnia 11 lipca 2017 r. zalecił skarżącemu podjęcie działań mających na celu przestrzeganie przepisów działalności kantorowej w przyszłości, a przede wszystkim dokumentowanie działalności kantorowej w sposób zapewniający jednoznaczne, niewątpliwe i bezsporne zidentyfikowanie osób wykonujących w kantorach czynności bezpośrednio związane z działalnością kantorową, co jest niezbędne dla udokumentowania przez skarżącego wypełnienia warunku prowadzenia działalności kantorowej, określonego w art. 13 ust. 1 u.p.d., tj. ustaleniu czy osoby te, nie zostały prawomocnie skazane za przestępstwa skarbowe albo za przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej i posiadają fachowe przygotowanie do wykonywania ww. czynności. Z uwagi na powyższe zalecono skarżącemu dokonanie korekty treści dowodów kupna i sprzedaży wydawanych przy każdej umowie kupna lub sprzedaży wartości dewizowych, będących przedmiotem obrotu w kantorach w następujący sposób: w rubryce "Kasjer Walutowy" zamiast dotychczas stosowanego słowa "Kasjer", zalecono wskazanie imienia i nazwiska kasjera przeprowadzającego daną transakcję, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 24 września 2004 r. Ww. zalecenia zostały doręczone skarżącemu w dniu 13 lipca 2017 r. Pismem z dnia 10 sierpnia 2017 r. skarżący poinformował organ, że zalecenia pokontrolne zostały zrealizowane. Wobec powyższego w dniach [...] i [...] listopada 2017 r. organ przeprowadził kontrolę sprawdzającą wykonanie zaleceń pokontrolnych. W trakcie kontroli sprawdzającej, organ ustalił, że do dnia [...] listopada 2017 r., tj. do dnia rozpoczęcia kontroli skarżący nie dokonał korekty treści dowodów kupna i sprzedaży wydawanych przy każdej umowie kupna lub sprzedaży wartości dewizowych będących przedmiotem obrotu w kantorach w sposób określony w wystosowanych zaleceniach pokontrolnych. Jednocześnie skarżący w trakcie kontroli nie przedłożył dokumentów wskazujących na identyfikację osób wykonujących czynności bezpośrednio związane z wykonywaniem działalności kantorowej, co stanowi niedopełnienie obowiązków wynikających z art. 14 ust. 1 pkt 3 u.p.d. w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2004 r. W związku z niewypełnieniem w wyznaczonym terminie zaleceń pokontrolnych, organ pismem z dnia 18 stycznia 2018 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji o zakazie wykonywania działalności kantorowej oraz wykreśleniu wpisu skarżącego z rejestru działalności kantorowej. Skarżący skorzystał z przysługującego prawa do złożenia wyjaśnień. W piśmie z dnia 24 stycznia 2018 r. stwierdził, że wykonał zalecenia pokontrolne i nie naruszył wymogów określonych w art. 12, art. 13 i art. 14 ust. 1 pkt 3 u.p.d. w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2004 r. Wskazał, że z posiadanej i przedstawionej organowi dokumentacji, wynikało jednoznacznie, że czynności bezpośrednio związane z wykonywaniem działalności kantorowej wykonywały osoby określone w art. 13 u.p.d. W dniu [...] lutego 2018 r. organ wydał decyzję nr [...] o zakazie wykonywania działalności kantorowej oraz wykreśleniu z rejestru działalności kantorowej wpisu skarżącego. Organ stwierdził, że do dnia rozpoczęcia kontroli skarżący nie wykonał zaleceń określonych w piśmie z dnia 11 lipca 2017 r. Organ wskazał, że na podstawie dokumentacji przedstawionej w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach [...] i [...] czerwca 2017 r., jak i kontroli sprawdzającej wykonanie zaleceń pokontrolnych - przeprowadzonej w dniach [...] i [...] listopada 2017 r. - nie można jednoznacznie ustalić, które osoby faktycznie wykonywały czynności kasjerskie w trzech kantorach, tj. w [...] przy ul. [...] oraz w [...] przy ul. [...] oraz przy ul. [...], gdyż zarówno na podstawie "Ewidencji transakcji i operacji zawartych w dniu", jak i na dowodach wydawanych przy każdej umowie kupna lub sprzedaży wartości dewizowych będących przedmiotem obrotu w kantorach, w rubryce "Kasjer Walutowy" zamiast zalecanego wskazania imienia i nazwiska kasjera przeprowadzającego daną transakcję widniało słowo "Kasjer". Odnosząc się zaś do informacji skarżącego, że w kontrolowanym okresie, ze względu na braki kadrowe, skarżący wykonywał osobiście czynności bezpośrednio związane z wykonywaniem działalności kantorowej we wszystkich ww. trzech kantorach, odpowiednio dostosowując godziny ich otwarcia, organ uznał, iż powyższa informacja nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jak wynika z dokonanych ustaleń, kantory były czynne w godzinach: - w [...] przy ul. [...] od poniedziałku do piątku w godz. 9.00 do 18.00 oraz w sobotę w godz. 9.00 - 15.00, - w [...] przy ul. [...] oraz przy ul. [...] od poniedziałku do piątku w godz. 9.00 - 17.00 oraz w sobotę w godz. 9.00 - 14.00. W związku z tym w ocenie organu trudno byłoby skarżącemu dokonywać czynności bezpośrednio związane z wykonywaniem działalności kantorowej we wszystkich trzech kantorach równocześnie. Zatem zdaniem organu twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie mogły zostać uwzględnione. Skarżący złożył w dniu [...] marca 2018 r. (pismo z dnia [...] marca 2018 r.) wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym podniósł, że wprowadzenie nazwiska kasjera nie jest wymagane rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 24 września 2004 r. Nadto skarżący w zakresie godzin otwarcia lokali wskazał, że dostosowywał je do swoich fizycznych możliwości. Skarżący stwierdził także, że zarzut organu, iż czynności kantorowe wykonywał syn – M. B. jest chybiony gdyż syn prowadzi we wspólnym lokalu lombard. W uzupełnieniu wniosku z dnia [...] marca 2018 r. skarżący ponownie stwierdził, iż wszystkie zalecenia pokontrolne wykonał. Organ po ponownej analizie zebranego materiału dowodowego stwierdził, że złożone przez skarżącego wyjaśnienia nie wnoszą nowych faktów i okoliczności w sprawie. Organ nie zgodził się z wyjaśnieniami i uznał, że skarżący nie zrealizował zaleceń pokontrolnych, a tym samym nie usunął w wyznaczonym terminie naruszeń w wykonywanej działalności kantorowej. W związku z powyższym po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w dniu [...] kwietnia 2018 r., decyzją nr [...] organ utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2018 r. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił naruszenie w sprawie art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 7a k.p.a., a ponadto art. 14 ust. 1 pkt 3 u.p.d. w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2004 r. w sprawie wyposażenia lokalu przeznaczonego do wykazywania działalności kantorowej oraz sposobu prowadzenia ewidencji i wydawania dowodów kupna i sprzedaży wartości dewizowych, art. 12 i 13 u.p.d. i art. 35 ust. 1 u.p.d. poprzez rażące naruszenie przepisów w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz niewłaściwą interpretację przepisów prawa dewizowego. W skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano m.in., że w wyniku kontroli przeprowadzonej dniach [...] czerwca 2017 r. stwierdzono rzekomo naruszenie art. 35 ust. 1 u.p.d. poprzez "brak przedłożenia w Oddziale Okręgowym Narodowego Banku Polskiego w [...] dokumentów, na podstawie których możliwe byłoby ustalenie, jakie osoby wykonywały czynności bezpośrednio związane z działalnością kantorowa na dzień rozpoczęcia działalności". Nie sprecyzowano jednak o jakie dokumenty chodzi. Tymczasem skarżący sporządził stosowne oświadczenie oraz posiadał i okazał wszelką dokumentację wymaganą w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 września 2004 r. Mimo to pracownicy NBP skierowali sprawę do [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...], który przeprowadził postępowanie w tym zakresie nie dopatrując się jednak żadnych - nawet najmniejszych - nieprawidłowości w prowadzonej przez skarżącego działalności kantorowej. Skarżący ponownie wskazał, że wykonał zalecenia pokontrolne. Podkreślił przy tym, iż zgodnie z obowiązującym prawem dewizowym wydawany dowód sprzedaży powinien posiadać jedynie pieczątkę firmową i pieczątkę imienną kasjera. W przepisach nie ma zaś żadnej wzmianki o systemach komputerowych, a tym bardziej o kopiach transakcyjnych i co takie kopie powinny zawierać. Tak wiec wymagania przedstawiane przez pracowników NBP są nadinterpretacją i nie są uprawnione w ramach obowiązującego w tym zakresie prawa dewizowego. Nie można kierować do przedsiębiorcy zaleceń, które nie są obwarowane przepisami prawnymi. Z posiadanej i przedstawionej przez skarżącego dokumentacji wynika zaś jednoznacznie, że czynności bezpośrednio związane z wykonywaniem działalności kantorowej wykonywały osoby określone w art. 13 u.p.d. W podsumowaniu wskazał, że w prowadzonej działalności kantorowej wykonał zalecenia pokontrolne wynikające z przepisów prawa dewizowego i stwierdził, że nie naruszył wymogów określonych w art. 13 i 14 ust. 1 pkt 3 u.p.d. w związku z § 4 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2004 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ustosunkował się do zarzutów skargi uznając je za niezasadne. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił zarzuty skargi poprzez wskazanie - jako naruszonego przez organ - także art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz wyjaśnił, że zarzucane w skardze naruszenie w postępowaniu administracyjnym art. 10 k.p.a. polegało na uniemożliwieniu stronie złożenia wniosków dowodowych m.in. z zeznań świadków i zapisu monitoringu. Wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentu kupna walut z dnia [...] listopada 2018 r. spełniającego warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 września 2004 r. dla wykazania, że praktyka stosowana przez skarżącego jest zgodna z ww. przepisami. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie także decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a." Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zakres ustaleń dokonywanych przez organ w postępowaniu prowadzonym w sprawie skarżącego wyznaczały przepisy prawa materialnego. I tak, zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.p.d. czynności bezpośrednio związane z wykonywaniem działalności kantorowej mogą być wykonywane tylko przez osoby, które nie zostały skazane prawomocnie za przestępstwa określone w art. 12 i które posiadają fachowe przygotowanie do wykonywania tych czynności. Za fachowe przygotowanie uznaje się: 1) ukończenie kursu obejmującego prawne i praktyczne zagadnienia związane z prowadzeniem działalności kantorowej, udokumentowane świadectwem, lub 2) pracę w banku, w okresie co najmniej rocznym, na stanowisku bezpośrednio związanym z obsługą transakcji walutowych, udokumentowaną świadectwem pracy, oraz znajomość przepisów ustawy regulujących działalność kantorową, potwierdzoną złożonym oświadczeniem. Z kolei art. 14. ust. 1 ww. ustawy stanowi, że przedsiębiorca, który wykonuje działalność kantorową, jest obowiązany zapewnić: 1) prowadzenie na bieżąco, w sposób trwały i ciągły oraz zgodny z przepisami, ewidencji wszystkich operacji powodujących zmianę stanu wartości dewizowych i waluty polskiej; 2) prowadzenie, w godzinach działalności kantoru, ciągłego kupna i sprzedaży wartości dewizowych, będących przedmiotem obrotu; 3) wydawanie, w sposób zgodny z przepisami, dowodów kupna i sprzedaży, imiennych lub na okaziciela, przy każdej umowie kupna lub sprzedaży wartości dewizowych, będących przedmiotem obrotu; 4) lokal i jego wyposażenie spełniające warunki techniczne i organizacyjne niezbędne do bezpiecznego i prawidłowego wykonywania czynności bezpośrednio związanych z działalnością kantorową. 2. Przedsiębiorca jest obowiązany uzyskiwać, z upływem każdego roku działalności, zaświadczenie o niekaralności za przestępstwa, o których mowa w art. 12. 3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do osób, o których mowa w art. 13 ust. 1.- Na podstawie z kolei art. 35 ust. 1 u.p.d. kierownik kontrolowanej jednostki jest obowiązany zapewnić kontrolerom warunki niezbędne do sprawnego przeprowadzenia kontroli, a także dostęp do całej dokumentacji związanej z zakresem kontroli. 2. Na żądanie kontrolera przedstawiciele oraz pracownicy kontrolowanej jednostki są obowiązani udzielać ustnych i pisemnych wyjaśnień oraz sporządzać zestawienia i obliczenia, w zakresie przeprowadzanej kontroli. 3. Kontrolerzy, w związku z przeprowadzaniem kontroli w siedzibie jednostki kontrolowanej, mają prawo do: 1) wstępu do obiektów i pomieszczeń kontrolowanej jednostki w obecności jej przedstawiciela; 2) poruszania się po terenie kontrolowanej jednostki bez obowiązku posiadania przepustki. 4. Kontrolerzy, w związku z przeprowadzaniem kontroli w jednostce kontrolowanej, nie mogą być poddani rewizji osobistej. W niniejszej sprawie organ powoływał się także na przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2004 r. w sprawie wyposażenia lokalu przeznaczonego do wykonywania działalności kantorowej oraz sposobu prowadzenia ewidencji i wydawania dowodów kupna i sprzedaży wartości dewizowych (Dz. U. z dnia 8 października 2004 r.). Zaś podstawę prawną rozstrzygnięcia organu o zakazie wykonywania działalności kantorowej oraz o wykreśleniu skarżącego z rejestru działalności kantorowej stanowiły przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Art. 71 ust. 1 tej ustawy, stanowi, że organ prowadzący rejestr działalności regulowanej wydaje decyzję o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem, gdy: 1) przedsiębiorca złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 65, niezgodne ze stanem faktycznym; 2) przedsiębiorca nie usunął naruszeń warunków wymaganych do wykonywania działalności regulowanej w wyznaczonym przez organ terminie; 3) stwierdzi rażące naruszenie warunków wymaganych do wykonywania działalności regulowanej przez przedsiębiorcę. 2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu. 3. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, organ z urzędu wykreśla wpis przedsiębiorcy w rejestrze działalności regulowanej. 4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio w przypadku gdy przedsiębiorca wykonuje działalność gospodarczą objętą wpisem także na podstawie wpisów do innych rejestrów działalności regulowanej w tym samym zakresie działalności gospodarczej Organ uznał, że ustalone w toku postępowania okoliczności uzasadniały zastosowanie ww. przepisów. I tak, w toku kontroli organ stwierdził brak dowodów, że w prowadzonej przez skarżącego działalności czynności kantorowe wykonywane są zgodnie z art. 13 ust. 1 u.p.d., a także że realizuje on obowiązek, o którym mowa w 14 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, tj., że wydawane w toku działalności kantorowej skarżącego dowody kupna i sprzedaży, zawierają dane określone w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2004 r., w tym pieczątkę imienną i podpis kasjera (pkt 9). Dane z ewidencji prowadzonej na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 u.p.d. nie pozwalały organowi na dokonanie ustaleń w ww. zakresie. Organ zwrócił się zatem do skarżącego o przedstawienie dowodów w ww. zakresie, w tym o wykazanie, że dowody kupna i sprzedaży, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 3 u.p.d., zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2004 r., zawierają pieczątkę imienną i podpis kasjera. Skarżący takich dowodów nie przedstawił. Stwierdził, że obowiązujące przepisy nie określają rodzaju danych, które powinny znajdować się na kopiach wydawanych dowodów kupna i sprzedaży, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 3 u.p.d. Przepisy w tym zakresie odnoszą się tylko do treści oryginałów takich dokumentów. Tak więc wymagania organu stanowią nadinterpretację obowiązującego prawa w ww. zakresie. Obowiązki dotyczące treści oryginałów - w sposób nieuprawniony -przenoszone są bowiem na kopie tych dokumentów. Sąd z takim podejściem się nie zgadza. Niewątpliwie, skarżący - jako prowadzący działalność reglamentowaną przez Państwo - poddany jest szczególnemu nadzorowi w zakresie warunków wykonywania tej działalności. Podkreślić przy tym należy, że organ prowadzący rejestr działalności regulowanej jest nie tylko organem rejestrowym, lecz również organem, do którego zadań (i kompetencji) należy sprawowanie kontroli, a także nadzoru w zakresie podejmowania i wykonywania określonej działalności regulowanej. Jednym zaś z warunków działalności prowadzonej przez skarżącego jest zapewnienie wykonywania czynności kantorowych zgodnie z art. 13 ust. 1 u.p.d. Stąd każda transakcja (operacja) z zakresu działalności kantorowej podlega zaewidencjonowaniu i odpowiedniemu udokumentowaniu w sposób zapewniający identyfikację osoby, która faktycznie ją dokonała. Do prowadzonej w formie elektronicznej ewidencji skarżący nie wprowadza jednak danych o kasjerze dokonującym konkretnej czynności dewizowej, nie gromadzi także papierowych kopii wydawanych dowodów kupna i sprzedaży waluty. Rzeczywiście, ustawa określa w tym zakresie jedynie warunki dla wydawanych dowodów kupna i sprzedaży. Oczywistym jest jednak, że kopia każdego dokumentu powinna być powieleniem (odtworzeniem) jego oryginału, czyli - siłą rzeczy - powinna zawierać te same dane co pierwowzór. Tak samo oczywistym jest, że obowiązkiem skarżącego jest posiadanie dowodów na to, że prowadzi działalność zgodnie z prawem, a więc także i na to, że przy każdej transakcji zachowane są wymagania z art. 13 ust. 1 u.p.d. Naruszenia w ww. zakresie zostały opisane w piśmie z dnia 11 lipca 2017 r., w którym wyznaczono skarżącemu 30-dniowy termin (od doręczenia pisma) do poinformowania dyrektora Oddziału Okręgowego NBP w [...] o działaniach podjętych w celu wykonania zaleceń organu w ww. zakresie. Skarżący w piśmie do organu zapewnił, że wykonał zalecenia organu, w toku kontroli sprawdzającej nie stwierdzono jednak że skarżący zastosował się do tychże zaleceń. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, że wypełnienia warunki prowadzenia działalności kantorowej, o których wyżej mowa. Nie jest przy tym możliwe, aby dowodem na istotne w sprawie okoliczności były oświadczenia samego przedsiębiorcy czy zeznania świadków. Takich okoliczności - co oczywiste - nie da się również wykazać nagraniami z monitoringu. Ogólnie należy wskazać, że po pierwsze dowody w tym zakresie muszą być wiarygodne, jednoznaczne i trwałe. Po drugie, organ - poprzez kontrolerów - musi mieć do nich pełny dostęp w toku czynności kontrolnych i po trzecie przedsiębiorca musi posiadać takie dowody w odniesieniu do każdej (podkreślenie Sądu) przeprowadzonej transakcji/operacji powodującej zmianę stanu wartości dewizowych i waluty polskiej. Tak więc dowodem w analizowanym zakresie może być tylko dowód z dokumentu lub - jak wskazał organ - zapis w systemie informatycznym. Zatem fakt, że skarżący nie został zawiadomiony w trybie art. 10 k.p.a. przed wydaniem zaskarżonej decyzji pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Wyjaśnić należy, że w sytuacji postawienia zarzutu naruszenia tego przepisu w postępowaniu administracyjnym konieczne jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej strona skarżąca nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić, i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie powyższego, a następnie także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r., II GSK 4/07; LEX nr 351055). W niniejszej sprawie zarzucane naruszenie - jak już była o tym mowa - pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Wobec zatem niewykazania, że przy każdej transakcji przedsiębiorca dochowuje wymagań z art. 13 ust. 1 u.p.d. oraz że realizuje obowiązek, o którym mowa w 14 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, tj., że wydawane w toku działalności kantorowej skarżącego dowody kupna i sprzedaży, zawierają wszystkie dane określone w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 września 2004 r., w tym pieczątkę imienną i podpis kasjera (pkt 9), decyzja organu zarówno co do zakazu wykonywania działalności kantorowej zezwolenia, jak i - pozostająca z nią w związku - decyzja o wykreśleniu skarżącego z ewidencji jest prawidłowa. Oba te rozstrzygnięcia mają oparcie w obowiązujących przepisach, które zastosowano w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Niewątpliwie wykreślenie wpisu w rejestrze działalności regulowanej może być dokonane tylko po uprzednim wydaniu decyzji zakazującej wykonywania działalności objętej wpisem. Tak więc podjęcie decyzji w trybie art. 71 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja zakazująca wykonywania przez przedsiębiorcę działalności objętej wpisem. Orzeczenie o zakazie prowadzenia działalności kantorowej oraz o wykreśleniu wpisu przedsiębiorcy z rejestru może być jednak objęte jednym aktem administracyjnym, choćby z tego powodu, że - stosownie do treści art. 71 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - decyzja o zakazie prowadzenia działalności kantorowej jest obligatoryjnie wyposażana w rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że cecha ostateczności nie warunkuje wykonania płynących z niej obowiązków. Na koniec wskazać należy, że sąd administracyjny, co do zasady, nie przeprowadza postępowania dowodowego, albowiem kontrolę legalności decyzji administracyjnej opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżone rozstrzygnięcie (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Wyjątek od tej zasady zawiera art. 106 § 3 p.p.s.a. jednakże nie służy on do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że zakres kognicji sądu administracyjnego jest ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu i wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest bowiem ponownie ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz zbadanie, czy ustalenia dokonane przez organy administracyjne, których akty zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r. II FSK 72/06). Dlatego Sąd nie mógł przeprowadzić dowodu ze złożonego na rozprawie - nie potwierdzonego za zgodność z oryginałem - dokumentu z dnia [...] listopada 2018 r., który na dodatek nie dotyczył okresu istotnego ze względu na ocenę wykonania zaleceń pokontrolnych wynikających z pisma organu z dnia 11 lipca 2017 r. Wobec niezasadności zarzutów skargi - w tym art. 7a § 1 k.p.a. z uwagi na brak w sprawie wątpliwości co do treści normy prawnej - oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło