VI SA/Wa 1071/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-22

Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak, Jolanta Królikowska - Przewłoka, Zbigniew Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy samorządu radcowskiego, odmawiając wpisu na listę radców prawnych, prawidłowo oceniły, że kandydatka nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu z powodu braku odpowiedniej praktyki, mimo że nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie zakresu jej obowiązków i wymaganej wiedzy prawniczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy samorządu radcowskiego nie wywiązały się z obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, opierając się na niekompletnym materiale dowodowym. Odmowa wpisu na listę radców prawnych została uznana za dowolną, ponieważ organy nie ustaliły szczegółowo zakresu obowiązków skarżącej ani wymaganej wiedzy prawniczej do ich wykonywania, pomimo jej wskazań w odwołaniach. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzające ją uchwały zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżąca D. K. złożyła wniosek o wpis na listę radców prawnych. Okręgowa Izba Radców Prawnych odmówiła wpisu, uznając brak odpowiedniej praktyki i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych utrzymało tę uchwałę w mocy. Minister Sprawiedliwości również utrzymał w mocy uchwałę, stwierdzając, że praktyka skarżącej w likwidacji szkód ubezpieczeniowych nie jest wystarczająca i nie spełnia nowych wymogów ustawy. Skarżąca zarzuciła organom brak inicjatywy dowodowej, niewłaściwą wykładnię przepisów oraz przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości oraz utrzymane nią w mocy uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych i Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, stwierdzając, że uchylone akty nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] stycznia 2009 r. i uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z [...] sierpnia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone akty nie podlegają wykonaniu. Decyzją z [...] marca 2009 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 i art. 25 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm., dalej jako u.r.p.), po rozpatrzeniu odwołania D. K. (dalej jako skarżąca) od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie z [...] stycznia 2009 r., Nr [...], utrzymującej w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] o odmowie wpisu skarżącej na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...] kwietnia 2008 r. w trybie art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p. skarżąca złożyła wniosek o wpis na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] uchwałą z [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] odmówiła wpisu skarżącej na listę radców prawnych, uznając, że kandydatka nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego z uwagi na brak odpowiedniej praktyki. W ocenie organu faktycznie wykonywana praca zawodowa przedstawiona przez ubiegającą się o wpis nie może być oceniana jako świadectwo przygotowania do zawodu radcy prawnego. Od powyższej uchwały skarżąca złożyła odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie podnosząc argumenty i dowody, w jej ocenie pozwalające na przyjęcie, iż posiada wystarczającą praktyczną umiejętność świadczenia pomocy prawnej, a tym samym spełnia wymagania niezbędne do wpisu na listę radców prawnych. Skarżąca zaakcentowała, że zgromadzona przez organ dokumentacja nie zawiera opisu wykonywanej przez nią pracy oraz rodzaju i zakresu wiedzy, która jest niezbędna do prawidłowego jej wykonywania. Wskazała, iż podczas rozmowy nie zadawano jej pytań dotyczących charakteru pracy, dziedzin prawa, z którymi się styka i wiadomości niezbędnych do prawidłowego wykonywania pracy zawodowej. Nie podjęto również próby ustalenia, czy w trakcie pracy zawodowej miała możliwość i uczestniczyła w szkoleniach dotyczących kwestii prawnych oraz czy i w jaki sposób stara się uzupełniać swoje wiadomości z różnych dziedzin prawa. Podniosła, iż przeprowadzone przez Okręgową Izbę Radców Prawnych postępowanie dotyczące złożonego przez nią wniosku o wpis na listę radców prawnych nie zawiera informacji i dowodów potwierdzających posiadanie przez nią wiedzy prawniczej z wąskiej specjalizacji, co sprawia, iż nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie uchwałą z [...] stycznia 2009 r., Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Organ podzielił argumentację organu I instancji w przedmiocie nie posiadania przez skarżącą odpowiedniej praktyki po zdanym egzaminie sędziowskim, a co za tym idzie, nie spełniania przesłanki rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Uznał, że odbywanie szkoleń to normalny proces podnoszenia kwalifikacji zawodowych prawnika zatrudnionego w dużej firmie ubezpieczeniowej. Szkolenia te bez wątpienia podnoszą poziom wiedzy ogólnej skarżącej, jednakże stanowią jedynie wąski wycinek przedmiotowego zakresu świadczenia pomocy prawnej w rozumieniu art. 2, 4, 6 i 7 u.r.p. Organ uznał, że pozostały materiał dowodowy, do którego zaliczył list referencyjny, życiorys i informacje zaprotokołowane podczas rozmowy kwalifikacyjnej wskazuje, że zakres praktyki skarżącej nabytej po złożeniu egzaminu sędziowskiego nie wykracza poza praktykę urzędnika ubezpieczeniowego, zajmującego się szeroko rozumianym procesem likwidacji szkód ubezpieczeniowych. W odwołaniu od powyższej uchwały, skierowanym do Ministra Sprawiedliwości, skarżąca podniosła, że w uchwałach samorządu zawodowego nie został wskazany zakres wiedzy i umiejętności, których nie posiada i których brak uniemożliwiałby jej prawidłowe wykonywanie zawodu. Podkreśliła, że w całej swojej karierze nie zajmowała stanowiska urzędniczego. Wskazała, że złożyła wszystkie dokumenty żądane przez organ wpisowy. W jej przekonaniu informacje w nich wskazane powinny być uzupełnione i uszczegółowione podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Tak się jednak nie stało. Skarżąca zarzuciła, iż organ nie ustalił jakie konkretnie wymagania są jej stawiane przez pracodawcę, a co za tym idzie jaka wiedza prawnicza potrzebna jest do wykonywania pracy. Uściśliła jakiej wiedzy prawniczej wymaga rodzaj wykonywanej przez nią pracy. Wskazaną na wstępie decyzją Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę uznając, że Prezydium Krajowej Izby Radców Prawnych poczyniło prawidłowe ustalenia faktyczne i dokonało prawidłowej oceny prawnej. Zauważając zmianę z dniem 25 marca 2009 r. stanu prawnego tj. art. 25 u.r.p. organ dokonał oceny sytuacji prawnej skarżącej przy uwzględnieniu treści powyższego przepisu zarówno sprzed, jak i po nowelizacji. Wyniki tej oceny doprowadziły organ do wniosku, że skarżąca zajmuje się jednorodnymi czynnościami prawnymi dotyczącymi procesu likwidacji szkód ubezpieczeniowych. Taka praktyka nie może być – zdaniem organu – uznana za wystarczającą do dokonania wpisu skarżącej na listę radców prawnych. Organ zważył także, że skarżąca nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 25 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 5 u.r.p., który wszedł w życie z dniem 25 marca 2009 r. Skarżąca zdała wprawdzie egzamin sędziowski po 1 stycznia 1991 r., jednakże w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat, nie wykonywała wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii lub spółce, o których mowa w art. 8 ust. 1 u.r.p. W związku z powyższym, zdaniem Ministra Sprawiedliwości, D. K. nie spełnia zarówno przesłanki określonej w art. 25 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., będącej dotychczas podstawą do wpisu na listę radców prawnych, jak i wymagań objętych ustawowymi przesłankami wpisu na listę radców prawnych wynikających ze znowelizowanego art. 25 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 5 u.r.p. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 25 ust. 1 pkt 5 u.r.p. oraz wskazała na przewlekłość postępowania prowadzonego w sprawie złożonego wniosku. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podkreśliła obowiązek organu ustalenia wszelkich okoliczności mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W jej ocenie w toku przedmiotowego postępowania nie wykazano inicjatywy lub woli ustalenia okoliczności i informacji, które mogłyby potwierdzić lub zaprzeczyć temu, że daje rękojmie prawidłowego wykonywania zawodu, posiada wiedzę i umiejętności gwarantujące prawidłowe wykonywanie zawodu radcy prawnego. Organ nie wykazał się żadną inicjatywą dowodową, a w toku przeprowadzonej rozmowy nie zadawano jej pytań dotyczących rodzaju wykonywanej pracy, zakresu obowiązków służbowych, zakresu zagadnień, którymi się zajmuje i zakresu wiedzy niezbędnej dla wykonywania pracy, a jedynie miejsca pracy i tego, czy przez cały okres była zatrudniona przez tego samego pracodawcę. Nadto skarżąca zwróciła uwagę, że aż do września 2007 r. nie pracowała jako likwidator szkód i stwierdziła, iż opieranie argumentacji o braku niezbędnych kwalifikacji na tym, jaka jest nazwa zajmowanego przez nią stanowiska służbowego i oparcie na tym tezy, o wykonywaniu jednorodnych czynności prawnych świadczy, iż w toku prowadzonego postępowania nie ustalono jakichkolwiek informacji dotyczących charakteru wykonywanej pracy oraz tego w jaki sposób i w jakim zakresie można ją uznać lub nie za pracę powiązaną lub mającą związek z prowadzeniem obsługi prawnej. W ocenie skarżącej prowadzone postępowanie nie zmierzało w kierunku ustalenia czy i jak pogłębiała wiedzę od czasu ukończenia aplikacji, czy uczestniczyła w szkoleniach itp. Nie wykorzystano jakichkolwiek możliwości potwierdzenia takich informacji. W kolejnych decyzjach brak było odniesień, do dodatkowych informacji podanych w odwołaniach od decyzji odmownych samorządu, co skarżąca uważa za krzywdzące i wskazujące na to, iż oceny nie dokonano rzetelnie i po przeprowadzeniu postępowania w sposób umożliwiający wszechstronne wyjaśnienie sprawy. Zdaniem skarżącej przesłanka rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, której ocena należy zgodnie z ustawą do kompetencji korporacji zawodowych jakkolwiek określona ogólnie, winna być ustalona po przeprowadzeniu szerokiego i szczegółowego postępowania wyjaśniającego, czego nie zauważyła w postępowaniu, które toczyło się w sprawie złożonego przez nią wniosku. Skarżąca wskazała również na fakt, iż postępowanie w sprawie złożonego wniosku toczy się od [...] kwietnia 2008 r., co świadczy o znacznej przewlekłości tego postępowania. Fakt ten jest znaczący o tyle, że samo postępowanie wyjaśniające prowadzone z inicjatywy organów samorządu zawodowego było skąpe i ograniczone, a w jego trakcie doszło do zmiany ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności zarówno z prawem materialnym jak i przepisami postępowania administracyjnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga D. K. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych i Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, w jakim mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Punktem wyjścia w rozpoznawanej sprawie jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p. w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 z późn. zm.), w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji. Powołany przepis ustawy o radcach prawnych utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2006 r. W ocenie Sądu, powyższy wyrok należy odczytywać jako przesądzenie, że niedopuszczalne, bo naruszające konstytucyjną zasadę sprawowania przez samorząd zawodowy pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu radcy prawnego, jest wprowadzenie do tego zawodu osób, które wprawdzie zdały egzamin adwokacki, radcowski, sędziowski, prokuratorski lub notarialny ale nie wykonywały później realnie żadnego zawodu prawniczego (por. wyrok WSA z 20 listopada 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1601/06, Lex nr 306525). W nawiązaniu do ww. wyroków Trybunału Konstytucyjnego NSA w orzeczeniu z 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 552/08 wyraził pogląd, iż niekonstytucyjność normy prawnej pomijającej w swej części praktyczne doświadczenie zawodowe kandydata po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p. nakazywała dostosować ocenę rękojmi należytego wykonywania zawodu przez kandydata w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. poprzez jej rozszerzenie o staż praktyczny w innym zawodzie po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że organy samorządu radcowskiego rozstrzygając sprawę wniosku o dokonanie wpisu na listę radców prawnych, były uprawnione do dokonania samodzielnej oceny, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, czy ubiegająca się o wpis kandydatka do zawodu radcy prawnego spełnia wszystkie przesłanki z art. 24 ust. 1 u.r.p., w tym, czy jest ona nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Nie ulega również wątpliwości, iż powyższa przesłanka ma charakter uznaniowy, co wynika bezsprzecznie z dotychczasowego orzecznictwa (vide: m.in. wyrok NSA z 23 lutego 1999 r., sygn. akt II SA 1888/98, Lex nr 46707). Na podkreślenie zasługuje, iż organ administracji publicznej jest obowiązany kierować się zasadą prawdy obiektywnej także wówczas, gdy decyzja wydana w sprawie indywidualnej ma charakter uznaniowy. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (vide: wyrok NSA z 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996, Nr 6, s. 32; podobnie /w:/ wyroku NSA z 19 lipca 1982 r., II SA 883/82, PiP1983, Nr 6, s. 141). Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (tak m.in. /w./ wyrok SN z 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83). Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy (wyrok NSA z 4 lipca 2001 r., I SA 301/00, LEX nr 53964). Natomiast jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. W świetle przepisu art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności oraz dążąc do załatwienia sprawy zgodnie z prawdą obiektywną, mają obowiązek uwzględniać z urzędu interes społeczny i słuszny interes obywatela. W wyroku z 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93 (OSNC 1994, Nr 9, poz. 181) Sąd Najwyższy podkreślił, iż w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to - jak stwierdził SN - że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualnym podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organ nie wywiązał się z nałożonych na niego przepisami prawa obowiązków. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano powinność organów samorządu zawodowego uwzględnienia, przy rozpoznawaniu wniosku o wpis na listę radców prawnych i badaniu doświadczenia zawodowego kandydata, umiejętności kandydata wynikających z dotychczasowej praktyki w stosowaniu prawa, oceniania podnoszenia kwalifikacji, aktualizowania zdobytej wiedzy, a także uzyskanego doświadczenia i dorobku zawodowego w dotychczas wykonywanym zawodzie prawniczym, z uwzględnieniem czy polegał na stosowaniu prawa. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku skarżącej organy wzięły pod uwagę przedłożony przez skarżącą życiorys, list referencyjny, informacje dotyczące zatrudnienia uzyskane podczas rozmowy kwalifikacyjnej oraz oświadczenie skarżącej dotyczące odbytych szkoleń i w oparciu o ich analizę uznały, że skarżąca posiada jedynie praktykę urzędnika ubezpieczeniowego. Ocenę tę należy zdaniem Sądu uznać za przedwczesną i niepełną, zwłaszcza w świetle informacji zawartych w odwołaniu, a dotyczących m.in. dziedzin prawa, których znajomość była skarżącej niezbędna przy wykonywaniu powierzonych jej obowiązków. Bezsprzecznie skarżąca w toku postępowania wpisowego przedstawiła tylko podstawowe informacje dotyczące jej praktyki zawodowej. W tej sytuacji obowiązkiem organu było uzupełnienie materiału dowodowego, tak aby możliwe było ustalenie szczegółowego zakresu obowiązków skarżącej na poszczególnych stanowiskach zajmowanych przez nią po zdanym egzaminie sędziowskim oraz jaki zakres wiedzy prawniczej był niezbędny do ich wykonywania. Zważyć bowiem należy, że skarżąca pracowała też na stanowisku referenta prawnego, a zakres obowiązków związanych z tym stanowiskiem nie uległ zmianie gdy objęła stanowisko starszego inspektora. Skarżąca wskazała na rozprawie sądowej, iż zajmowała się m.in. różnymi problemami prawnymi zgłaszanymi przez jednostki jej podległe, których merytoryczną działalność nadzorowała. Podała również, że organizowała i prowadziła szkolenia z zakresu różnych zagadnień prawnych, nie tylko związanych z działalnością ubezpieczeniową. Okoliczności te nie były brane przez organy pod uwagę. Organy nie ustaliły też szczegółowo jaki był zakres szkoleń, w których brała udział skarżąca. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca, pomimo braku inicjatywy dowodowej, w swoich odwołaniach zwracała uwagę na niezbędny dla wykonywania obowiązków służbowych zakres swojej wiedzy prawniczej, akcentując obowiązki organu poczynienia ustaleń w tym zakresie. Te argumenty skarżącej były przez organ pomijane. Reasumując – w ocenie Sądu – organy nie ustaliły w sposób kompleksowy i pełny stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy w zakresie uzyskania przez skarżącą odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym. Swoją ocenę oparły o niekompletny materiał dowodowy, co czyni dokonane ustalenia faktyczne ustaleniami dowolnymi. Naruszenie wskazanych na wstępie wymogów procesowych miało – zdaniem Sądu - istotny wpływ na rozstrzygnięcie, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości i uchwał samorządu radców prawnych i obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny wziąć pod uwagę wskazane uchybienia, by w następstwie prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego zgromadzić niezbędne dowody i dokonać ich oceny stosownie do art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. a następnie wydać rozstrzygnięcie uzasadnione zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło