VI SA/Wa 1080/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-19
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Halina Emilia Święcicka, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne orzeczenie sądu karne o zakazie wykonywania zawodu adwokata na określony czas (5 lat) stanowi podstawę do obligatoryjnego skreślenia adwokata z listy adwokatów na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 7 Prawa o adwokaturze?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawomocne orzeczenie sądu o zakazie wykonywania zawodu adwokata na określony czas (5 lat) wypełnia dyspozycję art. 72 ust. 1 pkt 7 Prawa o adwokaturze, co obliguje okręgową radę adwokacką do skreślenia adwokata z listy. Przepis ten ma charakter obligatoryjny i nie przewiduje uznaniowości organu w zależności od długości orzeczonego zakazu.Stan faktyczny
A. K. został skreślony z listy adwokatów uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej, a następnie uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 7 Prawa o adwokaturze, w związku z prawomocnym wyrokiem sądu karnym orzekającym zakaz wykonywania zawodu adwokata na okres 5 lat. A. K. kwestionował zasadność skreślenia, argumentując, że czasowy zakaz wykonywania zawodu nie jest równoznaczny z utratą prawa do jego wykonywania. Sprawa przeszła przez kilka instancji administracyjnych i sądowych, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, który odrzucił wcześniejszą skargę do WSA z przyczyn proceduralnych. Ostatecznie WSA w Warszawie oddalił skargę A. K. na ostatnią uchwałę Prezydium NRA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę A. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów oddala skargę
A. K. wniósł skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2007 r. w przedmiocie skreślenia A. K. z listy adwokatów Izby Adwokackiej, którą to uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej działając na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm.), dalej cyt. jako p.o.a., utrzymało zaskarżoną uchwałę w mocy.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Sąd Okręgowy Wydział Karny prawomocnym wyrokiem z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...] – utrzymał w mocy skazujący wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie o sygn. [...] w którym orzeczono w stosunku do adwokata A. K. karę dwóch lat pozbawienia wolności oraz, na podstawie art. 41 § 1 k.k., zakaz wykonywania zawodu adwokata na okres 5 lat.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. Rzecznik Dyscyplinarny Okręgowej Rady Adwokackiej, po zapoznaniu się z materiałami dochodzenia [...] w sprawie przeciwko A. K., postanowił podjąć dochodzenie w sprawie naruszenia zasad etyki zawodu adwokata przez A. K. obwinionego o czyny z § 1 ust. 1 i 2, § 8 i § 12 Kodeksu Etyki Adwokackiej oraz umorzyć wcześniej wszczęte dochodzenie dyscyplinarne Rzecznika Dyscyplinarnego ORA w sprawie przeciwko A. K. obwinionemu o popełnienie czynów objętych ww. wyrokami sądów.
Uchwałą z dnia [...] stycznia 2007 r. Okręgowa Rada Adwokacka skreśliła z listy adwokatów Izby skarżącego A. K. na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. p.o.a. W uzasadnieniu organ powołał się na ww. wyroki z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz [...] grudnia 2006 r. w których orzeczono wobec A. K. zakaz wykonywania zawodu adwokata na okres 5 lat.
A. K., zwany dalej skarżącym, wniósł odwołanie od powyższej uchwały ORA z dnia [...] stycznia 2007 r., wnosząc o jej uchylenie i wstrzymanie nadania biegu odwołaniu do czasu rozpoznania przez Sąd Najwyższy kasacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2006 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że powyższe rozstrzygnięcie zapadło z rażącym naruszeniem prawa materialnego tj. art. 72 ust. 1 pkt 7 p.o.a. Zgodnie z tą normą Okręgowa Rada Adwokacka skreśla z listy adwokata, który utracił z mocy wyroku sądowego prawo wykonywania zawodu adwokata, a nie zaś takiego, w stosunku do którego został orzeczony jedynie czasowy zakaz wykonywania zawodu. Zdaniem skarżącego przyjęcie automatyzmu w skreślaniu adwokata z listy wyłącznie na podstawie powołanego wyżej przepisu, pozbawia w ocenie skarżącego organy adwokatury, przysługującej im na podstawie ustawy, samodzielności w orzekaniu o losie adwokata.
Uchwałą z dnia [...]czerwca 2007 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchyliło zaskarżoną uchwałę i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, że za prawidłowy należy uznać taki tryb postępowania, wedle którego skarżący, zachowując status adwokata, poniesie odpowiedzialność dyscyplinarną przed sądem dyscyplinarnym. Jeżeli Sąd Dyscyplinarny orzekłby karę inną, niż wydalenie z adwokatury, wówczas uaktualniłaby się kwestia podjęcia przez Okręgową Radę Adwokacką, uchwały o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów. Uznano za celowe uchylenie zaskarżonej uchwały, co umożliwi wznowienie umorzonego postępowania dyscyplinarnego i wymierzenie kary adekwatnej do stopnia zawinienia skarżącego. Organ wskazał, że nie podzielił stanowiska skarżącego co do zarzutów przedstawionych w odwołaniu i postanowił uchylić zaskarżoną uchwałę z przyczyn wziętych pod uwagę z urzędu.
W dniu 30 lipca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga A. K. na powyższą uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, w której skarżący wnosił o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając: 1/ naruszenie prawa materialnego, w tym w szczególności art. 72 ust. 1 pkt 7 i 8 p.o a. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że istnieje prawne uzasadnienie dalszego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów powinno być umorzone, po uprzednim uchyleniu wadliwej Uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej; 2/ naruszenie przepisów postępowania, m.in. art. 12 i 60 p.o.a., a także przepisów k.p.a., w tym w szczególności art. 107, przez zaniechanie wskazania podstawy prawnej uchwały rozstrzygnięcia, a także zamieszczenie w jej uzasadnieniu takich sformułowań, które powodują istotną sprzeczność pomiędzy sentencją, a motywami rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 listopada 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1560/07 uchylił powyższą uchwałę, stwierdzając, że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającym na uchybieniu dyspozycji art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. W ocenie Sądu I instancji organ drugoinstancyjny nie przedstawił dowodów, na których się oparł, ani też nie ustalił w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej odniosło się jedynie do wyroku prawomocnie skazującego skarżącego oraz do wskazania zaskarżonej uchwały i faktu złożenia od niej odwołania, całkowicie abstrahując od decyzji podejmowanych w toku prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania dyscyplinarnego, podczas gdy z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że właśnie element postępowania dyscyplinarnego był jednym z decydujących czynników, wpływających na treść rozstrzygnięcia. Prezydium NRA wskazało na potrzebę wznowienia postępowania dyscyplinarnego, jednak bez żadnego wyjaśnienia powodów takich rozważań, a więc wbrew zasadzie wynikającej z art. 7 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że brak w zaskarżonej uchwale odniesienia do przesłanek, które legły u podstaw powzięcia uchwały pierwszoinstancyjnej, tj. rozpoznania sprawy pod kątem zaistnienia, bądź niezaistnienia przesłanki z art. 72 ust. 1 pkt 7 p.o.a., która jest pozbawieniem strony prawa do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia jej sprawy. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji pierwszoinstancyjnej, ale ponowna ocena sprawy administracyjnej w zakresie wskazanym przez stronę w jej odwołaniu. Sąd stwierdził, że wobec skarżącego prawomocnym wyrokiem orzeczono środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu adwokata przez okres 5 lat. Prawomocne orzeczenie m.in. o pięcioletnim zakazie wykonywania zawodu przez skarżącego wypełniło dyspozycję art. 72 ust. 1 pkt 7 in fine p.o.a., a organ pierwszoinstancyjny zobligowany był do powzięcia uchwały o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów wobec definitywnego brzmienia tego przepisu.
Skarżący złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 października 2008 r. sygn. akt II GSK 405/08 uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2007 r. i odrzucił skargę A. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2007 r. Stwierdzono, że zaskarżona uchwała nie jest aktem wydanym w wyniku spełnienia wymogu wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Wskazano, że tok instancji w sprawach rozstrzyganych uchwałami organów adwokatury unormowany jest w art. 46 p.o.a. Przepis ten pierwotnie przewidywał, iż od uchwały okręgowej rady adwokackiej podjętej w pierwszej instancji w sprawach indywidualnych służyło zainteresowanemu jedynie odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Stan ten uległ zmianie. W wyniku nowelizacji ustawy - Prawo o adwokaturze dokonanej ustawą z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy- Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U Nr 80, poz. 540) dotychczasowa treść art. 46 oznaczona została jako ustęp pierwszy, a w dodanym ustępie drugim przewidziano, że od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej służy zainteresowanemu odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.
Ustawa nowelizująca weszła w życie dniem 9 czerwca 2007 r., a więc w dacie podjęcia przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwały z [...] czerwca 2007 r. obowiązywał już art. 46 prawa o adwokaturze w nowym brzmieniu. W związku z brakiem w ustawie nowelizującej uregulowań przejściowych dotyczących omawianego zagadnienia, zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisu w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą nie budzi wątpliwości.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oznaczało to, że wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga na uchwałę Prezydium NRA, od której służyło odwołanie do Ministra Sprawiedliwości podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a w zw. z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., jako wniesiona bez wyczerpania służących stronie środków zaskarżenia. Stwierdzenie, że skarga podlegała odrzuceniu, zobligowało Naczelny Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonego wyroku i odrzucenia skargi na podstawie art. 189 p.p.s.a.
Nadmieniono, że z akt sprawy nie wynika by skarżący został prawidłowo pouczony o przysługującym mu z mocy art. 46 ust. 2 p.o.a. środku zaskarżenia uchwały Prezydium NRA.
W dniu [...] grudnia 2008 r. skarżący wniósł do Ministra Sprawiedliwości wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz przedmiotowe odwołanie. W odwołaniu skarżący ponownie wskazał, że kwestia skreślenia go z listy adwokatów może być aktualna dopiero po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, a tym samym postępowanie w sprawie skreślenia z listy adwokatów zostało wszczęte bez podstawy prawnej.
Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] przywrócił termin do wniesienia omawianego odwołania, natomiast decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] uchylił uchwałę Prezydium naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż omawiana uchwała nie zawiera wszystkich składników decyzji określonych w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., tj. nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie posiada pełnego uzasadnienia prawnego, a także brak w niej pouczenia o przysługującym stronie środku zaskarżenia.
Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2009 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej powołując się na art. 72 ust. 1 pkt 7 p.o.a. utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2007 r. skreślającą A. K. z listy adwokatów. W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż ww. norma stanowi o obligatoryjności skreślenia adwokata z listy adwokatów w przypadku m.in. utraty z mocy wyroku sądowego, prawa wykonywania zawodu.
W skardze na tę uchwałę skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 15 k.p.a. polegające na złamaniu istoty zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a także art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a. przez zlekceważenie wytycznych Ministra Sprawiedliwości wyrażonych w jego decyzji z [...] marca 2009 r., a skierowanych do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zalecających jedynie uzupełnienie niezbędnych składników uchwały z [...] czerwca 2007 r., których brak skutkował jej uchyleniem.
Skarżący postawił także zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zgłoszonego żądania przed podjęciem zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ponadto skarżący postawił zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia na niekorzyść w sytuacji, gdy - pomimo epizodycznego istnienia instytucji nadzoru w administracyjnym toku postępowania – Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wydając zaskarżoną uchwałę nadal orzekała jako organ odwoławczy, a w związku z tym, uwzględniając wyżej podniesione zarzuty, nie miała podstaw do podejmowania uchwały ewidentnie niekorzystnej dla niego w porównaniu ze swoim poprzednim rozstrzygnięciem.
Postawił także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 1 pkt 7 p.o.a. przez błędną jego wykładnie polegającą na przyjęciu, że pomiędzy czasowym zakazem wykonywania zawodu adwokata orzeczonym w środku karnym przez sąd, a utratą prawa wykonywania zawodu zachodzi tożsamość, co skutkuje obligatoryjnością skreślenia z listy adwokatów w obu takich przypadkach. Ponadto wskazał na pominięcie w ocenie prawnej przepisów wyżej wymienionej ustawy w części regulującej postępowanie dyscyplinarne, a także przepisów rozporządzenia o postępowaniu dyscyplinarnym wobec adwokatów, co skutkuje całkowitym zniesieniem jego prawa do poddania się osądowi w tym właśnie trybie, a także pozbawieniem jakichkolwiek uprawnień sądów dyscyplinarnych do orzekania w tego typu sprawach. W ocenie skarżącego w stosunku do niego można było zastosować zawieszenie w prawie do wykonywania zawodu.
W odpowiedzi na skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. skarżący powołał się na wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2006 r. sygn. akt II GSK 56/06, w którym zawarto tezę, że orzeczenie przez sąd karny w wyroku o zakazie wykonywania zawodu przez określony czas na podstawie art. 41 § 1 w zw. z art. 43 § 1 k.k. nie może być uznane za odpowiadające wymaganiom, o których mowa w art. 29 pkt 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, tj. orzeczenia przez sąd w wyroku o pozbawieniu prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, bez ograniczeń czasowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą skreślenia skarżącego z listy adwokatów był art. 72 ust. p.o.a., który stanowi, że okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy adwokatów w wypadku:
1) śmierci;
2) wystąpienia z adwokatury;
3) przeniesienia siedziby zawodowej do innej izby adwokackiej;
4) objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, organach ścigania lub rozpoczęcia wykonywania zawodu notariusza;
4a) podjęcia pracy w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa;
5) powołania do wojskowej służby zawodowej;
6) (uchylony);
6a) (utracił moc);
7) utraty z mocy wyroku sądowego praw publicznych lub prawa wykonywania zawodu;
8) orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu z adwokatury.
W omawianej sprawie, A. K. skreślono z listy adwokatów na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 7 p.o.a., to jest ze względu na prawomocne orzeczenie wobec niego, wyrokiem Sądu Okręgowego Wydział Karny z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...], utrzymującym w mocy skazujący wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie o sygn. [...] - zakazu wykonywania zawodu adwokata na okres 5 lat. Zdaniem Sądu ww. przepis stanowi o obligatoryjności skreślenia adwokata z listy adwokatów w przypadku utraty z mocy wyroku sądowego prawa wykonywania zawodu, gdyż brzmienie przepisu nie pozostawia miejsca na podjęcie stosownej uchwały uznaniowo. Przepis ten nie różnicuje treści uchwały o skreśleniu z listy adwokatów w zależności, na jaki okres nastąpiło pozbawienie prawa wykonywania zawodu orzeczonego na podstawie art. 41 § 1 k.k.
Nadmienić należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w skardze, w świetle art. 14 § 1 w zw. z art. 43 § 1 pkt 1 k.k. zakaz zajmowania określonego stanowiska albo wykonywania określonego zawodu, jeżeli sprawca nadużył przy popełnieniu przestępstwa stanowiska lub wykonywanego zawodu albo okazał, że dalsze zajmowanie stanowiska lub wykonywanie zawodu zagraża istotnym dobrom chronionym prawem, można orzec w latach, na okres od roku do 10 lat. Na gruncie obowiązujących przepisów Kodeksu karnego nie jest możliwe dożywotnie pozbawienie prawa wykonywania zawodu, czy też orzeczenie tego środka karnego bez wskazania okresu jego obowiązywania. Postulat niestosowania sankcji skreślenia z listy adwokatów w przypadku czasowego pozbawienia prawa wykonywania zawodu spowodowałby w rzeczywistości całkowitą niemożność powzięcia takiej uchwały przez okręgową radę adwokacką. Na gruncie niniejszej sprawy należy uznać, że prawomocne orzeczenie m.in. o 5 - letnim zakazie wykonywania zawodu przez skarżącego wypełniło dyspozycję art. 72 ust. 1 pkt 7 p.o.a., a organ pierwszoinstancyjny zobligowany był do powzięcia uchwały o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów wobec definitywnego brzmienia tego przepisu.
Brak jest też podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 15, art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a. Należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2004 r. sygn. akt OSK 1552/04, zgodnie z którym organ odwoławczy może korygować zarówno wady prawne decyzji, jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź powodujące inne nieprawidłowości (Lex 186587). Po pierwsze, w myśl zasady dwuinstancyjności każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem stosownie do treści art. 136 k.p.a. nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Niewątpliwie więc musi zachodzić tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy, co oznacza przede wszystkim poruszanie się organów administracji orzekających w sprawie w obrębie danej normy prawnej. W rozpoznawanej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji orzekał o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów, mając na względzie treść przepisu art. 72 ust. 1 pkt 7 p.o.a. Tym samym w sprawie zaistniała tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy. Po drugie, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 6 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1548/04 ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę, organ odwoławczy obowiązany jest usunąć naruszenie prawa materialnego i procesowego, których dopuścił się organ I instancji (Lex 168100).
Nadmienić należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, organ odwoławczy, tj. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, utrzymując w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w skreślającą skarżącego z listy adwokatów, w żaden sposób nie naruszył zakazu reformationis in peius zawartego w art. 139 k.p.a. Uchwała organu odwoławczego utrzymująca w mocy uchwałę I instancji nie jest rozstrzygnięciem wydanym na niekorzyść strony odwołującej się.
Za nieuzasadniony, w ocenie Sądu, należy uznać także zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania. Organ zebrał w sposób wyczerpujący oraz ocenił cały materiał dowodowy, ustosunkował się do wszystkich twierdzeń strony, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Należy podkreśli, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik spraw. Do wydania orzeczenia na podstawie tego przepisu nie wystarcza zatem jakiekolwiek naruszenie przepisów postępowania przez organ, lecz istotne jest, aby istniał związek przyczynowy między naruszeniem prawa, a treścią rozstrzygnięcia, polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego przez sąd uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego mogłaby być inna (patrz: wyrok NSA dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 974/08). W omawianej sprawie brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego przed wydaniem uchwały I instancji nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy. Organ nie gromadził żadnych dodatkowych dowodów orzekając w oparciu o przesłane do organu I instancji wyroki karne oraz w oparciu o zgromadzony podczas przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy.
Wyrok, na który powołał się skarżący dotyczy innego stanu prawnego, tj. skreślenia z listy radcy prawnego na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.
Mając na uwadze powyższe skargę A. K. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło