VI SA/Wa 1084/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-23
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Piotr Borowiecki, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości utrzymująca w mocy uchwałę komisji egzaminacyjnej ustalającą negatywny wynik egzaminu na aplikację radcowską jest zgodna z prawem, jeśli pytania testowe były wadliwie sformułowane?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego. Uznał, że wadliwe sformułowanie pytań testowych nr 193 i nr 100 naruszało zasadę wynikającą z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którą pytania powinny mieć tylko jedną, niebudzącą wątpliwości prawidłową odpowiedź. W konsekwencji, negatywny wynik egzaminu ustalony na podstawie takich pytań nie mógł być uznany za prawidłowy.Stan faktyczny
Skarżący L. W. przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, uzyskując 188 punktów, co skutkowało negatywnym wynikiem. Złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, kwestionując prawidłowość kilku pytań testowych. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę komisji egzaminacyjnej. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie prawa materialnego z powodu wadliwie sformułowanych pytań. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości, stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2009 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego L. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
L. W. wniósł skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., którą to decyzją Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3310 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 20 września 2008 r. L. W. (dalej jako skarżący) przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, przeprowadzanego przez Komisję Egzaminacyjną Nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła wynik egzaminu konkursowego skarżącego na 188 punktów. Komisja Egzaminacyjna podniosła, że zgodnie z treścią art. 331 ust. 1, art. 339 ust. 3 i art. 3310 ustawy o radcach prawnych, pozytywny wynik z egzaminu konkursowego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 190 punktów, a zatem uzyskana przez skarżącego liczba punktów przesądziła o negatywnym wyniku egzaminu.
Skarżący pismem z dnia 18 listopada 2008 r. złożył odwołanie od uchwały Komisji Egzaminacyjnej do Ministra Sprawiedliwości. Podnosił, iż w pytaniach nr 98, 99, 103 żadna z zaproponowanych odpowiedzi nie była prawidłowa. W pytaniu nr 193 dwie z trzech odpowiedzi można było uznać za prawidłowe. Tym samym wnosił o przyznanie mu za każde z tych pytań punktu.
Minister Sprawiedliwości po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej z dnia [...] września 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż rozpoznając odwołanie poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu. W wyniku analizy całości dokumentacji związanej z egzaminem ustalił, że egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164, z późn. zm.). Ponowna analiza testu wraz z kartą odpowiedzi skarżącego i przeliczenie punktacji wykazała zaś, że wynik egzaminu konkursowego skarżącego został ustalony prawidłowo, a zatem uzyskał on z egzaminu 188 punktów. Organ podkreślił przy tym, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 339 ust. 3 jednoznacznie przesądza bowiem, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów.
Minister Sprawiedliwości nie podzielił zarzutów skarżącego w zakresie zakwestionowanych w odwołaniu pytań.
Pierwsze z nich o numerze 103 miało następującą treść:
"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli okaże się, że
powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie stroną pozwaną, sąd może wezwać tę osobę do wzięcia udziału w sprawie:
A. wyłącznie na wniosek powoda,
B. na wniosek powoda lub pozwanego,
C. wyłącznie na wniosek pozwanego."
Zgodnie z kluczem prawidłowa była odpowiedź "B", skarżący zaznaczył zaś odpowiedź "A".
Organ stwierdził, że zgodnie z art. 194 § 1 k.p.c., jeżeli okaże się, że powództwo nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie stroną pozwaną, sąd na wniosek powoda lub pozwanego wezwie tę osobę do wzięcia udziału w sprawie. W kwestionowanym pytaniu jego istota sprowadzała się do powtórzenia dosłownej treści tego przepisu, z tą zmianą, że w miejsce "wezwie" użyto sformułowania "może wezwać", właśnie z uwagi na podnoszoną w odwołaniu przez skarżącego rozbieżność w orzecznictwie i literaturze, co do możliwości oceny przez sąd dopuszczalności takiego wniosku. Jednakże w pytaniu tym istota sprowadzała się do kwestii legitymacji do złożenia takiego wniosku o dopozwanie, a nie do problemu, czy sąd może taki wniosek uwzględnić i czy jest nim związany. Niezależnie bowiem od poglądów w tej kwestii, i tak jedyną właściwą odpowiedzią mogła być odpowiedź "B". Podkreślił, że hipoteza art. 194 § 3 k.p.c. jest całkowicie odmienna od hipotezy art. 194 § 1 k.p.c.
Zakwestionowane pytanie nr 98 miało następującą treść:
"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli strona będąca osobą fizyczną osobiście wnosząc apelację w sprawie nie będącej sprawą gospodarczą, nie opłaciła jej należną opłatą stosunkową, mimo że jest reprezentowana w sprawie przez radcę prawnego:
A. sąd odrzuci apelację bez wzywania o uiszczenie opłaty,
B. przewodniczący wzywa stronę do uiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia apelacji przez sąd,
C. przewodniczący wzywa pełnomocnika strony do uiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia apelacji przez sąd".
Skarżący udzielił na pytanie odpowiedzi "A", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "C".
Wbrew twierdzeniu skarżącego, pytanie jest sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a odpowiedź wynika z uregulowań art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c., art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 133 § 3 k.p.c. i nie wymaga sięgania poza wykładnię językową. Stosownie do treści art. 130 § 1 k.p.c., "jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli
od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym. Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym". Zgodnie z art. 370 k.p.c. "sąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie". Przepis art. 1302 § 3 k.p.c. stanowi natomiast, że "sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, zażalenie, skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza sądowego) podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia". Stosownie do treści art. 133 § 3 k.p.c., "jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism sądowych, doręczenia należy dokonać tym osobom". W ocenie organu prawidłowa odpowiedź nie wymaga znajomości orzecznictwa sądowego w tym zakresie.
Organ odrzucił również jako niezasadne zarzuty skarżącego dotyczące pytania nr 99: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, merytorycznie niezasadny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji w sprawie o rozwód, sąd:
A. oddala na posiedzeniu niejawnym,
B. odrzuca na posiedzeniu niejawnym,
C. oddala na rozprawie."
Skarżący udzielił na to pytanie odpowiedzi "A".
Według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź "C", oparta na art. 168 § 1 k.p.c. w zw. z art. 148 § 1 k.p.c.
Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Zdaniem skarżącego pytanie to zostało sformułowane w sposób wadliwy, gdyż żadna z odpowiedzi nie wynika z przepisów przytoczonych w kluczu odpowiedzi jak również z innych przepisów prawa.
Zdaniem organu, wykładnia gramatyczna 168 § 1 k.p.c. jednoznacznie wskazuje tylko na możliwość uwzględnienia wniosku na posiedzeniu niejawnym. Brak jest natomiast przepisu, który pozwalałby oddalić wniosek o przywrócenie terminu na posiedzeniu niejawnym.
Według art. 148 § 1 k.p.c, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie.
Tak więc w świetle art. 168 § 1 k.p.c. w zw. z art. 148 §1 k.p.c. nie sposób przyjąć możliwość takiej wykładni, przy której sąd także na posiedzeniu niejawnym mógłby oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji i to w sprawie rozwodowej, która podlega rozpoznaniu na rozprawie.
Niezależnie od tego przeprowadzenie rozprawy wymaga jej zamknięcia, a art. 326 § 1 k.p.c. wymaga ogłoszenia orzeczenia na posiedzeniu na którym zamknięto rozprawę. Z kolei według art. 326 § 2 k.p.c. ogłoszenie orzeczenia następuje na posiedzeniu jawnym i to nawet wówczas gdy odroczono ogłoszenie wyroku.
Organ odrzucił również jako niezasadne zarzuty skarżącego dotyczące pytania nr 193:"Zgodnie z Ordynacją podatkową, wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu następuje:
A. w formie postanowienia,
B. w formie zawiadomienia,
C. bez zachowania formy procesowej z chwilą dokonania pierwszej czynności w sprawie".
Według klucza odpowiedzi prawidłowa jest odpowiedź "A" oparta na treści przepisu art. 165 § 2 ustawy z dnia 29 lipca 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zaś skarżący na przedmiotowe pytanie udzielił odpowiedzi "C". W ocenie skarżącego wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu może nastąpić bez zachowania formy procesowej, tj. z chwilą dokonania pierwszej czynności w sprawie. Wynika to z przepisów art. 165 § 5,6,7 Ordynacji podatkowej a także w formie postanowienia co wynika z art. 165 § 2 ordynacji.
Organ wskazał, iż przedmiotowe pytanie dotyczyło wyłącznie formy wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu jako zasady, co do której nie ma wątpliwości w doktrynie. Jakkolwiek art. 165 § 5 – 7 Ordynacji podatkowej przewiduje cztery wyjątki to jednak żaden z nich nie został uwzględniony w pytaniu.
Pismem z dnia 2 kwietnia 2009 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego:
- art. 339 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), poprzez nieprecyzyjne sformułowanie pytania nr 103, co skutkuje tym, że żadne z trzech propozycji odpowiedzi nie jest prawidłowa;
- art. 339 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez nieprecyzyjne sformułowanie pytania nr 193, co skutkuje tym, że dwie z trzech propozycji odpowiedzi są prawidłowe.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Formułując zarzuty pod adresem zaskarżonej decyzji, skarżący wskazał, iż pytania w teście powinny być precyzyjne i jednoznaczne, sformułowane w sposób niebudzący wątpliwości, tak aby kandydat na aplikanta mógł wskazać tylko jedną odpowiedź jako prawidłową.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, nie znajdując jednocześnie podstaw do uznania zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną /uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), cyt. dalej p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2008 r. II GSK 355/07 wyraźnie wskazał na obowiązek zachowania jak najdalej idącej dbałości przy redagowaniu pytań egzaminacyjnych na aplikacje, w celu eliminowania możliwości udzielenia więcej niż jednej odpowiedzi jako prawidłowej. Relacja pomiędzy odpowiedzią, a pytaniem musi być zawsze sprawdzalna na podstawie jednoznacznych kryteriów wynikających ze stanu prawnego, do którego nawiązuje pytanie (vide: LEX nr 463863).
Pytania testowe na aplikację winny być testem wyłącznie na wiedzę wynikającą z określonych dziedzin prawa i instytucji prawnych ukształtowanych przez prawo pozytywne. Niedopuszczalne jest, aby w pytaniach pojawiały się zagadnienia prawne, co do których zarówno doktryna, jak i orzecznictwo nie doszły do wspólnych konkluzji, albowiem nie jest właściwe wymaganie od ewentualnych adeptów zawodów prawniczych jednoznacznego rozstrzygania zagadnień prawnych, co do których nie są zgodne również autorytety prawnicze.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez skarżącego skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji, zdaniem sądu, doszło bowiem do naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego.
Postępowanie konkursowe na aplikację radcowską jest postępowaniem administracyjnym, które przeprowadza powołany w tym celu organ aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości m.in. na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], od której rozstrzygnięcia przysługuje stronie odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.
Zgodnie z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje jeden punkt. Natomiast art. 339 ust. 3 tejże ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów. Rozpoznając odwołanie, organ II instancji poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu. Przepis 1a. wspomnianego artykułu wskazuje, że prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego.
W nawiązaniu do treści wyżej zacytowanych przepisów Sąd uznał za trafny zarzut skarżącego polegający na wadliwym skonstruowaniu pytania nr 193, które brzmiało:
"Zgodnie z Ordynacją podatkową, wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu następuje:
D. w formie postanowienia,
E. w formie zawiadomienia,
F. bez zachowania formy procesowej z chwilą dokonania pierwszej czynności w sprawie".
Skarżący udzielił na ww. pytanie odpowiedzi "A", podczas gdy prawidłową w ocenie organu jest odpowiedź, wynikającą z klucza odpowiedzi t.j. odpowiedź "C". Według oceny Sądu pytanie 193 nie zostało prawidłowo sformułowane, albowiem żadna z podanych odpowiedzi nie stanowi zdania prawdziwego. Zgodnie bowiem z Ordynacją podatkową nie zawsze wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu następuje w formie postanowienia. Jeżeli organowi chodziło o tzw. zasadę, powinno to znaleźć odzwierciedlenie w treści pytania np.: "Regułą jest, że zgodnie z Ordynacją podatkową wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu następuje ...".
Z tego względu nieprawidłowe zredagowanie pytania nr 193 nie powinno obciążać skarżącego.
W tym stanie rzeczy, według oceny Sądu, naruszona została w przypadku pytania 193 zasada wynikająca z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, albowiem zgodnie z tym przepisem pytania testowe na egzamin konkursowy na aplikację radcowską powinny być tak sformułowane, aby spośród trzech propozycji istniała tylko jedna i niebudząca wątpliwości odpowiedź.
Sąd powziął także wątpliwości co do prawidłowości sformułowania pytania nr 100. Pytanie brzmiało: " Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, nie dołączając jednocześnie do wniosku samej apelacji:
A. sąd odrzuci wniosek o przywrócenie terminu,
B. sąd oddali wniosek o przywrócenie terminu,
C. przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia tego braku w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku".
Skarżący udzielił odpowiedzi "A", natomiast według klucza odpowiedzi prawidłowa jest odpowiedź "C", która wynika z przepisów art. 169 § 3 k.p.c. w zw. z art. 130 §1 k.p.c. Zdaniem Sądu, wyżej wymienione przepisy nie dają odpowiedzi na wskazane pytanie.
Zgodnie z art. 169 § 3 k.p.c., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna równocześnie dokonać czynności procesowej. Według art. 130 § 1 k.p.c. jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym.
O tym, że niedołączenie apelacji jest brakiem formalnym wniosku nie przemawia literalne brzmienie art. 169 § 3 k.p.c. To orzecznictwo Sądu Najwyższego przesądziło, iż niedopełnienie przez składającego wniosek o przywrócenie terminu wymagań, przewidzianych w tym przepisie stanowi brak formalny, którego uzupełnienie powinien zarządzić przewodniczący w trybie art. 130 § 1 k.p.c. (zob. 1CZ 238/54 z dnia 18 października 1954 r., OSNCP 1955/2/44 i 2CR 119/58 z dnia 1 września 1958 r., Preis 1960/2/407).
W związku z powyższym, budzić może wątpliwość formułowanie tego rodzaju pytań w teście na egzaminie konkursowym na aplikację, na które odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z poglądów doktryny i orzecznictwa, (tak samo w wyroku WSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1008/09).
Pytania testowe na aplikację winny być bowiem testem zgodnie z przepisem 1a. artykułu 33 ustawy o radcach prawnych oceniane są według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego, a nie oceniane jak wyżej wskazano według reguł wykładni. Niedopuszczalne jest, aby w pytaniach pojawiały się zagadnienia prawne, co do których zarówno doktryna, jak i orzecznictwo nie doszły do wspólnych konkluzji, albowiem nie jest właściwe wymaganie od ewentualnych adeptów zawodów prawniczych jednoznacznego rozstrzygania zagadnień prawnych, co do których nie są zgodne również autorytety prawnicze. Organ cytuje przepisy art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c, art. 1302 § 3 i art. 133 § 3 k.p.c. Niemniej jednak na tym etapie szkolenia wymagania stawiane kandydatowi na aplikanta nie mogą polegać na takim działaniu.
W ocenie Sądu - jeśli chodzi natomiast o pytanie nr 103 uznać należy, iż organ prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Minister w sposób pełny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jej stanowisko nie znajduje uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa strona skarżąca udzieliła niepoprawnej odpowiedzi na to pytanie. Sporne pytanie testowe mieści się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Zostało sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych zaś odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa - wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu. Pytanie to było oparte na przepisach prawa i zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź. Udzielenie przez skarżącego błędnej odpowiedzi na to pytanie było, w ocenie Sądu, wynikiem czynienia przez niego pewnych dodatkowych założeń nie wynikających z treści pytania oraz jego własnej interpretacji przepisów.
Wobec tego, że uchwałą Komisji Egzaminacyjnej nr [...] podjętej przez Komisję Egzaminacyjną nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r., ustalony został wynik egzaminu konkursowego skarżącego na 188 punktów, a dwa z pytań, zdaniem Sądu, zostały sformułowane nieprawidłowo, zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a..
Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło