VI SA/Wa 1091/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-20
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy załadowca towaru może ponosić odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jeśli miał wpływ na sposób załadunku skutkujący przekroczeniem dopuszczalnych nacisków osi?Ratio decidendi
Załadowca ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jeśli okoliczności lub dowody wskazują, że miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Odpowiedzialność ta wynika z faktu dokonania załadunku w sposób powodujący przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi, co stanowi naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na D. Sp. z o.o. jako załadowcę za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kontrola drogowa wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej o 0,1 tony. Spółka kwestionowała swoją odpowiedzialność, podnosząc zarzuty dotyczące procedury ważenia, braku dowodów oraz sposobu załadunku. Organy administracji uznały, że załadowca miał wpływ na powstanie naruszenia poprzez sposób załadunku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej jako "Kpa.") oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.; dalej jako "prd."), po rozpatrzeniu odwołania D. Sp. z o.o. z siedzibą w N. (cytowanej dalej jako "spółka", "skarżąca") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r., nr [...], dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 złotych, utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia. W dniu [...] września 2013 r. w miejscowości M. na drodze krajowej nr [...], zatrzymany został do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą o nr rej. [...], którym kierował Pan D. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem cementu w workach (ładunek podzielny) w imieniu F. Spółka jawna. Załadowcą / nadawcą przewożonego towaru było
D. Sp. z o.o. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] września
2013 r.
Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy poruszając drogą krajową nr [...] w miejscowości M. przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia żadnych innych parametrów, które pozostawały w dopuszczalnej normie.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk pojedynczej osi napędowej 10,1 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,1 t,
Podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2013 r., nałożył na D. Sp. z o.o. z siedzibą w N. jako załadowcę (dalej także skarżąca spółka) karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych z tytułu braku stosownego zezwolenia.
W odwołaniu spółka wskazała, że w treści protokołu kontroli i zaskarżonej decyzji brak jest jednoznaczności w kwestii godziny przeprowadzenia kontroli drogowej, brak informacji odnośnie procedury ważenia przy zastosowaniu wag do pomiarów statycznych, a w toku postępowania nie udostępniono jej świadectw legalizacji wag, protokołu z pomiaru terenu, gdzie przeprowadzono czynności kontrolne, rozporządzenia właściwego ministra w zakresie procedury statycznego pomiaru osi pojazdu. Ponadto skarżący zwracała uwagę, że w toku postępowania organ I instancji zignorował wyjaśnienia w zakresie sposobu dokonywania załadunku na terenie zakładu. Mając na uwadze przedstawioną w treści odwołania argumentację skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji.
GITD zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
GITD przywołując treść przepisów dotyczących warunków wykonywania przewozów pojazdami nienormatywnymi oraz dróg, po których pojazdy te mogą się poruszać, wskazał, że droga nr [...] (na odcinku, na którym dokonano kontroli), została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton, a w niniejszej sprawie nacisk pojedynczej osi napędowej wyniósł 10,1 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,1 t.
GITD przywołał zasady towarzyszące ustaleniu kategorii zezwolenia. Ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii l-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do prd. Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 prd. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Podał, że zgodnie z art. 64 ust. 2 prd. pojazdem nienormatywnym, na przejazd którego uzyskano zezwolenie, nie można przewozić ładunku innego niż ładunek niepodzielny, za wyjątkiem zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd.). Stosownie do treści art. 140ab ust. 2 prd. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do Ip. 4 załącznika nr 1 do prd. jest wydawane na przejazd pojazdu po drodze krajowej:
a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej,
b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,
c) o długości nieprzekraczającej:
- 15 m dla pojedynczego pojazdu,
- 23 m dla zespołu pojazdów,
- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,
d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,
e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym: karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI.
Organ wskazał, że miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] marca 2013 r. Pomiary zawarte w jego treści wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej nawet dla wag do pomiarów dynamicznych (do ważenia pojazdów w ruchu) tj. 0,80 % spadku podłużnego (przy dopuszczalnym 1 %), 0,23 % spadku poprzecznego (przy dopuszczalnym 2%), co oznacza, że na takim miejscu mogłyby być również dokonywane pomiary statyczne.
Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych: [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z datą ważności do dnia [...] marca 2015 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierującemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono dwukrotnie, a za podstawę do stwierdzenia naruszenia przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] września 2013 r.
GITD stwierdził, że strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosowanie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd. jest nią podmiot, który dokonał załadunku towaru. Jak wyjaśnił GITD, ustawodawca wprowadzając przepis art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd., uznał, że krąg podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego może być szerszy. Dał w ten sposób sygnał, że nie tylko przewoźnicy (podmioty wykonujące przejazdy) poruszający się po drogach publicznych powinni być zainteresowani, aby ich pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych norm w zakresie wymiarów, nacisków osi czy dopuszczalnej masy całkowitej. W procesie załadunku uczestniczą bowiem nie tylko sami kierowcy pojazdów, co więcej, decydującą rolę w tych czynnościach odgrywają zwykle załadowcy (nadawcy) wydający ładunek do przewozu.
Z treści pisma podmiotu wykonującego przejazd z dnia [...] października 2013 r. wynika, że kierowca od momentu załadunku do momentu zatrzymania się do kontroli nie tankował pojazdu, ani nie podejmował dodatkowego ładunku.
Organ podkreślił, że w jego ocenie żadne rozbieżności w zakresie czasu zatrzymania kontrolowanego pojazdu w treści zaskarżonej decyzji na protokole kontroli nie występują. Organ wyjaśnił, że godzina [...] na pierwszej stronie protokołu kontroli wynika z faktu, iż o tej godzinie kontrolujący inspektor sporządził protokół kontroli. Z treści załącznika do protokołu kontroli wynika, iż pojazd zatrzymano o godz. [...], a następnie przeprowadzano czynności kontrolne w wyniku, których sporządzono protokół kontroli, który wydrukowano o godz. [...], w związku z czym żadne rozbieżności w zakresie godziny zatrzymania kontrolowanego pojazdu nie występują.
GITD wskazał, że Strona w toku postępowania miała zapewniony czynny udział w każdym jego stadium. Analiza akt sprawy jednoznacznie wykazuje, iż Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] września 2013 r. zawiadamiając stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, pouczył ją o treści art. 10 § 1 Kpa. oraz wskazał, iż na podstawie art. 73 § 1 Kpa. przysługuje jej prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania odpisów i notatek.
Również zarzut dotyczący odmowy udostępnienia przez organ świadectw legalizacji wag oraz protokołu z pomiaru pochylenia terenu należy w ocenie organu uznać za bezpodstawny. Strona w toku postępowania nie występowała o przesłanie żadnych dokumentów. Zwrócić uwagę jednak należy, że treści art. 73 § 2 Kpa. wynika dla strony uprawnienie do wydania, a nie przesyłania odpisów (kserokopii) z akt sprawy i to tylko w sytuacji uzasadnionej ważnym interesem strony.
Reasumując organ stwierdził, iż strona posiadała uprawnienie, aby przeglądać akta sprawy oraz sporządzać z nich notatki i odpisy, z którego jednak nie skorzystała. Organ podkreślił, że nie ma obowiązku sporządzania kserokopii z akt sprawy i doręczania ich stronie.
W ocenie organu nie sposób przyjąć argumentację, iż strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia skoro dokonała załadunku towaru podzielnego na pojazd powodując przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi. Warto zauważyć, iż kontrolowany pojazd członowy zatrzymano na drodze o dopuszczalnym nacisku osi do 10 t. Kontrola wykazała, iż nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu wyniósł 10,1 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku o 0,1 t. Wyniki pomiarów osi pojazdu członowego w sposób jednoznaczny wykazują, iż załadowca miał wpływ na powstanie naruszenia. Warto zauważyć, iż podczas pomiarów potrójnej osi nienapędowej stwierdzono, iż jej nacisk wyniósł 21,3 t, przy dopuszczalnych 24 t. Jak stanowi § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951), nacisk osi nie może przekraczać w przypadku potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi pomiędzy 1,3 m a 1,4 m (1,3 < d 1,4) - 24 tony. Ponadto dokonując załadunku towaru w sposób ujawniony podczas kontroli drogowej dopuścił się naruszenia już w chwili zezwolenia na wyjazd na drogę publiczną usytuowaną przy siedzibie zakładu. Ponadto należy zauważyć, iż drogi wyjazdowe z miejsca załadunku nie dopuszczają nacisku osi powyżej 10 t.
Nawet jeśliby przyjąć, iż czynności załadunkowych fizycznie strona by nie wykonywała, to nie sposób uznać, iż to nie ona była nadawcą ładunku. D. Sp. z o.o. nie tylko sprzedało towar będący przedmiotem przewozu, ale i wydało ów towar "na zewnątrz", co wynika wprost z dokumentu dostawy WZ nr [...]. Dokument ten spełniając wymogi określone w art. 38 ustawy Prawo przewozowe z dnia 15 listopada 1984 r. (Dz. U. Nr 50 z 2000 r., poz. 601 z późn. zm.), w myśl którego nadawca (dostawca) składa "przewoźnikowi" (podmiotowi wykonującemu przejazd) na przesyłkę towarową list przewozowy, a jeżeli przy danym rodzaju przewozu jest to powszechnie przyjęte, w inny sposób dostarcza informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania przewozu. W liście przewozowym nadawca zamieszcza:
1) nazwę i adres nadawcy, jego podpis oraz określenie placówki przewoźnika zawierającej umowę,
2) miejsce przeznaczenia przesyłki oraz nazwę i adres odbiorcy,
3) określenie rzeczy, masy, liczby sztuk przesyłki, sposobu opakowania i oznaczenia.
Jakkolwiek załadowca nie ma możliwości ani uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, którym załadunek jest przemieszczany poza miejscem załadunku, to bezsprzecznym jest, iż załadowca powinien zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm.
Zdaniem organu II instancji ww. okoliczności jednoznacznie dowodzą, że załadowca miał wpływ na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu wypuszczając na drogę pojazd nienormatywny. Dodać należy, iż w ten sposób miał on pośrednio swój wkład w pogorszenie nie tylko stanu technicznego dróg (w tym drogi prowadzącej do swego przedsiębiorstwa), ale też przyczynił się do pogorszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Organ podkreślił, że art. 61 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wyraźnie wskazuje że ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz, że umieszcza się go w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Artykuł ten nie wskazuje podmiotu odpowiedzialnego za prawidłowe rozmieszczenie ładunku, jednak taki obowiązek jest nakładany na załadowcę na podstawie art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z załącznikiem nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym, w którym zostały określone kategorie zezwoleń. Ustawowe zalecenia odnośnie umieszczania ładunku na pojeździe niewątpliwie więc dotyczą także załadowcy, który wszak za odpowiedni załadunek odpowiada, stosownie do ww. przepisów.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II, należy wymierzyć karę pieniężną jak za brak zezwolenia. Natomiast jest zakaz umieszczania ładunku podzielnego na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I i II.
A zatem, organ I instancji miał pełne prawo wszcząć postępowanie również wobec podmiotu, który pełnił rolę załadowcy/nadawcy oraz nałożyć nań karę pieniężną w oparciu art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Poprzez wprowadzenie możliwości zastosowania sankcji w stosunku do ww. podmiotów, przyjąć przeto należy, że obowiązujące prawo, nakłada na nie pewne obowiązki związane z przestrzeganiem przepisów o ruchu drogowym i o drogach publicznych. Tym samym załadowca winien tak skonstruować relacje prawne ze swymi kontrahentami i odbierającymi ładunki podmiotami wykonującymi przejazdy, by do naruszeń w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdów nie dochodziło.
Na poparcie swojej argumentacji organ przytoczył wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 lipca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1013/11: "Stosownie do art. 13 g ust. 1 ustawy o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym wymienia się w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną, przy czym zgodnie z ust. 1 b pkt 2 powołanego artykułu karę nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd, 2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Skoro zatem ustawodawca w powołanym przepisie wprowadził możliwość nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia na załadowcę to uznać należy, iż jego obowiązki nie kończą się na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na jego teren w celu załadunku towaru i rzeczą załadowcy jest podjęcie działań mających na celu przeciwdziałanie nieprawidłowościom skutkującym naruszeniem powołanego przepisu tj. w tym przypadku załadunkiem towaru w sposób powodujący przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Załadowca powinien zatem tak zorganizować pracę i relację z kontrahentami, by zapewnić przestrzeganie przepisów prawa także w powyższym zakresie. Twierdzenia strony, iż nie ma możliwości kontroli załadunku w powyższym zakresie nie są uzasadnione i nie mogą stanowić uzasadnienia do przyjęcia, iż przesłanki odpowiedzialności, o których mowa w art. 13g ust. 1b pkt 2 powołanej ustawy nie zostały spełnione."
Poprzez wprowadzenie możliwości zastosowania sankcji w stosunku do podmiotów określonych w art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ustawodawca pośrednio nakłada na nie pewne obowiązki związane z przestrzeganiem przepisów o ruchu drogowym. Nie są one zapisane wprost w prawie, co oznacza tylko, że ustawodawca dał wolną rękę podmiotom wymienionym w tym artykule w doborze środków umożliwiających zabezpieczenie się przed konsekwencjami finansowymi z tytułu zaistnienia przekroczenia parametrów pojazdu, w załadunku którego uczestniczyły.
Lektura art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, prowadzi zdaniem organu do wniosku, że obowiązki załadowcy nie kończą się tylko na umożliwieniu podmiotowi wykonującemu przejazd wjazdu i wyjazdu na swój teren. Jest on odpowiedzialny za dokonanie załadunku i to takiego, który nie będzie skutkował naruszeniem norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu. Wszak podstawowe instrumenty do zbudowania odpowiedniego stanu prawnego pojazdu, na który dokonywany jest załadunek, spoczywają właśnie w rękach załadowcy, który kierował czynnościami załadunkowymi. To on też czuwa nad wykonaniem właściwego finału transakcji handlowej, poprzez wydanie towaru w takiej ilości, jaka była zamówiona (i opłacona przez nabywcę). Dlatego też wprowadzenie regulacji umożliwiającej nakładanie kar pieniężnych na podmioty wymienione w ww. artykule za przyczynienie się do powstania na ich terenie naruszeń prawa miało jak najbardziej racjonalne uzasadnienie.
Zdaniem organu odwoławczego wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV, było okolicznością, na którą strona miała wpływ w związku z czym organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych nałożył zgodnie z przepisami.
Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję GITD, wnosząc o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 Kpa., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w szczególności sposobu ważenia pojazdu przy użyciu przenośnych wag oraz błędów zawartych w protokole kontroli z wagi pojazdu. Podniosła zarzut naruszenia art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd., poprzez przyjęcie, że skarżąca poprzez załadunek towaru miała wpływ i godziła się na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia. Wskazała też na naruszenie art. 2 ust. 35a prd. przez przyjęcie, że pojazd załadowany przez skarżącego wykonywał przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.
W uzasadnieniu skargi wskazano między innymi, że:
Postępowanie przed Głównym Inspektorem Transportu Drogowego w Warszawie nie wyjaśniło wszystkich okoliczności faktycznych zgłoszonych przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...]. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości rozbieżności w godzinach przeprowadzonej kontroli, lecz przyjął wyjaśnienia [...]. Okoliczność ta ma wpływ na fakt czy kontroli poddano samochód załadowany przez skarżącego.
Organ nie uwzględnił faktu, że załadunek cementu przez D. sp. z o.o. odbywa się w oparciu o warunki "[...]" (standard według Międzynarodowych Reguł Handlu nazwanych Incoterms). Zgodnie z warunkami sprzedaży "[...]" towar w ich rozumieniu jest dostarczony, gdy sprzedawca wystawi go do dyspozycji w swoim magazynie zakładu D. sp. z o.o. w N. Towar został wydany w ilości zamówionej przez spółkę J.. Zapłata za towar następuje przelewem, z reguły 14 dni od daty odbioru cementu, a nie wcześniej jak to stwierdza GITD w zaskarżonej decyzji.
Odnośnie wag przenośnych organ nie przeprowadził postępowania w celu ustalenia ich producenta oraz typu wykorzystanych urządzeń, które umożliwiałyby stronom postępowania w tym skarżącemu identyfikację urządzeń i sprawdzenia czy zastosowane wagi były prawidłowe i sposób ważenia odbył się zgodnie z przepisami. Organ ograniczył się do przepisania opisów urządzeń z protokołu kontroli z dnia [...] września 2013 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena sprawy dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej Ppsa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Ppsa.).
Po rozpoznaniu sprawy w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Przedmiot postępowania w sprawie stanowiła decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2014 r. którą utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 5000 zł za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Zaskarżona decyzja zapadła w trybie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej Kpa. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły zaś przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.).
Ustalenia organu administracji opierają się na dwóch przesłankach. Pierwszą z nich był fakt stwierdzony w toku kontroli pojazdu kierowanego przez Pana D. K.. Inspekcja Transportu Drogowego ustaliła ponadnormatywne naciski osi pojazdu na drogę. Ustaleniom tym skarżąca nie zaprzecza. Drugą przesłankę stanowią wyjaśnienia skarżącej i przewoźnika zgromadzone w toku postępowania.
Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 ust. 35a prd. wskazuje, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
W myśl art. 64 ust. 1 ustawy prd., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
- pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy,
- pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1.
Zgodnie z art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści ust. 3 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:
1) podmiot wykonujący przejazd;
2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.
W myśl art. 140ab ust. 2 ustawy prd., w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji, należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że kary pieniężne, wymierzane za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, są ustalane i wymierzane decyzją administracyjną, stanowiącą rezultat postępowania administracyjnego. Fakt, że w postępowaniach tych mają zastosowanie przepisy Kpa. ma ten skutek, że zobowiązuje to organ administracji publicznej do zachowania standardu postępowania wyjaśniającego określonego w szczególności przepisami art. 7, art. 77 pkt 1 i art. 80 Kpa.
Wskazany przepis art. 140aa ust. 3 pkt 2 prd. nakłada m. in. na załadowcę odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym w wypadku wpływu lub godzenia się na powstanie naruszeń prawa w zakresie przewozu ładunków. W interesie skarżącej było zatem dochowanie wszelkiej staranności, aby takiej odpowiedzialności uniknąć, przede wszystkim niedopuszczenie do tego, aby miejsce załadunku opuścił pojazd nienormatywny. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć, że skarżąca, jako załadowca, miała rzeczywisty wpływ na ilość ładunku przewożonego przez przewoźnika, ponieważ to ona dokonywała załadunku, a także na jego rozłożenie w konsekwencji czego doszło do przekroczenia nacisku pojedynczej osi napędowej o 0,1 t.
Skarżąca profesjonalnie wykonuje czynności załadunku musi znać powszechnie obowiązujące przepisy prawne, określające dopuszczalną ładowność poszczególnych rodzajów pojazdów oraz naciski osi. Swoje wątpliwości w tym zakresie może przecież wyjaśniać, żądając okazania dokumentów pojazdu i warunkując tym okazaniem dokonanie załadunku. Zupełnie bezzasadne są wyjaśnienia skarżącej, cement został w momencie załadunku rozmieszczony prawidłowo, skarżąca na tę okoliczność nie przedstawiła żadnych dowodów. Strona skarżąca nie wykazała, aby przed wyjazdem z zakładu pojazd został poddany ważeniu kontrolnemu.
Sąd zwraca uwagę, że z akt sprawy wynika, że cement był ładowany na 18 paletach tak więc trudno przyjąć, aby to kierowca a nie załadowca kierował tym załadunkiem. Należy wyraźnie stwierdzić, że w świetle omawianych regulacji prawnych obowiązki załadowcy nie kończą się na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na teren załadunku. Załadowca jest również odpowiedzialny za dopuszczenie do wyjazdu pojazdu nienormatywnego z załadowanym przez niego towarem na drogi publiczne. Nie może się od tej odpowiedzialności uwolnić podejmując próby jej przerzucenia na przewoźnika, twierdząc, że tylko on miał wpływ na ilość załadowanego towaru (wyrok NSA z 20 marca 2014 r. sygn. akt: II GSK 266/13).
Okoliczności faktyczne sprawy niniejszej, wskazują, że załadowca taki bezpośredni wpływ miał, jednakże nie podjął żadnych starań mających na celu zapobieżenie nienależytemu rozmieszczeniu ładunku naruszeń podczas przewozu.
Z wyjaśnień przewoźnika wynika, że pojazd po opuszczeniu zakładu skarżącej nigdzie się nie zatrzymywał, nie tankował również paliw tak więc należy przyjąć, że to załadowca w taki sposób umieścił palety na pojeździe, że doszło do przekroczenia nacisków na osie.
W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 Kpa.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 Kpa.
W aktach sprawy Sąd nie dopatrzył się również rozbieżności w godzinach przeprowadzonej kontroli. Wyjaśnienia organu w tym zakresie są spójne i zasługują na uwzględnienie. Reasumując kara została nałożona w sposób prawidłowy.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 Ppsa., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło