VI SA/Wa 1099/07
WyrokWSA w Warszawie2009-02-09
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Halina Emilia Święcicka, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na spółkę wykonującą przewozy okazjonalne w krajowym transporcie drogowym za naruszenie zakazów określonych w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym (dotyczących m.in. używania taksometru, umieszczania oznaczeń na pojeździe i lamp na dachu) jest zgodne z prawem, w sytuacji gdy spółka twierdzi, że przepisy te naruszają zasady wolności gospodarczej i równości wobec prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nałożenie kar pieniężnych na spółkę wykonującą przewozy okazjonalne za naruszenie zakazów z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym było zasadne. Sąd stwierdził, że przepisy te nie naruszają zasad wolności gospodarczej ani równości wobec prawa, a służą odróżnieniu pojazdów niebędących taksówkami od taksówek i ochronie licencjonowanych przewoźników taksówkowych przed nieuczciwą konkurencją. Sąd uznał również, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, w tym ograniczenie sumy kar pieniężnych.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną przez Komendanta Policji za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym podczas kontroli drogowej pojazdu. Naruszenia dotyczyły m.in. używania taksometru, umieszczania oznaczeń na pojeździe i lamp na dachu, a także wykonywania transportu bez wymaganej licencji. Spółka odwołała się od decyzji, kwestionując zgodność przepisów z Konstytucją i zarzucając naruszenie procedury. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...], Komendant Policji, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. sp. z o. o. z siedzibą w W. od decyzji Komendanta Komendy Rejonowej Policji W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości [...] złotych uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym z naruszeniem zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy i w tym zakresie umorzył postępowanie. W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] listopada 2006 r. w W., przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...], użytkowanego przez spółkę A. Pojazdem kierował S. L. W toku kontroli stwierdzono, iż pojazd skarżącej spółki był wyposażony w urządzenie techniczne w postaci podświetlonego transparentu (lampy) zainstalowanego na dachu pojazdu, na którym widniał napis [...] i nr telefonu [...]. Na bokach pojazdu znajdowały się napisy [...] oraz nr telefonu [...].
Jednocześnie w trakcie kontroli stwierdzono, że przedmiotowy pojazd, nie będący taksówką osobową – wyposażony był w taksometr fiskalny "C." o nr [...]. W toku kontroli kierujący pojazdem przedstawił funkcjonariuszom Policji zaświadczenie o zatrudnieniu oraz spełnianiu wszystkich wymagań określonych w art. 39 a) ust. 1 pkt 1-5 ustawy o transporcie drogowym, wypis z licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego osób, wystawionej na przedsiębiorcę T. D. S., paragon fiskalny [...] wystawiony przez A. oraz świadectwo legalizacji ponownej taksometru potwierdzone za zgodność z oryginałem przez spółkę A. Podczas kontroli wykonano również dokumentację fotograficzną. Kierowca wyjaśnił kontrolującym, że wykonuje przewozy okazjonalne na rzecz spółki A. Protokół kontroli Nr [...] został podpisany przez kierującego pojazdem bez zastrzeżeń.
Pismem z dnia [...] listopada 2006 r. skarżąca spółka została zawiadomiona przez organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania administracyjnego. Organ wezwał stronę do przesłania w zakreślonym terminie dokumentów i wyjaśnień związanych z przedmiotem kontroli. Jednocześnie organ pouczył skarżącą spółkę o przysługujących jej na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. i art. 73 § 1 k.p.a. prawach strony, w tym prawie do składania wyjaśnień i przeglądania akt sprawy.
Ustosunkowując się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, w piśmie z dnia 21 listopada 2006 r. poinformowała organ, iż w sprawie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o transporcie drogowym, które zdaniem organu mogły być naruszone przez stronę, została złożona skarga konstytucyjna do Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto strona odniosła się do zarzutów związanych z posiadaniem w pojeździe taksometru, oraz umieszczonej na dachu pojazdu lampy i oznaczeń. Skarżąca stwierdziła, iż przepis art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu przyjętym nowelą ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) nie dotyczy w ujęciu podmiotowym przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie krajowego transportu drogowego w przewozach okazjonalnych na podstawie wydanych licencji. W ocenie skarżącej zakazy określone w art. 18 ust. 5 cyt. ustawy nie mogą dotyczyć przewoźników posiadających ważne licencje na przewóz osób w transporcie drogowym. Według strony uznać należy, iż zakazy określone w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym mogą dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy wykonują przewozy okazjonalne zarobkowe jako działalność "uboczną" w stosunku do swej podstawowej działalności. Zdaniem skarżącej spółki zakazanie przedsiębiorcy posiadającemu licencję (lub zezwolenie) na wykonywanie transportu drogowego umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy stanowiłoby naruszenie fundamentalnych dla działalności gospodarczej zasad wolności (swobody) jej prowadzenia oraz równości konkurencji. Strona stwierdziła, iż interpretacja zakazów z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym nie może także zmierzać do wyeliminowania z rynku, z pogwałceniem zasad wolności i konkurencji, określonej grupy przedsiębiorców wykonujących obecnie przewozy okazjonalne. Niezależnie od powyższego skarżąca uznała, iż przepisy art. 18 ust. 5 cyt. ustawy zostały sformułowane niezgodnie z zasadami rzetelnej legislacji oraz zasadami techniki legislacyjnej. W ocenie strony przepisy te budzą również zastrzeżenia co do ich zgodności z prawem europejskim. Ponadto spółka A. wskazała, że jest posiadaczem licencji przewozowej użyczającym pojazd wykonującemu przewozy we własnym imieniu, ale na rzecz A., na podstawie umowy cywilnej nienazwanej. W ramach współpracy niezbędne jest wzajemne rozliczenie, co uzasadniało obecność w pojeździe taksometru.
Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] grudnia 2006 r. decyzję na podstawie której, działając w oparciu m.in. o przepisy art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm., dalej utd) w zw. z lp. 1.1 oraz l.p. 2.9 załącznika do utd nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości [...] złotych, na którą składały się cztery kary jednostkowe:
1) [...] złotych z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru;
2) [...] złotych z tytułu naruszenia zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń;
3) [...] złotych z tytułu naruszenia zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą , adresem, lub telefonem przedsiębiorcy;
4) [...] złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek.
W uzasadnieniu decyzji, powołując się na zebrane w toku postępowania dowody, organ uznał, iż przewóz osób wykonywany przez skarżącą spółkę skontrolowanym pojazdem wyczerpał znamiona naruszenia określonego w art. 18 ust. 5 lit. a), b), c) ustawy o transporcie drogowym.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka A. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie zbierania i oceny materiału dowodowego oraz wydanie decyzji w oparciu o przepisy, wobec których istnieje uzasadniona obawa, iż są niekonstytucyjne. Skarżąca spółka ponowiła argumentację przytoczoną w piśmie z 21 listopada 2006 r.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Komendant Policji, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia, decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. wydaną na podstawie m.in. art. 138 § 1 k.p.a. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym z naruszeniem zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy i w tym zakresie umorzył postępowanie. W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż w chwili kontroli spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, że skarżąca wykonując transport drogowy osób - dopuściła się naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. a) cyt. ustawy, gdyż z akt wynika jednoznacznie, że podczas kontroli należący do strony pojazd nie będący taksówką osobową wyposażony był w taksometr. Ponadto Komendant Policji podniósł, że z akt sprawy wynika bezspornie, iż strona skarżąca dopuściła się naruszenia zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub urządzeń technicznych, który określony został w art. 18 ust. 5 lit. c) ustawy o transporcie drogowym. Ponadto strona, jako podmiot wykonujący przewozy okazjonalne musi posiadać stosowną licencję. Tymczasem w przedmiotowym postępowaniu spółka A. nie wylegitymowała się licencją na wykonywanie transportu drogowego, stąd uzasadnionym jest nałożenie na spółkę kary pieniężnej w wysokości [...] złotych (l.p. 1.1 załącznika do utd). Jednocześnie organ uznał, że brak jest podstaw do nałożenia na stronę kary w wysokości [...] złotych za naruszenie zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy, skoro numer telefonu [...] znajdujący się na kontrolowanym pojeździe nie należy do spółki A., podobnie jak umieszczona nazwa "E." nie identyfikuje skarżącej spółki. Co do ostatniego z wymienionych naruszeń organ odwoławczy uznał za konieczne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w tym zakresie i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji.
W konsekwencji Komendant Policji stwierdził, że zasadnym jest nałożenie na spółkę A. kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] złotych pomimo, że suma kar nałożonych na spółkę w trakcie przedmiotowej kontroli wynosi [...] złotych, gdyż zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 utd organ suma kar w rozpatrywanym przypadku (jednej kontroli drogowej) nie może przekroczyć kwoty [...] złotych.
W skardze na powyższą decyzję, w zakresie w jakim Komendant Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, a także naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 77 k.p.a. - poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dodatkowo w piśmie z dnia 6 lutego 2009 r. strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zarzucając skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego strona postępowania oraz nałożenie kary pieniężnej nieznanej ustawie.
W obszernym uzasadnieniu skargi spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego. Zdaniem strony, wykładnia systemowa, jak również wykładnia celowościowa (tj. biorąca pod uwagę zamierzone przez ustawodawcę prawdopodobne cele wprowadzenia zakazów z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym) pozwala na sformułowanie wniosku, że przepis art. 18 ust. 5 cyt. ustawy nie powinien być odnoszony do przedsiębiorcy, który profesjonalnie, na podstawie licencji, prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przewozu drogowego osób. Według strony zakazy z art. 18 ust. 5 cyt. ustawy mogą natomiast dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy wykonują przewozy okazjonalne zarobkowe jako działalność "uboczną" w stosunku do swej podstawowej działalności. Według skarżącej art. 18 ust. 5 lit a) jest także niezgodny z zasadami logiki, dlatego iż zakaz umieszczania w pojeździe taksometru czyni bezprzedmiotowym zakaz jego używania, a z kolei zakaz używania jest aktualny tylko wówczas, jeżeli zamontowany jest w pojeździe taksometr, co zostało właśnie zakazane. Z kolei zakaz "umieszczania na dachu lamp lub innych urządzeń technicznych" z jednej strony narusza zasadę dostatecznej określoności zakazów (czynów zakazanych), gdyż posłużono się tu niedookreślonym zwrotem "urządzenie techniczne". Uzasadniając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. skarżąca stwierdziła, iż organy Policji nie dochowały wymogów działania na podstawie przepisów prawa, tzn. ich działania nie miały wystarczającej podstawy prawnej. Zdaniem strony w przedmiotowej sprawie zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie bacząc na obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.
Uzasadniając zarzuty podniesione w piśmie procesowym z dnia 6 lutego 2009 r. spółka wskazała, że adresatem decyzji powinien być kierowca pojazdu jako, że był odrębnym podmiotem gospodarczym. Ponadto w petitum, a nie w uzasadnieniu decyzji powinny być wskazane poszczególne kary za stwierdzone naruszenia. Zdaniem strony ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje możliwości nałożenia kary łącznej w wysokości [...] złotych, a więc decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
Wniosek spółki zawarty w skardze o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpoznania wniosku o stwierdzenie niezgodności art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym z Konstytucją RP, złożonego przez Ogólnopolską Organizację Pracodawców Transportu Drogowego w dniu 17 września 2007 r. do Trybunału Konstytucyjnego został rozpatrzony przez tutejszy Sąd odmownie. Postanowienie w tej kwestii jest prawomocne (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II GZ 302/08).
W odpowiedzi na skargę Komendant Policji, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Nie ulega wątpliwości, że decyzja Komendanta Policji została wydana w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 zd. pierwsze k.p.a. Świadczy o tym zarówno treść samego rozstrzygnięcia jak i uzasadnienie decyzji. Zdaniem Sądu, z wykładni systemowej omawianego przepisu wynika, że dopuszczalne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w części i umorzenie w tym zakresie postępowania przed organem pierwszej instancji. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z taka właśnie sytuacją, gdyż organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie w jakim nałożono na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości [...] złotych za naruszenie zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem, lub telefonem przedsiębiorcy, gdyż uznał, że numer telefonu [...] znajdujący się na kontrolowanym pojeździe nie należy do spółki A., podobnie jak umieszczona nazwa "E." nie identyfikuje skarżącej spółki. Zdaniem Sądu, organ precyzyjnie wskazał w jakim zakresie uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przez co decyzja nie budzi wątpliwości, co do jej treści.
Osnowa decyzji w rozpatrywanym przypadku składa się z trzech elementów: 1) organ odwoławczy uchyla oznaczone rozstrzygnięcie organu I instancji i określa zakres tego uchylenia, 2) umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji w części, 3) rozstrzygniecie sprawy, co do jej istoty w pozostałej części nieobjętej umorzeniem. Powyższe elementy mają charakter obligatoryjny i w zaskarżonej decyzji występują.
Art. 107 §1 k.p.a wymienia elementy, które powinna zawierać prawidłowa decyzja administracyjna m.in. powinna być w niej powołana podstawa prawna rozstrzygnięcia. Funkcja wymienionych w tym przepisie składników decyzji nie jest jednakowa, również skutki prawne braku lub niedostatecznego określenia elementów decyzji nie są w każdym przypadku takie same.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie podał pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a jedynie art. 138 § 1 k.p.a., co jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania organu, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez Sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia.
Jak wynika z decyzji organu odwoławczego, Komendant Policji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie w jakim nałożono na stronę kary pieniężne za trzy naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym tj. karę w wysokości [...] złotych z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru; karę w wysokości [...] złotych z tytułu naruszenia zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń, karę w wysokości [...] złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek.
Formułując zarzut nieważności zaskarżonej decyzji, który musi być rozpatrzony na wstępie, spółka A. podnosi, że decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną postępowania, a także że została wydana bez podstawy prawnej, gdyż ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje możliwości nałożenia kary łącznej w wysokości [...] złotych. Zdaniem Sądu, obydwa zarzuty nie są uzasadnione. W niniejszej sprawie organ ustalił na podstawie wyjaśnień kierującego pojazdem oraz zebranych dowodów, że sporny przewóz był wykonywany na rzecz spółki A. Świadczy o tym m.in. wydruk z kasy fiskalnej, na którym widnieje jako wystawca paragonu A. sp. z o.o.
Zdaniem Sądu, uwzględniając powyższe okoliczności należy uznać, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego dokonana przez organ nie budzi wątpliwości. Prawidłowość przyjętego przez organ ustalenia, że spółka A. powinna być adresatem decyzji, gdyż w chwili kontroli to ona wykonywała przewóz okazjonalny wzmacnia dodatkowo treść wyjaśnień złożonych przez skarżącą w piśmie z dnia 21 listopada 2006 r. gdzie podano, iż sporny przewóz był wykonywany na rzecz spółki A. Należy zwrócić uwagę, że skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła dowodów (ani też nie wnioskowała o ich przeprowadzenie), które mogłyby skutecznie obalić omawiane ustalenie organu.
Odpierając zarzut braku podstawy prawnej decyzji należy podnieść, że nałożenie kary pieniężnej, za stwierdzone podczas kontroli naruszenia, stanowi przedmiot jednej sprawy administracyjnej. Niezależnie od stwierdzonej liczby naruszonych przepisów decyzja określa karę pieniężną, na którą będą się składać kary za poszczególne naruszenia. Przepis art. 92 ust. 2 utd ogranicza sumę kar pieniężnych nakładanych podczas jednej kontroli. Ustawa nie przewiduje natomiast ustalania "łącznej kary pieniężnej" (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 29/08 niepubl.). Organ prawidłowo więc nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] złotych, skoro w niniejszej sprawie suma kar nałożonych podczas jednej kontroli przekraczała powyższą kwotę. Przepis art. 92 ust. 2 pkt 1 utd obligował organ do ograniczenia sumy kar za stwierdzone naruszenia do wskazanej wyżej kwoty czego w żadnym razie nie można odczytywać jako nałożenie na stronę "kary łącznej". Należy zauważyć, że w osnowie decyzji odwoławczej wskazano, iż suma kar w decyzji organu I instancji wynosi [...] złotych a stosowanie do art. 92 ust.2 pkt 1 kara została nałożona w wysokości [...] złotych.
Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, a ocena zgromadzonego materiału dowodowego jest pełna i nie nosi znamion dowolności. Zakwestionowana decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, organ miał podstawy do nałożenia na spółkę A. kar pieniężnych z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru; z tytułu naruszenia zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń oraz za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek, co wyczerpywało znamiona naruszenia określonego w art. 18 ust. 5 lit. a), c) oraz art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
W myśl art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - aktualnego na dzień kontroli - krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, stosownie do art. 5 ust. 1 wymienionej ustawy wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji.
Tej odpowiedniej licencji, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wymaga wykonywanie transportu drogowego taksówką, której to licencji udziela się przedsiębiorcy, po spełnieniu warunków podanych w tym przepisie. Według ustaleń organów Policji dokonanych w niniejszym postępowaniu skarżąca spółka A. nie posiadała żadnej licencji, a więc ani uprawniającej do wykonywania przewozów okazjonalnych ani licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Tego ustalenia w toku postępowania administracyjnego skarżąca w żaden sposób nie zakwestionowała. Przede wszystkim nie przedłożyła organowi wypisu ze stosownej licencji.
Z paragonu fiskalnego taksometru umieszczonego w skontrolowanym pojeździe wynika, że paragon ten był wystawiony przez skarżącą spółkę, oraz że bezpośrednio przed kontrolą (w godzinach 18 min. 57 do 19 min. 02) był wykonywany przejazd na trasie liczącej 1,3 km za co pobrano należność w wysokości 9 złotych. Kierujący pojazdem stwierdził również do protokołu kontroli, że wykonuje przewozy okazjonalne dla spółki A. Spółka tego ustalenia skutecznie nie podważyła. Przeciwnie, z pism strony składanych w postępowaniu administracyjnym oraz argumentacji zawartej w skardze wynika, że spółka w dniu kontroli wykonywała przewozy okazjonalne. Tym samym ustalenie organu w tym zakresie jest prawidłowe. Przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego oraz wahadłowego (v. art. 4 pkt 11 utd). Ponieważ podjęcie i wykonywanie transportu okazjonalnego może następować wyłącznie w oparciu o licencję wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 utd tymczasem taką licencją, ważną na dzień kontroli, spółka A. się nie legitymowała organ prawidłowo nałożył z tego tytułu na stronę karę pieniężną w kwocie [...] złotych (v. l.p. 1.1 załącznika do utd).
Za zgodne z prawem należy także uznać nałożenie na stronę pozostałych kar.
Skoro ustalono, że spółka wykonywała przewóz okazjonalny obowiązywały ją zakazy o jakich mowa w art. 18 ust. 5 lit. a) – c), zgodnie z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,
b) umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także
c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Organ ustalił, że w skontrolowanym pojeździe był zainstalowany i używany taksometr a na dachu pojazdu umieszczony był podświetlany banner. Powyższe ustalenia są prawidłowe, gdyż nie zostały przez stronę podważone natomiast znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym tj dokumentacji fotograficznej, wydruku z kasy fiskalnej oraz świadectwie legalizacji taksometru. Odnosząc się do argumentów strony kwestionujących konstytucyjność przepisów ustawy o transporcie drogowym stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 5 ust. 1 ww. ustawy, iż na wykonywanie transportu drogowego wymagana jest odpowiednia licencja, do otrzymania której przedsiębiorca musi spełniać konkretne warunki, inne dla licencji na przewozy okazjonalne oraz inne dla licencji "taksówkowej" (art. 6 ustawy o transporcie drogowym). Skutkiem tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji uprawniającej do przewozów okazjonalnych w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie licencji "taksówkowej", co znalazło jednoznaczny wyraz w dyspozycji przepisu art. 12 ust. 1b cyt. ustawy, według którego licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.
Konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie w ustawie o transporcie drogowym cytowanego wyżej art. 18 ust. 5 lit. a) – c).
Zdaniem Sądu uznać należy, iż dokonując nowelizacji kwestionowanych przepisów w lipcu 2005 r. ustawodawca kierował się niewątpliwie potrzebą wyraźnego odróżnienia pojazdów nie będących taksówką od taksówek, a zarazem potrzebą stosownej ochrony działających na rynku licencjonowanych przewoźników taksówkowych, działających w oparciu o licencje wydane na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przed nieuczciwą konkurencją ze strony podmiotów działających bez licencji taksówkarskiej i wykonujących przewozy osób w sposób okazjonalny na podstawie posiadanych ogólnych licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, wydanych na podstawie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy.
Według Sądu używanie taksometru oraz sposób oznaczania pojazdu, wskazany w cytowanym przepisie należą ewidentnie do cech charakterystycznych tylko i wyłącznie dla pojazdów służących do świadczenia usług przewozu osób w ramach licencji taksówkowej. W tej sytuacji inni przedsiębiorcy, którzy nie posiadają licencji taksówkowej, nie mogą – zgodnie z powołanym przepisem ustawy – wykonywać usług pojazdem, który swymi cechami wyraźnie przypomina, czy też sugeruje transport drogowy osób taksówką.
Zdaniem Sądu, istotne różnice występujące w zakresie wymagań dotyczących przedsiębiorców prowadzących przedsiębiorstwa taksówkowe w porównaniu z innymi przewoźnikami, działającymi na podstawie ogólnych licencji lub stosownych zezwoleń wskazują, iż konsument korzystający z przewozu nie może być wprowadzany w błąd i musi mieć pewność, że wchodząc do samochodu oznaczonego jako taksówka, korzysta z usług przedsiębiorcy, który ma stosowną licencję na transport drogowy osób taksówką.
Zdaniem Sądu, trudno uznać za uprawnioną tezę strony skarżącej, jakoby unormowania przepisu art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym naruszały w jakimkolwiek zakresie konstytucyjną zasadę wolności gospodarczej (vide: art. 20 i art. 22 Konstytucji RP), albowiem wprowadzone przez ustawodawcę zakazy dotyczące sposobu wykonywania przewozów okazjonalnych po pierwsze - nie dotykają istoty tej konstytucyjnej swobody, a ponadto - są zgodne z zasadą proporcjonalności. Dodatkowo należy zauważyć, iż sama wolność działalności gospodarczej nie ma również charakteru absolutnego, co wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny w swym orzecznictwie (tak np. /w:/ wyrok TK z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt K 33/03, OTK-A 2004/4/31).
Trudno również uznać, aby postanowienia przepisu art. 18 ust. 5 cyt. ustawy prowadziły do naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
Gdy idzie o zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP, należy zauważyć, że przyjęta przez Konstytucję formuła równości wobec prawa mieści się w ogólnym, opisowym pojęciu równości jako przynależności danych podmiotów do tej samej klasy, którą wyróżniamy z punktu widzenia cechy uznanej za istotną i nie jest tożsama z pojęciem identyczności. Zdaniem Sądu równość wobec prawa należy rozumieć tak, iż wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących (tak również: B. Banaszak, Prawo konstytucyjne, s. 456-457, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 221 i nast.; podobnie /w:/ L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, wydanie 2, LIBER, Warszawa 1998, s. 94 i nast.).
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jeśli określona norma prawna traktuje odmiennie adresatów, którzy odznaczają się określoną cechą wspólną, wówczas mamy do czynienia z odstępstwem od zasady równości. Odstępstwo takie nie jest tożsame z naruszeniem art. 32 Konstytucji. Niezbędna staje się wówczas ocena przyjętego kryterium zróżnicowania. Równość wobec prawa to także zasadność wybrania takiego, a nie innego kryterium różnicowania podmiotów prawa (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 1998 r., sygn. akt U 17/97, OTK 1998 nr 3, poz. 34; podobnie: /w:/ wyroku WSA w Łodzi z dnia 21 stycznia 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 128/03, ONSAiWSA 2004/2/40).
Mając na względzie przedstawione poglądy doktryny, jak również orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego należy stwierdzić, iż podważane przez skarżącą spółkę unormowania art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym nie naruszają konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w przepisie art. 32 Konstytucji RP. W ocenie Sądu negowane przez skarżącą zakazy ustawowe nie łamią zasady równości, albowiem nie różnicują w prawach przedsiębiorców transportowych, odwołując się jedynie do kryterium sposobu świadczenia usług przewozowych. Niewątpliwie regulacja przyjęta w 2005 r. przez ustawodawcę traktuje jednakowo wszystkich przedsiębiorców wykonujących swoją działalność na podstawie ogólnej licencji transportowej, wydanej w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zmierzając jedynie do wyraźnego odróżnienia tych przedsiębiorców od podmiotów świadczących specyficzne usługi transportu drogowego osób taksówką (na podstawie art. 6 ust. 1), które w świetle tej ustawy zobowiązane są do spełnienia wielu innych, surowszych wymogów w zakresie prowadzonych usług przewozowych.
W tym stanie rzeczy należy przyjąć, iż całkowicie bezzasadny jest zarzut strony, że w wyniku zastosowania przez organy Policji uregulowań prawnych przyjętych w drodze nowelizacji art. 18 ustawy o transporcie drogowym, naruszone zostały jakiekolwiek konstytucyjne uprawnienia skarżącej spółki.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu jest całkowicie niezasadny. Odpierając ten zarzut zauważyć trzeba, że organ I instancji w piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. informującym o wszczęciu postępowania administracyjnego nie tylko powiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami administracyjnymi, lecz również wezwał ją do złożenia wyjaśnień i zajęcia stanowiska. Warto zaznaczyć, iż przed wydaniem decyzji skarżąca z możliwości tej skorzystała, nie kwestionując jednocześnie by organ przeprowadzał jakieś istotne dla rozstrzygnięcia czynności procesowe poza jej wiedzą.
Reasumując należy stwierdzić, że organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozstrzygając niniejszą sprawę organy administracji oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło