VI SA/Wa 1108/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego B. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez B. G. odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 roku, o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 zł. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 kpa, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529). Organ wyjaśnił, że jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 roku została doręczona stronie dnia 30 grudnia 2014 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 13 stycznia 2014 r. Odwołanie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym Poczty Polskiej w dniu 14 stycznia 2014 r. Zgodnie więc z art. 134 kpa należało stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, B. G. zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności:  1. art. 46 § 1 k.p.a., przez oparcie się wyłącznie na dacie przybitej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru obok podpisu osoby odbierającej decyzję organu I instancji, pomimo okoliczności wskakujących na to, że osoba odbierająca decyzję nie była upoważniona do odbioru tej decyzji, a zatem decyzja nie została skutecznie doręczona, 2. art. 7, 77 k.p.a. przez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodnego, a przez to zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co do ustalenia czy osoba, która odebrała decyzję była upoważniona do jej odbioru a co za tym idzie do ustalenia daty odebrania decyzji organu I instancji oraz co do terminowości wniesienia odwołania od tej decyzji, 3. art. 80 k.p.a. przez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co do prawidłowości doręczenia decyzji oraz daty odebrania decyzji organu I instancji a także co do terminowości wniesienia odwołania od tej decyzji, 4. art. 134 k.p.a. przez jego bezpodstawne zastosowanie pomimo braku podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, 5. art. 107 w zw. z art. 126 k.p.a. przez pominięcie w uzasadnieniu postanowienia wskazania dowodów, na których organ oparł się wydając zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna albowiem przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo, zgodnie z art. 43 tej ustawy, doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby ta podjęły się oddania pisma adresatowi. Jest to tak zwany tryb doręczenia zastępczego, stosowany w przypadku braku możliwości doręczenia bezpośredniego z art. 42 § 1 k.p.a. Dokonanie doręczenia zawsze spoczywa na organie administracyjnym prowadzącym postępowanie w sprawie. Pod pojęciem "nieobecności" rozumie się każde spowodowane przejściowymi okolicznościami niezastanie odbiorcy w miejscu, które jest właściwe, każdą chociażby krótkotrwałą nieobecność wywołaną zwykłymi okolicznościami, wszelkiego rodzaju czasową nieobecność, lecz nie zmianę miejsca zamieszkania lub też wyjazd na stałe do innej miejscowości lub za granicę. Drugi istotny warunek skuteczności doręczenia zastępczego to oddanie pisma za pokwitowaniem do rąk wskazanych w tym przepisie osób, tj. dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu. Dla skutecznego doręczenia pisma wystarczy, aby na podpisywanym przez domownika potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2070/10, z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 315/06). Jeżeli na odwrocie poświadczenia odbioru pisma nie podkreślono, że doręczenia dokonano dorosłemu domownikowi zaznaczając lub wskazując jednocześnie, że osoba ta podjęła się oddać przesyłkę adresatowi, to doręczenie nie spełnia wymogów z art. 40 § 1 ani z art. 43 k.p.a. (zob. także wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. Akt II FSK 680/08). Zastosowanie trybu zastępczego wymaga zatem ustalenia, iż pismo, w zastępstwie adresata, odbiera dorosły domownik, który podjął się doręczenia go adresatowi, a czynność ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w tak zwanym dowodzie doręczenia. Zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi bowiem urzędowe poświadczenie odbioru przesyłki. Znajdujący się natomiast w aktach dowód doręczenia decyzji skarżącemu nie daje podstaw do ustalenia prawidłowości trybu jej doręczenia, gdyż doręczyciel nie zakreślił pozycji z której wynikałoby, że została ona dostarczona dorosłemu domownikowi. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru znajduje się jedynie data oraz podpis osoby która przesyłkę odebrała. Rolą organów administracji publicznej jest wyegzekwowanie, by przesyłki doręczane adresatowi za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na odwrocie dowodu doręczenia były szczegółowo i prawidłowo wypełniane. Z dokumentu tego musi jednoznacznie wynikać, w jaki sposób przesyłka została doręczona. W przeciwnym razie doręczenie nie może zostać uznane za skuteczne. Z uwagi na stwierdzone uchybienia uznać należało, iż w postępowaniu niniejszym doszło do naruszenia ogólnych przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zaznaczyć trzeba, że z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a. wynika obowiązek organu podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przepisem gwarantującym realizację tej zasady jest przepis art. 77 § 1 k.p.a., który obciąża organ obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Niewątpliwie naruszenie powyższych przepisów prawa procesowego uznać należy za istotne, skoro wydane na podstawie art. 134 k.p.a. orzeczenie zamknęło skarżącemu drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organ ustali czy doszło do skutecznego doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 43 k.p.a., w tym wypadku czy zostały spełnione przesłanki w postaci doręczenia pisma zamieszkującemu wspólnie z adresatem dorosłemu domownikowi, który podjął się jego oddania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd postanowił w myśl art. 200 p.p.s.a. ----------------------- 1