VI SA/Wa 1109/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę Komendant Główny Policji (dalej: "organ II instancji", "KGP") decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256. ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2020 r., poz. 838, dalej: "u.o.o.m."), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] listopada 2020 r. nr [...] orzekającą o skreśleniu K. Z. (dalej: "Strona", "Skarżący") z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji KGP wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...], decyzją z [...] listopada 2020 r. skreślił Stronę z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w związku ze sporządzeniem przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...],[...] czerwca 2020 r., aktu oskarżenia przeciwko Stronie o przestępstwa z art. 18 § 1 K.k. w zw. z art. 272 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k. oraz art. 270 § 1 K.k. w zw. z art. 12 § 1 K.k. wielokrotnie. KGP podkreślił, że przestępstwo określone w art. 270 § 1 K.k., tj. fałsz materialny dokumentu jest przestępstwem umyślnym. Podrobienie i przerobienie dokumentu mają charakter kierunkowy. Wymagają bowiem działania w celu użycia dokumentu jako autentycznego, toteż mogą być popełnione tylko z zamiarem bezpośrednim. Nie ma przy tym znaczenia, czy w zamiarze sprawcy osobą mającą używać sfałszowanego dokumentu będzie on sam czy kto inny. Natomiast przestępstwo określone w art. 272 K.k., tj. wyłudzenie poświadczenia nieprawdy jest przestępstwem umyślnym, i może być popełnione tylko w zamiarze bezpośrednim, na co wskazuje znamię podstępności we wprowadzeniu w błąd. Zasadnym jest zatem stanowisko, że przestępstwa powyższe można popełnić jedynie umyślnie, a zatem kwestia umyślności czynu o który jest oskarżona Strona, nie może budzić wątpliwości. KGP dodał, że organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję zastosował się wprost do dyspozycji zawartej w art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. Ochrona osób i mienia należy do zadań o szczególnym znaczeniu, często wkraczającym w obszary wrażliwe ze względu na swobody prawa obywatelskie, gdyż ustawodawca wyposażył kwalifikowanych pracowników ochrony w szereg instrumentów niedostępnych dla zwykłego obywatela. Wiąże się to również ze szczególnym statusem pracowników ochrony, czego wyrazem jest także powyższy przepis, który stanowi wyraz prymatu interesu społecznego nad słusznym interesem obywatela. Ustawa o ochronie osób i mienia wyraźnie wskazuje w art. 29 ust. 6 pkt 1, iż sam fakt wszczęcia postępowania o przestępstwo umyślne, w stosunku do kwalifikowanego pracownika ochrony | fizycznej, rodzi po stronie organów Policji obowiązek skreślenia takiej osoby, z listy kwalifikowanych pracowników ochrony. KGP zaznaczył, iż wcześniejsze postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia Strony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, toczyło się w związku z wydaniem postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów, natomiast aktualnie jest on, w świetle aktu oskarżenia z [...] czerwca 2020 r., oskarżonym. KGP, polemizując z zarzutem niekonstytucyjności przepisów ustawy o ochronie osób i mienia wskazał, na utrwaloną linię orzecznictwa sądowoadministracyjnego, której wyrazem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2019 r. sygn. akt II GSK 4618/16, zgodnie z którym obligatoryjne skreślenie z listy ma charakter kary administracyjnej, polegającej na pozbawieniu szczególnego uprawnienia, jakim jest praca związana z ochroną osób, nakładanej w postępowaniu administracyjnym wszczynanym na podstawie prawomocnego wyroku, bądź wiążącej informacji o wszczęciu postępowania karnego. Z tych też m.in. względów (odmiennego charakteru kar wymierzanych w postępowaniach o odmiennym charakterze) nie można traktować obligatoryjnego skreślenia z listy jako kary dodatkowej wobec kary orzeczonej przez sąd kamy za popełnienie przestępstw przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu. Odnosząc się do wniosku Strony o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...][...] Wydział Kamy o sygn. akt [...], KGP zaznaczył, iż art. 97 § 1 K.p.a., zawiera zamknięty katalog powodów zawieszenia postępowania administracyjnego. W powyższym katalogu uwzględniony jest pkt 4 dotyczący sytuacji gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jednakże przepis powyższy nie może znaleźć zastosowania w rozpatrywanej sprawie z uwagi na fakt iż do wydania decyzji administracyjnej skreślającej z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie jest konieczny wyrok skazujący a zgodnie z art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m., wystarczającą przesłanką jest fakt wszczęcia w stosunku do takiej osoby postępowania karnego o przestępstwo umyślne. Za przedstawionym powyżej stanowiskiem przemawia także utrwalona linia orzecznictwa sądowoadministracyjnego, czego wyrazem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.07.2020 r. o sygn. akt I OSK 2660/19. KGP wskazał, że Strona przywołała w treści swojego odwołania postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 kwietnia 2017 r. o sygn. akt VI Sa/Wa 47/17 które zawieszało postępowanie toczące się w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. W przedmiotowej sprawie zachodziła okoliczność, związana z faktem, iż w stosunku do strony wydane zostało postanowienie o umorzeniu postępowania karnego na podstawie art. 1 § 2 K.k., z uwagi na fakt znikomej społecznej szkodliwości czynu, a sam czyn dotyczył naruszenia art. 50 u.o.o.m. Natomiast przeciwko Stronie został sporządzony, przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...], akt oskarżenia o przestępstwa z art. 18 § 1 w zw. z art. 272 w zw. z art. 12 § oraz art. 270 § 1 w zw. z art. 12 § 1 K.k. wielokrotnie, a organ administracji publicznej jakim jest Komendant Główny Policji nie posiada kompetencji do badania, czy czyny objęte treścią aktu oskarżenia charakteryzują się znikoma społeczną szkodliwością. Organ II instancji podkreślił także fakt, iż wykreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie przekreśla możliwości zatrudnienia tej osoby jako pracownika ochrony niekwalifikowanego, tj. w obszarze ochrony, gdzie nie występuje konieczność pracy z bronią oraz bez możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego. Nie znajdując zatem podstaw do uchylenia, ani zmiany decyzji organu I instancji, KGP orzekł, jak w sentencji. W skardze z 11 marca 2021 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję KGP z [...] stycznia 2021 r., wniósł o jej uchylenie oraz decyzji I instancji, a także o zasądzenie na Jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a., poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy zamiast zastosowania art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz naruszenie art. 29 ust 6 pkt 1 u.o.o.m. w zw. z art. 5 § 1 K.p.k., art. 2, art. 8 ust. 2, art. 42 ust. 3, art. 91 ust. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że nie ulega wątpliwości, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji toczy się postępowanie karne, ale jest ono we wczesnym stadium postępowania. Skarżący podniósł, że nie przyznał się do zarzucanego mu czynu, nie popełnił tegoż umyślnie, a także złożył szereg wniosków dowodowych, których przeprowadzenie dopiero umożliwi właściwą ocenę stanu faktycznego sprawy. Skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony spowoduje jego "śmierć jako przedsiębiorcy". Skarżący dodał, że w okolicznościach niniejszej sprawy rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania - karnego, dlatego niniejsze postępowanie winno zostać zawieszone, do czasu jego zakończenia, mając na uwadze zasadę domniemania niewinności. Skarżący powołał się na postanowienie NSA z 10 lutego 2016 r. sygn. akt II GZ 49/16. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. W niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości okoliczności stanu faktycznego, które legły u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia. Wobec Skarżącego zostało mianowicie wszczęte postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego z art. 272 K.k. w zw z art. 18 § 1 i art. 12 K.k. oraz art. 270 § 1 K.k. w zw. z. z art. 12 § 1 K.k. w wyniku sporządzenia przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...],[...] czerwca 2020 r., aktu oskarżenia przeciwko Skarżącemu. Materialnoprawną podstawą decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] listopada 2020 r. oraz zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m., zgodnie z którym pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w przypadku, gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Powyższa regulacja koresponduje z treścią art. 26 ust. 3 pkt 5 u.o.o.m., zgodnie z którym na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wpisuje się osobę, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne i nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie przestępstwo. Jak wskazał KGP w zaskarżonej decyzji przestępstwo określone w art. 270 § 1 K.k., tj. fałszerstwo materialne dokumentu jest przestępstwem umyślnym, kierunkowy, wymaga bowiem działania w celu użycia dokumentu jako autentycznego, może więc być popełnione tylko z zamiarem bezpośrednim. Przestępstwo określone w art. 272 K.k., tj. wyłudzenie poświadczenia nieprawdy jest również przestępstwem umyślnym, i może być popełnione tylko w zamiarze bezpośrednim. Wszczęcie zatem wobec Skarżącego postępowania karnego w powyższym zakresie wypełnia przesłankę obligatoryjnego skreślenia pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej z art. 29 ust. 6 pkt 1 u.o.o.m. Istotne w niniejszej sprawie było zatem ustalenie, że w dniu wydawania decyzji zarówno przez organ I instancji, jak i II instancji, wobec Skarżącego toczyło się postępowanie karne o przestępstwo umyślne. W świetle tak skonstruowanej normy prawnej, nie ma znaczenia brak skazania prawomocnym wyrokiem Skarżącego za popełnienie przestępstwa umyślnego. Wobec powyższego, Komendant Wojewódzki Policji w [...], miał podstawę prawną do skreślenia Skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, natomiast KGP nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Organ II instancji prawidłowo wskazał, że postępowanie karne toczące się sprawie Skarżącego nie jest zagadnieniem wstępnym dla przedmiotowego postępowania, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Jak wynika z powyższego przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Postępowanie karne wobec Skarżącego o popełnienie przestępstwa umyślnego z art. 270 § 1 K.k. i z art. 272 K.k. w zw. z art. 18 § 1 i art. 12 K.k., nie jest jednak zagadnieniem wstępnym w stosunku do postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia Skarżącego listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Prawomocny wyrok sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego, nie jest jednak koniecznym warunkiem wydania decyzji w przedmiocie skreślenia pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, skoro odrębną przesłanką skreślenia, jest wszczęcie w stosunku do pracownika ochrony postępowania karnego o takie przestępstwo. Organy obu instancji nie miały zatem podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Dodać należy, że decyzja w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie jest decyzją uznaniową, ani decyzją przed wydaniem której organ bada sytuację Skarżącego, czy też ewentualne skutki jakie taka decyzja może wywołać. Jest to tzw. decyzja związana, a w takim przypadku wymogi ustawy są jednoznaczne. Gdy zostają spełnione przesłanki z art. 29 ust. 6 u.o.o.m., organ obligatoryjnie skreśla pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Wyjaśnienia wymaga, że stan faktyczny niniejszej sprawy nie odpowiada stanowi faktycznemu, który legł u podstaw rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 kwietnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 47/17. Powyższe postanowienie zawieszające postępowanie w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, zapadło w sytuacji, w której wobec strony w toczącym się przeciw niej postępowaniu karnym zostało wydane nieprawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania karnego. W niniejszej sprawie wobec Skarżącego w chwili wydania decyzji obu instancji toczyło się postępowanie karne o wyżej wskazane czyny zabronione, organ I instancji zatem zobligowany był do skreśla Skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Sąd stwierdza zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym art. 29 ust 6 pkt 1 u.o.o.m. w zw. z art. 5 § 1 K.p.k., art. 2, art. 8 ust. 2, art. 42 ust. 3, art. 91 ust. 2 Konstytucji RP. Podkreślenia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie wskazywał, że "konstytucyjna zasada domniemania niewinności musi być rozumiana jako wykluczająca uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Nie może być jednak rozumiana w taki sposób, który wykluczałby wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziałujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego" (wyrok TK z 19 października 2004 r., sygn. K 1/04, OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 93). Trybunał Konstytucyjny negował powoływanie się wprost na art. 42 ust. 3 Konstytucji przy ocenie procedur ustawowych, których celem nie jest zastosowanie środka represyjnego, a jedynie tworzenie różnego rodzaju zabezpieczeń w zakresie dotyczącym, np. należytego zawodowego prowadzenia działalności gospodarczej, stwierdzając m.in., że: "zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by ograniczała czy wręcz uniemożliwiała sprawowanie nadzoru nad instytucjami zaufania publicznego" (np. wyrok TK z 29 stycznia 2002 r., sygn. K 19/01 (OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 1). Regulacja zawarta m.in. w art. art. 29 ust. 6 u.o.o.m., ma zatem na celu stworzenie gwarancji prawidłowego prowadzenia działalności z zakresu ochrony osób i mienia, zgodnie z interesem publicznym, w związku z szerokimi uprawnieniami kwalifikowanego pracownikowi ochrony fizycznej w wykonywaniu zadań ochrony, w tym stosowanie środków przymusu bezpośredniego, a nawet użycie broni palnej i nie stoi w sprzeczności z wynikającą z art. 42 ust. 3 Konstytucji, zasadą domniemania niewinności. Zaskarżona decyzja nie narusza również przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organy obu instancji, działając na podstawie przepisów prawa zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. W tej sytuacji KGP prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję I instancji. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z 22 lipca 2021 r.