VI SA/Wa 1133/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2007 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Ministra Transportu z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie licencji na wykonywanie transportu międzynarodowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu [...] lutego 2004 r. K. W. złożył wniosek o udzielenie mu licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autobusem i autokarem. Załącznikiem do tego wniosku było m.in. zgodnie z treścią art. 4 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2003 r., Nr 211, poz. 2050 z późn. zm.) oświadczenie przedsiębiorcy o spełnianiu wymagań uprawniających do udzielenia licencji. W złożonym oświadczeniu K. W. podał, że spełnia wymogi uprawniające do udzielenia licencji określone w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r., tj., że spełnia m.in. wymóg dobrej reputacji. Wniosek ten został zrealizowany i w dniu [...] kwietnia 2004 r. licencja nr [...] wraz z wypisem została doręczona przedsiębiorcy. W dniu [...] listopada 2006 r. do organu licencyjnego wpłynął wniosek K. W. o udzielenie dodatkowego wypisu z licencji. Zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 5 załącznikiem do niego było zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego. Z przedstawionego przez K. W. zaświadczenia wynikało, że został on skazany na mocy wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2002 r. (data uprawomocnienia się orzeczenia [...] kwietnia 2003 r.), sygnatura akt [...], na podstawie art. 315 § 1 k.k., art. 270 § 1 k.k., art. 58 § 3 k.k., czyli za przestępstwo umyślne przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi oraz za przestępstwo umyślne przeciwko wiarygodności dokumentów. W wyniku wystąpienia do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o osobie z krajowego rejestru karnego organ licencyjny uzyskał potwierdzenie o karalności K. W. Oznacza to, że w dniu ubiegania się o udzielenie licencji K. W. nie spełniał wymogu określonego w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, tj. wymogu dobrej reputacji. Mając powyższe na uwadze organ postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 147 i art. 149 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił postępowanie w sprawie udzielenia licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem i autobusem o numerze [...], na rzecz przedsiębiorcy – K. W., prowadzącego działalność gospodarczą z siedzibą w S. przy ulicy M. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, postępowanie wznawia się, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Złożone w przedmiotowej sprawie oświadczenie o spełnianiu wymogów uprawniających do udzielenia licencji przez K. W. okazało się fałszywe. Wznowienie zatem postępowania było niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego w postaci posiadania licencji na wykonywanie transportu przez osobę nieuprawnioną. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 150 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 i art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) Minister Transportu uchylił ostateczną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004 r. o udzielenie na rzecz K. W. licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem i autobusem i odmówił udzielenia licencji. W uzasadnieniu decyzji podano, że w sprawie niniejszej organ uznał, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, do jakich niewątpliwie należy spełnianie przez przedsiębiorcę wymogu dobrej reputacji, okazały się fałszywe. Zgodnie z treścią art. 145 § 2 k.p.a. wznowienie postępowania jest dopuszczalne także przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli jest ono oczywiste. W przedmiotowej sprawie – w ocenie organu - taka oczywistość sfałszowania dowodów tj. złożenie oświadczenia niezgodnego z prawdą zachodzi, bowiem z informacji z Krajowego Rejestru Karnego wynika, że K. W. został skazany za przestępstwo umyślne dnia [...] czerwca 2002 r. (orzeczenie uprawomocniło się [...] kwietnia 2003 r.), natomiast w swoim oświadczeniu zeznał nieprawdę, oświadczając, że spełnia wymogi uprawniające do udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego. Powyższe ustalenia – zdaniem organu - prowadzą do wniosku, że w chwili ubiegania się o licencję na transport międzynarodowy, K. W. nie spełniał ustawowych wymogów udzielenia licencji, a mianowicie wymogu dobrej reputacji, opisanego w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Dlatego też zasadne było uchylenie wydanej decyzji oraz odmowa udzielenia licencji. W dniu [...] lutego 2007 r. K. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o ponowne przeanalizowanie sprawy i uchylenie decyzji odmawiającej udzielenia licencji. Wniosek nie został przez stronę podpisany, nie została ona też wezwana do uzupełnienia tego braku. We wniosku K. W. podniósł, że składając przedmiotowe oświadczenie był przekonany, że podaje dane zgodne z rzeczywistością i prawdą. Wyrok zapadł bowiem [...] czerwca 2002 r. i był to jedyny jego konflikt z prawem. Ponadto wskazał, że wystąpił o zatarcie skazania i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Sąd stwierdził zatarcie skazania. Obecnie nie figuruje w Krajowym Rejestrze Karnym. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Minister Transportu na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podnoszone przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumenty w zakresie uchylenia wydanej decyzji, w ocenie organu, nie mogą zostać uwzględnione. Przekonanie strony co do złożenia oświadczenia zgodnego z rzeczywistością i prawdą, ponieważ wyrok skazujący został wydany w 2002 r. nie jest argumentem świadczącym na korzyść strony. Odpowiednie przepisy kodeksu karnego regulują terminy i warunki zatarcia skazania, a dokonanie zatarcia skazania należy do właściwości sądu i nie podlega ocenie przez organ administracyjny. Organ licencyjny wydaje uprawnienia na podstawie określonych w ustawie o transporcie drogowym i przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów i nie jest uprawniony do wydawania ocen w zakresie działań i przekonań wnioskodawcy. Znajomość przepisów prawa w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej należy do obowiązków przedsiębiorcy. Tłumaczenie się, że wyrok skazujący dotyczył jedynego konfliktu strony z prawem nie może w żadnym przypadku usprawiedliwiać działań niezgodnych z prawem. Nie ma przy tym możliwości, by organ licencyjny ocenił czyny przedsiębiorcy w sposób odmienny niż sąd, będący jedynym, wskazanym w Konstytucji, organem powołanym do orzekania o winie i popełnieniu przez osobę przestępstwa. Nie może zmienić nawet tego fakt, iż przedsiębiorca prowadzi działalność w zakresie transportu wiele lat i oceniany jest na przestrzeni tego czasu jako wiarygodny i rzetelny przedsiębiorca oraz, że prowadzona działalność jest jedynym źródłem dochodu i utrzymania rodziny strony. Odnosząc się do faktu złożenia przez stronę wniosku o zatarcie skazania i uzyskania zatarcia skazania, organ wskazał, że fakt skazania za przestępstwo umyślne przeciwko wiarygodności dokumentów na podstawie prawomocnego wyroku miał miejsce i został w sposób prawidłowy stwierdzony przez organ licencyjny. Stan ten nie może być przez stronę konwalidowany. Organ licencyjny był w związku z tym związany do wydania decyzji odmawiającej udzielenia licencji. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. W. (dalej jako skarżący) wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również poprzedzającej decyzji Ministra Transportu z dnia [...] stycznia 2007 r. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że skazanie na mocy prawomocnego wyroku na karę grzywny uległo zatarciu, a zatem zarzut braku dobrej reputacji jest niezasadny. Wskazał również, że Prokuratura postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r., wobec braku ustawowych przesłanek czynu zabronionego, umorzyła postępowanie prowadzone w związku z zawiadomieniem Ministerstwa Transportu o popełnieniu przestępstwa polegającego na złożeniu niezgodnego z prawdą zeznania. Podkreślił także, że jest wiarygodnym i rzetelnym przedsiębiorcą. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał dotychczasową argumentację, wskazując, że zachodziły warunki do uchylenia licencji udzielonej skarżącemu, albowiem w chwili składania wniosku nie spełniał on wymogu dobrej reputacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji i postępowania, które ją poprzedziło z punktu widzenia istnienia wad powodujących nieważność decyzji. W przypadku ustalenia, iż zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza jej nieważność, nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji. Rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu, przy czym jako rażące kwalifikowane są nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, ale także przepisów kompetencyjnych i przepisów procesowych. Zawsze jednak takie naruszenie podważa byt prawny decyzji jako ciężko wadliwego aktu rozstrzygającego władczo i jednostronnie o prawach lub obowiązkach jednostki (za B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W-wa 2004 r. str. 727). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Ministra Transportu z dnia [...] marca 2007 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 63 k.p.a. określa wymagania formalne co do formy oraz treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. I tak wniosek ten wniesiony pisemnie powinien być m.in. podpisany przez wnoszącego (§ 3 art. 63 k.p.a.). Spełnienie wymagań formalnych wynikających z cytowanego przepisu, tzn. podpisanie pisma przez wnoszącego gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez osobę określoną jako wnosząca środek odwoławczy. Brak podpisu osoby wnoszącej odwołanie, jeśli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego pisma, tj. w przypadku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powoduje niemożność jego rozpoznania przez organ administracji. A zatem jednym z warunków skuteczności czynności procesowej jaką jest wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest podpisanie tegoż wniosku przez odwołującego się. Z uwagi na tak ważne skutki, organ odwoławczy w pierwszej kolejności obowiązany jest zbadać, czy odwołanie spełnia wymogi formalne, a w przypadku stwierdzenia, że podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, powinien wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny podpis pod pismem w toku postępowania administracyjnego musi być własnoręczny, nie może go zastąpić żaden podpis mechaniczny (tak SN w orzeczeniu z 17 kwietnia 1967 r. II PZ 22/67, NP. 1967/12/1720 z glosą J. Krajewskiego, W. Siedlecki: Przegląd orzecznictwa SN, P.P. 1968/7/142). W niniejszej sprawie pismo skarżącego K. W. z dnia [...] lutego 2006 r. (rok wskazano omyłkowo) nie zostało własnoręcznie podpisane przez wnoszącego. Jednocześnie organ II instancji – Minister Transportu nie wezwał wnoszącego, pod rygorem z art. 64 § 2 k.p.a. (pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia) do usunięcia braku i wniosek rozpoznał, mimo, że nie wywoływał on skutków prawnych. W tej sytuacji uznanie za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pisma, które nie zostało podpisane przez osobę występującą z wnioskiem powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego i tym samym decyzja organu II instancji jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 1994 r. SA/Gd 2365/93 POP 1997/3/62). Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zapadło w oparciu o art. 152 p.p.s.a.