VI SA/Wa 1135/08

Dnia 26 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Czarnecki po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ś. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2008 r., sygn. [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu z wyjątkiem piwa postanawia przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2008 r., sygn. [...] M. Ś. dnia [...] kwietnia 2008 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2008 r., w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu z wyjątkiem piwa. W wykonaniu zarządzenia z dnia [...] czerwca 2008 r., pismem z dnia [...] czerwca 2008 r., skarżący M. Ś. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 złotych, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Dnia [...] lipca 2008 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wpłynęła korespondencja zawierająca wezwanie M. Ś. do uiszczenia wpisu sądowego, z adnotacją "nie podjęto w terminie". Wezwanie to dwukrotnie awizowano, zatem zgodnie z dyspozycją przepisu art. 73 p.p.s.a. uznano za doręczone skarżącemu dnia [...] lipca 2008 r. Skarżący pismem nadanym dnia [...] lipca 2008 r., wyjaśnił iż z powodu kłopotów zdrowotnych nie mógł odebrać korespondencji sądowej z poczty, poinformował jednocześnie o uiszczeniu wymaganego wpisu sądowego w dniu [...] lipca 2008 r. W związku z oświadczeniem skarżącego w ww. piśmie zarządzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2008 r., pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r., został on wezwany do sprecyzowania czy pismo nadane dnia [...] lipca 2008 r., stanowi wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W dniu [...] sierpnia 2008 r., wpłynęło pismo skarżącego, reprezentowanego przez pełnomocnika, wyjaśniające iż pismo z dnia [...] lipca 2008 r., stanowi w istocie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż kontuzja kolana spowodowała jego niedyspozycję ruchową, wskutek czego nie był zdolny do poruszania się o własnych siłach, co doprowadziło do braku możliwości odebrania korespondencji sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Mając na uwadze, iż wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia [...] czerwca 2008 r. uznano za doręczone skarżącemu, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 73 p.p.s.a., dnia [...] lipca 2008 r., stwierdzić zatem należy, iż bieg terminu do uiszczenia wpisu upłynął dnia [...] lipca 2008 r. Odnosząc się natomiast do kryterium braku winy pokreślenia wymaga, iż dwukrotne awizowanie przesyłki, w sposób określony w art. 73 p.p.s.a., uzasadnia przyjęcie domniemania faktycznego, że doszło ono do rąk adresata, a co za tym idzie, że dokonane w ten sposób doręczenie było skuteczne. Owo domniemanie może być obalone, przy czym zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem (por. np. postanowienia SN z dnia 4 września 1970 r., I PZ 53/70, OSNCP 1971 nr 6, poz. 100 oraz z dnia 12 stycznia 1973 r., I CZ 157/72, OSNCP 1973 nr 12, poz. 215) do kwestionowania prawidłowości doręczenia zastępczego właściwa jest instytucja przywrócenia terminu, gdyż obalenie domniemania o doręczeniu pisma w trybie zastępczym nie prowadzi do wniosku, iż doręczenie nie zostało dokonane. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. P 13/05, jak również w wyroku z dnia 15 października 2002 r., sygn. SK 6/02, dotyczącym analizowanej kwestii w postępowaniu cywilnym, przyjął, iż skuteczne zakwestionowanie przez stronę prawidłowości doręczenia zastępczego dokonuje się procesowo nie przez zakwestionowanie faktu doręczenia, lecz przez uchylenie się od ujemnych skutków w zakresie upływu terminu, jakie wynikają dla strony z tego doręczenia, czemu służy wniosek o przywrócenie terminu. Zdaniem Trybunału przywrócenie terminu niweczy subiektywne przekonanie sądu, że doręczenie zastępcze było skuteczne z datą upływu terminu złożenia przesyłki na poczcie lub w innym dla tego przeznaczonym miejscu. Przywrócenie terminu zasadza się na obaleniu domniemania opartego na założeniu, że strona mogła się zapoznać z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła - nastąpiło to z przyczyn leżących po jej stronie. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, zasadniczy problem stanowi poważna trudność w uprawdopodobnieniu okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Strona musi uprawdopodabniać okoliczność negatywną, a środki dowodowe jakimi dysponuje, są ograniczone. Oceniając pod tym kątem wniosek skarżącego stwierdzić należy, iż w sposób trafny podjął próbę uchylenia się od negatywnych skutków doręczenia, uprawdopodabniając, iż w okresie awizowania przebywał na zwolnieniu lekarskim. W załączonej kopii zwolnienia wystawionego od dnia [...] czerwca 2008 r., do [...] lipca 2008 r., widnieje wskazanie, iż pacjent winien był leżeć. Skarżący w piśmie z dnia [...] lipca 2008 r., potwierdzając to pismem nadanym dnia [...] sierpnia 2008 r., wyjaśnił, iż z powodu choroby nie mógł udać się na pocztę aby odebrać korespondencję sądową. Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, iż skarżący zgodnie z dyspozycją przepisu art. 87 § 1 p.p.s.a., w terminie złożył wniosek o przywrócenie terminu, gdyż uczynił to [...] lipca 2008 r., czyli 3 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżący zrealizował również czynność, której nie dokonał w terminie, uiszczając wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie (informacja z Oddziału Finansowo-Budżetowego, o dokonaniu wpłaty w wysokości 500 złotych, dnia [...] lipca 2008 r.). Podkreślić należy, iż przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje mu możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (patrz postanowienie Sądu Najwyższego z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757, zob. T. Woś - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2005 r. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 333). Ponadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r. II CRN 448/71 - OSPiKA 1972 z. 7-8 poz. 144). Z powyższych względów na mocy art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.