VI SA/Wa 1137/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-14
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Danuta Szydłowska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Komisji Nadzoru Finansowego odmawiająca zwrotu odsetek i kosztów egzekucyjnych, naliczonych od kary pieniężnej, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście późniejszego uchylenia decyzji nakładającej karę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja KNF odmawiająca zwrotu odsetek i kosztów egzekucyjnych była prawidłowa. Wskazał, że kara pieniężna, mimo że nie jest podatkiem, stanowi niepodatkową należność budżetu państwa, do której stosuje się przepisy Ordynacji Podatkowej dotyczące odsetek za zwłokę. Podkreślono, że organ egzekucyjny nie bada zasadności tytułu wykonawczego, a jedynie jego dopuszczalność. Kwestia zwrotu wyegzekwowanych kwot po uchyleniu decyzji nakładającej karę będzie przedmiotem odrębnego postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) odmawiającą zwrotu odsetek i kosztów egzekucyjnych, które zostały wyegzekwowane na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego kary pieniężnej. Skarżący zarzucił wadliwe rozpoznanie wniosku, pominięcie faktu, że należność wynikała z decyzji administracyjnej, a nie z mocy prawa, oraz brak orzeczenia o odsetkach w decyzji nakładającej karę. KNF utrzymała w mocy swoją wcześniejszą decyzję, argumentując, że kara pieniężna jest niepodatkową należnością budżetową, do której stosuje się przepisy Ordynacji Podatkowej dotyczące odsetek, a organ egzekucyjny nie bada zasadności tytułu wykonawczego. KNF wskazała również na możliwość sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w dacie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności Komisji Nadzoru Finansowego oddala skargę
Postanowieniem Naczelnika Trzeciego urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., wydanym na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: K.p.a.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954), przekazano Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: KNF, wierzyciel)) według właściwości pismo z dnia [...] lipca 2009 r. zobowiązanego p. A. Z. (strony, zobowiązanego) w sprawie zwrotu kwoty [...] zł, uzyskanej z zajętego rachunku bankowego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...].
W uzasadnieniu przypomniano, że na podstawie w/w tytułu wykonawczego wystawionego przez KNF organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2009 r. zajął rachunek bankowy zobowiązanego w [...] S.A. W odpowiedzi na powyższe, bank poinformował, iż na rachunku brak jest środków.
Kolejnym zawiadomieniem z dnia [...] marca 2009 r. zajęto rachunek bankowy w [...] S.A. Wskutek powyższego, w dniu [...] marca 2009 r. uzyskano częściową realizację zajęcia w kwocie [...] zł. Zawiadomieniem o zmianie wysokości zajęcia z dnia [...] marca 2009 r. wskazano pozostałą kwotę do realizacji w wysokości [...] zł ( tj. [...] zł należności głównej i [...] zł kwoty odsetek). W odpowiedzi na powyższe, bank w dniu [...] marca 2009 r. przekazał kwotę [...] zł, całkowicie realizując zawiadomienie o zajęciu.
Uzyskane kwoty rozliczono na w/w tytuł w następujący sposób:
Data uzyskania n. główna odsetki koszty upomnienia koszty egz.
1) [...]/03/2009 r. [...]zł [...]zł [...]zł
2) [...]/03/2009 r. [...]zł [...]zł.
Powyższe kwoty organ egzekucyjny przekazał na konto wierzyciela w dniach [...] marca 2009 r. i [...] marca 2009 r., uwzględniając potrącenie opłaty komorniczej w kwotach [...] zł i [...] zł.
Organ egzekucyjny przypomniał, iż wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy obejmujący karę pieniężną w kwocie [...] zł, nałożoną na podstawie orzeczenia z dnia [...] września 2008 r., wskazywał w rub. 35 tytułu wykonawczego na obowiązek pobrania od zobowiązanego odsetek podatkowych od dochodzonej należności. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Decyzją KNF z dnia [...] marca 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. Nr 157, poz. 1119, z późn. zm.), art. 2 § 2 i § 3 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.; dalej: Ordynacja Podatkowa), art. 72 § 1 pkt 1 w związku z art. 51 § 1, art. 53 § 1 i art. 53 § 4 Ordynacji Podatkowej, po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek strony p. A. Z. dotyczącej zwrotu, wyegzekwowanej na podstawie tytułu wykonawczego [...], kwoty odsetek w wysokości [...] zł oraz kosztów postępowania w wysokości [...] zł utrzymano w mocy decyzję KNF z dnia [...] listopada 2009 r.
W dniu [...] listopada 2009 r. KNF wydała decyzję, która została doręczona stronie postępowania w dniu [...] grudnia 2009 r. W dniu [...] grudnia 2009 r. do Urzędu KNF wpłynął wniosek strony o ponowne rozpoznanie sprawy, uchylenie decyzji administracyjnej z dnia [...] listopada 2009 r. i rozstrzygnięcie na korzyść strony.
W przedmiotowym wniosku strona zarzuciła KNF:
1. rozpoznanie w części wniosku, do którego rozpoznania KNF nie była wedle strony uprawniona. Strona wskazuje, iż wadliwe rozpoznanie dotyczy żądania zwrotu kosztów (egzekucyjnych organu administracyjnego) pobranych od niesłusznie, zdaniem strony, wyegzekwowanych odsetek. Strona podniosła, iż pierwotnie "wniosek o zwrot został złożony do administracyjnego organu egzekucyjnego", ten zaś przekazał go w całości do KNF. Strona przyznała, że na omawianym etapie postępowania było to jak najbardziej zasadne, bowiem w pierwszej kolejności rozstrzygnięta winna była zostać przez KNF kwestia zwrotu odsetek, a następnie, jako kwestia wtórna, kwestia zwrotu kosztów egzekucji tych odsetek, co wedle strony, winno było zostać rozstrzygnięte przez organ egzekucyjny,
2. pominięcie przez KNF faktu, że należność będąca podstawą toczącego się postępowania należna była z mocy decyzji administracyjnej, a nie z mocy samego prawa. Zdaniem strony, KNF winna była określić w decyzji obowiązek zapłaty odsetek po upływie terminu zapłaty kary. Strona poczytała to jako uchybienie ze strony organu i wskazała, że nie może ono negatywnie wpływać na interes strony. Wskazała ponadto zasadę, iż w sytuacji gdy zobowiązanie podatkowy wynika z mocy prawa (zarówno dla płatników, jak i podatników), to po upływie terminu do zapłaty podatku staje się ono zaległością podatkową, od której, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji, naliczane są odsetki. Należności wynikające z decyzji administracyjnej traktowane są odmiennie - to decyzja, zdaniem strony, określa termin zapłaty należności oraz termin, po upływie którego naliczane będą odsetki za zwłokę.
Zdaniem KNF, pierwszy zarzut strony nie może być uwzględniony, albowiem orzeczenie o kosztach egzekucyjnych nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.
Orzekanie o kosztach egzekucyjnych należy do kompetencji organu egzekucyjnego - art. 64 i n. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślić należy, iż strona dopiero na etapie przedmiotowego wniosku określiła swoje żądanie jako żądanie kosztów egzekucyjnych. Pierwotnie wniosek strony, który zainicjował niniejsze postępowanie zawierał jedynie wzmiankę o "kosztach", bez wskazania o jakie koszty strona wnosi.
W dniu [...] października 2009 r. Urząd KNF zwrócił się do strony z prośbą o uzupełnienie wskazanego wyżej wniosku dotyczącego żądania zwrotu nadpłaty i kosztów poprzez sprecyzowanie, o jakie koszty postępowania strona wnosi, a mianowicie, czy egzekucyjnego czy postępowania podatkowego, a także o rodzajowe oznaczenie tychże kosztów poprzez określenie, dla przykładu, jako kosztów podróży lub inne należności wywołane złożeniem wniosku o zwrot nadpłaty. Brak bowiem jednoznacznego określenia przedmiotowych okoliczności uniemożliwiał odniesienie się do wniosku strony w tym zakresie.
W dniu [...] października 2009 r. do Urzędu KNF wpłynęło pismo strony, w którym wskazała ona, że w jej ocenie wniosek był precyzyjny i nie wymagał uzupełnień oraz ponownie wniosła o jego rozpoznanie w takim zakresie w jakim jest on zrozumiały. Wobec powyższego decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. zawierała rozstrzygnięcie również w przedmiocie tzw. kosztów ponieważ uznano, że wobec stanowiska strony z dnia [...] października 2009 r. kieruje ona całość swojego żądania wobec KNF.
Ponadto Urząd KNF wskazał, iż dokonana powtórnie w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy analiza postanowienia wydanego w dniu [...] sierpnia 2009 r. ([...]) przez Naczelnika III Urzędu Skarbowego w [...] prowadzi do wniosku, iż strona w rzeczywistości domagała się zwrotu kwoty części należności głównej, to jest [...] zł (którą określała jako odsetki) oraz kwoty części odsetek to jest [...] zł (którą określała jako koszty). Zastrzeżenie to nie zmienia jednak tożsamości sprawy i oceny charakteru prawnego żądań strony (dotyczącego zwrotu kwot pieniężnych, w ocenie strony, niesłusznie pobranych przez organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez KNF), a wynika jedynie z konieczności usunięcia zamieszania terminologicznego jakie powstało w sprawie.
Zatem zarówno co do żądania zwrotu części należności głównej wynikającej z wymierzonej przez KNF w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej, jak również co do żądania zwrotu części odsetek wynikających z nieterminowego podporządkowania się sankcji finansowej wymierzonej przez KNF w drodze decyzji administracyjnej, właściwym organem administracji była KNF (organ egzekucyjny bada z urzędu jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do oceny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym).
Odnosząc się do drugiego z zarzutów strony KNF także uznała, iż nie jest on zasadny. Orzeczenia w przedmiocie wymierzenia sankcji administracyjnej w przeważającej mierze ze swojej istoty są aktami konstytutywnymi, nakładającymi określoną dolegliwość na podmiot. Zatem obowiązek kreowany przez organ administracyjny powstaje w drodze wydania i doręczenia aktu. Wprawdzie każdy akt konstytutywny zawiera również elementy deklaratoryjne - stwierdza się w nim chociażby fakt popełnienia deliktu administracyjnego - nie zmienia to jednak faktu, że w zakresie wymierzenia dolegliwości akt ten ma cechy konstytutywne, a więc rodzące dolegliwości i powinności po stronie podmiotu ukaranego ex nunc.
Zatem decyzja KNF o nałożeniu kary pieniężnej na p. A. Z. była niewątpliwie aktem administracyjnym o charakterze konstytutywnym. Tym samym, zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2007 r. (I SA/Gd 968/07) nie mogła określać wysokości odsetek za zwłokę. Wierzyciel (KNF) wystawiając tytuł wykonawczy kierowany do organu egzekucyjnego wskazał w nim egzekwowaną kwotę odsetek naliczoną na dzień wystawienia tytułu zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Na gruncie przedmiotowej sprawy był to dzień doręczenia decyzji ostatecznej o wymierzeniu A. Z. kary pieniężnej przez KNF. Termin płatności kary pieniężnej w oparciu o art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej wynosił 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji (pouczenie decyzji zawierało informację w tym przedmiocie). Po upływie tego terminu powstała zaległość podatkowa (art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej), od której w zgodzie z art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej były naliczane odsetki za zwłokę.
Powyższa analiza zarzutów strony prowadziła, w ocenie organu, do konieczności utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem KNF z dnia [...] maja 2010 r., wydanym na podstawie art. 113 K.p.a., art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym, uchwały Komisji Nadzoru Finansowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz upoważnienia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., dokonano sprostowania oczywistej pomyłki pisarskiej w powołanej wyżej decyzji administracyjnej z dnia [...] marca 2010 r. - w ten sposób, że uzupełniono brakującą datę wydania decyzji wskazując na dzień [...] marca 2010 r. jako dzień jej wydania.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wnosząc o uchylenie decyzji oraz uwzględnienie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a także zasądzenie kosztów postępowania.
Według skarżącego, skarżona decyzja nie posiada daty jej wydania, co czyni ją nieważną w świetle ustawowych wymogów stawianych decyzjom (art. 107 § 1 K.p.a.).
Skarżący zakwestionował także rozstrzygnięcie zawarte w decyzji.
Wbrew stanowisku KNF, kara pieniężna nakładana przez Komisję nie jest zobowiązaniem podatkowym, a jedynie stosuje się do niego przepisy o zobowiązaniach podatkowych w określonym zakresie.
W ocenie skarżącego, decyzja o nałożeniu kary powinna zawierać orzeczenie co do odsetek. Co do zasady kary nie są oprocentowane.
Brak rozstrzygnięcia w decyzji o należnych odsetkach w kontekście wyegzekwowania kary w całości z odsetkami, pozbawił skarżącego możliwości sądowej kontroli zasadności poboru odsetek, bowiem w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego organ wykonał tytuł wystawiony przez KNF w całości razem z odsetkami.
Pismem z dnia [...] września 2010 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji KNF z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie odmowy zwrotu odsetek oraz kosztów (nr zaskarżonego aktu [...]), a także wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, oraz o przeprowadzenie dowodu z akt Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II GSK 757/09, skarżący: A. Z., organ Komisja Nadzoru Finansowego, w szczególności wyroku z dnia 16.09.2010 r.
W powołanym wyroku z dnia 16 września 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję KNF z dnia [...] września 2008 r., nr [...], którą nałożono na skarżącego karę pieniężną. Prawomocne uchylenie decyzji oznacza, iż wyegzekwowana kwota winna być zwrócona wraz z odsetkami oraz kosztami wyegzekwowanymi przez organ. Skutkuje to tym, iż zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja, wydana na podstawie decyzji uchylonej przez NSA, winna być uchylona (art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.).
Zgodnie z tezą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 307/09 (opubl: Legalis): "Sytuacja, w której decyzja administracyjna została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona lub zmieniona, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Dalszą konsekwencją jest możliwość uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji w całości lub w części w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
W odpowiedzi na skargę KNF wniosła o oddalenie skargi.
Według KNF, niedopatrzenie polegające na niewpisaniu daty na egzemplarzu decyzji, który został skierowany do skarżącego (na egzemplarzu decyzji pozostawionym w aktach sprawy administracyjnej znajduje się data 10 marca 2010 r.) stanowi uchybienie, które nie miało wpływu na wyniku sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. - I OSK 1107/09) i jest wadliwością, którą można usunąć w trybie sprostowania decyzji (por. Postępowanie administracyjne pod red. Marka Wierzbowskiego, Warszawa 2004, s. 140 oraz Jaśkowska Małgorzata i Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III - komentarz do art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego z Systemu Informacji Prawnej LEX, a także przywołany wcześniej wyrok NSA).
Uwzględniając powyższe w dniu maja 2010 r. wydano postanowienie o sprostowaniu decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] marca 2010 r.
Wobec stwierdzenia skarżącego, iż kara pieniężna nakładana przez KNF nie jest zobowiązaniem podatkowym, a jedynie stosuje się do niego przepisy o zobowiązaniach podatkowych odnotować należy, iż KNF w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. powtórzyła za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2007 r. (sygn. akt II GSK 223/06), jak następuje: " Kara finansowa jest niepodatkową należnością budżetu państwa, gdyż ma charakter publicznoprawny i nie jest nakładana na podstawie przepisu ex definitione prawnokarnego, a ustala ją organ inny niż wymieniony w § 1 pkt 1 tegoż art. 2 Ordynacji Podatkowej.''
Zgodnie z art. 2 § 2 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) przepisy Działu III Ordynacji Podatkowej ("Zobowiązania Podatkowe") stosuje się do niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy niż organy podatkowe w rozumieniu Ordynacji Podatkowej.
Natomiast na podstawie art. 2 § 3 Ordynacji Podatkowej organy ustalające lub określające niepodatkowe należności budżetu państwa mają, w zakresie objętym Działem III Ordynacji podatkowej, uprawnienia organów podatkowych.
Również doktryna stoi na stanowisku, iż kategoria "niepodatkowe należności budżetu państwa" obejmuje rozmaite wpłaty mające charakter sankcji finansowych za nieprzestrzeganie prawa publicznego (Gruszczyński Bogusław, Niezgódka-Medek Małgorzata, Hauser Roman, Kabat Andrzej, Babiarz Stefan, Dauter Bogusław, Najnowsze wydanie: Ordynacja podatkowa. Komentarz Warszawa 2009 (wydanie V) - komentarz do art. 2 za LexPolonica).
W kontekście zarzutu co do braku odrębnego orzeczenia w przedmiocie odsetek KNF pragnie powtórzyć, iż decyzja KNF o nałożeniu kary pieniężnej na A. Z. była niewątpliwie aktem administracyjnym o charakterze konstytutywnym. Tym samym, zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2007 r. (I SA/Gd 968/07), nie mogła określać wysokości odsetek za zwłokę. Przywołane orzeczenie zostało utrzymane wyrokiem NSA z 10 października 2008 r. (II FSK 597/08).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję KNF z dnia [...] marca 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] listopada 2009 r., którą odmówiono zwrotu wyegzekwowanej na podstawie tytułu wykonawczego [...], kwoty odsetek w wysokości [...] zł oraz kosztów postępowania w wysokości [...] zł.
Wobec zaskarżonej decyzji podniesiono w skardze dwa zarzuty: procesowy, sprowadzający się do stwierdzenia, że skarżona decyzja nie posiada daty wydania, co czyni ją nieważną w świetle wymogów określonych w art. 107 § 1 K.p.a., oraz materialny, w myśl którego decyzja o nałożeniu kary powinna zawierać orzeczenie co do odsetek (co do zasady kary nie są oprocentowane).
W odniesieniu do zarzutu procesowego Sąd dał wiarę wyjaśnieniom KNF, iż brak daty na egzemplarzu decyzji, który został skierowany do skarżącego, miał charakter niedopatrzenia; jest to uchybienie, które nie miało wpływu na wyniku sprawy – tym bardziej, że na egzemplarzu decyzji pozostawionym w aktach sprawy administracyjnej znajduje się data [...] marca 2010 r. Niedopatrzenie to, zgodnie z powołanymi poglądami piśmiennictwa i orzecznictwem sądów administracyjnych, może być usunięte w trybie sprostowania decyzji. Postanowienie w sprawie sprostowania tej omyłki zostało podjęte przez KNF dnia [...] maja 200 r.
Natomiast podniesiony przez stronę w skardze zarzut prawno-materialny dotyczy, w ocenie Sądu, decyzji KNF o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej, nie zaś decyzji już odmawiającej zwrotu wyegzekwowanej na podstawie tytułu wykonawczego [...] kwoty odsetek oraz kosztów postępowania.
Tym niemniej, dostrzegając związek merytoryczny między powołanymi decyzjami oraz odwołując się do treści zaskarżonej decyzji, Sąd postanowił ten zarzut rozpoznać.
I tak, decyzją administracyjną KNF z dnia [...] kwietnia 2008 r., wydaną na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. Nr 184, poz. 1539, z późn. zm.), została nałożona na skarżącego kara pieniężna w wysokości [...] zł.
Na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...], wystawionego przez KNF, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] (organ egzekucyjny), po bezskutecznym zajęciu rachunku zobowiązanego w [...] S.A, dokonał zajęcia rachunku zobowiązanego w [...] S.A. i w dwóch częściach uzyskał następujące kwoty. W I części uzyskał częściową realizację zajęcia w kwocie [...] zł. Na kwotę tą składały się: - należność główna w kwocie [...] zł; - odsetki w kwocie [...] zł; - koszty upomnienia w kwocie [...] zł oraz koszty egzekucji w kwocie [...] zł. Z kolei w wyniku zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia organ egzekucyjny uzyskał kwotę w wysokości [...] zł część II), na którą składały się: należność główna w kwocie [...] zł oraz kwota odsetek w wysokości [...] zł. Oznacza to, że wierzyciel (KNF) uzyskał całą kwotę kary w wysokości [...] zł ([...]zł + [...]zł oraz odsetki w wysokości [...]zł + [...]zł. Powyższe kwoty organ egzekucyjny przekazał na konto wierzyciela (KNF), uwzględniając potrącenie opłaty komorniczej w kwotach [...] zł i [...] zł.
Skarżący we wniosku z dnia [...] lipca zwrócił się do organu egzekucyjnego o zwrot odsetek w wysokości [...] zł oraz kosztów w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami). Organ egzekucyjny na podstawie art. 123 § 1 w zw. z art. 65 § 1 K.p.a. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. przekazał powyższy wniosek zobowiązanego wierzycielowi, który wystawił tytuł wykonawczy, tj. KNF.
Ma rację KNF stwierdzając, że powyższy wniosek zobowiązanego zawiera oczywiste nieporozumienie, gdyż zostały nim objęte kwoty uzyskane w II części zajęcia ( z błędnym określeniem kwoty odsetek), nie zaś pełna kwota odsetek, która – zgodnie z wyjaśnieniami organu egzekucyjnego – wynosi [...] zł + [...] zł. Ma też jednak rację KNF stwierdzając w zaskarżonej decyzji, że nie zmienia to jednak tożsamości sprawy i oceny charakteru prawnego żądań strony (dotyczącego zwrotu kwot pieniężnych, w ocenie strony, niesłusznie pobranych przez organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez KNF), a wynika jedynie z konieczności usunięcia zamieszania terminologicznego jakie powstało w sprawie.
Wracając do podstawowego zarzutu materialno-prawnego strony skarżącej należy – po pierwsze – uznać za trafne stanowisko organu w kwestii orzekania o kosztach egzekucyjnych, po drugie zaś - zwrócić uwagę na określenie tego zarzutu przez organ. Mianowicie KNF uznała, że – w ocenie strony – "...w sytuacji gdy zobowiązanie podatkowy wynika z mocy prawa (zarówno dla płatników, jak i podatników), to po upływie terminu do zapłaty podatku staje się ono zaległością podatkową, od której, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji, naliczane są odsetki. Należności wynikające z decyzji administracyjnej traktowane są odmiennie - to decyzja, zdaniem strony, określa termin zapłaty należności oraz termin, po upływie którego naliczane będą odsetki za zwłokę."
Jak już wyżej wskazano, organ egzekucyjny w powołanym wyżej postanowieniu nadmienił, że wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy, obejmujący karę pieniężną w ustalonej wysokości, wskazywał również w rubryce 35 tytułu wykonawczego na obowiązek pobrania od zobowiązanego odsetek podatkowych od dochodzonej należności. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że sam obowiązek pobrania od zobowiązanego odsetek podatkowych od dochodzonej należności został ustalony przez KNF.
Dalej, rozwijając swoją argumentację (zwłaszcza w decyzji z dnia 30 listopada 2009 r.) KNF podniosła, że stosownie do treści art. 2 § 2 Ordynacji Podatkowej przepisy Działu III Ordynacji Podatkowej ("Zobowiązania Podatkowe") stosuje się również do opłat i niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy niż organy podatkowe w rozumieniu Ordynacji Podatkowej. Natomiast na podstawie art. 2 § 3 Ordynacji Podatkowej, organy ustalające lub określające opłaty i niepodatkowe należności budżetu państwa, mają w zakresie objętym Działem III Ordynacji podatkowej, uprawnienia organów podatkowych. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 8 Ordynacji Podatkowej za niepodatkowe należności budżetowe rozumie się niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych. Stosownie do treści art. 11 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym kary pieniężne nakładane przez KNF na podstawie przepisów odrębnych stanowią dochody budżetu państwa. Wskazała przy tym, iż postanowienia Ordynacji podatkowej znajdują zastosowanie do wszelkich należności publicznoprawnych pod warunkiem, że przepis szczególny nie stanowi inaczej.
Analiza przepisów szczególnych wskazuje, iż brak jest odrębnej regulacji odnoszącej się do sposobu naliczania odsetek od kar nałożonych w trybie art. 97 ust. 1 pkt 2 i 3 Ustawy o ofercie publicznej.
Biorąc powyższe pod uwagę KNF uznała, iż do odsetek od kary nałożonej przez KNF w trybie art. 97 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o ofercie publicznej znajdą zastosowanie przepisy Ordynacji Podatkowej, tj. art. 53 § 1 wskazujący, że od zaległości podatkowych (za które zgodnie z dyspozycją art. 51 § 1 Ordynacji Podatkowej rozumie się nieopłacony w terminie podatek) pobierane są odsetki za zwłokę oraz art. 53 § 4, stosownie do treści którego odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego. Termin płatności kary pieniężnej wynikający z art. 47 § 1 wynosił 14 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji, o czym informację zawierało pouczenie w niej zawarte. Wobec faktu, iż kara nie została faktycznie zapłacona w terminie odsetki za zwłokę zostały pobrane zasadnie, zgodnie z przepisami regulującymi ich wysokość.
Reasumując, KNF uznała, że dysponowała wystarczającym upoważnieniem, zawartym w art. 53 § 1 i 4 Ordynacji Podatkowej, do naliczenia odsetek za zwłokę w uiszczeniu nałożonej mocą decyzji administracyjnej z dnia [...] kwietnia 2008 r. kary pieniężnej.
Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela przedstawiony tok rozumowania.
W konsekwencji Sąd uznał, że brak – w ocenie strony - rozstrzygnięcia w decyzji o należnych odsetkach w kontekście wyegzekwowania kary w całości z odsetkami, nie pozbawił skarżącego możliwości sądowej kontroli zasadności poboru odsetek, bo choć w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego organ wykonał tytuł wystawiony przez KNF w całości, razem z odsetkami, to zarówno kwota odsetek, jak i kwota kosztów egzekucji, zostały wyraźnie wyodrębnione w postanowieniu Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., które przesłano również zobowiązanemu.
Odnosząc się natomiast do wniosku zawartego w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego (z dnia [...] września 2010 r.), wnoszącym o uchylenie zaskarżonej decyzji KNF z dnia [...] marca 2010 r. – a to na tej podstawie, że wyrokiem z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II GSK 757/09, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję KNF z dnia [...] września 2008 r., którą nałożono na skarżącego karę pieniężną, co – zdaniem pełnomocnika - oznacza, iż wyegzekwowana kwota winna być zwrócona wraz z odsetkami oraz kosztami wyegzekwowanymi przez organ, Sąd stwierdził, że rozpatrywany wniosek jest co najmniej przedwczesny, gdyż sprawa zwrotu będzie jeszcze przedmiotem postępowania sądowo-administracyjnego i administracyjnego, które rozstrzygną o obowiązku zwrotu.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło