VI SA/Wa 1153/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-29
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Pamela Kuraś-Dębecka, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest rozszerzenie podstaw faktycznych i prawnych sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu patentu po upływie 6-miesięcznego terminu od daty ogłoszenia o udzieleniu patentu w Wiadomościach Urzędu Patentowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin 6 miesięcy na wniesienie sprzeciwu od decyzji o udzieleniu patentu jest terminem prawa materialnego. Po jego upływie nie jest dopuszczalne przytaczanie nowych podstaw sprzeciwu, zarówno pod względem prawnym, jak i faktycznym. Wszelkie dowody zgłoszone po tym terminie, które dotyczą nowych okoliczności faktycznych, nie mogą być uwzględnione, gdyż stanowią niedopuszczalne rozszerzenie zakresu sprzeciwu.Stan faktyczny
Skarżący L. C. wniósł sprzeciw od decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu patentu na wynalazek. Po kilku etapach postępowania, w tym uchyleniach decyzji przez WSA, Urząd Patentowy RP decyzją z października 2017 r. oddalił sprzeciw. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w szczególności błędne uznanie, że nowe dowody zgłoszone po terminie stanowią niedopuszczalne rozszerzenie sprzeciwu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2017 r. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw L. C. (dalej jako Skarżący, Wnoszący sprzeciw) wniesiony od prawomocnej decyzji tego Urzędu z [...] maja 2009 r., opublikowanej w WUP nr [...] z [...] grudnia 2009 r. o udzieleniu patentu nr [...] na wynalazek pt.: "[...] " na rzecz T. spółka jawna z siedzibą w [...] (dalej jako Uczestnik postępowania, Uprawniony), z pierwszeństwem od 21 marca 2006 r.
Jako podstawę zaskarżonej decyzji wskazano art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm.), dalej p.w.p. w związku z art. 246, art. 247 ust. 2 oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
I.
L. C. złożył do Urzędu Patentowego RP w dniu 28 czerwca 2010 r. sprzeciw od prawomocnej decyzji tego Urzędu z [...] maja 2009 r., opublikowanej w WUP nr [...] z [...] grudnia 2009 r. o udzieleniu patentu nr [...] na wynalazek pt.: "[...] " na rzecz T. spółka jawna z siedzibą w [...] z pierwszeństwem od 21 marca 2006 r.
W sprzeciwie, jako podstawy prawne wskazał na art. 24, 25 i 26 p.w.p. Wobec uznania sprzeciwu przez uprawnionego za bezzasadny, sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.
Na poparcie swoich argumentów wnoszący sprzeciw przedłożył: materiały obcojęzyczne obejmujące dwie ulotki reklamowe i tabelę oraz schemat techniczny włoskiej firmy CDS Italia s.r.l., z których zrezygnował w piśmie z dnia 18 października 2011 r. (k.52 akt Sp.31/11); niedatowaną ulotkę zatytułowaną "[...]"; niedatowaną ulotkę zatytułowaną "[...]"; oświadczenie A. S., że jest producentem bigówko - perforówek od 2002 r., i że noże do perforacji umożliwiają perforację kreskową papieru; oświadczenie K. K., że firma K. PPH w swoich przewijarkach do papieru toaletowego oraz włókniny stosuje układ perforacji "[...]" od 1998r.
Uprawniony wniósł o oddalenie sprzeciwu podnosząc nie przedstawienie wcześniejszego rozwiązania o tych samych cechach technicznych co wynalazek objęty spornym patentem.
Decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [...] Urząd Patentowy oddalił sprzeciw obciążając Skarżącego kosztami postępowania.
Od tej decyzji Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 stycznia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 857/12 uchylił w/w decyzję z powodu braku ustosunkowania się przez Urząd Patentowy do wszystkich podstaw prawnych sprzeciwu.
II.
Decyzją z [...] stycznia 2015 r. Urząd Patentowy orzekł o unieważnieniu spornego patentu i kosztach postępowania.
Organ uznał za zasadny zarzut udzielenia patentu na sporny wynalazek z naruszeniem art. 26 p.w.p.
Organ stwierdził, że zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniach niezależnych nr 1 i 3 z odpowiednio uzależnionymi zastrzeżeniami zależnymi w sposób następujący:
1. Urządzenie do cięcia taśmy posiadające wałki prowadzące, wałek naprężający, wałek dociskowy, bęben oporowy oraz głowicę tnącą z osadzonymi w niej nożami, znamienne tym, że noże (1) na linii cięcia (9) posiadają wgłębienia (10).
2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że noże (1) na linii cięcia (9) posiadają nie mniej jak dwa wgłębienia.
3. Sposób cięcia taśmy, znamienny tym, że taśma (5) przecinana jest w sposób nie całkowity i odcinki (11) taśmy pozostają połączone za pośrednictwem przewężeń (12).
4. Sposób według zastrz. 3, znamienny tym, że odcinki (11) taśmy połączone są za pośrednictwem nie mniej jak dwóch przewężeń (12) usytuowanych w pobliżu krawędzi bocznych odcinków (11).
Zdaniem organu treść zastrzeżeń patentowych zarówno w kategorii urządzenia jak i sposób postępowania jest bardzo ogólna i uproszczona. Uprawniony dokonując zgłoszenia swoich wynalazków nie zastrzegł żadnych szczególnych cech, takich jak np. kształt i wielkość wgłębień czy ich położenie na krawędzi ostrza, które to cechy wyróżniałyby przedmiotowe rozwiązania z istniejącego stanu techniki.
Za najbliższe rozwiązaniom objętym zakresem ochrony spornego patentu organ uznał rozwiązanie przedstawione w amerykańskim opisie patentowym [...], który został opublikowany w dniu 23 lipca 1996 r., w którym ujawniono wykrojnik do cięcia materiału w zwojach z papieru lub tworzywa sztucznego, który na linii cięcia ma nie mniej niż dwa wgłębienia.
W ocenie organu pewne różnice w ukształtowaniu wgłębień w ww. rozwiązaniu oraz w spornym rozwiązaniu, pełniących takie same funkcje, nie mogą świadczyć o posiadaniu przez przedmiot zgłoszenia poziomu wynalazczego, ponieważ wynikają one w sposób oczywisty z racjonalnego doboru konstrukcyjnego i w związku z tym stanowią normalną pracę inżynierską.
W tym opisie omówiono również działanie tego wykrojnika polegające na tym, że taśma przecinana jest w sposób niecałkowity tak, że odcinki taśmy pozostają połączone za pośrednictwem co najmniej dwóch przewężeń. Przewężenia znajdują się w pobliżu krawędzi bocznych taśmy.
Mając to na uwadze organ stwierdził, że specjalista poszukujący rozwiązania problemu rozdzielenia taśmy na poszczególne odcinki w sposób umożliwiający ich uporządkowane segregowanie przy jednoczesnym łatwym ich rozdzieleniu w trakcie aplikacji, posiadając informacje zawarte w w/w opisie patentowym miałby możliwość bez dokonań twórczych w sposób zawodowy i rutynowy dojść do rozwiązań chronionych spornym patentem, zatem rozwiązania te nie posiadają poziomu wynalazczego w świetle w/w dokumentu.
Od tej decyzji Uprawniony wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 lutego 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1912/15 uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że orzekając o unieważnieniu patentu organ stwierdził, że treść zastrzeżeń patentowych zarówno w kategorii urządzenia, jak i sposób postępowania jest bardzo ogólna i uproszczona.
W ocenie Sądu organ rozpoznając sprawę ograniczył swoje rozważania do urządzenia do cięcia taśmy (zastrzeżenie 1) nie odnosząc się natomiast w sposób wystarczający do sposobu cięcia taśmy (zastrzeżenie 3). Brak szczegółowego odniesienia się przez Urząd Patentowy RP do powyższej kwestii, istotnej dla oceny zdolności patentowej spornego wynalazku, nie dało stronie skarżącej możliwości właściwego ustosunkowania się do stanowiska organu. W tej sytuacji przesłanki unieważnienia patentu nie zostały w sposób dostateczny zindywidualizowane, a zatem Sąd nie miał możliwości zbadania, czy ocena dokonana przez organ jest prawidłowa. W konsekwencji Urząd Patentowy nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
III.
Rozpoznając sprawę po raz trzeci Urząd Patentowy RP decyzją z [...] października 2017 r. oddalił sprzeciw.
W uzasadnieniu decyzji organ omówił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i oceniając złożone dowody oznaczył je literą "D" oraz cyfrą odpowiadającą kolejności czasowej zgłoszenia tych dowodów przez strony.
Organ wskazał, że w sprzeciwie zostały podniesione zarzuty z art. 24, art. 25 ust. 1 i 2, art. 26 ust. 1 p.w.p. Natomiast w piśmie z dnia 7 sierpnia 2014 r. sprzeciw został rozszerzony o art. 27 p.w.p.
W ocenie Urzędu Patentowego sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
W utrwalonym orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że istnieje ograniczenie w czasie w zakresie możliwości podnoszenia nowych zarzutów i nowych okoliczności uzasadniających sprzeciw. Termin, w którym możliwe jest wskazanie zarzutów i ich uzasadnienia, wynosi 6 miesięcy od daty ogłoszenia w WUP o udzieleniu ochrony. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku WSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt Vl SA/Wa 397/12, oraz w wyrokach NSA z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt ll GSK 592/13 i z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 2381/14 gdzie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wskazanie nowych podstaw prawnych sprzeciwu w toku postępowania spornego jest niedopuszczalne oraz, że nowe podstawy sprzeciwu nie podlegają rozpatrzeniu przez UP tak pod względem podstaw prawnych, jak i podstaw faktycznych.
Organ ustalił, że w niniejszej sprawie ogłoszenie w Wiadomościach Urzędu Patentowego o udzieleniu spornego patentu miało miejsce w dacie 31 grudnia 2009 r. W tej sytuacji prawo powoływania nowych zarzutów, ich podstawy i uzasadnienia wygasło z chwilą upływu 6 miesięcy od tej daty.
W konsekwencji zarzut braku stosowalności spornego wynalazku z art. 27 p.w.p., jako zgłoszony po upływie 6 miesięcy od ww. daty jest spóźniony. Zarzut ten został bowiem po raz pierwszy zgłoszony dopiero w piśmie z 7 sierpnia 2014 r., czyli prawie 5 lat po ogłoszeniu w WUP o udzieleniu ochrony (na etapie ponownego rozpatrywania sprawy po uchyleniu decyzji Urzędu z dnia [...] grudnia 2011 r.). i powołanie się na podstawę prawną z art. 27 p.w.p., należy uznać za niedopuszczalne rozszerzenie sprzeciwu.
Dlatego organ ocenił merytorycznie sporny patent wyłącznie pod względem zarzutów dotyczących braku nowości (art. 25 p.w.p.) i poziomu wynalazczego (art. 26 p.w.p.).
W ocenie organu zarzuty braku nowości oraz braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku są bezzasadne. Dokonując oceny spornego patentu kierowano się oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 11 lutego 2016 r., sygn. akt Vl SA/Wa 1912/15.
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie w zakresie zarzutu braku nowości wnoszący sprzeciw wskazał następujące przeciwstawienia, oznaczone w uzasadnieniu, jako:
1. D1-D6 w tym D1 - ulotka reklamowa "[...]", firmy C.s.r.l. w języku angielskim (k.10-9, t.1), D2 - ulotka reklamowa "[...]", firmy C. s.r.l. w języku angielskim (k.8-7, t.1),D3 - tabela zatytułowana "[...]" firmy C. s.r.l., w języku angielskim (k.6, t.1),D4 - schemat urządzenia wraz z opisem oznaczeń "[...]" firmy C. s.r.l., w języku angielskim (k.5, t.1), D5 - ulotka dwustronna: [...] S; [...] firmy A. (k.4-3, t.1), D6 - ulotka dwustronna: [...] firmy A. B504 s i B704 s (k.4-3, t.1);
2. D13-D14 w tym D13 - informacja Firmy A., że jest producentem [...] (k.51,t.1),D14 - oświadczenie K. K. o stosowaniu przez firmę K. PPH sposobu i urządzenia ujawnionego w spornym opisie patentowym (k.50, t 1);
3. D16-D26 w tym D16 oświadczenie L. C. z dnia 18 grudnia 2011 r. (k.64, t.1), D17 - zdjęcia obrazujące urządzenie Cartes (k.63-59, t.1), D18 - odpowiedź na list zatytułowany "List ostrzegawczy" firmy C. kierowany do firmy F.P.H.U. D. w języku angielskim (k.54, t.1 z 2) wraz z tłumaczeniem przysięgłym (k.49, t.1 z 2), D19 - instrukcja maszyny 522/3C (k.53-52, t.1 z 2) wraz z tłumaczeniem przysięgłym. (k.48-47, t.1 z 2), D20 - zdjęcia tabliczek znamionowych urządzenia [...] (k.51-50, t.1 z 2),D21 - opis zgłoszenia wynalazku [...] w jęz. niemieckim (k.178-167,t.1 z 2),D22 - Opis zgłoszenia wzoru użytkowego [...] w jęz. niemieckim (k.166-159,t.1 z 2),D23 - 0pis zgłoszenia wzoru użytkowego [...] w jęz. niemieckim (k.158-145, t.1 z 2),D24 - opis patentowy [...] w jęz. angielskim (k.144-136, t.1 z 2), D25 - opis patentowy [...] w jęz. angielskim (k.135-129, t.1 z 2), D26 - opis zgłoszenia wynalazku [...] w jęz. angielskim (k.128-107,t.1 z 2).
4. D31-D34 w tym D31 - tłumaczenia dokumentów patentowych [...] ( k.256—249,t.2 z 2), D32 - DE19741089 (k.267-257, t.2 z 2 ),D33 - W02005070630 (
k.248—233,t.2 z 2), D34 - opinia biegłego wydaną w ramach postępowania cywilnego toczącego się przed Sądem Okręgowym w [...] (k. 231-222, t.2 z 2).
5. D36-D41 w tym D36 nóż z nacięciami (k.304, t.2), D37 - rysunki z dokumentu nr 3205750, D38 - opis patentu amerykańskiego [...] wraz z tłumaczeniem (k.37-29), D39 - pismo C. s.r.l. kierowane do D. F. w jęz. angielskim wraz z tłumaczeniem przysięgłym (k.205, k. 200) tożsame z dowodem D18, D40 - fragment instrukcji obsługi urządzenia 522/3C w jęz. włoskim wraz z tłumaczeniem przysięgłym (k.204-203, k. 199-198),tożsame z dowodem D19, D41 - kopia zdjęć tabliczek znamionowych z opisem w jęz. włoskim wraz z tłumaczeniem przysięgłym (k.202-201, k.197) tożsame z dowodem D20 uzupełnione o tłumaczenie przysięgłe],
6. D43 - opis patentowy [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym (k.173-159);
7. D45-D49 w tym D45 - opis patentowy [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym (k.120-117), D46 - opis patentowy [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym (k.116-111), D47 - opis patentowy [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym (k.110-95), D48 - opis zgłoszenia wynalazku [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym (k.94-72), D49 - skrót wraz z rysunkiem pochodzący z opisu zgłoszeniowego wynalazku [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym (k.71-70).
W zakresie zarzutu braku poziomu wynalazczego jako przeciwstawienia wnoszący sprzeciw wskazał następujące dowody: D1-D6, D16-D26, D31-D34, D36-D38,D42-D44 (D44 - opis zgłoszenia wynalazku [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym k.158—121), D49.
W wyniku analizy ww. dowodów Urząd Patentowy uznał, że jedynie część z nich podlega ocenie merytorycznej gdyż powołanie nowych dowodów, które dotyczą nowych okoliczności faktycznych, po upływie ustawowego terminu 6 miesięcy od daty ogłoszenia w Wiadomościach Urzędu Patentowego o udzieleniu ochrony kreuje nowe podstawy faktyczne sprzeciwu, zatem stanowi niedopuszczalne rozszerzenie jego zakresu. Działanie takie jest spóźnione i jako takie nieskuteczne.
Dla poparcia swojego stanowiska organ przywołał orzecznictwo w tym wyrok NSA z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt ll GSK 2381/14, także wyrok z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1983/13, z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 592/13, wyrok WSA w Warszawie z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt Vl SA/Wa 1506/16.
Z uwagi na powyższe okoliczności nie mogą stanowić skutecznego przeciwstawienia w niniejszej sprawie następujące dowody zgłoszone po upływie terminu przewidzianego na wniesienie sprzeciwu, tj. po dacie 31 czerwca 2010 r. :
1. D14 - zgłoszony w dniu 18 października 2011 r. ,
2. D17 - złożone na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r.,
3. D21-D26 - zgłoszone w dniu 9 czerwca 2014 r.,
4. D31-D33 - zgłoszone w dniu 7września 2014 r.,
5. D36 - złożony na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r.,
6. D37-D38 - złożone na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r.,
7. D42-D49 - zgłoszone w dniu 19 czerwca 2017 r.
(D42 - opis zgłoszeniowy [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym - k.196-174).
Zdaniem organu ww. dowody nie odnoszą się także do żadnych z powoływanych w treści sprzeciwu okoliczności faktycznych.
Co do okoliczności faktycznych organ stwierdził, że w uzasadnieniu sprzeciwu powołano się zasadniczo na dwie okoliczności, a mianowicie, że "przedstawione w zastrzeżenia urządzenie jest znane od wielu lat i produkowane m.in. przez włoską firmę C.s.r.l.", i "Noże z wgłębieniami na linii cięcia także znane są od dziesiątków lat i wykorzystywane w wielu zastosowanych np. przez firmę A. lub firmę A. z [...] w produkowanych przez siebie bigówkach".
Natomiast, zdaniem organu pozostałe stwierdzenia, zawarte w sprzeciwie, tj.:
"tego typu urządzenia produkowane były przed datą zgłoszenia spornego wynalazku i importowane do Polski", oraz "Sposób cięcia taśmy tak, że odcinki taśmy pozostają połączone za pośrednictwem przewężeń wykorzystywany jest od lat przez producentów np. ręczników papierowych, papieru toaletowego, znaczków pocztowych, a zatem przedstawiony w zastrzeżeniach 3 i 4 sposób wynika w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki", są ogólnikowe i nie precyzują okoliczności, które miałyby stanowić faktyczne uzasadnienie dla złożonego sprzeciwu. W treści sprzeciwu nie został bowiem wskazany ani producent spornego rozwiązania, ani konkretne daty produkcji podobnych bądź identycznych urządzeń, ani budowa urządzenia, za pomocą którego byłoby możliwe zrealizowanie spornego sposobu.
Jednocześnie, działając zgodnie z art. 27 Konstytucji oraz art. 4 i art. 5 ustawy z
dnia 7 października 1999 r. o języku polskim oraz mając na względzie interes społeczny (art. 7 k.p.a.), organ uznał, że ze względu na niespełnienie wymogów formalnych tj. brak tłumaczeń na język polski dowodów oznaczonych jako D20 oraz D22-D24 te dokumenty nie mają wpływu na ocenę zdolności patentowej spornych rozwiązań. Ponadto nie poddano ocenie merytorycznej także dowodów oznaczonych
jako D1-D4 załączonych do sprzeciwu, ale nie przetłumaczonych na język polski, bowiem w piśmie z dnia 18 października 2011 r. (k. 52, t1) wnoszący sprzeciw zrezygnował z powoływania dowodów w językach obcych, wymagających tłumaczenia, tj. dowodów D1-D4.
Organ nie uwzględnił też dowodów z przesłuchania świadków, oznaczonych w treści uzasadnienia jako D15 (przesłuchanie Skarżącego w charakterze strony - k.67 t.1), D28 ( przesłuchanie świadka M. P. k.208 , t. 1 z 2), które dotyczą maszyny typu Cartes z nożem do perforacji (D15) oraz produktu, jakim są wszywki z logo firmy T. i ich zakupu (D28), bowiem nie odnoszą się one do okoliczności faktycznych powoływanych w terminie przewidzianym na wniesienie sprzeciwu.
Ostatecznie organ poddał ocenie merytorycznej następujące dowody, oznaczone w niniejszym uzasadnieniu jako D5-D6, D13, D16, D18, D19, D34, D39-D41 oraz dowody z przesłuchania świadków oznaczone w treści uzasadnienia jako D27 ( przesłuchanie świadka R. B. - k. 207, t. 1 z 2) i D35 (przesłuchanie świadka S. W. - k. 306 -305, t. 2).
W ocenie Urzędu Patentowego żaden z dowodów oznaczonych jako D5-D6, D19 oraz D40-D41 nie został oznaczony datą, która świadczyłaby, że rozwiązania, których dowody te dotyczą, stanowią stan techniki dla spornych rozwiązań, tj. były znane w dacie zgłoszenia spornego wynalazku. Brak dat ww. dowodów D5-D6, D19 oraz D40—D41 powoduje, że nie mogą one służyć do oceny zdolności patentowej spornego wynalazku tj. nowości i poziomu wynalazczego, ponieważ na ich podstawie nie jest możliwe stwierdzenie czy dotyczą one rozwiązań ujawnionych przed datą zgłoszenia przedmiotowego wynalazku. Gdyby nawet przyjąć, że rozwiązania, które zostały przedstawione w ww. dokumentach stanowiłyby stan techniki dla spornego patentu, tzn. gdyby były oznaczone datami wcześniejszymi od daty zgłoszenia spornego wynalazku, to i tak nie podważałyby one ani jego nowości ani poziomu wynalazczego. Dowody D5-D6 mają formę ulotek reklamowych, przedstawiających jedynie ogólne widoki urządzeń i nie ujawniają ani konstrukcyjnych cech technicznych spornego urządzenia, ani cech technicznych spornego rozwiązania w kategorii sposób, określonych w zastrzeżeniach patentowych.
Dowód D19 (oraz D40 identyczny w treści z D19, złożony w późniejszym terminie) nieoznaczony datą, nie ujawnia cech technicznych ani spornego urządzenia, ani spornego sposobu, zatem podobnie na jego podstawie niemożliwa jest do przeprowadzenia ocena zdolności patentowej spornych rozwiązań. Dowód D19 ujawnia rysunek w rzucie bocznym urządzenia 522/3C oraz rysunki podpisane jako "regulacja cięcia i wymiana koła tnącego", ale na żadnym z nich nie zostały opisane elementy urządzenia przedstawionego na rysunkach. Dokument D19 nie ujawnia również cech spornego sposobu. W dokumencie tym nie ma żadnego wskazania co do czynności spornego "sposobu ciecia taśmy".
Nieoznaczony datą dowód D41 przedstawia tabliczkę znamionową urządzenia
typu 522, która nie ujawnia ani budowy spornego urządzenia do cięcia taśmy, ani czynności spornego sposobu cięcia taśmy, ani żadnych innych konstrukcyjnych cech
technicznych urządzenia oraz sposobu, które stanowiłyby wspólne cechy z cechami
technicznymi spornych rozwiązań.
Nieujawnienie w dowodach D5-D6, D19 oraz D40-041 konstrukcyjnych cech
technicznych przedstawianych w nich urządzeń oraz czynności określających sposób
cięcia taśmy za pomocą tych urządzeń powoduje, że nie można dokonać na ich podstawie oceny zdolności patentowej spornych rozwiązań, ponieważ nie jest możliwe wskazanie ani tożsamych (w przypadku braku nowości), ani wspólnych [w przypadku braku zdolności patentowej), cech technicznych dla poszczególnych kategorii (urządzenie i sposób) spornego wynalazku.
Podobnie, żaden z pozostałych dowodów, tj. D13, 016, D18 oraz D39 złożonych przez wnoszącego sprzeciw, nie stanowi skutecznego dokumentu podważającego nowość oraz poziom wynalazczy spornego wynalazku.
Dowód D13 ujawnia jedynie informacje, że firma A. jest "[...] od 2002 roku" oraz, że "[...]". Zdaniem organu dowód ten nie ujawnia żadnych konstrukcyjnych cech urządzeń, do których się odnosi. W dokumencie nie została określona również budowa noży do perforacji. Nie ujawnia on również sposobu do cięcia papieru. Dowód D13 nie podważa zatem nowości ani poziomu wynalazczego zarówno spornego urządzenia, jak i spornego sposobu.
W ocenie Urzędu Patentowego dowód D16 stanowi oświadczenie zawierające informację, że na maszynie Cartes CE 123 TR "można przy zastosowaniu [...] nacinać wszwki w sposób jak w wynalazku zgłoszonym przez firmę T., gdzie produkt finalny niczym nie różni się od tego wydrukowanego na maszynie EDS, na której firma T. produkuje swoje wyroby". Ta informacja nie jest wystarczająca do tego, aby przeprowadzić ocenę merytoryczną spornego wynalazku, ponieważ brak w niej zarówno opisu budowy maszyny CDS jak i przedstawienia czynności niezbędnych do zrealizowania spornego sposobu za pomocą tej maszyny.
Z kolei dowód D18, który jest identyczny z dowodem D39 złożonym w późniejszym terminie dotyczy jedynie informacji o planowanej wysyłce zamówionej maszyny CDS 522/3 do firmy F.P.H.U.D.. Dowód ten zatem nie jest skuteczny dla podważenia nowości oraz poziomu wynalazczego spornych rozwiązań, ponieważ nie ujawnia żadnych cech technicznych budowy maszyny, o której mowa w piśmie, ani cech technicznych sposobu cięcia taśmy na tej maszynie.
Organ stwierdził również, że dowód z opinii biegłego sporządzonej w ramach postępowania cywilnego toczącego się przed Sądem Okręgowym w [...] (dowód D34) nie wskazuje okoliczności uzasadniających brak nowości oraz brak poziomu wynalazczego wynalazków według spornego patentu. Opinia ta miała na celu ustalenie czy doszło do naruszenia patentu nr [...] i dotyczy okoliczności zaistniałych po dacie spornego wynalazku, tj. po 21 marca 2006 r. Zdarzenia te nie mają zatem znaczenia dla niniejszej sprawy.
Oceniając zdolność patentową spornych rozwiązań na podstawie dowodu D27
(protokół przesłuchania świadka R. B.) organ uznał, że nie ujawnia on budowy urządzenia Firmy C., do którego w swojej wypowiedzi odnosi się świadek, a na podstawie której Kolegium mogłoby przeprowadzić ocenę nowości i poziomu wynalazczego spornego urządzenia do cięcia taśmy i sposobu cięcia taśmy. Jakkolwiek ww. świadek stwierdził, że pracował do 2004 r. na urządzeniu wg spornego opisu (świadek pracował w firmie T. od 1994 r. do 2004 r.) to jednak jego oświadczenie samodzielnie nie może świadczyć o zasadności wniosku o unieważnienie, bowiem nie znajduje oparcia w innych dowodach. Pozostaje ono w sprzeczności z zeznaniami świadka S. W. D35, który w toku przesłuchania stwierdził, iż nożem, jak wskazany w spornym urządzeniu, nie były robione nacięcia w okresie kiedy pracował w firmie T. tj. w okresie pomiędzy 1991 r. a 1994 r.). Świadek ten zeznał: "Tego typu nożem wg mojej wiedzy nie można by było wykonać nacięcia takiego jak objęte spornym patentem". Jednocześnie zeznania S. W. nie ujawniają konkretnych danych konstrukcyjnych dotyczących cech technicznych ani urządzenia CDS. Nie ujawniają one także żadnego sposobu cięcia taśmy, pozwalającego na dokonanie oceny porównawczej w ramach podnoszonych zarzutów.
Oceniając dowody uprawnionego zgłoszone w celu wykazania bezzasadności
zarzutów postawionych przez wnoszącego sprzeciw organ stwierdził, że nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy.
Reasumując, Urząd Patentowy stwierdził, że zarzuty braku nowości oraz braku poziomu wynalazczego w odniesieniu do spornych rozwiązań (tj.: "urządzenia do cięcia taśmy" "sposobu cięcia taśmy"), postawione przez wnoszącego sprzeciw, nie zostały udowodnione. Żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie świadczy bowiem o ujawnieniu przed datą wg której oznacza się pierwszeństwo spornego wynalazku, rozwiązania identycznego względem którejkolwiek z w kategorii. Nie przedstawiono również dowodów, które rozpatrywane tak indywidualnie jak i zbiorczo wskazywałyby, iż dla przeciętnego fachowca w analizowanej dziedzinie rozwiązanie nie wykraczała poza zwykły postęp techniczny, ale jedynie wynikała wyraźnie i logicznie ze stanu techniki.
L. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił naruszenie:
1. art. 25 ust. 1 p.w.p. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że zgłoszony wynalazek nie jest nowy i nie jest częścią stanu techniki,
2. art. 26 ust 1 p.w.p. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, ze zgłoszony wynalazek posiada poziom wynalazczy,
2. art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie w ten sposób słusznego interesu społecznego oraz obywateli,
3. art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie i podważenie zaufania obywateli do organów Państwa a także zaufania do systemu prawnego jako takiego,
4. art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące zebranie i przeanalizowanie całego materiału dowodowego.
Skarżący wniósł ostatecznie o uchylenie decyzji Urzędu Patentowego RP oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że postępowanie sporne nie zna ograniczeń czasowych na składanie wniosków dowodowych, postępowanie sprzeciwowe ogranicza jedynie termin na wskazanie okoliczności uzasadniających sprzeciw. Zdaniem Skarżącego wskazanie okoliczności oznacza wskazanie podstawy prawnej, na której oparty jest sprzeciw oraz dowodów na jej poparcie. Nie oznacza to jednak, że wskazywanie nowych dowodów na poparcie tych samych okoliczności rozszerza sprzeciw w sposób nieuprawniony. Skarżący zarzucając pominięcie części materiałów dowodowych podniósł, że "interpretacja przepisu art. 252 PWP zawęża postępowanie sprzeciwowe prowadzone w postępowaniu spornym jedynie do rozważań nad dowodami zgłaszanymi w sposób pozwalający na zapoznanie się z ich treścią już w sprzeciwie."
Zdaniem Skarżącego oceniając pozostałe dowody złożone w sprawie Urząd Patentowy RP dokonał ich nieuprawnionego podziału na nie dowodzące braku nowości i nie dowodzące braku poziomu wynalazczego. Tymczasem dowody te należało ocenić w świetle obu podstaw prawnych, czego organ zaniechał.
Co dowodów z zeznań świadków Skarżący podniósł, że organ nie uzasadnił dostatecznie swojej oceny tych dowodów.
Ponadto, analizując dowody przedstawione w sprawie, które organ uznał za złożone w terminie organ odnosił je raz do sposobu, a w innych przypadkach do urządzenia w żaden sposób swojego wyboru nie uzasadniając.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi.
Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd uznał, że Urząd Patentowy ponownie rozpatrując sprawę w jej całokształcie nie dopuścił się zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również nie uchybił przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Kluczowe w niniejszej sprawie jest to, że sprawa ta toczyła się na skutek złożenia przez Skarżącego sprzeciwu od prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego z [...] maja 2009 r., opublikowanej w WUP nr [...] z [...] grudnia 2009 r. o udzieleniu patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Urządzenie do cięcia taśmy oraz sposób cięcia taśmy " na rzecz uczestnika postępowania (uprawnionego), z pierwszeństwem od 21 marca 2006 r.
Zgodnie z art. 246 ustawy p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, przy czym podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy lub prawa z rejestracji. W świetle art. 247 ust. 2 tej ustawy, jeśli uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostanie przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p., sprawy o unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny rozstrzyga Urząd Patentowy w trybie postępowania spornego.
Ponieważ sprzeciw został wniesiony w terminie o jakim mowa w art. 246 ust. 1 p.w.p., zatem Skarżący jako wnoszący sprzeciw nie musiał wykazywać interesu prawnego.
Z treści uzasadnienia skargi wynika, że podnosząc zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania Skarżący zakwestionował przyjętą przez organ zasadę, że powołanie nowych dowodów, które dotyczą nowych okoliczności faktycznych, po upływie ustawowego terminu 6 miesięcy od daty ogłoszenia w Wiadomościach Urzędu Patentowego o udzieleniu ochrony kreuje nowe podstawy faktyczne sprzeciwu, zatem stanowi niedopuszczalne rozszerzenie jego zakresu. Zdaniem Skarżącego postępowanie sporne nie zna ograniczeń czasowych na składanie wniosków dowodowych ale ogranicza jedynie termin na wskazanie okoliczności uzasadniających sprzeciw.
Ustosunkowując się do tego stanowiska strony skarżącej należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał charakter prawny sprzeciwu jako tzw. actio popularis. Już w wyroku z 18 kwietnia 2017 r. (II GSK 350/06) uznał, że postępowaniu spornym w sprawie o unieważnienie patentu na skutek złożonego sprzeciwu Urząd Patentowy nie może wyjść poza granice wniosku i wskazaną przez wnioskodawcę podstawę prawną, określające na tym etapie sprawę administracyjną, która nie musi pokrywać się ze wszystkimi elementami sprawy ocenianymi w postępowaniu zgłoszeniowym i rejestrowym. Przy takim unormowaniu nie można przenosić do postępowania spornego przez art. 256 ust. 1 p.w.p. wynikających z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązków Urzędu Patentowego w zakresie zbierania i oceny dowodów oraz załatwiania sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ponieważ art. 255 ust. 4 p.w.p. jest przepisem zawierającym objętą nim pełną regulację wykluczającą możliwość uzupełniającego zastosowania tych przepisów k.p.a. W następnych wyrokach NSA kontynuował konsekwentnie tą linię orzeczniczą wskazując, że termin do wniesienia sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, a po jego upływie nie jest możliwe przytaczanie nowych podstaw sprzeciwu. Zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. sprzeciw jest środkiem służącym każdemu, ale tylko w ciągu 6 miesięcy od ogłoszenia w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" o udzielonych prawach, to mając na względzie zasadę trwałości decyzji administracyjnych, przepisy dotyczące sprzeciwu muszą być wykładane i stosowane ściśle. W wyroku z 19 czerwca 2015 r. sygn. akt II GSK 1077/14 NSA przedstawił, dlaczego w świetle uregulowań p.w.p. po upływie 6 miesięcy nie mogą być skutecznie prezentowane nowe podstawy do jego wniesienia (wyrok NSA z 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 592/13). Również w wyroku z dnia 15 stycznia 2015 r. II GSK 1983/13 NSA podkreślił, że z uwagi na fakt, że sprzeciw ma charakter skargi actio popularis, do wymogów formalnych należy wskazanie w nim podstawy faktycznej i prawnej, na jakiej jest oparty. Powołując się na zasadę 17 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2868/95 z dnia 13 grudnia 1995 r. wykonującego rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U.UE.L.1995.303.1), NSA przyjął, że w świetle art. 246 ust. 1 p.w.p. po upływie 6 miesięcznego terminu nie jest już dopuszczalne rozszerzenie zakresu sprzeciwu, tak pod względem podstaw prawnych, jak i podstaw faktycznych (także wyrok NSA z 19 października 2017 r. , sygn. akt II GSK 3679/15).
Sąd podzielił stanowisko organu, że zgłaszane w toku postępowania spornego przez Skarżącego dowody należało poddać ocenie z tego właśnie punktu widzenia, a zatem czy nie stanowią one niedozwolonego rozszerzenia podstaw prawnych i faktycznych sprzeciwu.
W ocenie Sądu z tych obowiązków Urząd Patentowy wywiązał sie prawidłowo.
Jako podstawę prawną żądania unieważnienia patentu na sporny wynalazek wskazał art. 24, 25 i 26 ust. 1 p.w.p., podnosząc zarzuty braku nowości i poziomu wynalazczego.
W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że przedstawione w zastrzeżeniu 1 urządzenie jest znane od wielu lat i produkowanie m.in. przez włoską firmę C.s.r.l. a nadto sprowadzane do Polski. Noże z wgłębieniami na linii cięcia są znane od lat i wykorzystywane w wielu zastosowaniach np. przez firmę A. lub firmę A. z [...] w produkowanych przez nie bigówkach. Nadto Skarżący w sprzeciwie wywodził, że sposób cięcia taśmy tak, że odcinki taśmy pozostają połączone za pośrednictwem przewężeń wykorzystywany jest od wielu lat przez producentów np. ręczników papierowych, papieru toaletowego, a zatem przedstawiony w zastrzeżeniach 3 i 4 sposób wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki.
W rozpoznawanej sprawie organ zasadnie odrzucił wszystkie dowody, które były zgłaszane przez Skarżącego jako wnoszącego sprzeciw po dniu 31 czerwca 2010 r. na okoliczności faktyczne inne niż zgłaszane w terminie do wniesienia sprzeciwu. Słuszne jest też stanowisko organu, że ograniczenie czasowe sprzeciwu dotyczy nowych podstaw faktycznych i prawnych zgłaszanych po upływie 6 - miesięcznego terminu do wniesienia sprzeciwu. Swoje stanowisko organ uzasadnił szczegółowo wskazując, które dowody i dlaczego nie mogą być brane pod uwagę z uwagi na uchybienie terminu, a które dowody podlegają ocenie merytorycznej.
Idąc tym tokiem rozumowania Urząd Patentowy zasadnie prowadził postępowanie dowodowe tylko w tym dozwolonym zakresie. Dlatego też prawidłowo organ nie uwzględnił dowodów zgłoszonych po dacie 31 czerwca 2010 r. które dotyczyły okoliczności faktycznych "spóźnionych", nie objętych sprzeciwem.
Jednocześnie organ wymienił wszystkie dowody, które następnie poddał analizie oraz wyczerpująco wyjaśnił powody, dla których te dowody nie mogą świadczyć o braku nowości czy poziomu wynalazczego spornego patentu.
Analizując zaskarżoną decyzję pod kątem przeprowadzonego postępowania dowodowego Sąd nie znalazł zatem uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do zakwestionowania stanowiska organu.
Sąd podzielił stanowisko organu, że w treści sprzeciwu nie został wskazany ani producent spornego rozwiązania, ani konkretne daty produkcji podobnych bądź identycznych urządzeń, ani budowa urządzenia, za pomocą którego byłoby możliwe zrealizowanie spornego sposobu.
Nie ma racji strona skarżąca, że organ w sposób nieuprawniony podzielił dowody na dowody nie potwierdzające nowości i nie potwierdzające poziomu wynalazczego.
Tymczasem Urząd Patentowy wyraźnie stwierdził w zaskarżonej decyzji, że; " zarzuty braku nowości oraz braku poziomu wynalazczego w odniesieniu do spornych rozwiązań (tj.: "urządzenia do cięcia taśmy" "sposobu cięcia tośmy'), postawione przez wnoszącego sprzeciw, nie zostały udowodnione. "
W uzasadnieniu organ wymienił dowody, które dotyczyły nowości oraz dowody mające podważać poziom wynalazczy. Następnie po stwierdzeniu, które z dowodów podlegają ocenie merytorycznej organ przeprowadził analizę zdolności patentowej spornych rozwiązań względem zarzutów braku nowości oraz braku poziomu, oceniając dowody - każdy z osobna oraz łącznie.
Sąd uważa, że przyjęta przez organ metodyka badania i wynikające z niej wnioski były trafne, zaś Skarżący ich skutecznie nie podważył.
Niezrozumiałe są natomiast zastrzeżenia podnoszone w skardze pod adresem przyjętej przez organ metodologii oceny materiału dowodowego skoro organ wskazywał powody, dla których te dowody zostały pominięte. W szczególności chodzi tu o kwestię, że wskazane dowody nie odnosiły się do okoliczności faktycznych, na których oparto sprzeciw. Zostały one expressis verbis wymienione na stronie 12 uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu nie są zasadne zastrzeżenia Skarżącego odnośnie oceny zeznań świadków. Słuszne jest stanowisko organu, że zeznania te są ze sobą sprzeczne, a ponadto nie ujawniają konkretnych danych konstrukcyjnych urządzeń oraz nie ujawniają żadnego sposobu cięcia taśmy. Oczywiste jest, że w takiej sytuacji organ nie mógł oprzeć się wyłącznie na tych zeznaniach ale dowód taki powinien być uzupełniony przez inne wiarygodne dowody. Jednak takich dowodów strona skarżąca w toku postępowania spornego nie przedstawiła.
W tym stanie rzeczy, zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło