VI SA/Wa 120/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. sp.j. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia sprzeciwu w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. M. sp.j. z siedzibą w [...] – skarżąca w niniejszej sprawie spółka, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej UP RP) z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], w przedmiocie oddalenia sprzeciwu w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny MEDITOR Kancelaria Odszkodowawcza sp. z o.o. o nr [...]. W ślad za wniesioną skargą złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi na co dzień działalność gospodarczą związaną z obsługą klientów w zakresie pomocy w uzyskiwaniu roszczeń związanych ze szkodami powstałymi w wyniku wypadków komunikacyjnych. Podała, że zatrudnia kilkunastu pracowników z czym wiąże się konieczność utrzymania ich miejsc pracy poprzez uregulowania wszelkich niezbędnych związanych z tym kosztów. Skarżąca stwierdziła, że branża, którą się trudni wymaga ciągłych nakładów finansowych, prowadzonej działalności nie można wykonywać bez wydatków na pokrycie wynagrodzeń pracowników, obsługi kancelarii, obsługi klientów oraz innych zobowiązań. Te wszystkie powody, jak uznała skarżąca, skłaniają ją do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W piśmie z [...] kwietnia 2017 r. uczestnik postępowania, reprezentowany przez radcę prawnego, zajął stanowisko wobec złożonego przez skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji UP RP, wnosząc o jego oddalenie. Stwierdził, że skarżąca nie wskazała żadnych konkretnych podstaw swojego wniosku, ograniczając się do ogólnikowych sformułowań, powtarzanych od początku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi natomiast, że po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże, zanim Sąd przystąpi do badania, czy w sprawie istnieją uzasadnione przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, należy ustalić, czy przedmiot zaskarżenia nadaje się do wstrzymania, a zatem czy decyzja jest wykonalna. W aktualnym stanie prawnym o zdolności do wykonania aktów jurysdykcji administracyjnej przesądzają dwie nierozerwalnie ze sobą związane cechy tych aktów, a mianowicie formalna - w postaci ich ostateczności w administracyjnym toku instancji oraz materialna, polegająca na określonej właściwości rozstrzygnięcia, dzięki której aktowi przysługuje moc wiążąca (obowiązująca). Moc wiążąca (obowiązująca) przysługuje niektórym tylko decyzjom, a mianowicie takim, które mają funkcję kształtującą w tym sensie, że powodują zmiany w sferze prawnej adresata poprzez wiążące stwierdzenie, ustanowienie, zmianę lub uchylenie praw lub obowiązków. Decyzje takie rodzą normatywne skutki (w sensie wykreowania normy jednostkowej i konkretnej) i jako takie muszą być uznawane za obowiązujące i respektowane przez organy władzy publicznej i osoby, których dotyczą. Brak funkcji kształtującej aktu jurysdykcji administracyjnej, tzn. brak charakterystycznych dla rozstrzygnięć o materialnych uprawnieniach lub obowiązkach stron normatywnych jego skutków w postaci wiążącego orzeczenia o sytuacji prawnej adresata, wyklucza możliwość przypisania mu cechy wykonalności. Dotyczy to aktów prawa procesowego (decyzji niemerytorycznych i postanowień) oraz większości aktów o charakterze odmownym (vide: A. Krawczyk [w:] "Wykonalność aktu i czynności organu administracji publicznej" Wyd. Wolters Kluwer Polska SA 2013, s. 264). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja oddalająca sprzeciw skarżącej spółki wobec udzielenia prawa ochronnego (wyłącznego) na znak towarowy. Powyższa decyzja nie podlega wykonaniu ani nie wymaga takiego wykonania. Nie każdy bowiem akt lub czynność może podlegać wstrzymaniu wykonania. Wniosek o wstrzymanie wykonalności może bowiem, jak to już powyżej wskazano, dotyczyć jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Prawa ochronne (wyłączne) nabywane są w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez Urząd Patentowy w oparciu o ustawę z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej. Z tego względu postępowanie o unieważnienie prawa wyłącznego – na skutek wniesienia sprzeciwu uznanego za bezzasadny – uznać należy za szczególny rodzaj postępowania administracyjnego toczącego się przed Urzędem Patentowym. Konsekwencją unieważnienia (uwzględnienia sprzeciwu) jest uznanie prawa za niebyłe od samego początku (ex tunc) i co się z tym wiąże – wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji administracyjnej (decyzji przyznającej prawo wyłączne pomimo niespełnienia ustawowych warunków wymaganych do jego uzyskania). Taka też decyzja posiada walor wykonalności, z uwagi na konsekwencje, jakie rodzi w sferze obrotu gospodarczego i uprawnień zainteresowanych stron. Tymczasem decyzja UP RP oddalająca sprzeciw skarżącej spółki wobec udzielenia prawa ochronnego na wskazany na wstępie znak towarowy, nie przyznaje jej żadnych uprawnień ani nie nakłada na nią żadnych obowiązków podlegających wykonaniu. Jest to swego rodzaju decyzja odmowna, bowiem "odmawia" zadośćuczynienia złożonemu przez nią wnioskowi (sprzeciwowi). Nie rodzi zatem po stronie skarżącej spółki żadnych obowiązków ani też nie kreuje uprawnień, wynikających z przepisów prawa materialnego. Nie można zatem takiej decyzji zaliczyć do kategorii aktów administracyjnych objętych zakresem postępowania o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności administracyjnej, przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a., dotyczy bowiem takich aktów administracyjnych i czynności, których wykonanie może spowodować szkodę lub trudne do odwrócenia skutki (vide: postanowienie NSA z dnia 23 października 2012 r. sygn. II OZ 926/12). W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja nie może powodować skutków przewidzianych ww. przepisem, bowiem nie dotyczy sfery praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego – ustawy Prawo własności przemysłowej. W tym stanie sprawy Sąd nie odniósł się do argumentów skarżącej spółki przedstawionych we wniosku o wstrzymane wykonania zaskarżonej decyzji i mając na uwadze powyższe uwagi, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.