VI SA/Wa 1257/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-28
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości prawidłowo ocenił doświadczenie zawodowe K.S. ubiegającego się o wpis na listę radców prawnych, uwzględniając nowelizację ustawy o radcach prawnych oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności zasad prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 7, 77 k.p.a.), a także obowiązku przekonującego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.). Minister nie odniósł się do zarzutów skarżącego dotyczących nierównego traktowania i braku spójności w stosowaniu przepisów, co uniemożliwiło kontrolę legalności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości, która utrzymała w mocy uchwałę o odmowie wpisu na listę radców prawnych. Minister Sprawiedliwości uznał, że skarżący, pomimo zdania egzaminu sędziowskiego i posiadania pewnego doświadczenia prawniczego, nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, zwłaszcza w świetle nowelizacji ustawy o radcach prawnych i wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym nierówne traktowanie w porównaniu do innych osób wpisywanych na listę radców prawnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości, stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego K.S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego K. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 i art. 25 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. S. utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] z dnia [...] marca 2009 r. utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., o odmowie wpisu wnioskodawcy na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]
W uzasadnieniu swojego stanowiska Minister Sprawiedliwości przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w sprawie. Wyjaśnił następnie, iż w myśl wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 30/06 z dnia 8 listopada 2006 r. (Dz. U. Nr 206, poz. 1522) i stosownie do wywodów uzasadnienia tego orzeczenia, w toku postępowania o wpis na listę radców prawnych zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, samorząd radcowski może, a nawet powinien badać czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, który to warunek stawia art. 24 ust. 1 pkt 5 cytowanej ustawy. Przesłankami oceny winny być dla osób ubiegających się o wpis, a zwolnionych z wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, m. in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem zawodu prawniczego.
Minister uznał, iż ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego należało odczytywać jako przesądzenie, że niedopuszczalne, bo naruszające konstytucyjną zasadę sprawowania przez samorząd zawodowy pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu radcy, jest wprowadzenie do tego zawodu osób, które wprawdzie zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, lub notarialny, ale nie wykonywały później realnie żadnego zawodu prawniczego.
Powołując się również na orzecznictwo sądów administracyjnych Minister stwierdził, że przedmiotem oceny kandydata w zakresie wpisu, powinien być między innymi praktyczny kontakt osoby z wykonywaniem danego zawodu prawniczego. Przez pojęcie to rozumie się faktyczne wykonywanie czynności zawodowych.
Niezależnie od powyższego Minister zauważył, że ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009 r., Nr 37, poz. 286) - która weszła w życie w dniu 25 marca 2009 r., zmieniła dotychczasową treść art. 25 ustawy o radcach prawnych. Przepis ten uregulował w odmienny sposób kryteria, na podstawie których oceniana będzie praktyka kandydata, niezbędna do uzyskania wpisu na listę radców prawnych. Przepis art. 25 ust. l pkt 4 ustawy o radcach prawnych określił, że wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do osób, które po zdanym egzaminie sędziowskim w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii lub spółce o których mowa w art. 8 ust. l ww. ustawy. Natomiast zgodnie z ust. 5 cytowanego artykułu do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4 miesiąca.
Nowelizacja, w odniesieniu do omawianego zakresu spraw, nie zawiera przepisów przejściowych, regulujących tok postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie a zatem, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, organy stosujące prawo powinny poprzez zastosowanie reguł wykładni rozważyć, które przepisy należałoby zastosować do konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie, Minister Sprawiedliwości dokonał oceny sytuacji prawnej K. S., przy uwzględnieniu treści przepisu art. 25 ustawy o radcach prawnych, zarówno sprzed, jak i po wskazanej nowelizacji.
Minister zauważył, że odwołujący się w 2005 r. ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu [...], a następnie w dniach: [...] oraz [...] września 2008 r. po odbyciu aplikacji sądowej pozaetatowej złożył egzamin sędziowski.
Od [...] października 2005 r. do chwili obecnej współpracuje z Zarządem Okręgu [...] Związku Nauczycielstwa Polskiego w [...], udzielając konsultacji i porad prawnych. Jednocześnie w ramach wskazanej współpracy, sporządzał opinie prawne z zakresu prawa oświatowego oraz z zakresu działalności związków zawodowych. Od [...] września 2002 r. jest zatrudniony w Z. w G. na stanowisku nauczyciela przedmiotów humanistycznych oraz prawniczych, a od [...] września 2006 r. wykonuje tam również czynności związane z obsługą prawną wydziału zaocznego i eksternicznego. Ponadto od marca do listopada 2007 r. i od kwietnia 2008 r. do chwili obecnej udziela porad prawnych w Punkcie Informacyjno - Konsultacyjnym Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...].
W ocenie Ministra Sprawiedliwości zainteresowany posiada doświadczenie zawodowe w zakresie świadczenia pomocy prawnej, nabyte od października 2005 r., niemniej jednak zgodnie ze wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego do oceny rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego decydujący jest wyłącznie okres po dniu [...] września 2008 r. tj. od chwili zdania przez wymienionego egzaminu sędziowskiego i ten okres praktyki zawodowej jest niewystarczający dla uznania, iż wykazuje się on umiejętnością w świadczeniu pomocy prawnej.
Minister zauważył także, iż w ramach wskazanego zatrudnienia, wymieniony wykonuje czynności prawne, w ograniczonym merytorycznie zakresie, przez co nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Co więcej, nie spełnia również przesłanek wskazanych w art. 25 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 5 ustawy o radcach prawnych, który wszedł w życie z dniem 25 marca 2009 r., albowiem zdał egzamin sędziowski po 1 stycznia 1991 r., jednakże w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat, nie wykonywał wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii lub spółce o których mowa w art. 8 ust. l ustawy o radcach prawnych. Odbyta przez K. S. aplikacja sądowa pozaetatowa, w myśl art. 25 ust. 1 pkt 4 a w zw. z ust. 5, pozwala na uznanie jedynie 9 miesięcy praktyki zawodowej.
W konkluzji Minister Sprawiedliwości uznał, iż K. S. nie spełnia zarówno przesłanki określonej w art. 25 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, będącej dotychczas podstawą do wpisu na listę radców prawnych jak i wymagań objętych ustawowymi przesłankami wpisu na listę radców prawnych wynikających z przytoczonego wyżej znowelizowanego art. 25 ust.l pkt 4 w zw. z ust. 5 ustawy o radcach prawnych.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. S., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z uchwałami organów samorządu oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj.
-art. 7, 77 kpa w zw. z § 2 Regulaminu postępowania rad okręgowych izb radców prawnych i Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawach wpisu na listę radców prawnych i listę aplikantów radcowskich, prowadzenia tych list oraz stosowanych wzorów dokumentów ( Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 485/V/2002 Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 13 września 2002 r.) dalej zwany Regulaminem poprzez nieuwzględnienie prawie rocznej praktyki w kancelarii radcy prawnego, nieuwzględnienie okresu świadczenia pomocy prawnej na rzecz organów statutowych Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...] oraz pominięcie czynności charakterystycznych dla zawodu radcy prawnego z zakresu innych dziedzin prawa niż wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a wykonywanych przez skarżącego w okresie zdobywania doświadczenia zawodowego;
-art. 107 § 3 kpa w zw. z § 2 Regulaminu poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu uchwały przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej: informacjom zawartym w kwestionariuszu osobowym oraz życiorysie zawodowym dotyczącym prawie rocznej praktyki w kancelarii radcy prawnego, informacjom zawartym w zaświadczeniu z Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...] oraz poprzez nie odniesienie się do zarzutów skarżącego w kwestii obrazy przepisów prawa formalnego w postępowaniu przed organami samorządu zawodowego;
a nadto zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. art. 25 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych (w brzmieniu z przed 25 marca 2009 r.) w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. (sygn. akt K. 30/2006) poprzez wadliwą ich wykładnię polegającą na przyjęciu, iż odpowiednie doświadczenie dające rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu powinno być zdobyte po zdaniu egzaminu sędziowskiego;
oraz zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierówne traktowanie skarżącego przez władzę publiczną, w szczególności jeśli uwzględni się, wobec braku sprzeciwów Ministra Sprawiedliwości, powszechną praktykę Rad Okręgowych Izb Radców Prawnych dokonujących wpisu na mocy przepisów ustawy o radcach prawnych obowiązujących przed 25 marca 2009 r.osób, które zdały egzamin sędziowski we wrześniu 2008 r.
W obszernym uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż udzielał również pomocy prawnej z zakresu innych dziedzin prawa, w tym z zakresu prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, a także z zakresu prawa zabezpieczenia społecznego oraz prawa administracyjnego. Pomoc prawna w powyższym zakresie nie ograniczała się tylko do konsultacji prawnych, ponieważ przygotowywał opinie prawne, projekty umów cywilno - prawnych oraz projekty pism procesowych oraz pism w postępowaniu administracyjnym, a jej zakres jest charakterystyczny dla zawodu radcy prawnego (art. 6i 7 ustawy o radcach prawnych). Minister nie zajął stanowiska wobec zarzutu pozornego odniesienia się przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w przedmiocie rażącego naruszenia art. 10 k.p.a. w zw. par 2 oraz § 10 ust. 1 Regulaminu przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
W ocenie skarżącego zasadne jest jedynie ograniczenie w dostępie do zawodu radcy prawnego dla osób, które po zdaniu egzaminu sędziowskiego nie wykażą odpowiedniego doświadczenia. Natomiast żaden przepis prawa, a w szczególności wskazane przez organ orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie określają, kiedy staż zawodowy należy nabyć. Również z brzmienia znowelizowanego przepisu ustawy o radcach prawnych jednoznacznie wynika, iż praktykę zawodową można także odbyć przed egzaminem sędziowskim, pod warunkiem, że przypadać ona będzie w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych. Skarżący pokreślił, iż zgodnie z brzmieniem znowelizowanych przepisów osoby, które zdały w 2008 roku egzamin sędziowski, a w trakcie aplikacji zatrudnione były na stanowisku aplikanta sądowego lub asystenta sędziego, mogą ubiegać się o wpis na listę radców prawnych.
Ponadto Minister naruszył zasadę równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albowiem Rady Okręgowe Izb Radców Prawnych między innymi w [...] wpisywały na listy radców prawnych osoby, które podobnie jak skarżący zdały egzamin sędziowski w roku 2008, a Minister wpisowi się nie sprzeciwiał. W tej sytuacji, stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonej decyzji jest niekonsekwentne i niezrozumiałe, albowiem w stosunku do osób, których prawna i faktyczna sytuacja wobec organów administracji jest zbliżona,dokonał odmiennej interpretacji przepisów prawa w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego .
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Wskazać należy, iż naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak, więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (v. wyrok NSA z 17 października 2001 r., sygn. I SA 1110/01, Lex nr 75516). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 kpa wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.
Możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 kpa. Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia.
Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99).
Niewątpliwie punktem wyjścia w rozpoznawanej sprawie jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2006 r., sygn. akt K 30/06, w którym Trybunał orzekł, iż art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p. w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 ze zm.), w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu radcy prawnego osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP.
W ocenie Trybunału umożliwienie dostępu do zawodu radcy prawnego osobom bez praktycznego doświadczenia (po odbyciu innej niż radcowskiej aplikacji oraz złożeniu egzaminu) stwarza niebezpieczeństwo nienależytego wykonywania zawodu.
Zdaniem Sądu, omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego należy odczytywać jako przesądzenie, że niedopuszczalne, bo naruszające konstytucyjną zasadę sprawowania przez samorząd zawodowy pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu radcy prawnego, jest wprowadzenie do tego zawodu osób, które wprawdzie zdały egzamin adwokacki, radcowski, sędziowski, prokuratorski lub notarialny, ale nie wykonywały później realnie żadnego zawodu prawniczego (por. wyrok WSA z dnia 20 listopada 2006 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1601/06 (Lex nr 306525).)
Należy przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w uzasadnieniu wyroku z 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 552/08, iż "Niekonstytucyjność normy prawnej pomijającej w swej części praktyczne doświadczenie zawodowe kandydata po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2, w stanie prawnym w chwili wydania zaskarżonej decyzji, nakazywała dostosować ocenę rękojmi, należytego wykonywania zawodu przez kandydata w rozumieniu art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. poprzez jej rozszerzenie o staż praktyczny w innym zawodzie po zdanym egzaminie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2".
NSA w swoich dalszych rozważaniach wyraźnie zaakcentował, że okres praktyki może być liczony po zdaniu egzaminów określonych w art. 25 ust. 1 pkt 2 u.r.p.
Koncepcja przepływu międzyzawodowego opiera się przede wszystkim na tym, iż w pierwszej kolejności należy mieć status zawodowy w ramach danego zawodu, który następnie poprzez odpowiednią praktykę i doświadczenie zostanie sprofilowany (dostosowany) do zawodu radcy prawnego, w takim zakresie jaki wynika z art. 6 u.r.p. Stanowisko powyższe jest zgodne z poglądem wyrażonym w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który zwrócił uwagę, że przed dokonaniem wpisu na listę radców prawnych należy zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis może wykazać się stażem i doświadczeniem zawodowym, profilującym umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Logika powyższego stanowiska jest jasna i w ocenie Sądu przekonywująca. Bezspornie najpierw należy nabyć odpowiednie kwalifikacje, które następnie mogą być dostosowywane do innego profilu powinności zawodowych.
Wobec braku stosownych przepisów prawnych, o tym jaką praktykę należy uznać za odpowiednią, powinny niewątpliwie decydować organy wpisowe prawniczych samorządów zawodowych. Dokonując tej oceny należy szczegółowo ustalić stan faktyczny, gdyż tylko wówczas dokonanie prawidłowej oceny będzie możliwe.
W rozpoznawanej sprawie, w odwołaniu od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych skarżący podniósł, że Rady Okręgowe Izb Radców Prawnych między innymi w [...] wpisywały na listę radców prawnych osoby, które tak jak skarżący zdały egzamin sędziowski w 2008 r. Oznacza to, że w tych sprawach organy wpisowe uznały za wystarczający okres praktyki jaki upłynął od egzaminu sędziowskiego do podjęcia uchwały o wpisie na listę radców prawnych.
Tymczasem z uzasadnienia decyzji Ministra Sprawiedliwości, nie wynika dlaczego w przypadku skarżącego wymagana była dłuższa praktyka i ile ona powinna trwać. Zauważyć przy tym należy, że Minister Sprawiedliwości nie odniósł się do powyższych twierdzeń i zarzutów skarżącego, do czego był zobowiązany rozpoznając odwołanie.
Bezspornie każda sprawa podlega rozpoznaniu w ramach indywidualnej oceny faktycznej i prawnej, jednakże Minister Sprawiedliwości nie był zwolniony od wyjaśnienia czy stanowisko zajęte przez organy samorządu radcowskiego wobec skarżącego nie dyskryminowało go i czy nie naruszało prawa do równego traktowania przez władze publiczne (por. wyrok NSA z 20 listopada 2007 r., II GSK 224/07).
Reasumując należy stwierdzić, iż Minister Sprawiedliwości nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia zawartego w uchylonej decyzji jest przedwczesne. Rozpoznając ponownie sprawę organ przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kpa, odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych, w szczególności do twierdzeń skarżącego o wpisie na listę radców prawnych osób zdających egzamin sędziowski w tym samym czasie co skarżący i podejmie decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji orzeczenia.
Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło