VI SA/Wa 1305/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi E. GmbH z siedzibą w F, Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz E. GmbH z siedzibą w F, Niemcy kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej działający w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy CARLO BOSSI R-149940 udzielonego na rzecz K. S. na skutek sprzeciwu wniesionego przez E. GmbH z Niemiec, na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej oraz art. 8 pkt 1 i art. 9 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych w związku z art. 315 ust.1 i 3 p.w.p., oddalił sprzeciw. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnosząca sprzeciw spełniła warunki o których mowa w art. 246 p.w.p., a z uwagi na zgłoszenie spornego znaku pod rządami ustawy o znakach towarowych przepisy tejże ustawy mają zastosowanie w zakresie oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego na sporny znak. Organ wyjaśnił, iż, według sprzeciwiającej się, rejestracja spornego znaku naruszała jej prawa do powszechnie znanego i renomowanego znaku BOSS, a tym samym naruszała przepisy art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), zwanej "u.z.t.", w związku z art. 315 ust. 1 i 3 p.w.p. oraz art. 6 bis Konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej z dnia 20 marca 1883 r. (Dz. U. z 1922 r. Nr 8, poz. 58 ze zm.). Stawiając zarzut naruszenia powyższych przepisów, wnosząca sprzeciw powołała się na wyłączne prawo do znaku BOSS, który to znak w jej ocenie jest powszechnie znany i renomowany. Spółka E. wskazała, że wyłączne prawo do znaku BOSS wynika z rejestracji na jej rzecz, z wcześniejszym pierwszeństwem, szeregu znaków z elementem BOSS. Oddalając sprzeciw UP stwierdził, że w toku niniejszego postępowania administracyjnego wnosząca sprzeciw zbyła prawa do przeciwstawionych znaków na rzecz H. GmbH &Co., KG z siedzibą w M., Niemcy i nie wykazała, aby w/w była zainteresowana postępowaniem w przedmiotowej sprawie, jak również aby upoważniła wnoszącą sprzeciw do występowania w jej imieniu. Nie wykazała także, aby w wyniku zobowiązań kontraktowych spółka E. była zobligowana do dalszego prowadzenia spraw spornych wszczętych przed datą cesji praw do wymienionych znaków towarowych z elementem BOSS na rzecz firmy H. Zdaniem organu dowodem na potwierdzenie powyższego nie może być załączony do akt sprawy przez spółkę E. e-mail z [...] maja 2006 r. Również z umów cesji praw do przeciwstawionych znaków nie wynika, aby wnosząca sprzeciw była upoważniona do prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie, gdyż nie ma w nich jakichkolwiek postanowień w tym zakresie. Fakt posiadania praw do przeciwstawionych znaków zarówno w dacie zgłoszenia spornego znaku jak również w dacie zgłoszenia sprzeciwu nie ma znaczenia albowiem, w ocenie organu, wobec utraty tych praw (na skutek cesji) wnosząca sprzeciw nie może skutecznie się na nie powoływać bez upoważnienia aktualnego właściciela praw do tych znaków. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podkreślił, że podmiot domagający się unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy musi wykazać naruszenie w następstwie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy własnych praw, nie zaś praw osób trzecich. Organ przywołał także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 781/07, który rozpatrując po raz pierwszy przedmiotową sprawę stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. uznając, że decyzja ta została skierowana do osoby nie będącej strona w sprawie (adresatem decyzji była firma H. GmbH &Co., KG z siedzibą w M., Niemcy). Rozpoznając skargę na powyższą decyzję, wniesioną przez E. GmbH z/s F. Niemcy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1888/08 orzekł o jej oddaleniu, podzielając stanowisko organu. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., iż postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego do znaku towarowego CARLO BOSSI zostało wszczęte na skutek sprzeciwu zgłoszonego przez skarżącą na podstawie art. 246 p.w.p. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że w razie uznania sprzeciwu za bezzasadny i skierowania sprawy do postępowania spornego (art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p.) podmiot wnoszący sprzeciw nie musi wykazywać interesu prawnego. Niemniej, jak podkreślił, w postępowaniu spornym Urząd Patentowy jest związany treścią żądania wniosku. Skoro w sprzeciwie skarżąca zarzucała naruszenie przez sporną rejestrację praw do znaku BOSS, a takich praw już nie posiadała, bo je zbyła, zasadnie z tej przyczyny Urząd Patentowy oddalił sprzeciw, bo doszło do zmiany uprawnionego z przeciwstawionych znaków towarowych. Popierając sprzeciw, z powołaniem się na cudze prawa ochronne do przeciwstawionych znaków BOSS, skarżąca, zdaniem Sądu bezprawnie wchodzi w monopol wynikający z prawa wyłącznego do wspomnianych znaków, który przysługuje innemu podmiotowi. Sąd podzielił także stanowisko Urzędu Patentowego, iż e-mail z dnia [...] maja 2006 r. nie stanowi dowodu na okoliczność upoważnienia skarżącej przez nabywcę przeciwstawionych znaków BOSS do kontynuowania przez skarżącą sprzeciwu w sprawie unieważnienia spornego znaku. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez E. GmbH z/s F. Niemcy, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2010 r. w sprawie II GSK 608/10 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., iż sprzeciw, o którym mowa w art. 246 p.w.p., zbliżony jest swym charakterem do skargi obywatelskiej (actio popularis), która ze względu na ważny interes publiczny dostępna jest każdemu obywatelowi (podmiotowi) mającemu zdolność procesową, bez względu na bezpośredni związek lub zainteresowanie sprawą. Wadliwe jest, jako nie mające uzasadnienia w treści art. 246 p.w.p., stanowisko Sądu pierwszej instancji, który zaakceptował pogląd i rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego, gdzie bez istnienia ku temu podstaw prawnych zarzucono skarżącej, że w związku ze zbyciem w toku postępowania przeciwstawionych znaków towarowych z elementem BOSS, skarżąca utraciła interes prawny dla dalszego popierania sprzeciwu, co w rezultacie spowodowało nieuprawnione oddalenie przez Urząd Patentowy wniosku skarżącej bez merytorycznego zbadania, czy decyzja przyznająca prawo ochronne na sporny znak towarowy była zgodna z przepisami prawa wskazanymi w sprzeciwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, iż stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym wyżej wyroku postawił tezę, iż zarówno na etapie wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 246 p.w.p., jak i na etapie toczącego się postępowania przed Urzędem Patentowym w trybie postępowania spornego o unieważnienie patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji na skutek uznania tego sprzeciwu przez uprawnionego za bezzasadny (art. 247 ust. 1 i art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p.), wnioskodawca dla popierania sprzeciwu nie musi legitymować się interesem prawnym. W myśl art. 246 ust. 1 p.w.p., każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa, przy czym, zgodnie z ust. 2 powyższego artykułu, podstawę sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji. Stosownie do art. 247 ust. 1 p.w.p. o wniesieniu sprzeciwu, o którym mowa w art. 246, Urząd Patentowy niezwłocznie zawiadamia uprawnionego, wyznaczając mu termin na ustosunkowanie się do sprzeciwu. Stosownie zaś do ust. 2, jeżeli uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu, o którym mowa w ust. 1, podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostanie przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W przeciwnym przypadku Urząd Patentowy wydaje decyzję uchylającą decyzję o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji, umarzając jednocześnie postępowanie. Należy podkreślić, iż omawiany przepis nie nakłada na wnoszącego sprzeciw obowiązku wykazania interesu prawnego jako przesłanki dla skutecznego domagania się unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, w przeciwieństwie do sytuacji jaka ma miejsce w odniesieniu do wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy złożonego na zasadach ogólnych. W myśl bowiem art. 164 p.w.p., prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione, w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Stwierdzić zatem należy, iż art. 246 ust. 1 p.w.p. rozszerza krąg podmiotów uprawnionych do złożenia sprzeciwu, gdyż może być on wniesiony bez względu na status prawny wnioskodawcy, jego związek ze sprawą i motywy jakimi się kieruje, składając taki środek procesowy. Jak wskazał NSA, sprzeciw z art. 246 p.w.p., wnoszony jest w interesie publicznym. Uwzględniając szczególny charakter tej regulacji, mającej w interesie publicznym przeciwdziałać udzielaniu praw wyłącznych niezgodnie z warunkami wynikającymi z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, a to z uwagi na wysoce niekorzystne skutki takiego stanu rzeczy dla przedsiębiorców i konsumentów, wniesienie sprzeciwu, a także jego popieranie, nie może być uwarunkowane czy uzależnione od istnienia jakichkolwiek i czyichkolwiek praw o charakterze podmiotowym, zarówno po stronie podmiotu, przeciwko któremu wniesiony jest sprzeciw (uprawnionego z rejestracji), jak i podmiotów mogących mieć interes prawny w uwzględnieniu tego środka procesowego. W rozpoznawanej sprawie wniesiony przez skarżącą sprzeciw, co jest bezsporne, spełniał ustawowe wymogi formalne, a mianowicie był on umotywowany i wskazywał naruszenie przez sporną rejestrację przepisów art. 8 pkt 1 i art. 9 ust.1 pkt 1 i 2 u.z.t. w związku z art. 315 ust.1 i 3 p.w.p. oraz art. 6 bis Konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej. Wskazane w sprzeciwie przepisy prawa nie muszą być związane z sytuacją faktyczną, czy prawną wnioskodawcy i wywierają jedynie ten skutek, że rozstrzygając następnie sprawę w trybie postępowania spornego Urząd Patentowy uczyni to w granicach wniosku wskazanego w sprzeciwie, a więc także pod kątem podanych tam przepisów prawa, gdyż organ ten jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę (art. 255 ust. 4 p.w.p.). Innymi słowy, wskazany w sprzeciwie przepis prawa nie może być w ogóle oceniany przez pryzmat osoby wnioskodawcy, a więc z punktu widzenia, czy z tego przepisu dla wnioskodawcy wynika jakieś prawo, czy też nie, lecz wyłącznie pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej sprzeciwem decyzji Urzędu Patentowego, przyznającej prawo o charakterze wyłącznym. NSA wskazał, iż istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy w sytuacji, gdy uprawniony z rejestracji, działając w trybie art. 247 ust. 2 p.w.p., podniósł zarzut bezzasadności sprzeciwu, w wyniku czego sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym (art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p.), na wnioskodawcy sprzeciwu, który go popiera, ciąży, czy też nie, obowiązek wykazania interesu prawnego. Brak jest przepisu prawa, który w jakikolwiek sposób zmieniałby, w kierunku zaostrzenia, kryteria odnoszące się do statusu wnioskodawcy w postępowaniu spornym, w porównaniu do sytuacji z chwili wniesienia sprzeciwu, poprzez nałożenie na wnioskodawcę sprzeciwu wymogu posiadania w postępowaniu spornym interesu prawnego dla skutecznego popierania sprzeciwu. W szczególności taki obowiązek nie wynika ani z art. 247 ust. 2 p.w.p., ani z art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. w których to przepisach jest mowa jedynie o tym, iż w razie uznania przez uprawnionego sprzeciwu za bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym jako sprawa o unieważnienie patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji. Zestawienie przepisu art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p., w myśl którego Urząd Patentowy - w trybie postępowania spornego - rozstrzyga sprawy o unieważnienie patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji, z przepisem art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p., prowadzi do wniosku, iż nie jest intencją ustawodawcy nałożenie na wnioskodawcę w postępowaniu spornym, o którym mowa w art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p., obowiązku posiadania interesu prawnego dla popierania sprzeciwu w tym postępowaniu. A zatem, pozostawienie w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym dwóch odrębnych trybów unieważnienia patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji, gdzie jedno z nich, a mianowicie z art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p., toczy się na zasadach ogólnych, gdzie wymagane jest od wnioskodawcy posiadanie interesu prawnego (por. art. 164 p.w.p.), a drugie toczy się w następstwie sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny, który to sprzeciw nie nakłada na wnioskodawcę wymogu posiadania interesu prawnego (art. 246 p.w.p.), wskazuje na brak podstaw dla zaostrzenia w postępowaniu spornym kryteriów odnoszących się do osoby wnioskodawcy sprzeciwu poprzez wykazanie się posiadaniem interesu prawnego, czego nie wymaga art. 246 p.w.p. Z omawianych względów wadliwe jest, jako nie mające uzasadnienia w treści art. 246 p.w.p., stanowisko Urzędu Patentowego, gdzie bez istnienia ku temu podstaw prawnych zarzucono skarżącej, że w związku ze zbyciem w toku postępowania przeciwstawionych znaków towarowych z elementem BOSS utraciła interes prawny dla dalszego popierania sprzeciwu, co w rezultacie spowodowało nieuprawnione oddalenie wniosku bez merytorycznego zbadania, czy decyzja przyznająca prawo ochronne na sporny znak towarowy była zgodna z przepisami prawa wskazanymi w sprzeciwie. Należy powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż skarżąca była i jest nadal podmiotem legitymowanym do wniesienia sprzeciwu, bez względu na to, czy w trakcie wywołanego tym środkiem procesowym postępowania o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy utraciła ona związek ze sprawą, w tym interes prawny, czy też nie, gdyż kwestia ta nie ma znaczenia w sytuacji uruchomienia postępowania, o którym mowa w art. 246 w związku z art. 247 ust. 1 p.w.p. Reasumując powyższe Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i jako wadliwe winno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ zastosuje się do przedstawionych powyżej rozważań. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. O wykonalności uchylonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Są orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.