VI SA/Wa 1393/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-04
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Jakub Linkowski, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka przejmująca aptekę ogólnodostępną ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów Prawa farmaceutycznego popełnione przez spółkę przejmowaną, które skutkują utratą rękojmi należytego prowadzenia apteki i mogą stanowić podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki?Ratio decidendi
Spółka przejmująca aptekę ogólnodostępną, na mocy art. 494 § 2 K.s.h., wchodzi w ogół praw i obowiązków spółki przejmowanej, w tym posiadanych zezwoleń. Oznacza to, że ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów Prawa farmaceutycznego popełnione przez poprzednika prawnego, które skutkują utratą rękojmi należytego prowadzenia apteki. Brak rękojmi po stronie poprzednika prawnego, stwierdzony na podstawie dowodów, uzasadnia cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki przez spółkę przejmującą, nawet jeśli sama spółka przejmująca nie popełniła bezpośrednio naruszeń.Stan faktyczny
Spółka U. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki. Zezwolenie to zostało pierwotnie wydane na rzecz spółki B. sp. z o.o. sp.j., która następnie połączyła się z U. sp. z o.o. Cofnięcie zezwolenia nastąpiło z powodu stwierdzenia, że poprzednik prawny (B. sp. z o.o. sp.j.) dokonywał sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych (tzw. "odwrócony łańcuch dostaw"), co skutkowało utratą rękojmi należytego prowadzenia apteki. Skarżąca spółka kwestionowała swoją odpowiedzialność za działania poprzednika prawnego oraz wartość dowodową kopii faktur.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę
U. sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej też jako "skarżąca" lub "spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej też jako "GIF", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia (koncesji) Nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A." położonej w S. przy ul. [...].
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23) – dalej jako "k.p.a." w związku z art. 115 pkt 4 w związku art. 37ap ust. 1 pkt 2 oraz art. 101 pkt 4, w związku z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, 72 ust. 1, art. 74 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 96 ust. 1, art. 88 ust. 5 pkt 1, art. 101 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008r Nr 45, poz. 271 ze zm.) – dalej też "Pf".
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 17 grudnia 2013r. Główny Inspektor Farmaceutyczny skierował do Wojewódzkich Inspektorów Farmaceutycznych wystąpienie, którym przekazał kopie faktur świadczących o stosowaniu tzw. "odwróconego łańcucha dostaw", tj. sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej A. sp. z o.o. S.K.A. m.in. przez B. sp. z o.o. sp. j. Do powołanego wystąpienia załączone zostały kopie faktur pozyskane w toku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę apelacyjną w L. (sygn. akt [...],[...]).
Wskutek ww. wystąpienia w dniach 19-20 lutego 2014 r. w aptece ogólnodostępnej prowadzonej przez przedsiębiorcę B. sp. z o.o. sp.j. (obecnie: U. sp. z o.o.) o nazwie "A." przeprowadzono kontrolę doraźną. W jej toku ustalono, że w aptece brak jest faktur VAT za objęty kontrolą okres, tj. od 1 stycznia 2013 r. do 31 lipca 2013 r. Kontrolujący polecił w protokole z kontroli doraźnej, by zostały mu przekazane w terminie 14 dni od dnia podpisania protokołu oryginały żądanych faktur.
Jak wynika z treści protokołu z kontroli doraźnej Kierownik Apteki – A. S. stwierdziła, że "faktury nie mogą być okazane, ze względu na trwający w firmie bilans i reorganizację", przy czym miały one zostać przekazane w późniejszym terminie (strona 5 Protokołu), co potwierdza odręczne oświadczenie Kierownika Apteki – A. S. z [...] lutego 2014 r. Żądane faktury nie zostały jednak udostępnione w dalszym toku postępowania. Jednocześnie, wskazując na fakt udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania przedsiębiorcy w niniejszej sprawie adwokatowi J. N., Kierownik Apteki A. S. odmówiła podpisania Protokołu z kontroli doraźnej.
W dniu 21 lutego 2014 r. spółka B. wniosła do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego sprzeciw co do podjętych czynności kontrolnych. Podniosła brak wskazania przesłanki odstąpienia od zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w powyższej sprawie i wniosła w sprzeciwie o odstąpienie od czynności kontrolnych. W tym zakresie toczyło się postępowanie i decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny umorzył postępowanie wszczęte sprzeciwem. Spółka B. złożyła odwołanie. Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z [...] maja 2014 r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. Wskazał na brak podstaw do jej wydania. Wyjaśnił, że sprzeciw wniesiony po zakończeniu czynności kontrolnych winien zostać pozostawiony, zgodnie z art. 61a k.p.a., bez rozpoznania.
Uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników U. sp. z o.o. powziętą w dniu [...] lutego 2014 r. (akt notarialny Rep [...]) szereg spółek, m.in. B. sp. z o.o. sp.j. (na rzecz której udzielono zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "A.") oraz U. sp. z o.o. połączyły się poprzez przeniesienie całego majątku spółek przejmowanych na spółkę przejmującą U. sp. z o.o. - w trybie art. 492 § 1 pkt 1 K.s.h. z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki przejmującej.
U. sp. z o.o. złożyła [...] kwietnia 2014 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego wniosek o zmianę zezwolenia znak [...] z dnia [...] maja 1999 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "A." położonej w S. przy ul. [...] udzielonego na rzecz B. sp. z o.o. sp.j.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny dokonał zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej objętej postępowaniem, zgodnie z wnioskiem U. sp. z o.o.
Wobec dokonanego połączenia spółek oraz zmiany zezwolenia na prowadzenie objętej postępowaniem apteki ogólnodostępnej postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej toczyło się z udziałem U. sp. o.o.
Pismem z dnia 24 czerwca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zawiadomił U. sp. z o.o. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia (koncesji) na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A." położonej w S. przy ul. [...]. Organ pierwszej instancji wszczynając postępowanie opierał się w szczególności na materiale dowodowym przekazanym przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego pismem z dnia 17 grudnia 2013 r. (nr [...]), tj. na fakturach VAT potwierdzających udział apteki ogólnodostępnej pod nazwą "A." prowadzącej działalność w S., przy ul. [...] w procederze tzw. "odwróconego łańcucha dostaw"). Materiał dowodowy z ww. faktur został pozyskany z Prokuratury Apelacyjnej w L. w toku postępowania prowadzonego wobec hurtowni farmaceutycznej A. sp. z o.o. S.K.A (sygn. akt [...],[...]). Organ wezwał jednocześnie stronę do złożenia poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii faktur VAT wystawionych na rzecz hurtowni A. sp. z o.o. z siedzibą w L. w okresie od dnia 1 marca 2013 r. do dnia wykonania nałożonego zobowiązania. W wezwaniu wykazano 32 faktury VAT potwierdzające dokonywanie przez A. sp. z o.o. sp.j. sprzedaży produktów leczniczych do podmiotu nieuprawnionego (jedna z faktur wymienionych w zawiadomieniu, tj. faktura 10 została wystawiona przez B. sp. z o.o. z siedzibą w K., co zostało skorygowane na dalszym etapie postępowania). Postanowieniem z [...] lipca 2014 r. L. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny włączył do postępowania dowody w postaci 31 faktur VAT na łączna kwotę 123.711,84 zł.
organ pierwszej instancji wystąpił 24 czerwca 2014 r. z wnioskiem do Okręgowej Rady Aptekarskiej w L. z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie ww. apteki ogólnodostępnej, który został zaopiniowany pozytywnie (vide uchwała Okręgowej Rady Aptekarskiej w L. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]).
Pismem z dnia 3 lipca 2014 r. strona wniosła o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej uzasadniając wniosek faktem, że nie ponosi ona (jako spółka przejmująca) odpowiedzialności za niestwierdzone rozstrzygnięciami organów administracji i sądów naruszeń przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne.
Pismem z 11 sierpnia 2014 r. pełnomocnik strony wniósł o dopuszczenie dowodów w postaci zeznań strony na okoliczność spełniania przez U. sp. z o.o. warunków do wykonywania objętej zezwoleniem działalności apteki ogólnodostępnej, w tym posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki oraz braku jakiegokolwiek związku pomiędzy działalnością B. sp. z o.o. sp.j. a jej następcą prawnym oraz dowodu z zeznań kierownika apteki na okoliczność spełniania przez U. sp. z o.o. na okoliczność spełniania przez U. sp. z o.o. warunków do wykonywania objętej zezwoleniem działalności apteki ogólnodostępnej, w tym posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny odmówił dopuszczenia wnioskowanych przesz stronę dowodów uznając, że nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Powołał się na dowody świadczące o dokonaniu przez B. sp. z o.o. sp.j., w związku z prowadzeniem objętej postępowaniem apteki ogólnodostępnej, sprzedaży produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych. Wskazał w uzasadnieniu postanowienia również na następstwo prawne U. sp. z o.o. po B. sp. z o.o. sp.j.
Pismem z dnia 3 października 2014 r. strona ponownie wniosła o przeprowadzenie ww. dowodów.
Dowody te zostały dopuszczone przez organ I instancji postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., jednakże postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny uchylił postanowienie z [...] października 2014 r. Wskazał, że ani strona, ani świadek pomimo kilkukrotnej zmiany terminów przesłuchań nie stawili się na nie.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny cofnął U. sp. z o.o. zezwolenie (koncesję) Nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "A." położonej w S. przy ul. [...]. Uznał, że prowadzący "A." położoną w S. przy ul. [...] naruszył podstawowe zasady dotyczące obrotu produktami leczniczymi. Wskazał m.in., że apteka ogólnodostępna nie jest podmiotem uprawnionym do prowadzenia hurtowego obrotu produktami leczniczymi. Art. 72 ust. 3 Pf jednoznacznie stanowi, że obrotem hurtowym jest wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, będących własnością podmiotu dokonującego tych czynności albo innego uprawnionego podmiotu, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)
Organ wskazał, że cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej znajduje uzasadnienie w art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Pf, zgodnie z którym organ zezwalający cofa zezwolenie w przypadku, gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwolenia. Jednym z takich warunków jest posiadanie rękojmi należytego prowadzenia apteki (art. 101 pkt 4 Pf). Organ pierwszej instancji uznał, że poprzednik prawny strony, dopuszczając się sprzedaży produktów leczniczych o kategorii dostępności "wydawane z przepisu lekarza - Rp", tj. wysokospecjalistycznych leków ratujących życie, stosowanych między innymi w leczeniu padaczki, astmy, chorób nowotworowych oraz po przebytym zawale serca do podmiotów nieuprawnionych, nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej, powołując w tym zakresie orzecznictwo sądowe. Uznał też, że przekształcenia podmiotowe po stronie prowadzącego aptekę ogólnodostępną nie stanowią przesłanki negatywnej prowadzenia postępowania. Ustalił, że "A." w ramach swej działalności dopuściła się uchybień naruszających normy ustawy - Prawo farmaceutyczne.
[...] Wojewódzki Inspektor farmaceutyczny wskazał, że: obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie (art. 65 ust. 1 p.w.p.), obrót detaliczny może być prowadzony jedynie przez apteki ogólnodostępne (art. 68 ust. 1 Pf)), apteki ogólnodostępne przeznaczone są do zaopatrywania ludności w produkty lecznicze [...] (art. 87 ust. 2 pkt 1 Pf). Nadto wskazał na tryb wydawania produktów leczniczych przez aptekę określony w art. 96 ust.1 Pf). Naruszenie ww. przepisów stanowiło podstawę wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w dniu [...] stycznia 2015 r. decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Od decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. strona wniosła z zachowaniem ustawowego terminu odwołanie do Głównego Inspektora Farmaceutycznego za pośrednictwem organu I instancji. W odwołaniu zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie
- art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 101 pkt 4 Pf;
- art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 96 ust. 1 Pf;
- art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 72 ust 1 i ust. 3 Pf;
Strona zarzuciła także naruszenie szeregu norm Kodeksu postępowania administracyjnego, tj.: art. 6, art. 6, art. 8, art. 9, art. 11, art. 75, art. 77 § 1, art. 106 § 1 i § 5 oraz 107 § 1 i § 3 (w tym art. 106 § 1 i § 5 w związku z art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich). Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Pismem z [...] listopada 2015 r. złożyła do organu II instancji wnioski dowodowe: o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków: Z. U. - do dnia [...] października 2015 r. pełniącej funkcję Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz B. W. - Dyrektora Departamentu Nadzoru Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego, sprawozdania z Konferencji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z Wojewódzkimi Inspektorami Farmaceutycznymi w dniach 19 - 21 maja 2013 r. oraz wniosła o "pozyskanie postanowienia z dnia 1 października 2015 r. wraz z uzasadnieniem " wydanego w sprawie prowadzonej przed Sądem [...] w W. [...] Wydziałem [...] (sygn. akt [...])".
Postanowieniem z [...] marca 2016 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny oddalił ww. wnioski dowodowe.
Główny Inspektor Farmaceutyczny rozpatrując odwołanie podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w zakresie wykładni przepisów prawa normujących następstwo prawne podmiotów w przypadku ich połączenia. Zaistniałe w niniejszej sprawie przekształcenie podmiotowe po stronie przedsiębiorcy, z mocy art. 494 § 2 K.s.h. przewiduje, że na spółkę przejmującą przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej [...] chyba, że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Przepisy K.s.h. nie statuują bezwzględnej sukcesji generalnej powstającej z mocy prawa w przypadku łączenia się (przejmowania) spółek. Każde z przysługujących spółce przejmowanej zezwoleń, koncesji, ulg będzie po połączeniu przysługiwać spółce przejmującej jedynie w sytuacji, w której będzie ona spełniała ustawowe wymogi prowadzenia działalności, na której wykonywanie niezbędne jest uzyskanie zezwolenia lub koncesji. Oznacza to, że o ile sukcesja generalna w zakresie szeroko rozumianego prawa prywatnego nie budzi większych kontrowersji, o tyle nie zgodził się z twierdzeniem, że sukcesja ta obejmuje ogół praw przyznanych na podstawie przepisów prawa publicznego. Zdaniem organu, podmiot, który wnioskuje o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki (zmianę zezwolenia) musi spełniać wymagania określone w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. W niniejszej sprawie strona [...] kwietnia 2014 r. wnosiła w odrębnym postępowaniu i [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny uwzględnił jej wniosek o zmianę wydanego zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej na rzecz U. sp. z o.o., w związku z dokonanym połączeniem podmiotów, a nie o nowe zezwolenie.
Według organu odwoławczego, z formalnoprawnego punktu widzenia działalność apteki ogólnodostępnej jest prowadzona na podstawie dotychczasowego zezwolenia, choć zmienionego. Oznacza to, że podmiot przejmujący, działając w ramach tego samego zezwolenia co podmiot B. sp. z o.o. sp.j., któremu uprzednio przysługiwało zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej wszedł także w ogół praw i obowiązków wynikających z tego zezwolenia z wszystkimi konsekwencjami z tego wynikającymi, także za niedozwolone działania podmiotu przejętego. Uznał, że irrelewantne dla rozstrzygania w sprawie jest dokonanie oceny przedsiębiorcy w kontekście prowadzenia działalności zgodnie z zasadami ustawy - Prawo farmaceutyczne od daty zmiany zezwolenia, jak chciałaby tego strona. W zakres należytej staranności przedsiębiorcy, zdaniem organu wchodzi kontrola podmiotu przejmowanego przez przedsiębiorcę przejmującego. W przypadku prowadzenia przez przejmowany podmiot działalności wymagającej uzyskania zezwolenia koniecznym jest dokonanie wcześniejszego rozeznania, czy zezwolenie jest wykorzystywane zgodnie z prawem.
Odnośnie wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo wydał merytoryczne rozstrzygnięcie i ustalenie, czy stwierdzone uchybienia stanowią podstawę dla wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Drugie z zarzucanych uchybień formalnych, tj. wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia pomimo braku skutecznego doręczenia opinii (uchwały) Rady Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] z [...] czerwca 2014 r. stronie i związane z tym wydanie decyzji bez uzyskania ww. stanowiska – organ odwoławczy uznał jako nietrafny. Wskazał m.in., że żaden z przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne ani ustawy o izbach aptekarskich nie uzależnia możliwości wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie od uzyskania stanowiska Okręgowej Izby Aptekarskiej, a także taka opinia nie stanowi kwestii prejudycjalnej. Niezależnie od oceny strony co do doniosłości tego faktu podkreślił, że w toku postępowania organ pierwszej instancji pozyskał pozytywną opinię Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] w przedmiocie zasadności cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Główny Inspektor Farmaceutyczny uznał, że zgromadzony materiał dowodowy w postaci kopii faktur świadczących o stosowaniu przez stronę tzw. "odwróconego łańcucha dostaw", tj. sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej A. sp. z o.o. S.K.A. (przez B. sp. z o.o. sp.j) jest wystarczający dla uznania naruszenia przez stronę przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne w zakresie obrotu produktami leczniczymi w stopniu uzasadniającym cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Ocenił, że zgromadzony materiał dowodowy dokumentuje niezgodny z ustawą - Prawo farmaceutyczne obrót produktami leczniczymi (o kategorii dostępności "wydawane z przepisu lekarza - Rp") takimi jak: Clexane (różne dawki), Crestor (różne dawki), Entocort 3 mg x 100 kaps, Fraxiparine 2850/03 amp x 10 amp., Fragmin (różne dawki), Inspra (różne dawki), Oxis Turbuhaler (różne dawki), Serevent Dysk 50 mcg, Seretide (różne dawki), Symbicort Turbuhaler 320+9 meg x 120, Tagretol (różne dawki) oraz Zoladex LA implant podsk. 10,8 mg x 1 szt. na łączną kwotę 123.711,84 zł. Podkreślił, że strona dokonywała obrotu lekami przeciwzakrzepowymi, których brak dostępności na rynku detalicznym może spowodować negatywne następstwa dla życia i zdrowia pacjentów je przyjmujących oraz leki stosowane m.in. w chorobach nowotworowych, czy też astmie. Brak dostępności w aptece ww. środków może doprowadzić do daleko idących negatywnych skutków dla pacjenta, włączając w to zagrożenie życia czy nawet śmierć. W świetle powyższego utrata rękojmi należytego prowadzenia apteki nie może budzić wątpliwości, w szczególności, że jak wynika z zebranej dokumentacji działania dokonywane były systematycznie w okresie od 11 marca 2013 r. do 31 lipca 2013 r.
Przesłanką utarty rękojmi niezbędnej dla prowadzenia działalności gospodarczej w postaci prowadzenia apteki ogólnodostępnej jest w szczególności stosownie wyżej opisanego tzw. "odwróconego łańcucha dostaw", tj. niedozwolonej sprzedaży produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną do podmiotów prowadzących hurtowy obrót takimi produktami. Powołując się na orzecznictwo wskazał, że udział apteki w tzw. "odwróconym łańcuchu dostaw" w kontekście skutku utraty rękojmi wymaganej dla prowadzenia apteki ogólnodostępnej jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych. W konsekwencji, udział w tzw. "odwróconym łańcuchu dostaw" dostaw stanowi naruszenie fundamentalnych zasad prowadzenia apteki ogólnodostępnej i skutkuje cofnięciem zezwolenia na prowadzenie takiej apteki.
Organ odwoławczy wskazując podstawy prawne na których oparte są dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny i hurtowy stwierdził, że numerus clausus usług jakie świadczyć mogą apteki zawarty jest w art. 86 ust. 2 - 5 i 8, z uwzględnieniem art. 72 ust. 5 ustawy - Prawo farmaceutyczne, co oznacza, że w aptece ogólnodostępnej nie może być prowadzona działalność polegająca na dokonywaniu sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych oraz aptek ogólnodostępnych. W konsekwencji ocenił, że dokonywanie przez aptekę ogólnodostępną sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznych stanowi naruszenie art. 87 ust. 2 Pf.
Powtórzył również wywiedziony przez organ I instancji fakt sukcesji strony w zakresie odpowiedzialności za działania podmiotu na rzecz którego uprzednio przysługiwało zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej (B. sp. z o.o. sp.j.). W konsekwencji uznał za bezzasadny zarzut sformułowany w odwołaniu, że [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wydając [...] czerwca 2014 r. decyzję w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki w S. przy ul. [...] uznał, że U. sp. z o.o. legitymuje się rękojmią należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Organ II instancji ocenił przeciwnie: że w stanie faktycznym niniejszej sprawy przejęcie ogółu praw i obowiązków zostało dokonane na mocy dyspozytywnej czynności strony, która wniosła o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej i weszła w ogół praw i obowiązków spółki B. sp. z o.o. sp. j. Z chwilą uzyskania zgody na zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej utraciła zatem rękojmię.
Odnosząc się do zarzutu oparcia rozstrzygnięcia na materiale dowodowym w postaci kopii faktur przesłanych do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego organ odwoławczy stwierdził, że możliwość taką umożliwiał brak przedstawienia ww. faktur przez stronę – jej poprzednika prawnego. Pomimo deklaracji złożonych przez B. sp. z o.o. sp.j. faktury nie zostały przedstawione organowi ani przez tego przedsiębiorcę ani przez jego następcę prawnego. Takie działanie strony nie stanowi przesłanki, która uniemożliwiałaby wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia organowi nadzoru kontrolującego prowadzenie regulowanej działalności gospodarczej. Tym bardziej, że dowody na okoliczność stosowania w niniejszej sprawie tzw. "odwróconego łańcucha dostaw" zostały pozyskane za pośrednictwem Prokuratury [...] w L. prowadzącej postępowanie o sygn. akt [...],[...]). Organ odwoławczy ocenił ten fakt w korelacji z treścią art. 75 § 1 k.p.a., który pozwala jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jego zdaniem, odwołanie nie zawiera polemiki co do zgodności działań B. sp. z o.o. sp.j. z przepisami ustawy - Prawo farmaceutyczne, a koncentruje się na kwestiach związanych z sukcesją praw i obowiązków w związku z połączeniem podmiotów oraz na kwestionowaniu faktu zbywania produktów leczniczych do podmiotów nieuprawnionych. Nie podzielił także zarzutu naruszenia norm procesowych uznajac, że materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i oceniony w sposób prawidłowy.
W skardze złożonej do tutejszego Sądu spółka U. wniosła o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie :
art. 37 ap ust.1 pkt 2 w zw. art. 101 pkt 4 ustawy z 6.09.2001 roku Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2008 r., Nr 45, poz. 271 ze zm., dalej także jako PF) przez niewłaściwe zastosowanie;
art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, 87 ust. 2 pkt 1, art. 88 ust 5 pkt 1, art. 96 ust.1 ustawy z 6.09.2001 roku Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2008 r., Nr 45, poz. 271 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie;
art. 72 ust. 1 i 3 w zw. z art. 74 ust 1 ustawy z 6.09.2001 roku Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r., Nr 45, poz. 271 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie;
2. przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia:
art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11,art. 15, art. 77 § 1, i art. 107 § 1 i 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenia zasady prawdy obiektywnej, informowania i przekonywania strony, a w głównej mierze w części dotyczącej spełniania przez przedsiębiorcę warunków określonych przepisami prawa, wymaganymi do wykonywania działalności gospodarczej obejmujące zezwolenie, w tym posiadania rękojmi wykonywania działalności gospodarczej objętej zezwoleniem;
art. 7 k.p.a., 75 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 86 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego (w tym oddalenie wniosków dowodowych skarżącego) w zakresie niezbędnym dla prawidłowego określenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym czy spółka U. sp. z o.o. dokonywała sprzedaży do podmiotów nieuprawnionych, a także naruszenia zasady prawdy obiektywnej, polegającej na zaniechaniu ustalenia stanu faktycznego sprawy, oraz oparcia rozstrzygnięcia na kserokopiach dokumentów prywatnych;
art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji spełniającego wymogi prawa;
art. 106 § 1 i 5 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 usta wy o izbach aptekarskich poprzez wydanie decyzji w oparciu o uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej mimo stwierdzenia w wyroku z dnia 30 marca 2016 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieważności ww. uchwały (opinii) (sygn. akt VI SA/Wa 2652/15);
art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji i nie usunięcie naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji.
W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty, a w szczególności uznała za bezpodstawne przyjęcie, że z chwilą wejścia w ogół praw i obowiązków spółki "B." i uzyskania zgody na zmianę zezwolenia, skarżąca spółka utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki i możliwe było cofnięcie jej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej bez badania rękojmi po jej stronie. Zarzut ten oparła art. 101 ust 4 Pf, który nakazuje organowi badanie u przedsiębiorcy rękojmi należytego prowadzenia apteki, a tymczasem w treści zaskarżonej decyzji organ nie wykazał w stosunku do której z osób stwierdził brak posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki. Z jednej strony GIF wskazuje na konieczność badania rękojmi i podaje cechy, które się na nią składają i które należy badać, a z drugiej strony wprost przyznaje, że nie dokonał zbadania owej rękojmi, ponieważ ta została utracona w wyniku połączenia spółek.
Odnosząc się do zarzutu dokonywania sprzedaży podmiotom nieuprawnionym, skarżąca podkreślała, że w niniejszej sprawie analizie winien być poddany stan prawny istniejący w czasie podejmowanych przez aptekę czynności, bowiem w omawianym czasie nie istniała w przepisach Pf dyspozycja wyrażona obecnie w art. 86a Pf. O braku przewidzianego prawem zakazu dokonywania sprzedaży przez apteki na rzecz podmiotów nieuprawnionych - na etapie prowadzenia działalności przez skarżącą w roku 2013 - jest fakt, że dopiero wchodząca w życie w lipcu 2015 r. nowelizacja ustawy Prawo farmaceutyczne wprowadziła art. 86a Pf stanowiący, że zakazana jest sprzedaż produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną lub punkt apteczny hurtowni farmaceutycznej, innej aptece ogólnodostępnej lub innemu punktowi aptecznemu. Zdaniem skarżącej, z tego względu brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, by czynności podejmowane przez aptekę dokonywane były wbrew obowiązującym wówczas przepisom ustawy Prawo farmaceutyczne. Brak odniesienia się w skarżonej decyzji przez organ do powyższych okoliczności narusza fundamentalną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ( art.15 k.p.a.), zaś GIF pozbawił stronę możliwości przedstawienia swoich racji w toku dwóch instancji.
Skarżąca zakwestionowała możliwość uznania za dowody w sprawie kopii faktur przesłanych do Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, który pozyskał je z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę [...] w L. (sygn. akt [...],[...]) świadczących o rzekomej sprzedaży na rzecz podmiotów nieuprawnionych przez aptekę w S. przy ul. [...]. Powołując się na pogląd wyrażony w orzecznictwie - co do niepoświadczonych urzędowo kserokopii dokumentów - wskazała, że kopie faktur nie mogą stanowić dowodu na podstawie którego organ wydaje decyzję. Jej zdaniem, kopie faktur, na które powołuje się organ nie mogą stanowić dowodu, bowiem nie zawierają podpisu własnoręcznego osoby wystawiającej faktury Vat, a w konsekwencji nie stanowią dokumentu. Skarżąca spółka twierdziła, że nie mogła przedstawić organowi faktur, ponieważ po przejęciu innej spółki, w przejętej dokumentacji ich nie znalazła.
Podkreśliła, że kwestionuje ww. faktury, jak również fakt dokonania na ich podstawie sprzedaży produktów leczniczych. Jej zdaniem, powyższe ma znaczenie w kontekście złożonego wniosku o przesłuchanie strony postępowania na okoliczność spełniania warunków do wykonywania objętej zezwoleniem działalności apteki ogólnodostępnej, w tym dokonywania sprzedaży na rzecz podmiotów uprawnionych oraz posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki.
Zarzuciła, że organ nie odniósł się do podmiotu, który dokonywał obrotu produktami leczniczymi w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 31 lipca 2013 r., a tymczasem B. sp. z o.o. spółka jawna została przejęta przez U. sp. z o.o. w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. w dniu 23 kwietnia 2014 r. Jej zdaniem, organ pominął brak związku między działalnością B. sp. z o.o. spółka jawna, a skarżącą - jej następcą prawnym i to, że w treści pisma z 3 lipca 2014 r. wnosiła o umorzenie postępowania administracyjnego właśnie z powodu przejęcia spółki B. sp. z o.o. sp. j. i braku jakiejkolwiek jej wiedzy o wcześniejszej działalności przejętej spółki.
Według skarżącej, po dacie zmiany zezwolenia nie zaistniały zdarzenia wskazujące na naruszenie obowiązków w zakresie prowadzonej przez sukcesora prawnego działalności objętej zezwoleniem. Cofnięcie jej zezwolenia z uwagi na brak rękojmi uznaje za bezpodstawne tym bardziej, że organ nie podjął jakichkolwiek czynności celem ustalenia czy skarżąca spółka legitymuje się rękojmią należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej. W tym celu winien zbadać organ reprezentujący zarząd spółki, w tym wypadku Prezesa Zarządu, czy posiada dostateczny zasób przymiotów moralnych i etycznych gwarantujących prawidłowe prowadzenie działalności gospodarczej objętej zezwoleniem. Innymi słowy, skarżąca stoi na stanowisku, że uchybienia przepisom prawa i brak rękojmi organ powinien odnieść do jej poprzednika prawnego, czyli B. sp. z o.o. spółka jawna, a nie U. sp. z o.o.
Nadto twierdzi, że nie stara się o zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, ponieważ jest działającym podmiotem gospodarczym, który spełnił warunki rękojmi na etapie ubiegania się o zezwolenie, co organ potwierdził składając podpis na zezwoleniu na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w dniu [...] czerwca 2014 r. Skarżąca zarzuciła, że skoro nie była badana w toku niniejszego postępowania okoliczność nie zapewnienia należytego prowadzenia działalności objętej zezwoleniem, to brak było podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia na mocy art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Pf. Podmiot posiadający zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej spełnia warunki wymagane w art. 86 ust.2 Pf. oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 roku "w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki".
Wskazała nadto, że ustawodawca przewidział przepis szczególny dotyczący możliwości cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w art. 103 ust. 2 Pf, a skarżąca nie naruszyła żadnego z tych przepisów. Pkt 6 ust 2 art. 103, w którym WIF cofa zezwolenie na prowadzenie apteki, jeżeli apteka prowadzi sprzedaż produktów leczniczych hurtowni farmaceutycznej, wszedł w życie dopiero w dniu 5 lutego 2015 r. i nie może mieć zastosowania do zdarzeń, które miały miejsce przed dniem wejścia go w życie (styczeń-lipiec 2013).
Podniosła, że wszczęcie i prowadzenie przez [...] WIF postępowania w stosunku do następcy prawnego tj. w stosunku do spółki U. sp. z o.o. było niedopuszczalne, albowiem sprowadziło do obciążenia następcy prawnego odpowiedzialnością za działania bądź zaniechania na powstanie których spółka U. sp. z o.o. nie miała jakiegokolwiek wpływu. W tym aspekcie strona skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 492 k.s.h. i art. 494 k.s.h., w przypadku sukcesji generalnej, w związku z przejęciem spółki przejmowanej przez spółkę przejmującą, ta ostatnia staje się sukcesorem określonego katalogu obowiązków i uprawnień, a w tym zakresie tylko i wyłącznie koncesji, zezwoleń, pozwoleń lub ulgi. Katalog ten ma charakter zamknięty i nie podlega wykładni rozszerzającej. Spółka przejmująca nie ponosi natomiast odpowiedzialności za działania stanowiące naruszenie przepisów prawa, które to na dzień połączenia spółek nie zostały stwierdzone orzeczeniami sądów, bądź rozstrzygnięciami organów administracji. Ponadto, strona skarżąca wskazała również, że zarząd sukcesora prawnego - spółki U. sp. z o.o. nie ma możliwości skutecznego dowodzenia swoich racji w sytuacji, gdy nie posiada pełnej wiedzy na temat zakresu naruszeń, jakich miałby dopuszczać się poprzednik prawny.
Zdaniem skarżącej spółki, w tej sytuacji szczególnie istotne było dopuszczenie dowodu z zeznań w charakterze strony Prezesa Zarządu na okoliczność spełniania warunków do wykonywania objętej zezwoleniem działalności apteki ogólnodostępnej, w tym dokonywania sprzedaży na rzecz podmiotów uprawnionych oraz posiadania rękojmi należytego prowadzenia apteki. Istotne znaczenie miały także inne wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą spółkę, a oddalone przez organ odwoławczy, w szczególności przesłuchanie w charakterze świadka kierownika apteki. Niedopuszczenie dowodu z zeznań Prezesa Zarządu strony skarżącej, bez oceny, czy skarżący przedsiębiorca daje gwarancję kwalifikacji etyczno-moralnych, czyni zasadnym wnioskowanie, że tak skonstruowane orzeczenie wydane zostało z uchybieniem przepisów postępowania, które nie tylko mogły, ale na pewno miały wpływ na jego wadliwą treść. Zdaniem skarżącej spółki, nieprzesłuchanie strony postępowania oraz nieprzeprowadzenie innych zawnioskowanych przez stronę dowodów, a w konsekwencji niewyjaśnienie przez organ okoliczności sprawy, stanowi rażące naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 w zw. 78 § 1 k.p.a.
Niezależnie od powyższych zarzutów, skarżąca spółka uznała, że decyzja o cofnięciu zezwolenia obarczona jest również inną istotną wadą, skoro organ wydał ją wprawdzie w oparciu o pozytywną opinię Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] z [...] stycznia 2015 r., utrzymaną w mocy uchwała Naczelnej Rady Aptekarskiej z 8 lipca 2015r., ale ich nieważność została stwierdzona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2016r. w sprawie VI SA/Wa 2652/15.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie godzi się przypomnieć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia mającej wpływ na wynik sprawy zgodności jej z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Wymaga także podkreślenia, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a., jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Rozpoznając skargę U. sp. z o.o. z siedzibą w W. w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna, albowiem zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu o którym mowa powyżej.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionych zarzutów procesowych, ponieważ zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania.
Skarżąca spółka zakwestionowała wartość dowodową kopii 31 faktur na kwotę 123711,84 zł przesłanych do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego na okoliczność niezgodnego z prawem wydania z apteki ogólnodostępnej o nazwie "A." położonej w S. przy ul. [...] znacznych ilości produktów leczniczych, zastrzeżonych do wydawania na podstawie recept lekarskich, do hurtowni farmaceutycznej A. Sp. z o.o. S.K.A. Strona skarżąca, powołując się m.in. na wyrok NSA z dnia 21 września 1999 r., sygn. akt III SA 7375/98 (LEX nr 40052) podniosła bowiem, że nie mogą one stanowić dowodu w sprawie, poza tym nie zawierają podpisu własnoręcznego osoby wystawiającej faktury VAT, a w konsekwencji nie stanowią dokumentu.
Odnosząc się do tego zarzutu należy, w ocenie Sądu wskazać, że zasada oceny dowodów zgromadzonych w prowadzonej sprawie administracyjnej, z mocy art. 80 k.p.a. wyraża się w tym, że organ nie jest skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów. Może on swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w danej sprawie, ustalić stan faktyczny (vide: wyrok NSA z 28 lipca 2016r. I OSK 2465/14 LEX nr 2100618).
Należy też przypomnieć, że "Na ocenę znaczenia danego dowodu z perspektywy sformułowania podstawy faktycznej decyzji wpływa wiele różnorodnych czynników nie tylko ze sfery prawa, lecz i logiki, czy psychologii. Wewnętrzne przekonanie, wiedza i doświadczenie życiowe organu wpływa na to, czy określony środek dowodowy, ze względu na indywidualne cechy i towarzyszące mu obiektywne okoliczności, zasługuje na to, by uznać go za wiarygodny. Intensywność oddziaływania danych dowodów na przekonanie organu wzmacnia zachowanie zasady bezpośredniości" (wyrok NSA).
Art. 80 k.p.a. wymaga co do zasady, by ocena uznania danej okoliczności za udowodnioną była oparta na całokształcie materiału dowodowego. Jak interpretować zakres tej oceny wskazuje orzecznictwo. Artykuł 80 k.p.a. statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza on organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Na ocenę znaczenia danego dowodu z perspektywy sformułowania podstawy faktycznej decyzji wpływa wiele różnorodnych czynników nie tylko ze sfery prawa, lecz i logiki, czy psychologii. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Wewnętrzne przekonanie, wiedza i doświadczenie życiowe organu wpływa na to, czy określony środek dowodowy, ze względu na indywidualne cechy i towarzyszące mu obiektywne okoliczności, zasługuje na to, by uznać go za wiarygodny. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. (wyrok NSA z dnia 27 marca 2013r. II GSK 1940/11 LEX nr 1331838, wyrok NSA z dnia 20 listopada 2012r. II GSK 1616/11 LEX nr 1291742).
Podzielając powyższą argumentację należy dodać, że takiej interpretacji art. 80 k.p.a. służy poprzedzający go art. 75 k.p.a., który w § 1 stanowi o szerokim zakresie dowodowym: "jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny" Oznacza to, że katalog środków dowodowych jest otwarty, a jego zasób i moc dowodową należy oceniać w okolicznościach konkretnej sprawy.
Należy podnieść, że skarżąca w trakcie postępowania administracyjnego nie przeczyła, że w przejętej przez nią aptece, jej poprzednik prawny dokonywał sprzedaży leków do hurtowni farmaceutycznej.
Z ustalonego – drobiazgowo - przez organ I instancji i powtórzonego przez organ odwoławczy stanu faktycznego wynika i – w ocenie Sądu - znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych, że 18 grudnia 2013r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny otrzymał pismo z 17 grudnia 2013r. Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz kopie faktur świadczące o dokonywaniu w przedmiotowej aptece sprzedaży produktów leczniczych w trybie tzw. "odwróconego łańcucha dostaw". Faktury zostały pozyskane z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę [...] w L. (sygn. akt [...] ([...]). Pismo GIF informowało organ I instancji o dokonywaniu przez aptekę o nazwie "A" położoną w S. przy ul. [...] prowadzoną przez firmę B. Spółkę z o.o. Spółkę Jawną z siedzibą w S. niedozwolonej sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej A. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...] z powołaniem się na wymienione faktury o wartości 123 711, 84 zł sprzedanych produktów. Faktury obejmowały produkty lecznicze posiadające kategorię dostępności "wydawane z przepisu lekarza - Rp" na podstawie recepty, stosowane w padaczce, astmie, chorobach nowotworowych, p/zakrzepowe, po przebytym zawale serca.
W dniu 19 i 20 lutego 2014r. upoważnieni pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...] przeprowadzili kontrolę doraźną w aptece ogólnodostępnej o nazwie "A." położonej w S. przy ul. [...] prowadzonej przez spółkę B. Spółka, która zakończyli 20 lutego 2014r. Kierownik apteki mgr farm A. S. udzielała kontrolującym wyjaśnień. Ustalono, że w aptece brak jest faktur sprzedaży za poprzedni rok – tj. żądany przez inspektora okres tj. od 1.01.2013 do 31.07.2013r. Okoliczność tę potwierdziła kierownik apteki w złożonym oświadczeniu.
W dniu 20 lutego 2014r. kontrolujący ponownie polecili udostępnienie żądanych faktur jednakże, ich nie udostępniono, zaś Kierownik apteki A. S. przekazała kontrolującym ustną informację od M. W. współwłaścicielki spółki prowadzącej aptekę, że obecnie faktury nie mogą być dostarczone ze względu na trwający w firmie bilans i reorganizację. Z zapisu w protokole wynika oświadczenie kierownika apteki, że faktury zostaną przekazane w późniejszym terminie, potwierdzone jej podpisem. Kontrolę tego dnia zakończono sporządzając protokół, w którym kontrolujący wydał zalecenie okazania żądanych faktur sprzedaży za okres 1.01.2013r. do 31.07.2013r. w terminie 14 dni od daty podpisania protokołu. Kierownik apteki A. S. odmówiła podpisania protokołu kontroli, podając jako przyczynę odmowy ustanowienie pełnomocnika do jego podpisania i przedstawiła kserokopię pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi przez spółkę B..
Innymi słowy, mimo ustawowego obowiązku kierownik apteki nie okazała dokumentacji, którą miała obowiązek okazać kontrolującym i mimo wiedzy, co wynika z zapisu protokołu, że celem kontroli przeprowadzonej [...] lutego 2014r. było sprawdzenie sposobu przyjmowania, sprzedawania oraz prowadzenia dokumentacji zakupywanych i sprzedawanych produktów leczniczych, wobec podejrzenia nie przestrzegania norm ustawy Prawo farmaceutyczne.
W konsekwencji, ani kierownik apteki ani prowadzący go przedsiębiorca – spółka B. – nie udostępniły organowi faktur za okres od dnia 1 stycznia do 31 lipca 2013r. mimo ustawowego obowiązku w tym zakresie i mimo tego, że organ nadzoru był w posiadaniu ich kopii z akt toczącej się sprawy w Prokuraturze [...] w L. (sygn. akt [...] ([...]).
Argumentacja skargi wskazuje, że zaniechanie wykonania tego obowiązku przez spółkę prowadzącą A. – podważa moc dowodową kopii złożonych w sprawie faktur. Innymi słowy według skarżącej, kopie dokumentów nie mogą stanowić skutecznego zarzutu prowadzenia w ww. okresie niedozwolonego procederu "odwróconego łańcucha dostaw", czyli sprzedaży przez tę aptekę na rzecz hurtowni farmaceutycznej produktów leczniczych o wartości 123 711, 84 zł - leków ratujących życie, o dostępności "wydawane na receptę". Zdaniem skarżącej, jako następcy prawnego spółki B., który wprawdzie oryginałów ww. faktur przejętej spółki nie składał, ale uważa, że posiadanie przez organ wyłącznie ich kopii uniemożliwia ocenę rękojmi prowadzenia działalności przez prowadzącego aptekę. Natomiast wiarygodnymi dowodami stanowiącymi o posiadaniu rękojmi mają być wyjaśnienia prezesa zarządu przejmującej spółki i zeznania kierownika apteki A. S.
W ocenie Sądu, z taką argumentacją skargi nie sposób się zgodzić. Brak dobrowolnego okazania kontrolującym przez przedsiębiorcę prowadzącego A., a także przez jego następcę prawnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym o cofnięcie zezwolenia, mających kluczowe znaczenie oryginałów dowodów prowadzonej działalności regulowanej, nie może przemawiać za posiadaniem rękojmi wymaganej do jej prowadzenia. Ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organ w tym zakresie należy uznać za prawidłową, bowiem dotyczy ona - wykazanego dokumentami - zarówno działania prowadzącego aptekę, jak i zaniechania działania wymaganego prawem, w całokształcie okoliczności tej sprawy.
Należy także zauważyć, że nieokazanie faktur za okres od 1 stycznia do 31 lipca 2013r., czyli za okres w roku poprzedzającym przejęcie spółki, generującym określony zysk, mający ekonomiczne znaczenie dla jej przejęcia przez skarżącą – nie mógł pozostać obojętny dla oceny rękojmi skarzacej. Zebrany materiał dowodowy w postaci dowodów materialnych – kopii faktur został zatem właściwie oceniony jako dowód prowadzenia przez poprzednika prawnego skarżącej działalności z naruszeniem ustawy Prawo farmaceutyczne, co automatycznie daje wyraz nie posiadaniu rękojmi przez skarżącą, skoro jako przejmująca spółka nie wymagała od przejętej wykazania się prawidłowo prowadzoną dokumentacją księgową - fakturami generującymi obrót lekami w tak znacznej kwocie, jak ta określona w kopiach faktur od 1 stycznia do 31 lipca 2013r.
Należy zatem zauważyć i podkreślić, że kontrola apteki przez organ nadzoru ([...]-[...] lutego 2014r.) przeprowadzona była po zawarciu [...] lutego 2014r. przez skarżącą aktu notarialnego o przejęciu spółki kontrolowanej. Okoliczność ta znajduje wyraz w treści samego wniosku skarżącej o zmianę zezwolenia, który został złożony [...] kwietnia 2014r. Opisany w tym wniosku stan faktyczny stanowi o przeniesieniu [...] lutego 2014r. całego majątku Spółki B. sp. z o.o. Sp. J. na rzecz U. sp. z o.o. Z powyższego wniosku wynika, że wpis w KRS o przejęciu skarżąca spółka uzyskała 23 kwietnia 2014r. i z punktu formalno-prawnego przejęcie nastąpiło z ta datą. Jednakże zaangażowanie skarżącej w sprawy spółki B., w tok prowadzonej kontroli organu nadzoru potwierdza fakt reprezentowania obu spółek przez osobę tego samego pełnomocnika, autora skargi. Jak wynika bowiem z daty złożonego w czasie kontroli pełnomocnictwa – reprezentował on spółkę B. od 31 grudnia 2013r. (data pełnomocnictwa – nienumerowane karty akt administracyjnych).
Nie mogły zatem ujść uwadze spółce przejmującej działania spółki przejmowanej, skoro ten sam pełnomocnik działał de facto w imieniu obu spółek w czasie prowadzonej kontroli w A. Odmawiając podpisania protokołu kontroli, kierownik apteki A. S. nie okazała organowi nadzoru żądanych oryginałów faktur, powołując się m.in. na przeprowadzany bilans i fakt ustanowienia pełnomocnika, którego kopie pełnomocnictwa złożyła kontrolującym. Ubocznie należy podnieść, że bilans należy do obowiązkowych sprawozdań finansowych w firmach prowadzących księgowość według zasad tzw. pełnej rachunkowości. Co do zasady jest sprawozdaniem finansowym, które informuje o zasobach firmy oraz sposobach ich pozyskania. (zobowiązaniach i kapitałach własnych). Do jego sporządzenia niewątpliwie niezbędne były, brakujące w czasie kontroli, faktury z półrocznej działalności przejętej spółki w roku 2013. Faktury, które mogły świadczyć, bądź nie - o zgodnym z Prawem farmaceutycznym prowadzeniem działalności w roku poprzedzającym przejecie spółki.
Sąd podziela stanowisko organu, że brak złożenia własnych dowodów księgowych w czasie kontroli doraźnej, co do zasady obrazujących sposób i prawidłowość prowadzenia działalności regulowanej przejętej spółki, a następnie, także po przejęciu, ich niezłożenie w toku postępowania o cofnięcie zezwolenia z uwagi na brak rękojmi – w tych okolicznościach – uprawniał do uznania wiarygodności jako dowodów - kopii faktur pozyskanych z Prokuratury [...].
Skarżący na okoliczność rękojmi składał osobowe wnioski dowodowe na okoliczność posiadania rękojmi przez skarżąca spółkę z zeznań świadka A. S. – kierownika kontrolowanej apteki i P. K. – prezesa zarządu skarżącej. Z treści wezwania kierowanego do Prezesa skarżącej wynikało, ze w przypadku braku możliwości stawienia się w wyznaczonym terminie – może złożyć wyjaśnienia na piśmie na okoliczność wskazaną przez organ. Do przesłuchania świadka w dniu 10 listopada 2014r. nie doszło z uwagi na urlop pełnomocnika, do przesłuchania w dniu 20 listopada 2014r, Prezesa U. nie doszło, z uwagi na kolizję terminów tego pełnomocnika. W wyznaczonym kolejnym terminie 27 listopada 20114r. także nie doszło do przesłuchania świadka z uwagi na kolizje terminów pełnomocnika.
W tym zakresie należy wytknąć organowi, że rozpoznając wnioski o odroczenie pominął fakt, że pełnomocnictwo zostało udzielone przez skarżącą spółkę w dniu 27 czerwca 2014r. z prawem udzielania substytucji, co oznacza, że kolizja wyznaczonego w sprawie terminu czynności - z terminem wypoczynku czy terminem innej sprawy - nie ma znaczenia dla przeprowadzenia dowodu. Termin ten obowiązywał świadka i stronę bez względu na obecność pełnomocnika, który obowiązany był do ustanowienia substytuta. Tym bardziej, że strona nie składała oświadczenia o braku zgody na reprezentowanie jej przez innego pełnomocnika. Skoro z treści udzielonego pełnomocnictwa wynika zgoda na prawo udzielania substytucji, to w czasie kolizji terminów, urlopu i innych przeszkód do stawienia się przez organem celem przeprowadzenia czynności procesowych - pełnomocnik obowiązany był do ustanowienia substytuta. Zatem nie stawienie się świadka lub strony na wyznaczony termin nie mogło być usprawiedliwione przeszkodą leżącą po stronie pełnomocnika. Uchybienie organu tym zasadom generowało kolejne nieuzasadnione wnioski zmierzające do przedłużania postępowania administracyjnego. Na marginesie zauważyć należy, że znajdujące się w aktach administracyjnych inne dwa pełnomocnictwa udzielone przez spółkę B. z 31 grudnia 2013r. i z 19 lutego 2014r. nie zawierały klauzuli o prawie substytucji. Spółka U. takiego prawa udzieliła, stad nie było podstaw do odraczania przeprowadzania dowodów. Mankament ten nie ma jednak wpływu na wynik sprawy.
Zdaniem Sadu, wbrew ocenie skarżącego uchylenie postanowienia dowodowego w tym zakresie było w pełni uzasadnione. Przemawia za tym prawidłowa ocena organu o pełnym wyjaśnieniu sprawy. Gdyby tak nie było, niewątpliwie Prezes P. K. zająłby stanowisko i złożył pisemne wyjaśnienia, zgodnie z sugestią organu w piśmie z 20 października 2014r., czego nie uczynił. W konsekwencji powyższego, organ prawidłowo ocenił, że złożone dowody zmierzały wyłącznie do przedłużenia postępowania administracyjnego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu nie wyjaśnienia braku związku pomiędzy działalnością spółki przejmowanej a spółką przejmującą, należy stwierdzić, że w świetle całokształtu ocenianego przez organ materiału dowodowego - wnioskowane dowody nie mogły mieć wpływu na wykazanie powyższej okoliczności. Wnioskowane dowody nie miały znaczenia tym bardziej, że organ ustalił, że ww. Prezes Zarządu U. pełni tę funkcję dopiero od kwietnia 2014r. Natomiast nie było obojętne dla oceny związku między działalnością spółki przejmowanej B. i spółki przejmującej U. okoliczność, że kontrola organu była przeprowadzona [...]-[...] litego 2014r., kiedy faktycznie 5 dni wcześniej - [...] lutego 2014r. został już zawarty akt notarialny przeniesienia całego majątku spółki B. na spółkę U.
Kolejne czynności w sprawie związane ze zmianą zezwolenia uzależnione były od wpisania spółki przejmującej do KRS i należy ocenić, że uzasadnienie w tym zakresie przedstawia logiczny i konsekwentny ciąg wydarzeń. Skoro spółka przejęta przestała istnieć, a spółka ją przejmująca wystąpiła z wnioskiem o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki, którą przejęła – to dopiero po tej formalno- prawnej zmianie strony organ mógł skutecznie wszcząć postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia. W niniejszym postępowaniu oceniał rękojmię skarżącej spółki w kontekście dowodów działalności jej poprzedniczki prawnej w czasie I półrocza 2013roku i wyników przeprowadzonej kontroli doraźnej. Skarżąca uzyskała zezwolenie wskutek wejścia w prawa spółki B. i w postępowaniu o zmianę zezwolenia wydanego na poprzedniczkę prawną przejęła formalnie uprawnienia umożliwiające aptece obród produktami farmaceutycznymi w sytuacji, kiedy spółka B. po przejęciu została wykreślona z KRS, a jej majątek przejęty przez skarżącą. W ten sposób wypełniła dyspozycje art. 99 Pf, który stanowi, ze apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia na prowadzenie apteki.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, że badanie własnej rękojmi wnioskodawcy ma miejsce w sytuacji ubiegania się o wydanie zezwolenia na rzecz wnioskodawcy i w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia. To drugie postępowanie zostaje wszczęte, jak na gruncie niniejszej sprawy, w przypadku powzięcia wątpliwości, że prowadzący aptekę utracił rękojmię, a nie w postępowaniu o jego zmianę.
Nie ulega wątpliwości, że podmiot, który wnioskuje o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki (jak i wnoszący o zmianę zezwolenia) musi spełniać ustawowe wymagania. Wynikająca z mocy art. 494 § 1 i 2 K.s.h. sukcesja generalna, w przypadku łączenia się (przejmowania) spółek dotyczy praw i obowiązków spółki przejmowanej, a także zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przejmowanej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Innymi słowy, sukcesja administracyjnoprawna w odróżnieniu od cywilnoprawnej, która zawsze musi być pełna, ma ograniczony charakter.
Przyjęty w art. 494 § 2 k.s.h. wyjątek od generalnej reguły, zasada sukcesji administracyjnoprawnej ma dwie istotne cechy: wskazuje przykładowo prawa i obowiązki administracyjnoprawne oraz ma ograniczony charakter (w kilku aspektach). Przykładowe wyliczenie aktów administracyjnych potwierdza, że możemy je zaliczyć do tzw. rzeczowych aktów administracyjnych, co należy rozumieć jako akty skierowane co prawda do indywidualnie określonego adresata, ale odnoszące się do rzeczy i wiążące także określonych prawem następców adresata aktu bądź nawet każdorazowego posiadacza danej rzeczy (S. Dudzik, Zbycie przedsiębiorstwa a sukcesja praw i obowiązków wynikających z aktów administracyjnych, PiP 1994, z. 7-8, s. 40).
Odnosząc się do zarzutów skargi co do zakresu odpowiedzialności skarżącej za działania poprzednika prawnego z mocy art. 494 § 1 i 2 K.s.h., to wskazać należy, że w sprawie niniejszej skarżąca jest spółką powstałą w wyniku przejęcia spółki B. prowadzącej aptekę ogólnodostępną, zatem chodzi o nowy byt nie tylko w sensie prawnym, który wniósł o zmianę zezwolenia poprzez wpisanie tego uprawnienia na jego rzecz, ale przede wszystkim ekonomicznym, gdzie uzyskany zysk z transakcji apteki dokonanych w 2013r., poprzedzającym przejęcie, w tym od 1 stycznia do 31 lipca 2013r. – mógł mieć wpływ na decyzję biznesową o przejęciu spółki B. i wszedł do majątku przejmującej spółki.
Dlatego nie ma znaczenia zarzut skarżącej, ze to jej poprzednik prawny dokonywał sprzedaży leków do hurtowni farmaceutycznej, o czym ona nie wiedziała, a zatem nie może odpowiadać w sprawie, należy zauważyć, że połączenie spółek nastąpiło w trybie art. 492 § 1 pkt 1 k.s.h. W związku z powyższym, zgodnie z art. 494 § 2 k.s.h., na skarżącą spółkę - jako spółkę przejmującą, przeszedł cały majątek spółki przejmowanej w tym zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej, chyba, że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Oznacza to w konsekwencji, że strona skarżąca nie może uwolnić się o odpowiedzialności za działania, które dokonywane były w ramach posiadanego zezwolenia przez spółkę przejętą. Zdaniem Sądu, w świetle zasad logiki i doświadczenia w zakresie podstawowych reguł obowiązujących w relacjach gospodarczych, całkowicie niewiarygodne wydają się twierdzenia skarżącej, że zanim zostało jej doręczone powiadomienie organu o wszczęciu postępowania, skarżąca spółka nie wiedziała o toczącym się postępowaniu w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie przedmiotowej apteki. Nie ulega wątpliwości, że przed przejęciem spółki B. sp. z o. o. z siedzibą w K., skarżąca spółka musiała zapoznać się z majątkiem spółki przejmowanej, w tym również z dokumentacją firmową, a zatem winna rozeznać się, czy zezwolenie na prowadzenie apteki było wykorzystywane zgodnie z prawem.
W ocenie Sądu, nie można również zgodzić się z argumentem skarżącej spółki, która podniosła, że [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, wydając decyzję w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki - uznał, że U. sp. z o.o. legitymuje się rękojmią należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej, bowiem zmienił decyzję na prowadzenie apteki. Ta argumentacja jest chybiona, albowiem przy zmianie zezwolenia uwzględnia się jedynie zmiany wynikające z kodeksu spółek handlowych, które umożliwiają wejście w miejsce przejmowanego podmiotu nowej spółki, natomiast nie bada się wówczas, czy podmiot wstępujący w prawa i obowiązki podmiotu przejmowanego posiada, czy też nie posiada rękojmi należytego prowadzenia apteki. Ta rękojmia badana jest w trakcie prowadzonego postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki.
Zdaniem Sadu, w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, że w przejętej A. prowadzonej przez przejętą spółkę B. prowadzona była sprzedaż produktów leczniczych w tzw. odwróconym łańcuchu dostaw, co naruszyło szereg przepisów Prawa farmaceutycznego, uzasadniając cofniecie zezwolenia spółce przejmującej. Apteka ogólnodostępna uprawniona jest do prowadzenia obrotu detalicznego lekami i zgodnie z art. 87 ust. 2 Pf ma obowiązek wydawania produktów leczniczych pacjentom a nie hurtowni farmaceutycznej, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Uzasadnia to przyjecie braku rękojmi i czyni podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki w oparciu o przepis art. 37ap. ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 Pf. W świetle art. 101 pkt 4 Pf jednym z warunków na udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej jest spełnienie przez przedsiębiorcę przesłanki dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki. Zdaniem Sądu, przesłanka ta powinna być spełniona nie tylko w momencie udzielania zezwolenia, ale również powinna istnieć przez cały okres prowadzenia działalności.
W tej sytuacji, uznać należy, iż - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - Główny Inspektor Farmaceutyczny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał prawidłowej wykładni pojęcia "rękojmi" w odniesieniu do prowadzenia, wbrew zasadom Prawa farmaceutycznego działalności gospodarczej regulowanej, jaką jest prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Zatrudniony przez przejętą spółkę kierownik apteki nie przestrzegała prawa w zakresie prowadzenia obrotu produktami farmaceutycznymi. Ta nierzetelność nie pozostała bez wpływu na ocenę istnienia tzw. "przesłanki rękojmiowej", która - obok wymogów wynikających z art. 86 ust. 2 P.f. i innych przepisów wykonawczych - powinna istnieć w dacie udzielania zezwolenia oraz przez cały okres funkcjonowania apteki.
W konsekwencji, skoro apteka należąca do skarżącej spółki wskutek przejęcia prowadziła obrót produktami leczniczymi niezgodnie z obowiązującymi przepisami, odsprzedając leki hurtowni, przestała istnieć po stronie przejętej przez skarżącą spółki, a w konsekwencji i po stronie skarżącej rękojmia należytego prowadzenia apteki, co w pełni uzasadniało cofnięcie zezwolenia na podstawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 Pf. Przepis ten, w ocenie Sądu, stanowił samodzielną podstawę prawną do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Odnosił się on do wszystkich zezwoleń wydanych na gruncie Prawa Farmaceutycznego, a zatem także do zezwoleń na prowadzenie apteki ogólnodostępnej i stanowił przesłankę obligatoryjną cofnięcia zezwolenia niezależnie od regulacji zawartych w art. 103 Pf - w wersji na datę dokonywania przez spółkę niezgodnego z prawem obrotu produktami leczniczymi (2013 r.).
Przy czym, zgodzić się należy z argumentacją skarżącej, że art. 86a i art. 103 ust. 2 pkt 6 Pf które weszły w życie w dniu 5 lutego 2015 r., nie mogły być podstawą prawną do cofnięcia zezwolenia. Jednakże na gruncie niniejszej sprawy nie stanowiły one podstawy prawnej do cofnięcia zezwolenia, wskazany art. 37ap ust. 1 pkt 2,. w związku z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, 72 ust. 1, art. 74 ust. 1, art. 87 ust. 2 pkt 1, art. 96 ust. 1, art. 88 ust. 5 pkt 1, art. 101 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008r Nr 45, poz. 271 ze zm.).
Jak słusznie zostało podniesione, kopie faktur świadczące o tzw. "odwróconym łańcuchu dostaw" zostały pozyskane w toku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę [...] w L. (sygn. akt [...] ([...]), a ich analiza uprawniała organy do wniosku, że B. Spółka z o.o. Spółka Jawna z siedzibą w S. prowadząca aptekę o nazwie "A." położoną w S. przy ul. [...] dokonywała sprzedaży produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej A. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w L.. Sąd twierdza, ze wymienione w decyzji organu I instancji, w ślad za aktami administracyjnymi 31 faktur potwierdza przeprowadzenie przez ww. aptekę 31 transakcji od marca 2013r. do lipca 2013r. stanowiących o wydaniu produktów leczniczych do hurtowni farmaceutycznej A. Sp. z o.o. S.K.A. na kwotę 123 711, 84 zł. Decyzja wymienia także nazwy tych produktów leczniczych i ilość opakowań i potwierdza, że są to produkty lecznicze wydawane na podstawie recepty od lekarza.
Organy obu instancji trafnie przyjęły, że pojęcie rękojmi należy odnosić do podmiotu prowadzącego aptekę, a nie do członków zarządu spółki. W tej sytuacji, zmiana osób piastujących stanowiska w organie spółki jest więc bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie sposób także uznać, by organy orzekające uchybiły przepisom z uwagi na nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej o dopuszczenie dowodu z zeznań nowego Prezesa Zarządu P. K. Art. 86 k.p.a. stanowi, że jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku, pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. A zatem dowód z przesłuchania stron jest dowodem uzupełniającym. Skoro sprawa była dostatecznie wyjaśniona, organ nie miał obowiązku przeprowadzić zawnioskowanego przez stronę dowodu. Dotyczyło to także dowodów zgłoszonych przed organem II instancji, których odmowa dopuszczenia została wyczerpująco uzasadniona w postanowieniu GIF z [...] marca 2016r.
Mając na względzie powyższe, Sąd nie podzielił zarzutów skargi odnośnie naruszenia wskazanych przez skarżącą spółkę przepisów materialnych ani norm postępowania, w stopniu mogącym mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organy Inspekcji Farmaceutycznej obu instancji, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, a także art. 80 k.p.a. prawidłowo ustaliły i oceniły materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, zaś zajęte stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami określonymi w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 106 § 1 i 5 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich poprzez wydanie decyzji mimo stwierdzenia przez Sąd nieważności uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej i Okręgowej Rady Aptekarskiej w przedmiocie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Okoliczność powyższa nie ma znaczenia dla skuteczności rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem uchwały samorządu wydane bez podstawy prawnej i w sytuacji, gdy art. 106 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Żaden bowiem przepis Prawa farmaceutycznego nie uzależnia cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki od uprzednio zajętego stanowiska przez samorząd aptekarski. Uprawnienie do wydania opinii przez organ samorządu nie oznacza, by organy inspekcji farmaceutycznej zostały pozbawione samodzielnej oceny przesłanki rękojmiowej. Nie może nadto umknąć z pola widzenia, że skarżąca spółka nie otrzymała korzystnej dla niej opinii samorządu, abstrahując od wadliwej formy i trybu w jakim opinia została wydana.
Wobec przejęcia przez skarżącą wszelkich praw poprzednika prawnego, także wynikających z udzielonego zezwolenia (koncesji) - wobec legalności działania którego organ powziął wątpliwość – badanie posiadania rękojmi do prowadzenia działalności regulowanej możliwe było w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia. Pozostałe zarzuty skargi mają charakter polemiczny i ich argumentacja nie została przez Sąd podzielona.
Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło