VI SA/Wa 1403/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-20

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Piotr Borowiecki, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości o odwołaniu komornika sądowego została skutecznie doręczona, a w konsekwencji, czy skarga wniesiona przez komornika na tę decyzję została wniesiona w ustawowym terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie została skutecznie doręczona skarżącej, ponieważ doręczenie pełnomocnikowi skarżącej było wadliwe ze względu na ograniczony zakres jego umocowania. W związku z tym, termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie rozpoczął biegu, co skutkuje niedopuszczalnością skargi. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] lutego 2009 r. odwołał komornika sądowego I. M. ze stanowiska z uwagi na prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo. Decyzją z [...] kwietnia 2009 r. Minister utrzymał w mocy poprzednią decyzję. Skarżąca kwestionowała prawidłowość doręczeń w toku postępowania administracyjnego, w tym doręczenia decyzji z [...] kwietnia 2009 r. na adres w Niemczech oraz doręczenia jej pełnomocnikowi. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Decyzją z [...] lutego 2009 r. Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 15a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 112, poz. 769) dalej u.k.s.e., odwołał komornika sądowego I. M. z zajmowanego stanowiska. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że Minister Sprawiedliwości z urzędu odwołuje komornika, który został prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] października 2008 r. w sprawie o sygn. [...] I. M. została skazana za przestępstwo umyślne z art. 178 a § 1 k.k., polegające na tym, że w dniu [...] kwietnia 2008 r. w G. na ulicy [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości (1,40 mg/ dm3 i 1,46 mg/ dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu), prowadziła w ruchu lądowym samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Za ten czyn wymierzono skarżącej karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności, którą warunkowo zawieszono na dwuletni okres próby. Pismem z dnia [...] marca 2008 r. I. M. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zaskarżyła decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. w całości. Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] kwietnia 2009 r., utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2009 r. Organ nie podzielił stanowiska skarżącej, że odwołanie komornika z zajmowanego stanowiska powinno być związane z wykonywanymi przez niego obowiązkami. Organ podkreślił, że przepis art. 15a ust: 1 pkt 4 u.k.s.e wyraźnie mówi o skazaniu za jakiekolwiek przestępstwo umyślne. Organ uznał za pozbawiony podstaw zarzut nieudostępnienia pełnomocnikowi skarżącej pełnych akt postępowania. Wskazał, że w dniu [...] marca 2009 r. adwokatowi B.P. umożliwiono zapoznanie się z całością akt postępowań w przedmiocie zawieszenia i odwołania I. M. Minister wyjaśnił, że zwrotne poświadczenie odbioru decyzji z [...] lutego 2009 r. zostało dopiero [...] marca 2009 r. przesłane przez Urząd Pocztowy w G. do Ministerstwa Sprawiedliwości. Organ dokonał również ustalenia, że jeszcze [...] lutego 2009 r. skarżąca w Sądzie Rejonowym w P. odebrała osobiście odpis prawomocnego wyroku skazującego ją w sprawie [...]. Zdaniem organu bez znaczenia jest fakt, że pismem nadanym [...] lutego 2009 r. (datowanym [...] lutego 2009 r.), zastępca komornika zwróciła się do Ministerstwa Sprawiedliwości o doręczenie jej zawiadomienia o wszczęciu postępowania na adres domowy skarżącej. Minister Sprawiedliwości uznał również, iż zarzuty strony dotyczące pozbawienia jej prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym są bezzasadne gdyż zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie odwołania komornika doręczono skarżącej na adres jej kancelarii komorniczej tj. adres związany z jej stosunkiem służbowym. Nadto Minister Sprawiedliwości zwrócił uwagę, iż postępowanie administracyjne dotyczyło osoby funkcjonariusza publicznego działającego przy Sądzie Rejonowym. Natomiast adres do doręczeń strona wskazała już po zakończeniu postępowania - w dniu [...] marca 2009 r. Tymczasem zawieszenie komornika w czynnościach trwa tylko do chwili prawomocnego zakończenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, które w rozpoznawanej sprawie zakończyło się [...] stycznia 2009 r., z chwilą utrzymania przez Sąd Okręgowy w P. w sprawie [...], wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] października 2008 r. Zatem zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 1 u.k.s.e. z dniem [...] stycznia 2009 r. ustało zawieszenie I. M. w czynnościach. W tej sytuacji nie miało znaczenia dodatkowe przesłanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania na adres skarżącej, wskazany przez zastępcę komornika. Organ przypomniał, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie adresu obciąża strony, ich pełnomocników i przedstawicieli. Wskazanie nowego adresu jedynie przez te osoby jest prawnie skuteczne. Zastępca komornika A. S. - asesor komorniczy skarżącej nie jest ani przedstawicielem, ani pełnomocnikiem skarżącej. Organ wywiódł, że w dniu [...] marca 2009 r. kiedy wpłynęło do biura podawczego Ministerstwa Sprawiedliwości niedatowane pismo podpisane przez skarżącą, zawierające wskazanie adresu do doręczeń skarżącej na terenie Niemiec postępowanie administracyjne w przedmiocie odwołania komornika było już zakończone decyzją o odwołaniu skarżącej. Zdaniem organu skarżąca, wbrew swoim twierdzeniom, doskonale orientowała się w przebiegu postępowania administracyjnego, a w dniu [...] marca 2009 r. z aktami postępowania zapoznał się jej pełnomocnik. W związku z powyższym jako nie mający znaczenia dla sprawy organ ocenił fakt, iż zastępca komornika – A. S. zwróciła otwartą przesyłkę przeznaczoną dla skarżącej, stwierdzając, że skarżąca najprawdopodobniej przebywa poza granicami kraju. W tym kontekście organ uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 34 k.p.a. Ustosunkowując się do zarzutu nieważności decyzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że decyzja z [...] lutego 2009 r. została wydana przez uprawniony organ bowiem w dniu [...] lutego 2008 r. upoważnił T.J.Zastępcę Dyrektora Departamentu Organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości do wydawania w jego imieniu decyzji o odwołaniu ze stanowiska komornika sądowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostało podniesionych szereg zarzutów formalnych podważających skuteczność doręczeń dokonywanych przez organ w toku postępowania administracyjnego na rzecz skarżącej w tym przede wszystkim zakwestionowano prawidłowość doręczenia pełnomocnikowi skarżącej decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., a także doręczenia jej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. przez awizo w dniu [...] marca 2009 r. w sytuacji, gdy w dniu [...] marca 2009 r. wskazała ona adres dla doręczeń w Niemczech. I. M. zarzuciła decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r.: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na: a) naruszeniu art. 18 ustawy o funkcjach konsulów poprzez doręczenie skarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości skarżącej, która wskazała jako adres do doręczeń adres w H. na terenie Niemiec za pośrednictwem Konsulatu w sytuacji gdy skarżąca nie wyraziła zgody na taki tryb doręczeń, zaś zgoda taka jest bezwzględnie wymagana przepisami ustawy; b) przyjęciu, iż skarżąca mogła pełnić funkcję komornika po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego przeciwko niej w sytuacji gdy działał zastępca komornika wyznaczony przez Prezesa Sądu Apelacyjnego i którego nie odwołano, ani nie poinformowano o powstaniu przesłanek zakończenia pełnienia funkcji zastępcy komornika, a przeciwne postanowienie odwołujące zastępcę nie zostało nigdy wydane; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego polegające na: a) niemożliwości udziału bez własnej winy w postępowaniu - w szczególności nie otrzymaniu decyzji I instancji o odwołaniu ze stanowiska, jak również nie otrzymaniu zarówno w I, jak i w II instancji zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami; b) naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady państwa prawa i działania organów państwa w oparciu o przepisy prawa oraz zasadę dokładnego wyjaśnienia sprawy poprzez pominięcie przez organ możliwości faktycznego ustalenia adresu do doręczeń zawieszonego komornika nie wykonującego pracy i przebywającego na urlopie; c) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez: - uznanie przez organ, iż przesłane przez niego pismo na adres domowy strony o wszczęciu postępowania było bez znaczenia dla sprawy - podobnie doręczenie decyzji organu I instancji po złożeniu wniosku o zmianie adresu do doręczeń; - przesłanie korespondencji za pośrednictwem konsulatu RP w sytuacji, gdy strona nie wyraziła zgody na taki tryb doręczeń wymagany przepisami art. 18 ustawy o funkcjach konsulów; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na: a) naruszeniu art. 39 k.p.a. poprzez niedoręczenie prawidłowo zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami postępowania w toku postępowania przed Ministrem Sprawiedliwości jako organem pierwszej instancji po prawidłowym wskazaniu nowego adresu do doręczeń za granicą, które to naruszenie nie zostało nigdy usunięte; b) naruszeniu art. 145 §1 pkt 4 oraz art. 10 k.p.a. tj naruszeniu prawa do uczestnictwa w postępowaniu przed organem administracji; c) naruszeniu art. 7 Konstytucji RP (zasada państwa prawa) oraz poprzez nie zapewnienie stronie prawa zapoznania się z aktami postępowania przed wydaniem decyzji; d) naruszeniu art. 41 i 42 k.p.a. stanowiącego o skutkach poinformowania przez stronę o adresie do doręczeń poprzez doręczenie pism w toku postępowania do miejsca, w którym strona nie wykonywała pracy z uwagi na jej zawieszenie w pełnieniu czynności komornika, jak również z uwagi na fakt nieodwołania przez Sąd Apelacyjny zastępcy komornika z pełnionej funkcji; e) naruszeniu art. 10 k.p.a. tj zasady prawa do czynnego udziału stron w postępowaniu i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału; f) wydaniu decyzji w I instancji przed prawidłowym doręczeniem stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania; Skarżąca wniosła uchylenie decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, iż wbrew twierdzeniom Ministra po zawieszeniu jej w czynnościach zobowiązana była w okresie trwania postępowania karnego do powstrzymania się od pełnienia funkcji komornika sądowego. Prezes Sądu Apelacyjnego wyznaczył na wniosek Rady Izby Komorniczej w W. zastępcę komornika w osobie A. S. Po uprawomocnieniu się orzeczenia Sądu Prezes Sądu Apelacyjnego w W. nie wydał postanowienia odwołującego zastępcę komornika z pełnionej funkcji. Skarżąca nie pełniła dalej funkcji komornika zawiadamiając jednocześnie zastępcę o zmianie adresu do doręczeń. Minister Sprawiedliwości nie czekając na prawidłowe doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania wydał decyzję o odwołaniu skarżącej ze stanowiska komornika, zaś skarżąca w toku postępowania wskazała jako adres do doręczeń adres na terenie Niemiec. Skarżąca powołała się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lutego 2010 r. odrzucające uprzednio wniesioną skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwośc z [...] kwietnia 2009 r. jako nieistniejącą w obrocie prawnym. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na fakt, że ww. postanowienie Sądu, wobec wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę skarżącą nie uprawomocniło się. Postanowieniem z 10 listopada 2010 r. postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie zostało zawieszone i podjęte 24 marca 2011 r. wobec oddalenia skargi kasacyjnej strony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1170/09 ( postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II Gz 230/09). W tym miejscu wskazać należy, że postanowieniem z dnia 26 lutego 2010 r., VI SA/Wa 1170/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę I.M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie odwołania ze stanowiska komornika sądowego. W uzasadnieniu Sąd powołując się na art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a. wskazał, że warunkiem sine qua non skutecznego wniesienia skargi do Sądu jest uprzednie otrzymanie przez stronę rozstrzygnięcia w sprawie – decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., a następnie wniesienie skargi w ww. terminie, w trybie przewidzianym w art. 54 § 1 p.p.s.a., tj. za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi – za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości. Sąd wskazywał też, że formę uzewnętrznienia oświadczenia woli przez zakomunikowanie go jednostce reguluje Kodeks postępowania administracyjnego, z rozwiązań którego wynika, że wyłączną formą zakomunikowania oświadczenia woli jednostce jest doręczenie lub ogłoszenie decyzji administracyjnej (art. 109 § 1 i 2 k.p.a.). Przy czym doręczenie następuje w formie prawnej, przewidzianej w art. 39-48 k.p.a. i zachowanie tej formy ma znaczenie prawne dla skutków materialnych i skutków procesowych (por. J. Borkowski w B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2005 r., s. 521 i nast.). Sąd podkreślał przy tym, że od ustanowionej w art. 109 § 1 k.p.a. reguły doręczenia decyzji nie można w drodze wykładni celowościowej wprowadzać wyjątków, a to z tego względu, że decyzja administracyjna jest przede wszystkim czynnością materialnoprawną, która rodzi skutki prawne kształtujące uprawnienia i obowiązki jednostki. Zakomunikowanie jednostce w trybie prawnym oświadczenia woli organu administracji publicznej jest warunkiem bytu prawnego decyzji administracyjnej, jako kwalifikowanego aktu administracyjnego. W świetle wyżej powołanych przepisów k.p.a. wątpliwa w ocenie Sądu była możliwość uznania za prawidłowo doręczoną stronie przesyłki poprzez awizo, w sytuacji, gdy przed upływem terminu awizo, strona wskazała inny adres dla doręczeń. Sąd wskazał, że z akt administracyjnych wynika, iż Minister Sprawiedliwości w dniu [...] kwietnia 2009 r. nadał zaskarżoną decyzję - na wskazany w piśmie z [...] marca 2009 r. przez skarżącą adres w Niemczech wysyłając tę decyzję za pośrednictwem Konsula Generalnego RP w H. Przesyłka została pokwitowana własnoręcznym podpisem przez A. S., siostrę skarżącej w dniu [...] kwietnia 2009 r. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie została skutecznie doręczona skarżącej, bowiem element konieczny doręczenia dokonanego w trybie art. 18 ustawy o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej - zgoda skarżącej na taki sposób doręczenia - nie został spełniony. W konsekwencji decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. - jako kwalifikowany akt administracyjny, wymagający dla swojego bytu prawnego uzewnętrznienia woli organu w niej zawartego, wobec jej niedoręczenia, nie wywołuje skutku prawnego w postaci rozpoczęcia biegu ustawowego, trzydziestodniowego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a. do wniesienia od niej skargi do sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. Postanowieniem z 19 stycznia 2011r. ( II GSK 2244/11) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną I. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1170/09. Po podjęciu postępowania w sprawie wyrokiem z dnia 8 lipca 2011r. (VI SA/Wa 661/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I.M. Na skutek skargi kasacyjnej wywiedzionej przez I. M. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 maja 2012 r. (II GSK 2244/11) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało dotknięte wadą nieważności wskazaną w art.183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie powinna budzić wątpliwości tożsamość spraw pomiędzy postępowaniem prowadzonym przed Sądem I instancji i postępowaniem prowadzonym pod sygnaturą akt VI SA/Wa 1170/09. Poza sporem pozostaje okoliczność, że oba orzeczenia dotyczą oceny legalności decyzji Ministra Sprawiedliwości z [...] kwietnia 2009 r. numer [...] dotyczącej odwołania ze stanowiska komornika sądowego I. M.Ponadto oba wyżej wymienione postępowania toczyły się z udziałem tych samych stron postępowania, a więc I. M. i Ministra Sprawiedliwości. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jeden z członków składu orzekającego podlegał wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., a nieuwzględnienie tej okoliczności prowadziło do konieczności stwierdzenia, że wystąpiła określona w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. przesłanka nieważności postępowania sądowego w sprawie VI SA/Wa 661/11. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosił się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Rozpoznając ponownie Sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Szczególnie podkreślić należy, że zgodnie z art.153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie (wobec uchylenia Wyroku z 8 lipca 2011 r. (VI SA/Wa 661/11) aktualna pozostaje zatem ocena prawna i wskazania wyrażone w uzasadnieniu Postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2010r. (VI SA/Wa 1170/09), od którego skarga kasacyjna została oddalona Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011r. (II GSK 805/10). Zgodnie z art.53 § 1p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 lutego 2010 r. warunkiem sine qua non skutecznego wniesienia skargi do Sądu jest uprzednie otrzymanie przez stronę rozstrzygnięcia w sprawie – decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r., a następnie wniesienie skargi w ww. terminie, w trybie przewidzianym w art. 54 § 1 p.p.s.a., tj. za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi – za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości. Formę uzewnętrznienia oświadczenia woli przez zakomunikowanie go jednostce reguluje Kodeks postępowania administracyjnego, z rozwiązań którego wynika, że wyłączną formą zakomunikowania oświadczenia woli jednostce jest doręczenie lub ogłoszenie decyzji administracyjnej (art. 109 § 1 i 2 k.p.a.). Przy czym doręczenie następuje w formie prawnej, przewidzianej w art. 39-48 k.p.a. i zachowanie tej formy ma znaczenie prawne dla skutków materialnych i skutków procesowych (por. J. Borkowski w B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2005 r., s. 521 i nast.). Podkreślenia przy tym wymaga, że od ustanowionej w art. 109 § 1 k.p.a. reguły doręczenia decyzji nie można w drodze wykładni celowościowej wprowadzać wyjątków, a to z tego względu, że decyzja administracyjna jest przede wszystkim czynnością materialnoprawną, która rodzi skutki prawne kształtujące uprawnienia i obowiązki jednostki. Zakomunikowanie jednostce w trybie prawnym oświadczenia woli organu administracji publicznej jest warunkiem bytu prawnego decyzji administracyjnej, jako kwalifikowanego aktu administracyjnego. W doktrynie prawa administracyjnego decyzje administracyjne niedoręczone zaliczane są do decyzji nieistniejących. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2010r. Minister Sprawiedliwości doręczył adwokatowi B.P. jako pełnomocnikowi I. M.odpis decyzji ostatecznej Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. ([...]). Zwrotne potwierdzenie odbioru na obwolucie. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. adwokat B. P. poinformował organ, że przesłana korespondencja nie powinna być skierowana do niego lecz do I. M. gdyż udzielone mu pełnomocnictwa obejmują występowanie przed sądem w sprawie złożonych skarg, nie był zaś pełnomocnikiem do odbioru korespondencji w postępowaniu administracyjnym. Istotnie w przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo udzielone [...] marca 2009 r. przez I.M. adwokatowi B.P. w postępowaniu przed Ministrem Sprawiedliwości w spawie zawieszenia i odwołania ze stanowiska komornika sądowego. Przed sądami i innymi organami z prawem substytucji. Pełnomocnictwo to zawiera klauzulę, że "obejmuje wyłącznie prawo przeglądania akt i sporządzania z nich odpisów" (k.25 akt adm.). Wobec tej klauzuli nie sposób uznać doręczenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. za dokonane skutecznie pełnomocnikowi ustanowionemu wyłącznie do przeglądania akt i sporządzania z nich odpisów, bowiem zakres tego umocowania nie obejmował odbioru korespondencji. W aktach sądowych znajduje się także nadesłany przy piśmie z dnia [...] lipca 210r. odpis pełnomocnictwa udzielonego [...] maja 2009r. przez skarżącą adwokatowi B.P. w sprawie skargi do WSA od decyzji Ministra Sprawiedliwości o odwołaniu komornika (k.22 akt sądowych). W ocenie Sądu również zakres tego umocowania nie obejmował upoważnienia do odbioru korespondencji w postępowaniu administracyjnym wobec wyraźnie zawartej klauzuli, że jest to pełnomocnictwo "w sprawie skargi do WSA od decyzji Ministra Sprawiedliwości" i zaprezentowanego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. stanowiska pełnomocnika, który niewątpliwie znał zakres swego umocowania. W wyroku z 19 listopada 2010 r. (II OSK 1753/09 LEX nr 746768) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że:" z uwagi na to, iż uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w k.p.a. nie są kompletne, przy wyjaśnianiu sytuacji odnoszącej się do instytucji pełnomocnictwa należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w k.c. Zwięzłość przepisów k.p.a. dotyczących pełnomocnictw wskazuje na to, że zamiarem ustawodawcy nie było sformalizowanie wymagań co do ustanowienia pełnomocnika". Z kolei w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2010 r. (VIII SA/Wa 451/10 LEX nr 760286) wskazano, że: "Z treści pełnomocnictwa powinien jasno wynikać jego zakres, tzn. jakich czynności, w jakim postępowaniu, przed jakim organem może dokonywać pełnomocnik w imieniu swojego mocodawcy. W pełnomocnictwie należy wskazać, czy obejmuje ono wszelkie czynności procesowe, czy też tylko niektóre z nich, a ponadto określić, czy dotyczy całego postępowania, czy też tylko określonego etapu. Nie można dowolnie interpretować zapisu pełnomocnictwa. Trzeba pamiętać, że to od mocodawcy zależy treść udzielonego pełnomocnictwa (w tym jego zakres)". Teza ta została też przedstawiona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2008 r. (I SA/Gl 1032/07 LEX nr 536772). Zgodnie z poglądami doktryny "w każdym przypadku udzielenia pełnomocnictwa, gdy jego zakres nie został jednoznacznie określony, konieczne jest ustalenie rzeczywistej woli mocodawcy przy zastosowaniu reguł interpretacyjnych obowiązujących przy tłumaczeniu treści oświadczeń woli" Kodeks cywilny. Komentarz Tom I pod redakcja A.Kidyby. Wobec zawarcia w pełnomocnictwie z dnia [...] maja 2009 r. klauzuli ograniczającej jego zakres do określonego etapu postępowania "w sprawie skargi do WSA" i wyraźnego wskazania przez pełnomocnika w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r., iż udzielone mu pełnomocnictwa nie obejmują umocowania do odbioru korespondencji w postępowaniu administracyjnym, w ocenie Sądu nie było podstaw do przyjęcia, że doręczenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. zostało dokonane skutecznie do rąk pełnomocnika skoro zakres jego umocowania nie obejmował tej czynności. Przedmiotowe doręczenie zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru dokonane było [...] kwietnia 2010 r. Z kolei pełnomocnictwo w sprawie skargi będącej przedmiotem rozpoznania udzielone zostało [...] maja 2010 r. (k.7 akt sądowych). Już w nagłówku skargi strona zaznaczyła, że wnosi skargę na decyzję doręczoną nieprawidłowo. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. nadal nie została skutecznie doręczona skarżącej. W konsekwencji decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. - jako kwalifikowany akt administracyjny, wymagający dla swojego bytu prawnego uzewnętrznienia woli organu w niej zawartego, wobec jej niedoręczenia, nie wywołuje skutku prawnego w postaci rozpoczęcia biegu ustawowego, trzydziestodniowego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a. do wniesienia od niej skargi do sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. Organ winien doręczyć przedmiotową decyzję stosownie do dyspozycji art.109 k.p.a. oraz art. 39 – 48 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło