VI SA/Wa 1410/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wydania certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić K. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 7 czerwca 2012 r. K. złożyła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r., w przedmiocie wydania certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Interes prawny do wniesienia skargi strona skarżąca wywiodła z przepisów ustawy o doradztwie podatkowym, chroniącym – jak wskazała – jakość czynności doradztwa podatkowego poprzez ograniczenie możliwości ich wykonywania do osób kompetentnych i odpowiednio do tego przygotowanych, jak również uprawniającej K. do reprezentowania interesów i ochrony praw doradców podatkowych. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżącego do wniesienia skargi, ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle regulacji art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Wskazać należy, że po wniesieniu skargi, sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. W szczególności sąd bada, czy skargę wniósł podmiot określony w art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Skarżący, o którym mowa w pierwszym zdaniu art. 50 § 1 p.p.s.a., musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga może bowiem dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej", rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi (vide: postanowienie NSA z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2500/10, LEX nr 742360). W związku z powyższym, legitymacja skargowa podmiotu wnoszącego skargę we własnym interesie prawnym musi zawierać w sobie dwa elementy. Po pierwsze, skarżący musi mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności, oparty na normach administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, kształtujących istotę sprawy administracyjnej, w której skarga jest wnoszona i które pozwolą sądowi ocenić, czy skarga została wniesiona we własnej sprawie. Po drugie, skarżący musi mieć interes prawny w doprowadzeniu zaskarżonego aktu lub czynności do stanu zgodnego z prawem (vide: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005 r., str. 212 i nast.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności organu administracji (vide: wyrok NSA z 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98;LEX 47898). Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiuje pojęcia "organizacja społeczna". Przez pojęcie to rozumieć jednak należy wszelkie trwałe zrzeszenia osób fizycznych i prawnych powołane do wypełniania określonych, ważnie społecznie celów, posiadające stałą więź organizacyjną, niewchodzące w skład aparatu organów administracji publicznej, tak rządowej jak i samorządowej (vide:. M. Romańska [w:] T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2008, s. 191.). Tymczasem K. jest - jak sama przyznaje - samorządem zawodowym doradców podatkowych, której organizacja, podstawy działania oraz cele zostały zawarte w ustawie z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 213). Strona skarżąca nie jest zatem organizacją społeczną, która mogłaby na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. wnieść w niniejszej sprawie skargę do sądu administracyjnego. Przypomnieć bowiem należy, iż z akt przedmiotowej sprawy wynika, że zarówno decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2012 r., jak również poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] października 2011 r., skierowano wyłącznie do A. K. i tylko jej rozstrzygnięcia te doręczono. Natomiast skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] wniosła K.. W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia w oparciu o akta sprawy i powołany przepis art. 50 p.p.s.a., by uprawnienie do wniesienia skargi służyło stronie skarżącej. Ponadto wypada zauważyć, że do zadań (zgodnie ze statutem) samorządu zawodowego doradców podatkowych należy m.in. reprezentowanie doradców podatkowych, ochrona interesów zawodowych oraz integracja środowiska doradców podatkowych, sprawowanie nadzoru nad należytym wykonywaniem zawodu przez doradców podatkowych i przestrzeganiem przez nich zasad etyki zawodowej itd. Tymczasem przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga na decyzję Ministra Finansów, dotyczącą wydania certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, a zatem nie dotyczy ona wskazanego powyżej zakresu działania samorządu zawodowego doradców podatkowych. Jednocześnie Sąd w całej rozciągłości podzielił pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 maja 2007 r., sygn. akt K 42/05 Lex nr 250555: "(...) Z treści ustawy o doradztwie podatkowym wynika intencja ustawodawcy, by upoważnić do wykonywania niektórych czynności doradztwa podatkowego dwie kategorie podmiotów, różniących się w zakresie przyznanych im uprawnień i nałożonych na nie obowiązków. Do pierwszej kategorii należą osoby wykonujące zawody zaufania publicznego (doradca podatkowy, radca prawny, adwokat, biegły rewident), z którymi zrównane zostały podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie doradztwa podatkowego, wskazane w art. 4 ustawy o doradztwie podatkowym, a wykonujące doradztwo podatkowe wyłącznie przez doradców podatkowych, radców prawnych lub biegłych rewidentów zatrudnionych w tych podmiotach. Cechą charakterystyczną tej kategorii podmiotów jest prawo do wykonywania wszystkich opisanych w art. 2 ust. 1 ww. ustawy czynności doradztwa podatkowego oraz wyłączne prawo do udzielania podatnikom, płatnikom i inkasentom, na ich zlecenie lub na ich rzecz, porad, opinii i wyjaśnień z zakresu ich obowiązków podatkowych. Do drugiej kategorii zaliczone zostały osoby uprawnione do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, którym ustawodawca przyznał prawo do wykonywania tylko niektórych, ściśle określonych czynności doradztwa podatkowego. (...) pomoc, jaką mogą świadczyć podmioty uprawnione, zgodnie z odrębnymi przepisami, do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, ma bardzo wąski, ściśle określony przez ustawę zakres, ograniczony do pomocy w prowadzeniu ksiąg podatkowych i innych ewidencji do celów podatkowych oraz pomocy w sporządzaniu zeznań i deklaracji podatkowych. Nie jest to zatem pomoc, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy, polegająca na udzielaniu porad, opinii i wyjaśnień z zakresu obowiązków podatkowych, która na zasadzie wyłączności została zastrzeżona dla osób wykonujących zawody zaufania publicznego, w tym doradców podatkowych". Z tych przyczyn skarga K., jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. Na marginesie wskazać należy, iż przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Pod pojęciem tych "innych przyczyn", można także rozumieć brak legitymacji skargowej po stronie wnoszącego skargę. Wprawdzie co do zasady brak interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. winien skutkować oddaleniem wniesionej skargi, jednakże w orzecznictwie zarysował się pogląd, że postanowienie odrzucające skargę jest dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny (vide: postanowienie NSA z 20 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 74/12, LEX nr 1113796, postanowienie NSA z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2500/10, LEX nr 742360). Mając powyższe na względzie, na podstawie powołanych przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji postanowienia