VI SA/Wa 1424/17
WyrokWSA w Warszawie2018-09-20
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Aneta Lemiesz, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję o odmowie wpisu na listę radców prawnych, jeśli nie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a decyzja ta nie jest decyzją uznaniową?Ratio decidendi
Postępowanie w trybie art. 154 § 1 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, które nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej jest dopuszczalne wyłącznie, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a decyzja nie jest decyzją związaną (nieuznaniową), tj. taką, w której organ nie ma swobody wyboru rozstrzygnięcia. W przypadku odmowy wpisu na listę radców prawnych, gdzie kluczowe są przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, organ nie ma swobody uznania, a interes społeczny ani słuszny interes strony nie mogą uzasadniać wpisu osoby niespełniającej ustawowych wymogów.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. wniosła o uchylenie lub zmianę uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie wpisu na listę radców prawnych. Odmowa wpisu wynikała z niespełnienia przez skarżącą przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, co miało być spowodowane m.in. bezprawnym posługiwaniem się tytułem radcy prawnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując na wieloletni czas trwania postępowania i potencjalne motywy zemsty związane z jej działalnością w sprawach reprywatyzacyjnych. Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. nie jest ponownym rozpoznaniem sprawy i że w tej konkretnej sytuacji nie zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany uchwały w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych oddala skargę
Uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych - po rozpatrzeniu wniosku Pani K. K. złożonego na podstawie art. 154 k.p.a. - odmówiło uchylenia lub zmiany uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymującej w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. o odmowie wpisu Pani K. K. ("strona", "skarżąca") na listę radców prawnych.
Wskutek wniesionego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w uchwale Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymało w mocy ww. uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r.
Ww. uchwały zostały podjęte w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Pismem z dnia 2 kwietnia 2007 r. skarżąca złożyła w Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wniosek o ponowny wpis na listę radców prawnych ("reaktywowanie" wpisu, jaki - jej zdaniem - posiadała na liście radców prawnych prowadzonej przez Prezesa Okręgowej Komisji Arbitrażowej w [...]).
Uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], działając na podstawie przepisów art. 24 ust. 1 i art. 25 ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) oraz art. 77 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 507 ze zm.) oraz na podstawie art. 24 ust. 1 i art. 25 ust. 1 i 2 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do 25 marca 2009 r., odmówiła wpisania K. K. na listę radców prawnych prowadzoną przez tę Radę.
Organ podniósł m. in., że zgodnie z art. 77 ustawy o radcach prawnych, radców prawnych wpisanych na listę radców prawnych w dniu wejścia w życie ustawy, wpisuje się z urzędu na listę radców prawnych przewidzianą niniejszą ustawą. Na datę wejścia w życie ustawy o radcach prawnych, tj. 1 października 1982 r., wnioskodawczyni nie była wpisana na listę radców prawnych.
W ocenie organu w sprawie nie znajduje też zastosowania art. 78 ustawy, według którego osoby, które od dnia wejścia w życie ustawy nabyły prawo do wykonywania zawodu radcy prawnego na podstawie dotychczasowych przepisów, wpisuje się na ich wniosek na listę radców prawnych. Wnioskodawczyni nie złożyła takiego wniosku, ani nie nabyła wzmiankowanego prawa.
Rada nie znalazła też podstaw do wpisu wnioskodawczyni na listę radców prawnych w oparciu o przepisy art. 25 ust. 1 pkt 3 oraz art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o radcach prawnych w brzmieniu tych przepisów nadanym ww. ustawą z 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie, z uwagi na fakt, że pomimo złożenia egzaminu sędziowskiego wnioskodawczyni nigdy stanowiska sędziego nie zajmowała, a data tego egzaminu (styczeń 1968 r.) wykluczała zastosowanie drugiego z tych przepisów.
Na tle natomiast art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 6 ustawy (tytuł doktora nauk prawnych) Rada ostatecznie - po przeanalizowaniu przesłanki wpisowej w okresie od 25 lipca 2009 r. do 25 lipca 2014 r. - z uwagi na wykonywanie przez wnioskodawczynię czynności określonych w tym przepisie w kancelarii radcy prawnego I. K. - stwierdziła, że praktyka ta spełnia wymogi wynikające z tego przepisu, jednakże uznała, że skarżąca nie spełnia przesłanki wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Okolicznością przemawiającą za brakiem rękojmi i nieskazitelności charakteru jest - co wynika z zebranych dowodów - posługiwanie się przez stronę tytułem radcy prawnego pomimo braku formalnych uprawnień w tym zakresie.
W konsekwencji organ odmówił wpisania wnioskodawczyni na listę radców prawnych.
Od tej uchwały K. K. wniosła odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, które Uchwałą Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżoną ww. uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. o odmowie wpisania K. K. na listę radców prawnych.
Prezydium podzieliło argumentację organu I instancji, uznając w konkluzji, że załączone w postępowaniu wpisowym zaświadczenie o wykonywaniu czynności określonych w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy o radcach prawnych w kancelarii radcy prawnego I. K. oraz kopia umowy zlecenia zawartej z nią w dniu 11 stycznia 2010 r. pomiędzy tą radcą a K. K. spełnia wymogi z ww. przepisu.
Jednocześnie Prezydium podzieliło pogląd Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w przedmiocie oceny przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu wnioskodawczyni.
Zdaniem także tego organu, K. K. nie posiada nieskazitelnego charakteru i rękojmi niezbędnej do wykonywania zawodu radcy prawnego. Bezprawne posługiwanie się przez K. K. tytułem i pieczątką radcy prawnego na rozprawie (przed sądem) w dniu 15 lipca 2004 r., sygn. akt [...] oraz udział w charakterze radcy prawnego na rozprawach sądowych przed Sądem Rejonowym dla [...] I Wydział Cywilny w sprawach o sygn. akt [...] oraz [...] stanowi zachowanie wysoce naganne oraz przesądza o braku po jej stronie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Organ nie uznał za wiarygodne twierdzeń K. K., że nie można przypisać jej winy bezprawnego posługiwania się tytułem radcy prawnego, gdyż pozostawała w uzasadnionym przekonaniu, że posiada wymagane uprawnienia i jest wpisana na listę radców prawnych. Nawet gdyby wnioskodawczyni miała takie przekonanie, to zasada ignorantia iuris nocet, w szczególności w odniesieniu do prawnika, nie pozwala na zaakceptowanie dokonanych przez nią czynności.
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 i art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 233), utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...], utrzymującą w mocy uchwałę Nr [...] Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., o odmowie wpisania wnioskodawczyni na listę radców prawnych.
Skarżąca zaskarżyła ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 17 marca 2017 r., VI SA/Wa 2114/16, oddalił jej skargę. Wyrok ten jest nieprawomocny.
W przeprowadzonym zaś postępowaniu zakończonym zaskarżoną uchwałą organ w związku z art. 154 k.p.a. przenalizował, czy słuszny interes strony czy też interes społeczny przemawia za zmianą decyzji o odmowie wpisu na listę radców prawnych. Jak wskazał, interes społeczny wymaga by zawód zaufania publicznego, jakim jest zawód radcy prawnego, wykonywały osoby posiadające przymiot nieskazitelności charakteru i dające rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu.
Interes społeczny nie przemawia za zmianą decyzji o odmowie wpisu na listę radców prawnych, w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o wpis nie jest nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Zaś przy analizie przesłanki słusznego interesu strony organ wskazał, że nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie, lecz okoliczności, które pozwalają ustalić, że dokonanie zmiany decyzji jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację. Organ powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 lipca 2016 r., IV SA/GI 251/15, gdzie wskazano, że słuszny interes strony to nie każdy interes strony, a wiec chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji o treści zgodnej z wolą strony, ale wyłącznie interes zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Podnoszenie przesłanki słusznego interesu strony nie może zmierzać do odmiennej oceny przez organ stanu faktycznego sprawy, który już był rozpoznawany w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. W tej zaś sprawie w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną uznano, że skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych - przesłanki nieskazitelnego charakteru i dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu. W postępowaniu w trybie art. 154 k.p.a. organ nie może zaś ponownie badać kwestii, czy skarżąca spełnia tę przesłankę. Nie może też ponownie analizować wszystkich powoływanych przez skarżącą podstaw wpisu. Ponowna analiza merytoryczna sprawy w tym zakresie jest niedopuszczalna.
Zaskarżając ww. uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 75, art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 107 k.p.a. oraz 154 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i oparcie rozstrzygnięcia na ustaleniach sprzecznych z treścią dowodów, a także naruszenie zasad postępowania dowodowego, jak również nierozpoznanie sprawy przez dwie instancje, czym naruszono art. 15 k.p.a.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 24 ust. 1 pkt 5, art. 25, art. 77, art. 78 i art. 79 ustawy z o radcach prawnych.
Pani K. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie i wydanie decyzji o wpisie K. K. na listę radców prawnych.
Jednocześnie został złożony wniosek w trybie art. 154 k.p.a. o uchylenie lub zmianę uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nr [...] z dnia [...] września 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności niedoręczonej stronie decyzji o skreśleniu z listy radców prawnych.
W uzasadnieniu skargi przytoczono całokształt okoliczności związanych z wykonywaniem zawodu radcy prawnego przez Panią K. K., w tym w czasie poprzedzającym wejście w życie ustawy z dnia ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 1982 r., Nr 19 poz. 145 ze zm.) oraz odmową jej wpisu na listę radców prawnych.
W skardze wskazuje się, że wpis K. K. na listę radców prawnych może i powinien nastąpić w trybie określonym w przepisach ustawy o radcach prawnych. Mimo to odmówiono K. K. tego wpisu, Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w zaskarżonej uchwale bezpodstawnie uznało, że za zmianą takiej decyzji nie przemawia "interes społeczny i słuszny interes strony".
Mając na uwadze tak dużą skalę naruszeń praw skarżącej, w tym kilkunastoletni czas trwania przedłużanego nieustannie postępowania wpisowego, brak reakcji na naruszanie praw skarżącej przez bezpodstawne wykreślenie jej z listy radców prawnych (bez powiadomienia zainteresowanej strony i bez możliwości obrony), niedokonanie wpisu z urzędu i brak powiadomienia o odmowie dokonania takiego wpisu, bezpodstawne odmowy wpisu wynikające z wielu innych podstaw prawnych, wszystko to stanowi tak rażące naruszenia prawa, w tym art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, że może wskazywać na celowe działanie na niekorzyść skarżącej.
Wskazuje na to wyjście ostatnio na jaw sprzecznych z prawem i aferalnych postępowań w procesie reprywatyzacji na terenie [...].
K. K. podejmowała się bowiem obrony pokrzywdzonych obywateli w wielu aferach, w które byli zamieszani urzędnicy miejscy (w tym afera z prywatyzacją mieszkań zakładowych pracowników b. Huty [...] i afera reprywatyzacyjna).
W związku z tym, że cała sprawa "wzięła się" z "donosu" radcy prawnego [...], skarżąca ma szczególne poczucie krzywdy i żywi uzasadnioną obawę. że chodzi o zemstę za krytyczne oceny procesu reprywatyzacji (m.in. w mediach i na konferencjach) i odsunięcie Jej od świadczenia pomocy obywatelom i organizacjom, o których mowa w skierowanym do KRRP piśmie Stowarzyszenia Obywatelskich Inicjatyw.
Jest to - zdaniem skarżącej - wyraźna próba wyeliminowania skutecznego obrońcy praw obywateli, uwikłanych w aferalne konflikty z urzędnikami [...].
Jest to kolejny przykład dramatycznej bezbronności obywateli w zderzeniu z mającą przewagę machiną biurokratyczną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a."
Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że zaskarżona uchwała wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zapadła w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 154 k.p.a.
Przepis art. 154 § 1 k.p.a. stanowi zaś, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Podkreślić trzeba, że postępowanie prowadzone w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie jest kontynuacją postępowania w sprawie zakończonej decyzją, której uchylenia lub zmiany domaga się strona, jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym.
Konstrukcja przepisu art. 154 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, określone w tym przepisie. Decyzja wydana na podstawie art. 154 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, to jest decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, nie zaś kwestii nowych (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 411/10, publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ponadto musi być spełniony jeszcze jeden warunek, by organ administracyjny mógł skutecznie zastosować tryb z art. 154 § 1 k.p.a., a mianowicie zaskarżona decyzja winna być ostateczna, przy czym na jej mocy żadna ze stron nie nabyła prawa (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2008 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1647/07, http://cbois.nsa.gov.pl).
Dla zastosowania opisanego trybu niezbędnym jest zatem aby decyzja, która jest jego przedmiotem, dla żadnej ze stron nie tworzyła praw, a jednocześnie by za zmianą lub uchyleniem takiej decyzji przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony.
Pamiętać bowiem trzeba, że oba rodzaje interesów - strony postępowania oraz społeczny - powinny być rozumiane w kategoriach zobiektywizowanych. Nie można zatem uznać za słuszny interes strony lub interes społeczny, w ujęciu art. 154 k.p.a., subiektywnego przeświadczenia strony o doznanej krzywdzie, ani domagania się przez nią dokonania ponownych ustaleń stanu faktycznego, z którymi się nie godzi (zob. wyrok NSA z dnia 17 września 2010 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 428/10; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 września 2010 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 118/10, http://cbois.nsa.gov.pl). Oba rodzaje interesu muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Oczywistym jest również to, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być zatem interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154 k.p.a. należy w związku z tym przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a. zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1406/06 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie niniejszej w żaden sposób interes społeczny ani słuszny interes strony nie zostały wykazane. Samo subiektywne przekonanie strony co do tego, że okoliczności faktyczne przemawiają za wpisaniem jej na listę radców prawnych, w żadnym razie nie przemawiają za istnieniem po jej stronie słusznego interesu strony lub interesu społecznego. Jest to tylko subiektywne przekonanie strony, które nie ma postaci zindywidualizowanej treści, wynikającej ze stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Wreszcie należy podkreślić, że ten tryb weryfikacji decyzji ostatecznych nie ma zastosowania do tzw. decyzji związanych (nie uznaniowych), gdzie organ administracji publicznej jest ściśle związany przepisami prawa, które jednoznacznie obligują go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2005 r., OSK 1667/04, LEX nr 171686, za Cz. Martysz, Komentarz do art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Innymi słowy uchyleniu lub zmianie mogą ulec jedynie takie decyzje niewadliwe, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu, których organ administracji ma do wyboru pewna gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem (vide: teza pierwsza wyroku NSA z dnia 4 października 1999 r., IV SA 1459/97 - Lex nr 47884, za P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2012, s. 413).
Sąd przyjął zatem, tak jak to wynika z opisanych powyżej decyzji i uchwał wydanych w sprawie odmowy wpisu skarżącej na listę radców prawnych, że skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek wpisu jej na ww. listę na podstawie art. 77, art. 78, art. 79 ustawy o radcach prawnych, art. 25 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze oraz niektórych innych ustaw z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt K 30/06 oraz art. 25 ust. 1 pkt 3, pkt 4 lit. b oraz pkt 5 lit. b ww. ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie. K. K. nie posiada bowiem nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego (art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych).
Bezsprzecznie zaś przepisy, na podstawie których odmówiono stronie wpisu na listę radców prawnych, nie mają charakteru uznaniowego, tylko są przepisami bezwzględnie obowiązującymi, które w dodatku nie przewidują równoważnych rozstrzygnięć.
Pamiętać przy tym należy, że radca prawny to zawód zaufania publicznego. Ustawodawca uzależnił prawo wykonywania zawodu zaufania publicznego od spełnienia przez zainteresowanego określonych warunków dotyczących m.in. jego kwalifikacji zawodowych i moralnych, w tym zakresie wymaga cechy "nieskazitelnego charakteru" i "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu". Rękojmia należytego i zgodnego z interesem publicznym wykonywania zawodu gwarantowana jest z jednej strony przez wysokie bariery dostępu do wykonywania każdego z zawodów zaufania publicznego, obejmujące nie tylko wymóg ukończenia odpowiedniego szkolenia, lecz również reprezentowanie odpowiedniego poziomu etycznego, z drugiej - sprawowaną w interesie publicznym pieczą organów samorządu zawodowego (zob. m.in. J. Hausner i D. Długosz, [w:] S. Legat, M. Lipińska, Zawody zaufania publicznego a interes publiczny - korporacyjna reglamentacja versus wolność wykonywania zawodu, Warszawa 2002 s. 119, M. Tabernacka, Pojęcie zawodu zaufania publicznego, "Acta Universitatis Wratislaviensis " nr 2663, s. 302 oraz P. Sarnecki, Opinia w sprawie wykładni art. 17 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, "Przegląd Sejmowy" nr 2/2001, s. 75-76).
Interes strony ani - tym bardziej - interes społeczny nie może uzasadniać wpisu na listę radców prawnych osoby, która nie spełnia ustawowych przesłanek ku temu. Podkreślić przy tym należy, że przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 154 k.p.a. nie jest ocena zarzutów merytorycznych, które mogły zostać podnoszone w zwykłym trybie odwoławczym lecz jak wskazano wyżej, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W związku z czym podnoszenie przez stronę w tym postępowaniu zarzutów i wątpliwości natury merytorycznej pozostaje bez istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w takim postępowaniu
Mając powyższe na uwadze, skargę - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - należało oddalić jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło